Luận án về cơ chế quản lý tài chính cho hệ thống nhà khách thuộc cơ quan nhà nước ở Việt Nam

Tổng hợp kiến thức Quản lý tài chính hệ thống nhà khách nhà nước tại Việt Nam, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong kinh tế

• Trường học: Học viện Chính trị khu vực I
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Quản Lý Tài Chính Hệ Thống Nhà Khách Nhà Nước Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các nghiên cứu về cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công nói chung
• 1.3. Nhận xét chung về các công trình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI HỆ THỐNG NHÀ KHÁCH THUỘC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam - một loại hình đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.2. Những vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.3. Nhà khách thuộc các cơ quan quản lý nhà nước – một loại đơn vị sự nghiệp công đặc thù
• 2.4. Cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 2.4.1. Khái niệm cơ chế quản lý tài chính đối với các nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 2.4.2. Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 2.4.3. Nội dung cơ chế tự chủ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ chế quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.5.1. Kinh nghiệm một số nước về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống các nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 2.5.2. Giới thiệu về các nhà khách của các chính phủ trên thế giới và cơ chế quản lý tài chính của Nhà khách
• 2.5.3. Kinh nghiệm quản lý theo kết quả đầu ra đối với các tổ chức trong khu vực công
• 2.5.4. Những bài học kinh nghiệm về cơ chế quản lý tài chính đối với nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI HỆ THỐNG NHÀ KHÁCH THUỘC CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
• 3.1. Khái quát về hệ thống nhà khách và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam
• 3.3. Chức năng, nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống nhà khách
• 3.4. Mô hình tổ chức hệ thống nhà khách các cơ quan nhà nước ở Việt Nam
• 3.5. Khái quát về tình hình và kết quả hoạt động sản xuất- kinh doanh của hệ thống nhà khách thuộc cơ quan nhà nước ở Việt Nam
• 3.6. Thuận lợi và khó khăn trong hoạt động của các nhà khách
• 3.7. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính của hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam giai đoạn 2004 – 2015
• 3.7.1. Tình hình lập dự toán, chấp hành dự toán, kế toán và quyết toán thu, chi tài chính của hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 3.7.2. Thực trạng về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 3.7.3. Đánh giá chung về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam những năm qua
• 3.7.4. Những hạn chế về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 3.7.4.1. Nguyên nhân những hạn chế về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI HỆ THỐNG NHÀ KHÁCH THUỘC CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
• 4.1. Phương hướng đổi mới hoạt động cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam
• 4.2. Phương hướng, mục tiêu đổi mới cơ chế quản lý tài chính
• 4.2.1. Mục tiêu đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách
• 4.3. Hệ thống giải pháp đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam
• 4.3.1. Hoàn thiện khung pháp luật về cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.2. Đổi mới nhận thức hệ thống nhà khách quản lý về vấn đề tự chủ tài chính
• 4.3.3. Đổi mới phương thức quản lý tài chính, tách bạch giữa quản lý nhà nước và quản lý của nhà nước với tư cách là chủ sở hữu
• 4.3.4. Hoàn thiện quy trình xây dựng và nội dung quy chế chi tiêu nội bộ tại các nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.5. Đa dạng hoá các nguồn tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.6. Hoàn thiện công tác quản lý tài chính kế toán và quản lý tài sản tại hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.7. Tăng cường công tác thanh kiểm tra tài chính và kiểm toán nội bộ các nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.8. Hoàn thiện tổ chức bộ máy và nhân sự quản lý tài chính tại các nhà khách
• 4.3.9. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tin học hoá trong quản lý tài chính tại nhà khách
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tại Việt Nam đã được thực hiện qua nhiều công trình khác nhau. Các nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích cơ chế quản lý ngân sách, tài chính công và các chính sách liên quan đến nhà khách nhà nước. Đặc biệt, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải cách cơ chế tài chính là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị này. Một số công trình đã đề cập đến việc cải cách tài chính công nhằm đảm bảo tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp công lập. Những nghiên cứu này đã tạo ra nền tảng lý luận vững chắc cho việc xây dựng các chính sách tài chính phù hợp với thực tiễn hoạt động của hệ thống nhà khách.

1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước

Các nghiên cứu trong nước đã chỉ ra rằng cơ chế quản lý tài chính hiện tại còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc thực hiện tự chủ tài chính. Nhiều tác giả đã nhấn mạnh rằng việc chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ là một thách thức lớn. Các nhà khách thuộc cơ quan nhà nước cần phải thay đổi tư duy quản lý tài chính để có thể hoạt động hiệu quả hơn. Nghiên cứu của Phạm Chí Thanh đã chỉ ra rằng cần phải có sự can thiệp của Nhà nước trong việc điều tiết và quản lý tài chính để đảm bảo sự phát triển bền vững cho các đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này cho thấy rằng chính sách tài chính cần phải được đổi mới để phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của xã hội.

II. Cơ sở khoa học về cơ chế quản lý tài chính

Cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam cần được xây dựng trên cơ sở lý luận vững chắc. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cơ chế tự chủ và tự chịu trách nhiệm là những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà khách. Việc áp dụng các nguyên tắc quản lý tài chính hiện đại sẽ giúp các nhà khách hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập để xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện quản lý tài chính công.

2.1. Khái niệm cơ chế quản lý tài chính

Cơ chế quản lý tài chính được hiểu là hệ thống các quy định, chính sách và quy trình nhằm điều tiết và kiểm soát các nguồn lực tài chính của các nhà khách. Cơ chế này không chỉ đảm bảo tính minh bạch trong việc sử dụng ngân sách mà còn tạo điều kiện cho các nhà khách thực hiện tự chủ tài chính. Việc xây dựng cơ chế này cần phải dựa trên các nguyên tắc như tính hợp lý, tính khả thi và tính hiệu quả. Các nhà khách cần phải có khả năng tự quyết định trong việc sử dụng nguồn lực tài chính của mình, đồng thời phải chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của mình.

III. Thực trạng về cơ chế quản lý tài chính

Thực trạng quản lý tài chính tại các nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các nhà khách vẫn còn phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước, dẫn đến tình trạng thiếu chủ động trong việc quản lý tài chính. Nhiều nhà khách chưa thực sự áp dụng các cơ chế tự chủ tài chính, điều này ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ và chất lượng phục vụ. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống nhà khách. Việc cải cách cơ chế tài chính là cần thiết để các nhà khách có thể hoạt động độc lập và hiệu quả hơn.

3.1. Đánh giá chung về cơ chế quản lý tài chính

Đánh giá chung cho thấy rằng cơ chế quản lý tài chính hiện tại còn nhiều bất cập. Các nhà khách thường gặp khó khăn trong việc lập dự toán và thực hiện quyết toán. Nhiều nhà khách vẫn còn hoạt động theo cơ chế bao cấp, dẫn đến tình trạng lãng phí và kém hiệu quả. Cần có sự thay đổi trong tư duy quản lý tài chính, từ đó xây dựng một cơ chế phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của các nhà khách. Việc áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiện đại sẽ giúp các nhà khách nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

IV. Phương hướng và giải pháp đổi mới cơ chế quản lý tài chính

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách, cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể. Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện khung pháp lý về cơ chế quản lý tài chính. Cần phải xây dựng các quy định rõ ràng về quyền tự chủ và trách nhiệm của các nhà khách trong việc quản lý tài chính. Đồng thời, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng ngân sách. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính cũng là một giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà khách.

4.1. Hệ thống giải pháp đổi mới

Hệ thống giải pháp đổi mới cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý tài chính của các nhà khách. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý tài chính tại các nhà khách. Đồng thời, cần xây dựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của các nhà khách, từ đó có những điều chỉnh kịp thời trong quản lý tài chính. Việc đa dạng hóa các nguồn tài chính cũng là một giải pháp quan trọng, giúp các nhà khách có thêm nguồn lực để hoạt động hiệu quả hơn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các nhà khách để thực hiện các giải pháp này.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công cuộc cải cách nền hành chính quốc gia theo Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg và Nghị quyết số 30c/NQ-CP của Chính phủ xác định cải cách tài chính công là một trong sáu trụ cột trọng yếu để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước trong bối cảnh toàn cầu hóa. Quá trình chuyển dịch cơ chế quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) qua các mốc pháp lý từ Nghị định 10/2002/NĐ-CP, Nghị định 43/2006/NĐ-CP đến Nghị định 16/2015/NĐ-CP đã tạo bước chuyển biến căn bản về phân cấp, ủy quyền và tự chủ tài chính. Tuy nhiên, hệ thống nhà khách thuộc cơ quan quản lý nhà nước (QLNN) – từ cấp Trung ương (Văn phòng Chính phủ, các Bộ, ngành) đến địa phương (Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố) – là loại hình ĐVSNCL đặc thù mang tính lưỡng dụng: vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị, công vụ phi vụ lợi, vừa tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ lưu trú, hội nghị theo tín hiệu thị trường.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực tiễn: phần lớn các nghiên cứu hiện hữu chỉ tập trung vào ĐVSNCL nói chung hoặc các ngành thuần túy như giáo dục (Trần Đức Cân, 2012), y tế (Bộ Y tế, 2008), khoa học và công nghệ (Lưu Đức Tuyên, 2016; Bùi Tiến Dũng, 2014). Chưa có công trình khoa học chuyên sâu nào định hình cơ sở lý luận và giải pháp đồng bộ cho cơ chế quản lý tài chính đối với hệ thống nhà khách thuộc cơ quan QLNN. Luận án giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu (RQs):

• RQ1: Cơ sở khoa học và khung lý luận nào định hình cơ chế quản lý tài chính đặc thù cho hệ thống nhà khách thuộc cơ quan QLNN?
• RQ2: Thực trạng quản lý tài chính giai đoạn 2004–2015 bộc lộ những điểm nghẽn thể chế và nguyên nhân cốt lõi nào?
• RQ3: Hệ thống giải pháp đột phá nào bảo đảm tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm tài chính cho hệ thống nhà khách đến năm 2025?

Luận án dựa trên hệ thống giả thuyết nghiên cứu ($H_1, H_2, H_3$):

• $H_1$: Việc tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu tài sản công sẽ tối ưu hóa hiệu quả tài chính của nhà khách công vụ.
• $H_2$: Cơ chế tự chủ đầy đủ (chi thường xuyên và chi đầu tư) kết hợp hạch toán đầy đủ chi phí khấu hao sẽ triệt tiêu tâm lý ỷ lại và phát triển nguồn thu bền vững.
• $H_3$: Đổi mới quy chế chi tiêu nội bộ và áp dụng quản lý theo kết quả đầu ra (Performance-Based Management) thúc đẩy năng suất lao động và minh bạch tài chính.

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu tài chính của hệ thống nhà khách thuộc Văn phòng Chính phủ (như Nhà khách 37 Hùng Vương, Tao Đàn, Dinh Độc Lập), các Bộ (Bộ Xây dựng tại Vũng Tàu, Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Cửa Lò, Bộ Ngoại giao tại Sầm Sơn) và UBND 63 tỉnh/thành phố trong giai đoạn 2004–2015, định hướng chiến lược đến năm 2025. Ý nghĩa khoa học thể hiện qua việc lượng hóa các bất cập thể chế, cung cấp luận cứ thực chứng để tái cơ cấu quản trị tài sản công và dịch vụ công vụ.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn trong nước cho thấy ba dòng nghiên cứu chính:

1. Dòng nghiên cứu lý luận tài chính công và ĐVSNCL nói chung: Phạm Chí Thanh (2009) luận giải bản chất tài chính của ĐVSNCL trong nền kinh tế thị trường, khẳng định kinh phí ngân sách nhà nước cấp thực chất là hình thức “Nhà nước mua dịch vụ của đơn vị sự nghiệp”; Lưu Thái Bình (2015) và Vương Đình Huệ (2012) nhấn mạnh đổi mới thể chế tài chính nhằm hướng tới chất lượng, công bằng và hiệu quả cung cấp dịch vụ công; Mai Thị Thu (2015) phân tích phương thức xã hội hóa và huy động vốn ngoài ngân sách.
2. Dòng nghiên cứu quản lý tài sản nhà nước: Trần Văn Giao và Cục Công sản – Bộ Tài chính (2013) làm rõ cơ chế khai thác tài sản công thông qua hình thức cho thuê, liên doanh, liên kết nhằm giảm áp lực chi ngân sách nhà nước.
3. Dòng nghiên cứu tự chủ trong các lĩnh vực chuyên ngành: Trần Đức Cân (2012) xác lập 6 tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính đại học; Lưu Đức Tuyên (2016) đánh giá hạn chế sau 10 năm thực hiện Nghị định 115/2005/NĐ-CP đối với tổ chức khoa học công nghệ; Đề án Bộ Y tế (2008) phân tích viện phí và lộ trình tính giá dịch vụ y tế.

Trên bình diện quốc tế, các học giả như Hayden & Thiep (2006, 2007) khi nghiên cứu cải cách giáo dục đại học tại Việt Nam đã chỉ ra rằng thách thức của tự chủ bắt nguồn từ "sự miễn cưỡng đối với việc từ bỏ sự kiểm soát trực tiếp của một bộ phận quản lý tài chính" và sự thiếu hụt năng lực tự quản trị. Về hệ thống nhà khách chính phủ, các mô hình trên thế giới chia thành hai trường phái đối lập:

• Trường phái quản lý tập trung khép kín: Áp dụng tại Liên bang Nga, Trung Quốc và một số quốc gia duy trì hệ thống nhà khách phục vụ nghi lễ ngoại giao, an ninh chính trị tuyệt đối bí mật, kinh phí vận hành bao cấp 100% từ ngân sách và nghiêm cấm hoạt động thương mại hóa.
• Trường phái thị trường hóa có điều tiết (OECD): Áp dụng phương thức quản lý công mới (New Public Management), tách biệt hoàn toàn cơ sở vật chất công vụ sang các doanh nghiệp dịch vụ quản lý hoặc thực hiện đấu thầu dịch vụ ăn nghỉ công vụ ra khu vực tư nhân.

Tranh luận học thuật tồn tại giữa hai quan điểm: Một bên ủng hộ duy trì bao cấp toàn diện để đảm bảo an ninh chính trị và tiêu chuẩn phục vụ công vụ; bên kia yêu cầu thị trường hóa, cổ phần hóa và chuyển đổi toàn bộ sang mô hình doanh nghiệp. Luận án định vị tại điểm giao thoa: Hệ thống nhà khách thuộc cơ quan QLNN là đơn vị sự nghiệp công lập đặc thù, vừa phải hoàn thành nhiệm vụ chính trị không vì lợi nhuận, vừa phải áp dụng các quy luật kinh tế thị trường (hạch toán chi phí, khấu hao tài sản, cạnh tranh dịch vụ) để tự chủ tài chính.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và kiểm chứng các lý thuyết nền tảng trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa:

• Lý thuyết Hàng hóa công cộng (Public Goods Theory - Paul Samuelson, 1954): Luận án phân định rõ dịch vụ lưu trú, hội nghị phục vụ đại biểu Quốc hội, hội nghị Đảng là "hàng hóa công vụ nội bộ", trong khi dịch vụ cung ứng cho khách vãng lai và thị trường là "hàng hóa cá nhân thuần túy". Cơ chế tài chính phải phân tách nguồn chi ngân sách cho hàng hóa công vụ và hạch toán giá thị trường cho hàng hóa cá nhân.
• Lý thuyết Lựa chọn công (Public Choice Theory - James Buchanan & Gordon Tullock, 1962): Giải thích hiện tượng cán bộ quản lý và người thụ hưởng có xu hướng lãng phí, ỷ lại khi hoạt động trong môi trường mà nguồn kinh phí được cấp phát theo cơ chế "xin - cho", dẫn đến tâm lý dùng "tiền chùa" và triệt tiêu động lực tiết kiệm chi phí.
• Lý thuyết Đại diện (Principal-Agent Theory - Michael Jensen & William Meckling, 1976): Nhận diện xung đột lợi ích giữa cơ quan QLNN (chủ sở hữu/người ủy nhiệm) và ban giám đốc nhà khách (người đại diện). Khi quyền tự chủ không đi liền với trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát tài chính minh bạch, người đại diện có xu hướng tối đa hóa lợi ích cục bộ hoặc chuyển dịch chi phí sai mục đích.

graph TD
    A[Cơ quan Quản lý Nhà nước / Chủ sở hữu] -->|Phân cấp quyền tự chủ & Đặt hàng nhiệm vụ công vụ| B(Hệ thống Nhà khách CQ QLNN)
    B -->|Tách bạch 2 dòng tài chính| C[Nhiệm vụ Chính trị - Công vụ]
    B -->|Tách bạch 2 dòng tài chính| D[Hoạt động Dịch vụ - Thị trường]
    C -->|Kinh phí NSNN cấp theo đơn giá / kết quả đầu ra| E[Quy chế Chi tiêu Nội bộ & Hạch toán Đầy đủ]
    D -->|Giá dịch vụ thị trường bù đắp chi phí & khấu hao| E
    E --> F[Quỹ Phát triển Sự nghiệp]
    E --> G[Quỹ Bổ sung Thu nhập]
    E --> H[Quỹ Khen thưởng & Phúc lợi]
    E -->|Kiểm toán nội bộ & Giám sát tài sản| A

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích tích hợp ba trục lý thuyết: Lý thuyết Quản lý công mới (NPM - Christopher Hood, 1991), Lý thuyết Quản lý theo kết quả đầu ra (Performance-Based Management) và Lý thuyết Quản trị tài sản công. Khung phân tích xác lập mối quan hệ giữa ba thành tố: (1) Khung khổ thể chế và hành lang pháp lý; (2) Phương thức vận hành tài chính nội bộ (lập dự toán, kiểm soát thu - chi, quy chế chi tiêu nội bộ, trích lập các quỹ); (3) Cơ chế giám sát, thanh tra, kiểm toán và ứng dụng công nghệ thông tin.

Điều kiện biên (boundary conditions): Áp dụng đối với các nhà khách thuộc sở hữu nhà nước, trực thuộc Văn phòng Chính phủ, các Bộ/ngành và UBND cấp tỉnh; không áp dụng cho các khách sạn thuần túy thương mại thuộc khối doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa 100%.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đứng trên lập trường bản thể luận khách quan và nhận thức luận thực chứng kết hợp giải thích (Positivist-Interpretivist Paradigm) dựa trên nền tảng phép biện chứng duy vật với quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể. Luận án sử dụng thiết kế nghiên cứu kết hợp (mixed-methods research design) đa cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô: Phân tích khung khổ thể chế chính sách pháp luật từ Trung ương (Nghị quyết 30c/NQ-CP, Nghị định 10/2002/NĐ-CP, Nghị định 43/2006/NĐ-CP, Nghị định 16/2015/NĐ-CP).
• Cấp độ trung mô: Đánh giá cơ chế phân cấp quản lý của các cơ quan chủ quản (Bộ ngành, UBND tỉnh/thành phố).
• Cấp độ vi mô: Phân tích các chỉ số tài chính, dự toán, quyết toán, quy chế chi tiêu nội bộ tại từng đơn vị nhà khách.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu bảo đảm tính chuẩn mực học thuật:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách, hồ sơ kiểm toán, văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2004–2015 từ Bộ Tài chính, Văn phòng Chính phủ, Kho bạc Nhà nước và các Sở Tài chính địa phương.
• Khảo sát thực địa và dữ liệu sơ cấp: Điều tra bảng hỏi và xin ý kiến chuyên gia (expert consultation method) gồm các nhà quản lý tài chính công, chuyên gia kinh tế, giám đốc các nhà khách từ Trung ương đến địa phương nhằm nhận diện điểm nghẽn thực thi chính sách.
• Tam giác hóa (Triangulation): Kết hợp tam giác hóa dữ liệu (số liệu báo cáo tài chính đối chiếu với biên bản thanh tra), tam giác hóa phương pháp (định lượng thống kê kết hợp phân tích định tính quy chế nội bộ) và tam giác hóa lý thuyết (đối chiếu qua lăng kính Lý thuyết Lựa chọn công và Lý thuyết Đại diện).
• Độ tin cậy và giá trị: Các tiêu chí đánh giá tài chính được chuẩn hóa theo 6 chiều cạnh: quy mô vốn, cơ cấu nguồn thu, cơ cấu chi phí, mức độ tự chủ chi thường xuyên, hiệu quả sử dụng tài sản và năng lực trích lập quỹ phát triển sự nghiệp.

Data và phân tích

Phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (time-series comparative analysis) giai đoạn 2004–2015.

• Mẫu khảo sát thể hiện bức tranh phân hóa rõ rệt: Tỷ lệ giao quyền tự chủ tại các địa phương đạt mức cao trên danh nghĩa (dẫn chứng tại tỉnh Phú Thọ: trong tổng số 147 ĐVSNCL cấp tỉnh, có 136 đơn vị được giao quyền tự chủ theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP, đạt tỷ lệ 93%, còn lại 11 đơn vị chưa giao quyền, chiếm 7% ở các lĩnh vực).
• Tuy nhiên, trong khối nhà khách công vụ, phần lớn chỉ dừng lại ở mức tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Tỷ lệ tự chủ tài chính toàn diện bị kìm hãm bởi các quy định ràng buộc, tiêu biểu là nghĩa vụ trích lại 40% từ nguồn thu sự nghiệp để tạo nguồn cải cách tiền lương, làm suy giảm nguồn vốn tái đầu tư cơ sở vật chất.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự tồn đọng của quán tính bao cấp và tâm lý ỷ lại: Mặc dù đã trải qua hơn 10 năm thực hiện cơ chế tự chủ theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP, hệ thống nhà khách vẫn hoạt động theo "Cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp là chính". Đội ngũ cán bộ, viên chức mang nặng tâm lý dùng "tiền chùa", thiếu ý thức tiết kiệm và chưa tiếp cận tư duy quản trị kinh doanh dịch vụ.
2. Xung đột giữa giao nhiệm vụ chính trị và phân bổ ngân sách: Các nhà khách chịu sự điều hành, phân công nhiệm vụ đón tiếp các đoàn công tác, đại biểu hội nghị từ cơ quan chủ quản cấp trên nhưng không được cấp bù kinh phí kịp thời hoặc định mức chi không đủ bù đắp chi phí thực tế.
3. Điểm nghẽn huy động vốn và chuyển đổi mô hình: Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP cho phép vay vốn tổ chức tín dụng, huy động vốn viên chức và liên doanh liên kết, nhưng hệ thống nhà khách "chưa dám thực hiện vì chưa có cơ chế quản lý rõ ràng" và thiếu hành lang pháp lý hướng dẫn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp ngoài công lập.
4. Bất cập trong trích lập quỹ cải cách tiền lương và cơ cấu chi: Quy định trích lại 40% nguồn thu sự nghiệp để thực hiện cải cách tiền lương gây áp lực tài chính nặng nề, làm triệt tiêu nguồn lực trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và đầu tư nâng cấp tài sản cố định vốn đã xuống cấp nghiêm trọng.
5. Sự thiếu hụt năng lực của bộ máy kế toán - quản trị tài chính: Đội ngũ quản lý tài chính tại các nhà khách chuyển đổi từ công chức hành chính cũ, thiếu năng lực tham mưu tài chính chiến lược, chưa áp dụng công nghệ thông tin và kế toán quản trị trong phân tích điểm hòa vốn hay tối ưu hóa chi phí vận hành.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Bổ sung vào lý thuyết quản lý tài chính công mô hình "Đơn vị sự nghiệp công lập kép" (Dual-role Public Non-business Unit), xác lập nguyên tắc tách bạch dòng chi phí công vụ và dòng doanh thu dịch vụ thương mại.
• Về phương pháp luận: Cung cấp bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính ĐVSNCL dịch vụ dựa trên phương pháp kết hợp phân tích cấu trúc chi phí (Cost-structure analysis) và quản lý theo kết quả đầu ra.
• Về ứng dụng thực tiễn: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật nội bộ cho từng loại phòng lưu trú và gói hội nghị, đa dạng hóa các nguồn thu từ dịch vụ bổ trợ.
• Về chính sách pháp luật: Cung cấp căn cứ thực tiễn để Bộ Tài chính và Chính phủ ban hành thông tư hướng dẫn riêng về cơ chế tài chính cho hệ thống nhà khách công vụ; thiết lập lộ trình phân định rõ 4 nhóm tự chủ theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP: tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư; tự bảo đảm chi thường xuyên; tự bảo đảm một phần; và nhà nước bảo đảm toàn bộ.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

• Giới hạn về dữ liệu: Tính chất phân tán và bảo mật của một số nhà khách phục vụ công vụ đặc biệt thuộc khối an ninh, quốc phòng và Văn phòng Chính phủ khiến việc tiếp cận đầy đủ dữ liệu vi mô của 100% các đơn vị gặp rào cản.
• Giới hạn về khung thời gian: Dữ liệu định lượng tập trung sâu vào giai đoạn 2004–2015; tác động dài hạn của Nghị định 16/2015/NĐ-CP và các văn bản sau năm 2015 (như Nghị định 60/2021/NĐ-CP sau này) cần thời gian để kiểm chứng bằng chuỗi số liệu thực tế.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Nghiên cứu thực nghiệm mô hình hợp tác công - tư (PPP) trong việc cải tạo, hiện đại hóa hạ tầng nhà khách công vụ.
2. Ứng dụng mô hình kinh tế lượng (Panel Data Econometrics) để đo lường mức độ tác động của quy chế chi tiêu nội bộ đến hiệu quả tài chính tại các ĐVSNCL tự chủ.
3. Đánh giá tác động của quá trình chuyển đổi số và tin học hóa kế toán quản trị đối với việc giảm thiểu chi phí vận hành nhà khách.
4. Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia (Comparative Cross-Country Study) về mô hình vận hành nhà khách công vụ giữa các nền kinh tế chuyển đổi (Việt Nam, Trung Quốc, Lào).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Khỏa lấp khoảng trống trong hệ thống tài liệu nghiên cứu về quản lý tài chính ĐVSNCL đặc thù, dự kiến là tài liệu tham khảo thiết yếu cho các chương trình đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế và Tài chính - Ngân hàng.
• Tác động đến chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính và UBND các tỉnh rà soát, sửa đổi quy chế quản lý tài sản công, định giá dịch vụ công vụ và phê duyệt phương án tự chủ tài chính cho các nhà khách trực thuộc.
• Chuyển dịch ngành dịch vụ công vụ: Thúc đẩy các nhà khách tái cơ cấu tổ chức bộ máy, xóa bỏ tư duy bao cấp, nâng cao chất lượng dịch vụ ăn, nghỉ, hội nghị tương đương tiêu chuẩn khách sạn thương mại 3–4 sao, nâng cao đời sống và thu nhập hợp pháp cho người lao động.
• Lợi ích kinh tế - xã hội: Giảm gánh nặng bao cấp từ ngân sách nhà nước, bảo toàn và phát triển quỹ nhà đất công vụ tại các vị trí đắc địa ở trung tâm đô thị, ngăn ngừa thất thoát tài sản và tiêu cực tham nhũng.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học giả: Tiếp cận khung lý thuyết tích hợp và phương pháp luận khảo sát thực chứng về tự chủ tài chính trong ĐVSNCL đặc thù.
• Nhà hoạch định chính sách (Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ): Nhận diện căn nguyên của các thất bại chính sách trong việc triển khai cơ chế tự chủ và trích lập nguồn cải cách tiền lương tại đơn vị sự nghiệp có thu.
• Cơ quan chủ quản (Văn phòng Chính phủ, các Bộ, UBND cấp tỉnh): Nắm bắt cơ sở khoa học để ban hành định mức giao nhiệm vụ, đặt hàng dịch vụ công vụ và thực hiện phân cấp quản lý minh bạch.
• Ban Giám đốc và cán bộ kế toán các nhà khách: Được trang bị cẩm nang giải pháp về xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quản trị chi phí, khấu hao tài sản và phương thức huy động vốn tín dụng hợp pháp.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản lý công mới (NPM) và Lý thuyết Hàng hóa công cộng vào loại hình ĐVSNCL kép (hệ thống nhà khách công vụ). Luận án chứng minh rằng cơ chế tài chính chỉ đạt điểm tối ưu khi có sự tách bạch hoàn toàn giữa chi phí thực hiện nhiệm vụ chính trị do Nhà nước đặt hàng/mua dịch vụ với chi phí kinh doanh thương mại hạch toán theo giá thị trường.

2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây? So với công trình của Phạm Chí Thanh (2009) chỉ nghiên cứu chung về ĐVSNCL hay Trần Đức Cân (2012) chỉ tập trung vào trường đại học, luận án này kết hợp phương pháp điều tra thống kê chuỗi thời gian 2004–2015 trên quy mô toàn quốc (Văn phòng Chính phủ, các Bộ, 63 tỉnh/thành phố) với phương pháp chuyên gia để xây dựng khung đánh giá tài chính đặc thù cho ĐVSNCL dịch vụ công vụ.

3. Phát hiện gây bất ngờ nhất được chứng minh bằng dữ liệu? Mặc dù tỷ lệ giao quyền tự chủ trên giấy tờ đạt mức rất cao (điển hình tại cấp tỉnh đạt 93%), nhưng tính tự chủ thực chất lại bị triệt tiêu bởi hai nguyên nhân: quy định cứng nhắc giữ lại 40% nguồn thu sự nghiệp cho cải cách tiền lương và cơ chế giao việc đột xuất từ cấp trên mà không kèm dự toán ngân sách.

4. Luận án có cung cấp giao thức tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) không? Luận án thiết lập hệ thống bảng hỏi chuẩn hóa, bộ tiêu chí phân loại 4 nhóm nhà khách và ma trận quy trình 6 bước xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập tái lập khảo sát tại các thời kỳ hoặc đơn vị hành chính sự nghiệp khác.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Lộ trình 10 năm tập trung vào 3 trọng tâm: (1) Đổi mới phương thức đặt hàng dịch vụ công vụ theo giá tính đủ chi phí tiền lương, chi phí trực tiếp, chi phí quản lý và khấu hao TSCĐ; (2) Hoàn thiện thể chế cổ phần hóa hoặc chuyển đổi sang công ty TNHH MTV đối với các nhà khách đủ điều kiện tự chủ 100%; (3) Số hóa toàn diện hệ thống kiểm toán nội bộ và quản trị dòng tiền.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở khoa học về cơ chế quản lý tài chính đối với ĐVSNCL đặc thù, định vị vai trò của hệ thống nhà khách thuộc cơ quan QLNN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.
2. Phân tích thực chứng toàn diện bức tranh tài chính hệ thống nhà khách giai đoạn 2004–2015, chỉ rõ các điểm nghẽn về thể chế cấp phát ngân sách, trích lập quỹ và phân cấp thẩm quyền.
3. Đề xuất nguyên tắc tách bạch quản lý nhà nước và quản lý của chủ sở hữu nhà nước, chuyển phương thức cấp phát ngân sách sang cơ chế đấu thầu, đặt hàng cung cấp dịch vụ công vụ.
4. Thiết lập hệ thống giải pháp đồng bộ: hoàn thiện khung pháp lý, đổi mới quy chế chi tiêu nội bộ, đa dạng hóa nguồn tài chính, trích khấu hao tài sản cố định và nâng cao năng lực bộ máy kế toán.
5. Định hình mô hình quản trị tài chính hiện đại kết hợp kiểm toán nội bộ và tin học hóa, cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc phục vụ công cuộc cải cách tài chính công tại Việt Nam đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu trong nước: 1. Các nghiên cứu về cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công nói chung Luận án tiến sỹ kinh tế“ Đổi mới chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công ở Việt Nam”, chuyên ngành: Kinh tế chính trị, tác giả Phạm Chí Thanh. Luận án đã tiếp cận nghiên cứu tài chính của đơn vị sự nghiệp công theo các mối quan hệ của đơn vị với các chủ thể (Nhà nước, các chủ thể cung cấp đầu vào cho đơn vị, các chủ thể sử dụng dịch vụ của đơn vị sự nghiệp và người lao động làm việc trong các đơn vị) trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ ở đơn vị sự nghiệp công; qua đó đã làm rõ bản chất tài chính của đơn vị sự nghiệp công trong nền kinh tế thị trường, cần tuân thủ các qui luật của thị trường: thực hiện hạch toán đầy đủ chi phí hoạt động (bao gồm cả chi phí khấu hao tài sản), giá dịch vụ theo cơ chế cạnh tranh trong việc cung cấp dịch vụ… từ đó hình thành những yêu cầu về cơ chế quản lý, cách thức điều tiết, can thiệp của Nhà nước.

Đây là cơ sở lý luận để hình 8 thành các chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công. Qua phân tích mối quan hệ tài chính giữa đơn vị sự nghiệp công với Nhà nước: đã làm rõ kinh phí do ngân sách Nhà nước cấp để thực hiện nhiệm vụ Nhà nước giao, chính là Nhà nước mua dịch vụ của đơn vị sự nghiệp; do vậy chi ngân sách Nhà nước đã tạo ra thu nhập của đơn vị sự nghiệp để bù đắp chi phí trong quá trình hoạt động, đơn vị được quyền quyết định trong việc quản lý, sử dụng kinh phí này. Bởi vậy chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công cần đổi mới theo hướng xoá bỏ bao cấp, thực hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công. Đổi mới chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công được luận giải là một quá trình liên tục, hướng đến mục tiêu quản lý chi ngân sách Nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp theo kết quả hoạt động.

Đề tài “Đổi mới cơ chế quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công, nâng cao chất lượng dịch vụ công đến năm 2020”, TS. Lưu Thái Bình, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài vụ, Học viện Chính trị khu vực I, ngày 10 tháng 8 năm 2015. Trong giai đoạn 2006 - 2015, công tác quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công ở Việt Nam đã từng bước được cải cách và đổi mới trên nhiều phương diện. Mọi người dân Việt Nam đều được hưởng những dịch vụ công với chất lượng tốt hơn và công bằng hơn.

Đổi mới thể chế chính sách và cơ chế quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập là điều kiện then chốt để các đơn vị này nâng cao chất lượng dịch vụ công cũng như hiệu quả đầu tư công. Quá trình thực hiện Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ, đã tạo ra quyền chủ động cho các đơn vị sự nghiệp công trong: Quản lý chi tiêu tài chính hiệu quả; Huy động được sự đóng góp của cộng đồng xã hội cho phát triển hoạt động sự nghiệp; Thúc đẩy các đơn vị chủ động năng động và sáng tạo hơn trong các hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công; đa dạng hóa các loại hình dịch vụ công và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Bài viết “Đổi mới cơ chế tài chính đối với dịch vụ sự nghiệp công”, đăng 9 tại trang Web của Viện chiến lược và chính sách tài chính, tác giả Mai Thị Thu, Giám đốc Trung tâm TT&DB KTXH quốc gia và Nhóm nghiên cứu, ngày 31/12/2015. Chủ trương xã hội hóa dịch vụ công đã được nêu rất rõ trong các văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đã được thực hiện từ nhiều năm nay, theo đó đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, thu hút được sự tham gia của nhiều chủ thể trong xã hội, mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Tuy nhiên, cơ chế quản lý nói chung và cơ chế tài chính nói riêng đối với loại dịch vụ này còn nhiều bất cập. Bài viết này tập trung phân tích những mặt còn hạn chế của cơ chế tài chính đối với dịch vụ sự nghiệp công và đề xuất giải pháp đổi mới nhằm phân bổ hợp lý nguồn lực của Nhà nước, huy động nguồn vốn từ các chủ thể khác cùng tham gia cung ứng dịch vụ cũng như bảo đảm sự tiếp cận dịch vụ cho các đối tượng thụ hưởng. Bài viết “Đổi mới cơ chế tài chính trong cung cấp dịch vụ công hướng tới mục tiêu chất lượng, công bằng và hiệu quả” 17/12/2012 , Vương Đình Huệ, Tạp chí cộng sản.Theo tác giả, thực hiện lộ trình cải cách nền hành chính, Việt Nam đang đẩy mạnh công cuộc cải cách khu vực dịch vụ công, trong đó đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước đối với các tổ chức sự nghiệp công luôn là một ưu tiên. Mục đích chính yếu là bảo đảm cho mọi người dân Việt Nam ngày càng được thụ hưởng những dịch vụ công tốt hơn, công bằng hơn.

Đề tài: “Quản lý tài sản công trong các cơ quan hành chính – sự nghiệp hiện nay ở Việt Nam”, của nhóm tác giả do PGS.Trần Văn Giao chủ nhiệm đề tài, nội dung của đề tài: Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về tài sản công và kinh nghiệm quản lý của các nước trên thế giới. Đánh giá thực trạng việc quản lý, sử dụng tài sản công; tập trung vào tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp ở nước ta từ năm 1995 đến nay. Đề xuất những giải pháp nhằm quản lý, khai thác, sử dụng tài sản công trong các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp thời gian tới. - “Đổi mới cơ chế quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công 10 lập” (04/05/2013), Cục Công sản Bộ Tài chính, ngày 16/4/2013.

Trướcyêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với tốc độ tăng trưởng nhanh và bền vững đòi hỏi phải phát huy cao độ và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước, trong đó TSNN (tài sản nhà nước) là nguồn lực to lớn và đầy tiềm năng, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và sự chuyển dịch cơ chế quản lý sang kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước đòi hỏi cần có sự đổi mới trong cơ chế quản lý đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, đề tài nghiên cứu đã tập trung phân tích, đánh giá đề xuất nhiều giải pháp đổi mới công tác quản lý TSNN tại đơn vị sự nghiệp với mục tiêu: trao quyền tự chủ cho các ĐVSN công lập để phát triển các hoạt động sự nghiệp, thực hiện xã hội hoá, giảm sức ép chi từ ngân sách nhà nước, trên cơ sở thực hiện thông qua các phương thức: đi thuê và cho thuê tài sản; cho phép sử dụng TSNN để sản xuất kinh doanh dịch vụ, liên doanh, liên kết. Theo đó, cơ chế quản lý tài chính đối với một số lĩnh vực, một số đối tượng đã có những thay đổi quan trọng (như chính sách tài chính khuyến khích xã hội hoá, khuyến khích huy động nguồn lực)… Bài viết “Sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm”, ngày 16/07/2013 của tác giả Yên Thanh. Tác giả cho biết những năm qua, công tác quản lý nhà nước về tổ chức bộ máy và biên chế cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, tổ chức bộ máy các cơ quan từ tỉnh đến huyện được kiện toàn, củng cố theo các quy định pháp luật, góp phần ổn định hoạt động và tăng cường chủ động trong tham mưu, đề xuất cơ chế, chính sách theo ngành, lĩnh vực, thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh tăng trưởng ổn định đúng hướng. Công tác tuyển dụng, sử dụng quản lý CCVC đã bám sát các chủ trương nghị quyết của Đảng và pháp luật của nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, CCVC.

- “Đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập thêm 11 một bước đột phá về cơ chế tài chính” ngày 22/03/2012, của tác giả Tấn Lực - nguồn thông tin bộ Tài chính. Theo bài viết, đổi mới cơ chế quản lý, đặc biệt là quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập là một chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của bộ Tài chính. Tại kết luận số 37- TB/TW ngày 26/5/2011 của Bộ Chính trị, Đảng ta đã thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ: “Đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, đẩy mạnh xã hội hóa một số loại hình dịch vụ sự nghiệp công”, đây được coi là một trong những nhiệm vụ then chốt, góp phần hoàn thiện thể chế của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Những năm qua, cơ chế chính sách của nhà nước đối với lĩnh vực sự nghiệp công đã từng bước đổi mới.

- “Thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập”, ngày 27/09/2012, của tác giả Đức Minh. Bài viết cho biết, ngay sau khi Nghị định của Chính phủ và các thông tư hướng dẫn có hiệu lực thi hành, đầu năm 2007 UBND tỉnh Phú Thọ đã có văn bản chỉ đạo các cấp ngành liên quan triển khai thực hiện, theo đó, trong tổng số 147 đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh thuộc đối tượng điều chỉnh của Nghị định có 136 đơn vị được giao quyền tự chủ, đạt 93%; còn lại 11 đơn vị chưa có phương án, chưa có quyết định được giao quyền tự chủ, chiếm 11% ở các lĩnh vực.