Luận văn thạc sĩ về quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam

Tổng hợp kiến thức Quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong

• Tác giả: Nguyễn Thị Lý
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quỳnh Anh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Tài Sản Nhà Nước Tại Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LUẬN CỨ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về đơn vị sự nghiệp công lập tại Việt Nam
• 1.2. Khái niệm cơ bản về dịch vụ cộng
• 1.3. Tổ chức cung cấp dịch vụ công
• 1.4. Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.5. TS NN tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.6. Khái niệm tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.7. Phân loại tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.8. Đặc điểm tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.9. Vai trò của tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.10. Quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.11. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.12. Phân cấp quản lý nhà nước đối với tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.13. Quá trình quản lý nhà nước đối với tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.14. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.15. Kinh nghiệm đổi mới cơ chế quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập của một số nước trên thế giới
• 1.15.1. Tại Trung Quốc
• 1.15.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Cơ cấu, phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.2. Cơ cấu đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.3. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.4. Thực trạng quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.4.1. Tài sản là đất
• 2.4.2. Tài sản là nhà
• 2.4.3. Tài sản là xe ô tô
• 2.5. Đánh giá hiệu lực quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Một số tồn tại
• 2.5.3. Nguyên nhân của hạn chế trong công tác quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Cơ hội và thách thức
• 3.2. Thách thức
• 3.3. Rà soát, hoàn thiện các quy định của Nhà nước về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra
• 3.4. Tăng cường vai trò giám sát, kiểm tra, giám sát và xử lý các sai phạm trong việc sử dụng tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.5. Nâng cao ý thức trách nhiệm của các đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.6. Tổ chức bộ máy quản lý tài sản nhà nước từ trung ương đến địa phương
• 3.7. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện xử lý, sắp xếp nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước và di dời các trường học, bệnh viện
• 3.8. Đổi mới cơ chế quản lý đất đai tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.9. Nâng cao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.10. Tăng cường đào tạo cán bộ về quản lý tài sản nhà nước: nâng cao trình độ cán bộ quản lý tài sản nhà nước về mọi mặt
• 3.11. Thiết lập và đẩy mạnh quan hệ hợp tác quốc tế trong công tác quản lý tài sản nhà nước, từng bước vận dụng những kinh nghiệm tiên tiến phù hợp với yêu cầu và thực tiễn công tác tài sản nhà nước ở Việt Nam trong thời gian tới
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập

Quản lý tài sản nhà nước (quản lý tài sản) tại đơn vị sự nghiệp công lập (đơn vị sự nghiệp công lập) ở Việt Nam là một vấn đề quan trọng, liên quan đến việc sử dụng hiệu quả nguồn lực của nhà nước. Tài sản nhà nước (tài sản nhà nước) bao gồm đất đai, nhà cửa, phương tiện và các tài sản khác phục vụ cho hoạt động của các đơn vị này. Việc quản lý tài sản nhà nước không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Chính sách quản lý tài sản nhà nước cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và đúng mục đích. Đặc biệt, việc phân cấp quản lý nhà nước đối với tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập cần được thực hiện một cách rõ ràng để tránh tình trạng lãng phí và sử dụng sai mục đích.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản nhà nước

Tài sản nhà nước được định nghĩa là tài sản thuộc sở hữu của toàn dân, do nhà nước đại diện quản lý. Vai trò của tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập là rất lớn, vì nó không chỉ phục vụ cho hoạt động của các đơn vị mà còn ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ công mà nhà nước cung cấp cho người dân. Việc quản lý tài sản nhà nước hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm thiểu lãng phí và tăng cường trách nhiệm của các đơn vị trong việc sử dụng tài sản.

1.2. Chính sách quản lý tài sản nhà nước

Chính sách quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập cần được xây dựng dựa trên các quy định pháp luật hiện hành. Các văn bản pháp lý như Luật Quản lý sử dụng tài sản nhà nước và các nghị định hướng dẫn thi hành là cơ sở để thực hiện quản lý tài sản một cách hiệu quả. Chính sách này không chỉ quy định về quyền và nghĩa vụ của các đơn vị trong việc quản lý tài sản mà còn đưa ra các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý tài sản nhà nước.

II. Thực trạng quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam

Thực trạng quản lý tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Nhiều đơn vị vẫn còn lãng phí tài sản, sử dụng không đúng mục đích và thiếu minh bạch trong quản lý. Đặc biệt, việc phân loại tài sản nhà nước chưa được thực hiện một cách đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc theo dõi và quản lý. Các báo cáo tài chính của nhiều đơn vị chưa phản ánh đúng giá trị tài sản, gây khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này, bao gồm việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và nâng cao ý thức trách nhiệm của các đơn vị trong việc quản lý tài sản.

2.1. Đánh giá hiệu quả quản lý tài sản nhà nước

Đánh giá hiệu quả quản lý tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập cần dựa trên các tiêu chí cụ thể như mức độ sử dụng tài sản, tình trạng bảo trì và bảo quản tài sản. Nhiều đơn vị đã có những kết quả tích cực trong việc quản lý tài sản, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Việc đánh giá này không chỉ giúp nhận diện các vấn đề mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp cải thiện.

2.2. Những tồn tại và nguyên nhân

Một số tồn tại trong quản lý tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm việc thiếu sự đồng bộ trong các quy định pháp luật, sự thiếu hụt nguồn lực cho công tác quản lý và sự thiếu trách nhiệm của một số cán bộ quản lý. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của tài sản nhà nước và sự thiếu hụt trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý tài sản.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài sản nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần rà soát và hoàn thiện các quy định của nhà nước về quản lý tài sản, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong thực tiễn. Thứ hai, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản nhà nước, nhằm phát hiện kịp thời các sai phạm và xử lý nghiêm minh. Cuối cùng, việc nâng cao ý thức trách nhiệm của các đơn vị trong việc quản lý tài sản cũng là một yếu tố quan trọng, giúp đảm bảo tài sản nhà nước được sử dụng hiệu quả và đúng mục đích.

3.1. Rà soát và hoàn thiện quy định

Rà soát và hoàn thiện các quy định về quản lý tài sản nhà nước là cần thiết để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Các quy định này cần phải được cập nhật thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu quản lý hiện nay.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản nhà nước là một trong những giải pháp quan trọng. Cần có các cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất để phát hiện kịp thời các sai phạm trong quản lý tài sản, từ đó có biện pháp xử lý thích hợp.

3.3. Nâng cao ý thức trách nhiệm

Nâng cao ý thức trách nhiệm của các đơn vị trong việc quản lý tài sản nhà nước là rất quan trọng. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý tài sản, giúp họ nhận thức rõ hơn về vai trò và trách nhiệm của mình trong việc sử dụng tài sản nhà nước một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài sản nhà nước (TSNN) tại đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) là một lĩnh vực có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực công phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Theo báo cáo của Chính phủ năm 2012, tổng số ĐVSNCL trên toàn quốc là khoảng 20.201 đơn vị, trong đó địa phương chiếm tới 97%, với giá trị tài sản nhà nước tập trung chủ yếu tại các đơn vị này. TSNN tại ĐVSNCL bao gồm đất đai, nhà cửa, xe ô tô và các tài sản khác có giá trị lớn, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản công của quốc gia. Tuy nhiên, thực trạng quản lý và sử dụng TSNN tại các ĐVSNCL còn nhiều hạn chế như lãng phí, sử dụng sai mục đích, chưa khai thác hiệu quả tiềm năng tài sản.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý luận về quản lý TSNN tại ĐVSNCL, phân tích thực trạng quản lý, đánh giá hiệu quả và hiệu lực quản lý tài sản, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng TSNN tại các đơn vị này. Phạm vi nghiên cứu tập trung từ năm 2008 đến nay, dựa trên số liệu tổng hợp từ Bộ Tài chính và các báo cáo liên quan, đồng thời khảo sát thực tế tại một số địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu và sinh viên, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý tài sản công và mô hình quản lý nhà nước về tài sản công, trong đó có:

• Lý thuyết quản lý tài sản công: Nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc quản lý, bảo tồn và phát triển tài sản công nhằm phục vụ lợi ích xã hội, đảm bảo sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn lực công.
• Mô hình phân cấp quản lý nhà nước: Phân tích trách nhiệm và quyền hạn của các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương trong quản lý TSNN, bao gồm Chính phủ, Bộ Tài chính, các cơ quan quản lý cấp Bộ, UBND các cấp.
• Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập: ĐVSNCL là tổ chức do Nhà nước thành lập, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước, không vì mục tiêu lợi nhuận.
• Khái niệm và phân loại tài sản nhà nước tại ĐVSNCL: Bao gồm tài sản hữu hình (đất đai, nhà cửa, máy móc, xe ô tô) và tài sản vô hình (quyền sử dụng đất, bản quyền), phân loại theo thời hạn sử dụng, đối tượng quản lý, công dụng và lĩnh vực hoạt động.
• Phương pháp đánh giá hiệu quả quản lý tài sản công: Dựa trên tiêu chí về hệ thống văn bản pháp luật, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong quản lý, sử dụng TSNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp khái quát, phân tích so sánh và phương pháp SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong quản lý TSNN tại ĐVSNCL. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê từ Bộ Tài chính, Cục Quản lý công sản và các báo cáo của Chính phủ về quản lý TSNN năm 2012.
• Phỏng vấn chuyên gia, cán bộ quản lý tài sản tại các ĐVSNCL và các cơ quan quản lý nhà nước.
• Tài liệu pháp luật liên quan như Luật Quản lý, sử dụng TSNN năm 2008, Nghị định số 52/2009/NĐ-CP, Thông tư số 245/2009/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn khác.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 20.000 ĐVSNCL trên toàn quốc, với trọng tâm phân tích các đơn vị có quy mô lớn tại Trung ương và địa phương. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng, kết hợp so sánh với kinh nghiệm quản lý tài sản công của một số quốc gia như Australia, Trung Quốc và Pháp để rút ra bài học phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu và phân loại ĐVSNCL: Tổng số ĐVSNCL là 20.201 đơn vị, trong đó 4,71% tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động, 56,33% tự bảo đảm một phần và phần còn lại do Nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí. Trung ương quản lý 3% số đơn vị nhưng giá trị tài sản bình quân trên một đơn vị cao hơn nhiều so với địa phương chiếm 97%.

2. Thực trạng tài sản nhà nước tại ĐVSNCL: Tổng diện tích đất do ĐVSNCL quản lý là khoảng 2,168 tỷ m², chiếm 74,6% tổng giá trị tài sản cố định Nhà nước trong khu vực hành chính sự nghiệp. Đất chủ yếu phục vụ hoạt động giáo dục (16,94%), y tế (2,01%) và các hoạt động sự nghiệp khác (71,3%). Tuy nhiên, có khoảng 6,3% diện tích đất chưa được theo dõi trên sổ sách, 8% đất được giao không sát với nhu cầu sử dụng, dẫn đến lãng phí tài nguyên.

3. Tài sản nhà và xe ô tô: Quỹ nhà do ĐVSNCL quản lý chiếm 68,95% tổng số cơ sở trong khu vực hành chính sự nghiệp, với giá trị nguyên giá trên 86 nghìn tỷ đồng. Tổng số xe ô tô công là 34.565 chiếc, trong đó 31,1% đã sử dụng vượt quá thời gian quy định (trên 10 năm), gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng tài sản.

4. Hiệu lực quản lý tài sản nhà nước: Hệ thống văn bản pháp luật về quản lý TSNN đã được xây dựng tương đối đồng bộ, tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, kiểm tra và giám sát. Tuy nhiên, việc thực hiện còn nhiều hạn chế như chưa phân định rõ ràng giữa tài sản phục vụ nhiệm vụ công và tài sản phục vụ sản xuất kinh doanh, dẫn đến sai phạm và lãng phí tài sản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trong quản lý TSNN tại ĐVSNCL bao gồm cơ chế quản lý còn bao cấp, thiếu minh bạch trong sử dụng tài sản, và năng lực quản lý của cán bộ còn hạn chế. So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các nước như Australia, Trung Quốc và Pháp đều đã áp dụng các mô hình phân cấp quản lý rõ ràng, tăng cường minh bạch và áp dụng cơ chế thị trường trong quản lý tài sản công, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bổ tỷ lệ ĐVSNCL theo mức độ tự chủ tài chính, bảng tổng hợp diện tích và giá trị tài sản theo loại tài sản, cũng như biểu đồ tuổi thọ xe ô tô công để minh họa tình trạng sử dụng tài sản hiện nay. Việc áp dụng các giải pháp từ kinh nghiệm quốc tế như phân cấp quản lý, minh bạch hóa thông tin tài sản, và tăng cường đào tạo cán bộ quản lý sẽ giúp khắc phục các hạn chế hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật: Cần cập nhật, bổ sung các quy định về quản lý, sử dụng TSNN tại ĐVSNCL nhằm đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và khả thi, đặc biệt phân định rõ tài sản phục vụ nhiệm vụ công và tài sản phục vụ sản xuất kinh doanh. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, ngành liên quan. Thời gian: 1-2 năm.

2. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ, xử lý nghiêm các vi phạm trong quản lý, sử dụng TSNN, nhằm ngăn chặn lãng phí, thất thoát tài sản. Chủ thể thực hiện: Cục Quản lý công sản, Thanh tra Bộ Tài chính. Thời gian: liên tục hàng năm.

3. Nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản lý tài sản công cho cán bộ quản lý tại các ĐVSNCL, nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, các trường đại học, viện nghiên cứu. Thời gian: 1-3 năm.

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về TSNN, áp dụng phần mềm quản lý tài sản để theo dõi, đánh giá và báo cáo minh bạch. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp với các địa phương. Thời gian: 2-4 năm.

5. Tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm: Học tập các mô hình quản lý tài sản công hiệu quả từ các nước phát triển, áp dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài sản công tại các ĐVSNCL: Giúp hiểu rõ về cơ chế, chính sách và thực trạng quản lý tài sản, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, hoàn thiện chính sách quản lý tài sản công phù hợp với thực tiễn.

3. Giảng viên và sinh viên ngành quản lý kinh tế, quản lý công: Là tài liệu tham khảo quan trọng trong giảng dạy và nghiên cứu về quản lý tài sản công và đơn vị sự nghiệp công lập.

4. Các tổ chức nghiên cứu và tư vấn quản lý công: Hỗ trợ phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập gồm những loại nào?
   Tài sản nhà nước tại ĐVSNCL bao gồm đất đai, nhà cửa, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải (như xe ô tô), thiết bị quản lý và các tài sản khác có giá trị lớn. Ngoài ra còn có tài sản vô hình như quyền sử dụng đất và bản quyền.

2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập theo mức độ tự chủ tài chính như thế nào?
   ĐVSNCL được phân thành ba loại: tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động, tự bảo đảm một phần chi phí và do Nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động. Ngoài ra, Luật Quản lý, sử dụng TSNN phân loại thành ĐVSNCL tự chủ tài chính và chưa tự chủ tài chính dựa trên nhiều tiêu chí.

3. Những hạn chế chính trong quản lý tài sản nhà nước tại ĐVSNCL hiện nay là gì?
   Các hạn chế gồm lãng phí tài sản, sử dụng sai mục đích, thiếu minh bạch trong quản lý, chưa phân định rõ tài sản phục vụ nhiệm vụ công và sản xuất kinh doanh, cùng với năng lực quản lý còn hạn chế.

4. Các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản nhà nước tại ĐVSNCL là gì?
   Bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường thanh tra kiểm tra, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và học hỏi kinh nghiệm quốc tế.

5. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam trong quản lý tài sản công?
   Các nước như Australia, Trung Quốc và Pháp đã áp dụng mô hình phân cấp quản lý rõ ràng, minh bạch hóa thông tin tài sản, tư nhân hóa một số dịch vụ công và tăng cường trách nhiệm quản lý của các cấp chính quyền, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Kết luận

• TSNN tại ĐVSNCL là nguồn lực quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản công của quốc gia, đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế - xã hội.
• Thực trạng quản lý tài sản còn nhiều tồn tại như lãng phí, sử dụng sai mục đích và hiệu quả thấp, đặc biệt trong quản lý đất đai và xe ô tô công.
• Hệ thống pháp luật về quản lý TSNN đã được xây dựng tương đối đồng bộ nhưng cần tiếp tục hoàn thiện và thực thi nghiêm túc.
• Áp dụng các giải pháp đồng bộ như hoàn thiện chính sách, tăng cường kiểm tra, nâng cao năng lực quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo gồm rà soát pháp luật, xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài sản, đào tạo cán bộ và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm phát triển bền vững công tác quản lý tài sản nhà nước tại ĐVSNCL.

Để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, các cơ quan quản lý, đơn vị sự nghiệp công lập và các nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài sản nhà nước trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn gồm có 03 chương: Chƣơng I. LUẬN CỨ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƢỚC VÀ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƢỚC TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP. Chƣơng II. THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƢỚC TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

Chƣơng III. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƢỚC TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG TÀI SẢN NHÀ NƢỚC TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Những vấn đề cơ bản về đơn vị sự nghiệp công lập tại Việt Nam 1.

Khái niệm cơ bản về dịch vụ cộng DVC là cung cấp dịch vụ tối thiểu cần thiết cho toàn xã hội mà tư nhân không muốn làm hoặc không đủ nguồn lực làm, do đó nhà nước chỉ định tổ chức và hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần kinh phí. Xét theo lĩnh vực cung ứng dịch vụ thì DVC được chia thành 3 loại: DVC trong lĩnh vực HCNN hay còn gọi là dịch vụ hành chính công (HCC), DVC trong lĩnh vực SNC, DVC trong lĩnh vực công ích.1 Dịch vụ công Là một loại hình DVC là những hoạt động phục vụ các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công dân do các cơ quan HCNN thực hiện dựa vào thẩm quyền hành chính – pháp lý của NN.2 Dịch vụ sự nghiệp công Là loại dịch vụ phục vụ quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội (như giáo dục công, y tế công, thể dục thể thao, môi trường…) do NN tổ chức cung cấp cho nhân dân dưới các hình thức: (i) NN thành lập các ĐVSN cung cấp DVSNC thuộc sở hữu NN, kinh phí hoạt động của các đơn vị này do NSNN đảm bảo toàn bộ, hoặc đảm bảo một phần, một phần kinh phí do đối tượng thụ hưởng DVSNC đóng góp (như học phí, viện phí.) theo quy định của NN; (ii) NN tạo điều kiện, ban hành 7 z các chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư để các thành phần kinh tế trong xã hội tham gia cung cấp dịch vụ.3 Dịch vụ công ích Là dịch vụ cung ứng các hàng hoá, sản phẩm dịch vụ cơ bản, thiết yếu cho người dân theo đơn đặt hàng của NN hoặc giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh thực hiện (đối với các sản phẩm công ích trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh); NN đấu thầu, đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ đối với các doanh nghiệp NN, doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế và hợp tác xã thực hiện, như: Vệ sinh môi trường, xử lý rác thải, cấp nước sạch, giao thông công cộng, đô thị, dịch vụ điều hành bay, quản lý bảo trì đường sắt, cảng hàng không, đường thuỷ nội địa; Xuất bản sách giáo khoa, sách và tạp chí phục vụ học tập; xuất bản bản đồ, sách báo chính trị, dịch vụ vận tải công cộng bằng xe buýt tại các đô thị. Đơn vị sự nghiệp công ĐVSNC là đơn vị sự nghiệp cung cấp dịch vụ công do NN quản lý hoặc NN giao cho các đơn vị khác thực hiện. Tổ chức cung cấp dịch vụ công DVC có vai trò vô cùng quan trọng đối với toàn xã hội vì DVC phục vụ nhu cầu chung và thiết yếu của cả cộng đồng, nhưng hiện nay ở nước ta việc cung ứng DVC được tiến hành theo các hình thức sau: Các CQNN trực tiếp cung ứng DVC.

Theo hình thức này, NN chịu trách nhiệm trực tiếp cung ứng DVC đối với các dịch vụ liên quan đến an ninh quốc gia và lợi ích chung của đất nước (như quốc phòng, an ninh, hộ tịch …) mà chỉ có cơ quan công quyền mới có đủ tư cách pháp lý để làm. NN với vai trò chủ đạo của mình, cũng trực tiếp cung ứng các loại dịch vụ thuộc các lĩnh vực 8 z và địa bàn không thuận lợi đầu tư (ví dụ vùng sâu, vùng xa) mà thị trường không thể hoặc không muốn tham gia do chi phí quá lớn hay không có lợi nhuận. Các ĐVSN do NN thành lập để cung ứng như các bệnh viện và trường học công, các cơ sở cung cấp điện nước… hoạt động tương tự các công ty nhưng không vì mục tiêu lợi nhuận. Ban đầu, NN đầu tư cho các đơn vị đó, sau đó họ sẽ tự trang trái và khi cần thiết có thể nhận được sự hỗ trợ bù đắp của NN.

NN chuyển một phần hoạt động cung ứng DVC cho thị trường dưới các hình thức: + Uỷ quyền cho các công ty tư nhân hoặc tổ chức phi Chính phủ cung ứng một số DVC mà NN có trách nhiệm bảo đảm và thường có nguồn kinh phí từ ngân sách NN như vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải, xây dựng và xử lý hệ thống cống thoát nước v. Công ty tư nhân hoặc tổ chức phi chính phủ được uỷ quyền phải tuân thủ những điều kiện do NN quy định và được NN cấp kinh phí (loại dịch vụ nào có thu tiền của người thụ hưởng thì chỉ được NN cấp một phần kinh phí). + Liên doanh cung ứng DVC giữa NN và một số đối tác trên cơ sở đóng góp nguồn lực, chia sẻ rủi ro và cùng phân chia lợi nhuận. Hình thức này cho phép NN giảm phần đầu tư từ ngân sách cho DVC mà vẫn tham gia quản lý trực tiếp và thường xuyên các dịch vụ này nhằm đảm bảo lợi ích chung.

+ Chuyển giao trách nhiệm cung ứng DVC cho các tổ chức khác đối với các dịch vụ mà các tổ chức này có điều kiện thực hiện có hiệu quả như đào tạo, khám chữa bệnh, tư vấn, giám định…(bao gồm các hiệp hội nghề nghiệp, các tổ chức xã hội.), đặc biệt là, các tổ chức này tuy là đơn vị tư nhân hoặc phi Chính phủ nhưng được khuyến kích hoạt động theo cơ chế không vì lợi nhuận, chỉ thu phí để tự trang trải. 9 z + Tư nhân hoá DVC, trong đó NN bán phương tiện và quyền chi phối của mình đối với dịch vụ nào đó cho tư nhân song vẫn giám sát và đảm bảo lợi ích công bằng pháp luật. + Mua DVC từ khu vực tư nhân đối với các dịch vụ mà tư nhân có thể làm tốt và giảm được số người làm dịch vụ trong CQNN, như bảo dưỡng phương tiện phòng cháy, chữa cháy, các phương tiện tin học, đáp ứng nhu cầu về phương tiện đi lại, làm vệ sinh và công việc phục vụ trong cơ quan… 1. Đơn vị sự nghiệp công lập 1.

Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập ĐVSNCL là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của NN, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp DVC, phục vụ QLNN. Như vậy, các ĐVSN gồm có 2 loại chính: Các ĐVSNCL do các Bộ, ban, ngành, đoàn thể TW quản lý và các ĐVSNCL do ĐP quản lý. Ngoài ra, các tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ được tổ chức hoạt động theo các mô hình: (i) Tổ chức khoa học và công nghệ tự trang trải kinh phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là tổ chức tự trang trải kinh phí) và (ii) Doanh nghiệp khoa học và công nghệ. Tổ chức khoa học và công nghệ hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu chiến lược, chính sách, nghiên cứu xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật chuyên ngành, phục vụ QLNN được NSNN tiếp tục bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên theo nhiệm vụ được giao.

Tổ chức khoa học và công nghệ thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm là ĐVSN khoa học và công nghệ của NN (trừ trường hợp toàn bộ tổ chức chuyển đổi để thành lập doanh nghiệp khoa học và công nghệ). Ngoài ra, còn có các ĐVSN do các Tập đoàn, Tổng công ty do Thủ tướng Chính phủ thành lập quản lý. 10 z Tóm lại: Một cơ quan, đơn vị được gọi là ĐVSNCL nếu nó thoả mãn đủ 03 (ba) điều kiện: (i) Do cơ quan có thẩm quyền của NN, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập; (ii) Có tư cách pháp nhân và (iii) Có nhiệm vụ cung cấp DVC, phục vụ QLNN. Đặc điểm hoạt động của đơn v ị sự nghiệp công lập Trước yêu cầu đổi mới của đất nước, các ĐVSN được hoạt động theo các hình thức cụ thể sau đây: ĐVSN có thu tự bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm kinh phí hoạt động) là đơn vị có nguồn thu SN bù đắp toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN không phải cấp kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên cho đơn vị.

ĐVSN có thu tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động) là đơn vị có nguồn thu SN chưa tự trang trải được toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN cấp một phần kinh phí hoạt động thường xuyên cho đơn vị. ĐVSN do NSNN đảm bảo toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên. Cả 3 mô hình ĐVSN này thì NSNN đều đảm bảo toàn bộ kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập - Theo quy định của Luật quản lý, sử dụng TSNN thì các ĐVSN gồm 2 loại: ĐVSNCL tự chủ tài chính và ĐVSNCL chưa tự chủ tài chính.

Cụ thể: ĐVSNCL tự chủ tài chính là đơn vị có đủ điều kiện theo quy định của Chính phủ được NN xác định giá trị TS để giao cho đơn vị quản lý theo cơ chế giao vốn cho doanh nghiệp. Tiêu chí để xác định ĐVSN đủ điều kiện xác định giá trị TS để giao vốn căn cứ vào nhiều yếu tố: khả năng tự chủ tài chính, lĩnh vực hoạt động, địa bàn hoạt động. 11 z ĐVSNCL chưa tự chủ tài chính là các ĐVSN chưa đủ điều kiện để XĐGT TS để giao vốn hoặc đủ điều kiện nhưng đơn vị không có đề án quản lý, sử dụng TSNN theo mô hình ĐVSN tự chủ tài chính. - Theo quy định tại Luật Viên chức thì ĐVSNCL gồm: + ĐVSNCL được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự (gọi là ĐVSNCL được giao quyền tự chủ); + ĐVSNCL chưa được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự (gọi là ĐVSNCL chưa được giao quyền tự chủ).