Công Tác Quản Lý Thu Thuế Tài Nguyên Trên Địa Bàn Tỉnh Thái Nguyên

Công tác quản lý thu thuế tài nguyên tại tỉnh Thái Nguyên được phân tích chi tiết, nêu rõ các biện pháp và kết quả đạt được trong thời gian qua.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Tuấn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Công Tác Quản Lý Thu Thuế Tài Nguyên Trên Địa Bàn Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Thuế Tài Nguyên Tỉnh Thái Nguyên

Thuế tài nguyên đóng vai trò quan trọng trong quản lý và bảo vệ tài nguyên quốc gia, đặc biệt là tài nguyên không tái tạo. Quản lý thu thuế tài nguyên hiệu quả giúp đảm bảo sử dụng tài nguyên hợp lý, tiết kiệm, và hiệu quả, đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN). Tại Việt Nam, đặc biệt là ở các tỉnh trung du miền núi phía Bắc như Thái Nguyên, nơi sở hữu nhiều tài nguyên khoáng sản, việc quản lý thuế tài nguyên càng trở nên cấp thiết. Luận văn này tập trung nghiên cứu và đề xuất giải pháp tăng cường quản lý thuế tài nguyên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường. Việc quản lý hiệu quả sẽ giảm thiểu tình trạng khai thác trái phép và gian lận thuế, từ đó tăng nguồn thu cho NSNN và bảo vệ tài nguyên cho thế hệ tương lai. Theo tài liệu gốc, thuế tài nguyên là một công cụ quan trọng để Nhà nước quản lý, giám sát hoạt động khai thác. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá mức vào nguồn thu này có thể dẫn đến hệ lụy tiêu cực như ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên.

1.1. Bản chất và Vai Trò của Thuế Tài Nguyên

Thuế tài nguyên là loại thuế gián thu, đánh vào hoạt động khai thác tài nguyên nhằm khuyến khích sử dụng hợp lý và tiết kiệm. Về bản chất, đây là thuế gián thu, người tiêu dùng cuối cùng là người chịu thuế thông qua giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, từ góc độ sở hữu tài nguyên, thuế tài nguyên còn mang ý nghĩa về việc điều tiết lợi ích từ việc khai thác tài sản công. Nguồn thu này rất quan trọng đối với Thái Nguyên, giúp tỉnh có nguồn lực để đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quản Lý Thuế tại Thái Nguyên

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá thực trạng quản lý thu thuế tài nguyên tại Thái Nguyên và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý. Nghiên cứu tập trung vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế, từ đó đưa ra các kiến nghị cụ thể để cải thiện công tác này. Các giải pháp được đề xuất hướng đến việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế, tăng cường năng lực của cơ quan thuế và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế tài nguyên. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn 2017-2019 và tập trung vào các nội dung chính như lập dự toán, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và thanh tra kiểm tra.

II. Vấn Đề Trong Thu Thuế Tài Nguyên Thách Thức Của Thái Nguyên

Mặc dù có tiềm năng lớn, công tác quản lý thu thuế tài nguyên tại Thái Nguyên vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập. Tình trạng khai thác tài nguyên trái phép, khai thác vượt phép diễn ra khá phổ biến, dẫn đến thất thoát tài nguyên và thất thu cho ngân sách nhà nước. Cơ chế giám sát doanh nghiệp khai thác còn thiếu chặt chẽ, sự phối hợp giữa các cấp, ngành chưa thực sự hiệu quả. Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe, tình trạng nợ đọng thuế còn diễn ra. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt để khắc phục tình trạng này, tăng cường hiệu quả thuế tài nguyên và bảo vệ môi trường. Theo tài liệu gốc, việc quản lý thuế tài nguyên kém dẫn đến hậu quả làm thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách nhà nước.

2.1. Tình Trạng Khai Thác Trái Phép và Thất Thu Thuế

Khai thác tài nguyên trái phép và vượt phép là một vấn đề nhức nhối tại Thái Nguyên. Việc này không chỉ gây thất thoát tài nguyên mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và gây bức xúc trong dư luận. Gian lận trong kê khai thuế cũng là một nguyên nhân dẫn đến thất thu ngân sách. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để răn đe và ngăn chặn tình trạng này. Bên cạnh đó cần nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về tầm quan trọng của việc bảo vệ tài nguyên và chấp hành pháp luật thuế.

2.2. Yếu Kém Trong Cơ Chế Giám Sát và Phối Hợp

Cơ chế giám sát doanh nghiệp khai thác tài nguyên còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng khai thác không đúng quy hoạch và gian lận thuế. Sự phối hợp giữa các cấp, ngành chức năng chưa thực sự chặt chẽ và hiệu quả, gây khó khăn cho công tác quản lý. Cần xây dựng một hệ thống giám sát toàn diện và hiệu quả hơn, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác tài nguyên.

2.3 Nợ Đọng Thuế Tài Nguyên Thực Trạng và Giải Pháp

Nợ đọng thuế tài nguyên là một vấn đề nan giải, gây ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước và tạo sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Nguyên nhân chủ yếu là do doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, cố tình chây ì nộp thuế. Cần có những giải pháp quyết liệt hơn để thu hồi nợ đọng thuế, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp gặp khó khăn được gia hạn hoặc miễn giảm thuế theo quy định của pháp luật. Tăng cường thanh tra kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp trốn thuế.

III. Giải Pháp Nâng Cao Ý Thức Nộp Thuế Tài Nguyên Bí Quyết

Một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế tiếp cận thông tin và thực hiện nghĩa vụ thuế. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật thuế để răn đe và tạo sự công bằng. Nâng cao ý thức tự giác tuân thủ pháp luật thuế là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước.

3.1. Tuyên Truyền và Phổ Biến Chính Sách Thuế Hiệu Quả

Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế cần được thực hiện thường xuyên và đa dạng về hình thức. Sử dụng các kênh truyền thông khác nhau như báo chí, truyền hình, internet để tiếp cận đến nhiều đối tượng khác nhau. Nội dung tuyên truyền cần đơn giản, dễ hiểu, tập trung vào các quy định mới và những thay đổi trong chính sách thuế. Tổ chức các buổi đối thoại, hội thảo để giải đáp thắc mắc cho người nộp thuế.

3.2. Tạo Điều Kiện Thuận Lợi Cho Người Nộp Thuế

Cần tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế trong việc kê khai, nộp thuế và hoàn thuế. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ thuế. Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thuế, cung cấp các dịch vụ trực tuyến để người nộp thuế có thể thực hiện các thủ tục thuế một cách dễ dàng và nhanh chóng. Mở rộng hình thức nộp thuế điện tử.

IV. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Thuế Phương Pháp Quản Lý Thu

Đội ngũ cán bộ thuế đóng vai trò then chốt trong công tác quản lý thu thuế tài nguyên. Cần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ thuế, đặc biệt là về lĩnh vực khai thác tài nguyên và quản lý thuế. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ cán bộ thuế liêm chính, tận tụy, trách nhiệm và chuyên nghiệp.

4.1. Đào Tạo Chuyên Sâu về Khai Thác Tài Nguyên

Cán bộ thuế cần được trang bị kiến thức chuyên sâu về quy trình khai thác các loại tài nguyên khác nhau, từ đó có thể đánh giá chính xác sản lượng khai thác và tính thuế một cách hợp lý. Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật khai thác, quy định về bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật liên quan đến khai thác tài nguyên.

4.2. Bồi Dưỡng Kỹ Năng Thanh Tra Kiểm Tra Chuyên Nghiệp

Cần nâng cao kỹ năng thanh tra, kiểm tra cho cán bộ thuế để có thể phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thuế một cách hiệu quả. Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng thu thập chứng cứ, phân tích dữ liệu và kỹ năng phỏng vấn. Xây dựng quy trình thanh tra, kiểm tra chuẩn mực và minh bạch.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Thuế Tài Nguyên

Ứng dụng công nghệ thông tin là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế tài nguyên. Xây dựng hệ thống quản lý thuế điện tử, cho phép người nộp thuế kê khai, nộp thuế và tra cứu thông tin trực tuyến. Sử dụng các phần mềm quản lý dữ liệu để theo dõi, phân tích tình hình khai thác tài nguyên và nộp thuế. Ứng dụng công nghệ GIS để quản lý vị trí khai thác tài nguyên và giám sát hoạt động khai thác.

5.1. Hệ Thống Quản Lý Thuế Điện Tử Hiện Đại

Xây dựng một hệ thống quản lý thuế điện tử hiện đại và thân thiện với người dùng, cho phép người nộp thuế kê khai, nộp thuế và tra cứu thông tin một cách dễ dàng và nhanh chóng. Hệ thống cần được tích hợp với các hệ thống thông tin khác của nhà nước để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của dữ liệu. Đảm bảo an ninh bảo mật thông tin.

5.2. Ứng Dụng GIS trong Giám Sát Khai Thác Tài Nguyên

Sử dụng công nghệ GIS (Geographic Information System) để quản lý vị trí khai thác tài nguyên, giám sát hoạt động khai thác và phát hiện các hành vi khai thác trái phép. GIS cho phép hiển thị thông tin về vị trí, diện tích, sản lượng khai thác trên bản đồ, giúp cơ quan quản lý có cái nhìn trực quan và toàn diện về tình hình khai thác tài nguyên.

VI. Kết Luận Hướng Tới Quản Lý Thu Thuế Tài Nguyên Bền Vững

Tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường của tỉnh Thái Nguyên. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành chức năng, sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Hy vọng rằng những giải pháp được đề xuất trong luận văn này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế tài nguyên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới.

6.1. Tầm Quan Trọng của Phối Hợp Liên Ngành

Để quản lý thuế tài nguyên hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng như cơ quan thuế, cơ quan tài nguyên và môi trường, cơ quan công an và chính quyền địa phương. Xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng và cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cơ quan.

6.2. Cam Kết và Hợp Tác Từ Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tuân thủ pháp luật thuế và bảo vệ môi trường. Cần khuyến khích doanh nghiệp thực hiện các biện pháp khai thác tài nguyên bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào quá trình xây dựng chính sách thuế và góp ý kiến để hoàn thiện chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ TÀI NGUYÊN 1. Cơ sở lý luận về quản lý thu thuế tài nguyên 1.1 Một số khái niệm * Khái niệm về thuế Cho đến nay, trong giới các học giả và trên các sách báo kinh tế thế giới vẫn chưa có quan điểm thống nhất về khái niệm thuế, bởi lẽ giác độ nghiên cứu có nhiều khác biệt. Nhìn chung, các nhà kinh tế khi đưa ra khái niệm về thuế mới chỉ nhìn nhận từ những khía cạnh khác nhau của thuế mà mình muốn khai thác hoặc tìm hiểu, chưa phản ánh đầy đủ bản chất chung của phạm trù thuế. Chẳng hạn theo quan niệm của Ph.Ăngghen trong tác phẩm nguồn gốc gia đình, chế độ tư hữu và nhà nước: "Để duy trì quyền lực công cộng, cần phải có những sự đóng góp của những người công dân của Nhà nước đó là thuế khoá.

Với quan điểm này, thuế chỉ là sự đóng góp của công dân để duy trì quyền lực Nhà nước. Cũng từ luận điểm này, Mác phát triển thêm rằng trong một Nhà nước có giai cấp (một giai cấp giành được quyền thống trị) thì thuế thực ra là khoản đóng góp bắt buộc để duy trì quyền lực của giai cấp đó. Khi những giai cấp không phải là giai cấp cai trị, nghĩ rằng việc bắt buộc nộp thuế chỉ dùng để bảo vệ quyền lợi cho giai cấp cai trị, thì họ sẽ không coi thuế là nghĩa vụ công dân và sẽ bằng nhiều cách để tránh thuế và trốn thuế. Quan điểm này đã hỗ trợ rất nhiều cho các nhà kinh tế có quan điểm xã hội trong việc củng cố lập trường đấu tranh giai cấp.

Bên cạnh đó, cũng có những quan điểm khác nhau về thuế, được nhìn nhận trên các bình diện khác nhau. Trong cuốn từ điển kinh tế của hai tác giả người Anh Chrisopher Pass and Bryan Lowes (1994), đứng trên giác độ đối tượng chịu thuế đã cho rằng: Thuế là một biện pháp của Chính phủ đánh trên thu nhập của cải và vốn nhận được của các cá nhân hay doanh nghiệp, trên việc chi tiêu về hàng hóa và dịch vụ và trên tài sản. 6 Một khái niệm khác về thuế tương đối hoàn thiện được nêu trong cuốn "Economics" của hai nhà kinh tế Mỹ Makkollhell and Bruy-M (1993), dựa trên cơ sở đối giá như sau: "Thuế là một khoản chuyển giao bắt buộc bằng tiền (hoặc bằng hàng hóa, dịch vụ) của các công ty hoặc các hộ gia đình cho chính phủ, mà trong sự trao đổi đó họ không nhận được trực tiếp hàng hóa, dịch vụ nào cả, khoản tiền đó không phải là tiền phạt mà tòa án tuyên phạt do hành vi vi phạm pháp luật" (Thuế Nhà nước, 2000). Trong quan điểm này người ta chỉ nhìn nhận thuế trên giác độ các đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế, không nói đến việc sử dụng tiền thuế để làm gì, chỉ thể hiện việc đánh thuế như là một nghĩa vụ công dân của các doanh nghiệp và hộ gia đình với đất nước mình đang kinh doanh hoặc sinh sống.

Các quan điểm này cũng chỉ phù hợp với giai đoạn phát triển của thuế trong thời đoạn lịch sử nhất định. Trên giác độ phân phối thu nhập định nghĩa: Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước. Trên giác độ người nộp thuế thì: Thuế được coi là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Trên giác độ kinh tế học thì: Thuế là một biện pháp đặc biệt, theo đó Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực từ khu vực tư sang khu vực công, nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của Nhà nước.

Những khái niệm về thuế nêu trên mới chỉ nhấn mạnh một chiều theo quan niệm của từng góc độ khác nhau nên chưa thật đầy đủ và chính xác được bản chất của thuế. Đến nay tuy chưa có một định nghĩa thống nhất về thuế, 7 nhưng các nhà kinh tế đều thống nhất cho rằng, để làm rõ được bản chất của thuế, thì định nghĩa về thuế phải nêu bật được các khía cạnh sau: - Nội dung kinh tế của thuế được đặc trưng bởi các quan hệ tiền tệ giữa Nhà nước với các pháp nhân và thể nhân, không mang tính hoàn trả trực tiếp; - Những mối quan hệ dưới dạng tiền tệ này được nảy sinh một cách khách quan và có ý nghĩa xã hội đặc biệt – việc chuyển giao thu nhập có tính chất bắt buộc theo mệnh lệnh của Nhà nước; - Các pháp nhân và thể nhân chỉ phải nộp cho Nhà nước các khoản thuế đã được pháp luật quy định; - Và việc sử dụng tiền thuế phải dành cho mục đích chung. Trải qua nhiều giai đoạn và được nhận định trên nhiều giác độ khác nhau, thì một định nghĩa về thuế vẫn còn đang được áp dụng phổ biến, đặc biệt trong cơ chế thị trường, điển hình là khái niệm về thuế của Gaston Jèze (1934) trong Giáo trình tài chính công. Dựa vào định nghĩa này và các yêu cầu nêu trên, có thể đưa ra một khái niệm về thuế như sau: Thuế là một khoản nộp bằng tiền mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện theo luật đối với Nhà nước; không mang tính chất đối khoản, không hoàn trả trực tiếp cho người nộp thuế và dùng để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu công cộng.

* Khái niệm về thuế tài nguyên và chính sách thuế tài nguyên Thuế tài nguyên là loại thuế gián thu, thu vào hoạt động khai thác tài nguyên của các tổ chức, cá nhân, nhằm khuyến khích các tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng tài nguyên hợp lý, tiết kiệm, có hiệu quả góp phần bảo vệ tài nguyên đất nước, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách Nhà nước để bảo vệ, tái tạo, tìm kiếm, thăm dò tài nguyên. Xét về mặt bản chất, thuế tài nguyên là loại thuế gián thu, thu vào người tiêu dùng, vì thuế tài nguyên đã được tính trong giá thành sản phẩm tài nguyên. Người khai thác chỉ là người nộp hộ cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, 8 xét ở góc độ quan hệ sở hữu, nó mang tính chất là một khoản thu về từ việc chuyển nhượng TNTN giữa một bên là Nhà nước, một bên là các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên.

Bản chất của vấn đề này tương tự như việc các tổ chức, cá nhân trả tiền để mua tài nguyên từ các quốc gia khác về để sản xuất, kinh doanh. Để thực hiện được mức thu thuế tài nguyên theo mục tiêu đề ra người ta phải sử dụng công cụ để thực hiện đó chính là chính sách thuế tài nguyên. Chính sách thuế tài nguyên là hệ thống các biện pháp, cách thức của Nhà nước tác động vào việc sử dụng tài nguyên nhằm mục đích khai thác sử dụng mọi nguồn tài nguyên của đất nước một cách có hiệu quả và tiết kiệm, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Chính sách thuế tài nguyên là một trong những công cụ về tài chính, thể hiện vai trò sở hữu Nhà nước đối với tài nguyên quốc gia và thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên của các tổ chức, cá nhân.

Nhà nước cũng đã ban hành các Luật, Nghị định và Thông tư hướng dẫn liên quan đến thuế tài nguyên cụ thể như: Luật số 71/2014/QH13 ban hành ngày 26/11/2014; Nghị định 50/2010/NĐ-CP ban hành ngày 14/5/2010 về Quy định, hướng dẫn thi hành luật thuế tài nguyên, Nghị định 12/2015/NĐ-CP ban hành ngày 12/02/2015 sửa đổi bổ sung một số điều NĐ 50/2010/NĐ-CP, Thông tư 152/2015/TT-BTC ban hành ngày 02/10/2015 hướng dẫn về Thuế tài nguyên, Thông tư 174/2016/TT-BTC và Thông tư 12/2016/TT-BTC sửa đổi bổ sung một số khoản; Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-BTC hợp nhất hai Nghị định 12 và 50; các công văn,…. Các văn bản chính sách quy định về thuế tài nguyên đã phần nào giúp cho việc quản lý thuế tài nguyên được hiệu quả hơn đặc biệt là quản lý thu thuế tài nguyên. * Khái niệm về quản lý thu thuế tài nguyên Quản lý thu thuế là vấn đề đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu và 9 có nhiều cách quan niệm khác nhau. Mỗi quan niệm đều nhìn nhận quản lý thuế ở một góc độ, phạm vi khác nhau và với mục đích, ý nghĩa thực tiễn khác nhau.

Dù vậy theo chúng tôi, các quan niệm về quản lý thu thuế đều có các điểm chung là: + Đều đề cập đến các nội dung của khâu hành pháp về thuế, + Đều đề cập đến sự tác động của chủ thể quản lý lên người bị quản lý bằng các phương thức, phương tiện nào đó nhằm đạt mục đích nhất định. Chủ thể quản lý là Nhà nước (mà trực tiếp là cơ quan thuế các cấp). Người bị quản lý là các tổ chức và cá nhân có nghĩa vụ về thuế. Mục đích quản lý là để người nộp thuế và các người có liên quan phải thực hiện tốt nghĩa vụ luật định về thuế của mình.

Phương tiện quản lý là sử dụng các quy định về đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế với bộ máy, đội ngũ cán bộ, cơ sở vật chất cần thiết để quản lý. Quản lý nhà nước về thuế là thuật ngữ dùng để chỉ tổng thể các khâu lập pháp, hành pháp và tư pháp về thuế, còn quản lý thuế gồm những hoạt động có tổ chức trong bộ máy Nhà nước, thuộc lĩnh vực hành pháp và tư pháp về thuế của cơ quan thuế các cấp, với các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do luật định nhằm thực hiện chính sách thuế đã được cơ quan có thẩm quyền thông qua. Theo nghĩa rộng, quản lý thu thuế là hoạt động nhằm đảm bảo sự thực thi nghiêm chỉnh pháp luật về thuế thông qua sự tự giác của chính người nộp thuế và sự hỗ trợ của cơ quan thuế và các cơ quan Nhà nước có liên quan. Như vậy, ta có thể định nghĩa khái quát về quản lý thu thuế như sau: "Quản lý thu thuế là việc nhà nước sử dụng các phương tiện, cách thức, biện pháp nhằm thực hiện việc thu thuế sao cho đạt hiệu quả, đúng mục tiêu, mục đích đề ra trong việc xây dựng và phát triển kinh tế- xã hội của đất nước trong từng thời kỳ".