BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM HOÀNG THỊ LAN PHƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 1 Môc lôc Ch−¬ng I: ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ ho¹t ®éng tÝn dông cña c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i 1. Vai trß Ng©n hμng th−¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ. TÝn dông vμ rñi ro tÝn dông trong ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM.
TÝn dông Ng©n hμng. Nguyªn t¾c trong ho¹t ®éng tÝn dông. Rñi ro tÝn dông. Qu¶n lý rñi ro tÝn dông.
Ph©n tÝch tÝn dông. §¸nh gi¸, ®o l−êng rñi ro tÝn dông. Trang 14 Ch−¬ng II: Tæng quan vÒ ho¹t ®éng tÝn dông cña c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i t¹i TP. T×nh h×nh kinh tÕ - x· héi vμ HÖ thèng Ng©n hμng th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP.
T×nh h×nh kinh tÕ - x· héi. HÖ thèng NHTM trªn ®Þa bμn TP. Trang 19 Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 2 2. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i TP.
Trang 20 Ch−¬ng III: thiÕt kÕ nghiªn cøu kÕt qu¶ ®iÒu tra 3. So¹n th¶o c©u hái ®iÒu tra. KÕt qu¶ ®iÒu tra nguyªn nh©n x¶y ra rñi ro tÝn dông. KÕt qu¶ ®iÒu tra vÒ c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro tÝn dông.
Trang 38 ch−¬ng IV : th¶o luËn vμ øng dông chÝnh s¸ch trong qu¶n lý rñi ro tÝn dông cña c¸c NHTM 4. C¸c nguyªn nh©n chñ yÕu g©y ra rñi ro tÝn dông. Rñi ro tÝn dông do xö lý TS§B khã kh¨n. Rñi ro tÝn dông do Ng©n hμng thiÕu c¨n cø ®Ó thÈm ®Þnh c¸c th«ng tin kh¸ch hμng cung cÊp.
Rñi ro tÝn dông do Ng©n hμng th−¬ng m¹i thiÕu kiÓm tra, kiÓm so¸t sau khi cho vay. Rñi ro tÝn dông do tr×nh ®é CBTD cßn yÕu. Rñi ro tÝn dông lμ do Ng©n hμng thiÕu th«ng tin vÒ kh¸ch hμng trong qu¸ tr×nh thÈm ®Þnh, cho vay. Rñi ro tÝn dông do kh¸ch hμng cè ý lõa ®¶o.
Trang 50 Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 3 4. Rñi ro tÝn dông do hμnh lang ph¸p lý trong ho¹t ®éng Ng©n hμng kh«ng ®ång bé, c¸c c¬ quan ph¸p luËt cßn h×nh sù hãa c¸c quan hÖ kinh tÕ. C¸c gi¶i ph¸p vÜ m« ®Ó qu¶n lý rñi ro tÝn dông. ChÝnh phñ cÇn ph¶i x©y dùng trung t©m th«ng tin doanh nghiÖp vμ thÞ tr−êng.
ChÝnh phñ cÇn x©y dùng hμnh lang ph¸p lý ®ång bé, tr¸nh h×nh sù hãa c¸c quan hÖ kinh tÕ. X¸c lËp quyÒn së h÷u tμi s¶n râ rμng, minh b¹ch. ChÝnh phñ cÇn x©y dùng c¬ chÕ vμ thùc thi xö lý tμi s¶n ®¶m b¶o nhanh chãng …. T¨ng c−êng kiÓm tra, kiÓm so¸t, gi¸m s¸t tõ xa.
Nhãm biÖn ph¸p cña chÝnh c¸c Ng©n hμng th−¬ng m¹i. C¸c gi¶i ph¸p liªn quan tíi chÊt l−îng CBTD (®μo t¹o, tiÒn l−¬ng, th−ëng, c¬ héi th¨ng tiÕn. NHTM ph¶i cã bé phËn cËp nhËt th«ng tin thÞ tr−êng, c¸c ngμnh nghÒ SXKD, th«ng tin c¶nh b¸o rñi ro, doanh nghiÖp ph¸ s¶n…. HiÖn ®¹i hãa c«ng nghÖ Ng©n hμng.
KiÓm tra, kiÓm so¸t sau c¸c kho¶n vay th−êng xuyªn. Trang 65 kÕt luËn Phô lôc tμi liÖu tham kh¶o Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 4 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Lý do chän ®Ò tμi : Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, t×nh h×nh kinh tÕ x· héi n−íc ta ®· cã b−íc ph¸t triÓn míi, toμn diÖn h¬n vμ v÷ng ch¾c h¬n so víi c¸c thêi kú tr−íc ®ã. Kinh tÕ t¨ng tr−ëng víi tèc ®é n¨m sau cao h¬n n¨m tr−íc: N¨m 2001 lμ 6,89%; 2002 lμ 7,04% vμ 2003 lμ 7,24%, b×nh qu©n 3 n¨m ®¹t 7,1%.
C¸c Ng©n hμng Th−¬ng m¹i còng ®· cã nhiÒu ®æi míi, ph¸t triÓn vμ thÓ hiÖn vai trß “ch×a khãa” trî gióp cho c¸c doanh nghiÖp vμ c¸ nh©n trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, dÞch vô… T¹i c¸c NHTM, ho¹t ®éng tÝn dông chiÕm tõ 80% - 90% nghiÖp vô tμi s¶n Cã vμ cã tíi 60% - 80% thu nhËp tõ ho¹t ®éng tÝn dông. Thùc tÕ ®æ vì tÝn dông sau khñng ho¶ng kinh tÕ khu vùc n¨m 1997 vμ hμng lo¹t c¸c vô ¸n lín nh−: Tamexco, Epco-Minh Phông, TrÇn Xu©n Hoa.cho thÊy ho¹t ®éng tÝn dông chøa ®ùng rñi ro tiÒm tμng. Tæn thÊt trong giai ®o¹n nμy ®èi víi hÖ thèng ng©n hμng lμ v« cïng nÆng nÒ, kh«ng chØ ë tμi s¶n, uy tÝn kinh doanh mμ lμ con ng−êi, lßng tin cña ng−êi d©n ®èi víi c¬ chÕ, chÝnh s¸ch. Trong m«i tr−êng ho¹t ®éng ®Çy rñi ro, ®Æc biÖt t¹i thÞ tr−êng TP.
Hå ChÝ Minh, ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông Ng©n hμng ®ang ®øng tr−íc nh÷ng khã kh¨n, th¸ch thøc tiÒm Èn. Trong sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a c¸c Ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ søc Ðp cña tiÕn tr×nh héi nhËp, ho¹t ®éng tÝn dông mÆc dï ®· cã rÊt nhiÒu v¨n b¶n h−íng dÉn thùc hiÖn nh−ng vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp, cÇn ®æi míi. Qu¶n trÞ rñi ro tÝn dông, t¹o sù an toμn trong kinh doanh Ng©n hμng ph¶i ®−îc coi lμ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn Ng©n hμng th−¬ng m¹i mét c¸ch bÒn v÷ng. ChÝnh v× vËy, Phßng ngõa vμ qu¶n lý rñi ro tÝn dông ®ang lμ mèi quan t©m hμng ®Çu trªn ph−¬ng diÖn lý thuyÕt còng nh− trong thùc tiÔn.
Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 5 XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa ®ã, t¸c gi¶ m¹nh d¹n ®ãng gãp quan ®iÓm cña m×nh qua ®Ò tμi: “Mét sè biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro tÝn dông t¹i c¸c Ng©n hμng th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP. Môc tiªu nghiªn cøu Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tμi: - Nghiªn cøu lý luËn c¬ b¶n vÒ Ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ qu¶n lý rñi ro tÝn dông. - Thu thËp d÷ liÖu ®iÒu tra, ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng ho¹t ®éng vμ qu¶n lý rñi ro tÝn dông ®Ó tõ ®ã x¸c ®Þnh nh÷ng nguyªn nh©n rñi ro tÝn dông. - §Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro tÝn dông trªn c¬ së kÕt qu¶ ®iÒu tra t¹i c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP-Hå ChÝ Minh.
§èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu - §èi t−îng nghiªn cøu lμ ho¹t ®éng tÝn dông cña c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP. HCM nh»m tr¶ lêi c¸c c©u hái: * Nh÷ng nguyªn nh©n chÝnh x¶y ra rñi ro tÝn dông? * Nh÷ng gi¶i ph¸p vÜ m« chñ yÕu ®Ó qu¶n lý rñi ro tÝn dông ? * Nh÷ng biÖn ph¸p c¬ b¶n cña c¸c NHTM ®Ó qu¶n lý rñi ro tÝn dông? 4. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n ®−îc nghiªn cøu trªn c¬ së ph−¬ng ph¸p luËn cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vμ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö; ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra, thèng kª, ph−¬ng ph¸p so s¸nh, øng dông c«ng cô ph©n tÝch tæng hîp ®Ó ph©n tÝch c¸c sè liÖu ®iÒu tra kÕt hîp víi nh÷ng lý luËn khoa häc ®Ó lμm râ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn nghiªn cøu cña luËn v¨n. Nguån d÷ liÖu: • Nguån d÷ liÖu s¬ cÊp: Thu thËp th«ng tin tr¶ lêi theo phiÕu ®iÒu tra tõ c¸c c¸n bé tÝn dông cña c¸c Ng©n hμng th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP.HCM; • Nguån d÷ liÖu thø cÊp: Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 6 * B¸o c¸o cña Ng©n hμng Nhμ n−íc TP.
Hå ChÝ Minh c¸c n¨m 2000 – 2003; * T×nh h×nh kinh tÕ – x· héi TP. Hå ChÝ Minh c¸c n¨m 2000 – 2004 ; Côc Thèng kª TP. Hå ChÝ Minh; * C¸c b¸o Kinh tÕ Sμi Gßn, Tuæi trÎ, Thanh niªn, Sμi gßn Gi¶i phãng, Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt nam, T¹p chÝ nghiªn cøu kinh tÕ, Ph¸t triÓn kinh tÕ… vμ c¸c th«ng tin trªn internet; Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 7 CHÖÔNG I NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VAØ HOAÏT ÑOÄNG TÍN DUÏNG CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI 1. Vai trß Ng©n hμng th−¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ 1.
§Þnh nghÜa Ng©n hμng th−¬ng m¹i Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ tæ chøc tÝn dông cã vÞ trÝ quan träng nhÊt trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ë c¸c n−íc. Lª ThÞ TuyÕt Hoa (4:58) ®· nªu c¸c kh¸i niÖm: ¾ ë Mü: Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ c«ng ty kinh doanh tiÒn tÖ, chuyªn cung cÊp dÞch vô tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng trong ngμnh c«ng nghiÖp dÞch vô tμi chÝnh. ¾ ë Ph¸p: Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ nh−ng xÝ nghiÖp vμ c¬ së nμo th−êng xuyªn nhËn cña c«ng chóng d−íi h×nh thøc ký th¸c hay h×nh thøc kh¸c c¸c sè tiÒn mμ hä dïng cho chÝnh hä vμo nghiÖp vô chiÕt khÊu, tÝn dông hay dÞch vô tμi chÝnh. ¾ ë Ên §é: Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ c¬ së nhËn c¸c kho¶n ký th¸c ®Ó cho vay hay tμi trî ®Çu t−.
¾ ViÖt nam: Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mμ ho¹t ®éng chñ yÕu vμ th−êng xuyªn lμ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hμng víi tr¸ch nhiÖm hoμn tr¶ vμ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vμ lμm ph−¬ng tiÖn thanh to¸n. Tãm l¹i, cã thÓ ®Þnh nghÜa nh− sau: “Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ doanh nghiÖp kinh doanh tiÒn tÖ, tiÕn hμnh th−êng xuyªn c¸c nghiÖp vô huy ®éng vèn, tÝn dông, b¶o l·nh, chiÕt khÊu, cho thuª tμi chÝnh, bao thanh to¸n, kinh doanh ngo¹i tÖ, hïn vèn liªn doanh, ®Çu t− chøng kho¸n vμ cung cÊp c¸c dÞch vô tμi chÝnh kh¸c”. Chøc n¨ng Trung gian tÝn dông : Chøc n¨ng nμy ®−îc h×nh thμnh trªn c¬ së: Luaän vaên Thaïc só Kinh teá Hoaøng Thò Lan Phöông 8 ¾ §Æc ®iÓm tuÇn hoμn vèn tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ lμm n¶y sinh hiÖn t−îng thõa, thiÕu vèn ë c¸c chñ thÓ kinh tÕ. ¾ Nhu cÇu cña qu¸ tr×nh tiÕt kiÖm vμ ®Çu t−; ¾ Nh÷ng h¹n chÕ cña quan hÖ tÝn dông trùc tiÕp gi÷a nh÷ng chñ thÓ cã tiÒn ch−a sö dông vμ chñ thÓ cã nhu cÇu vÒ tiÒn cÇn bæ sung.
Ng©n hμng th−¬ng m¹i huy ®éng c¸c nguån tiÒn nhμn rçi trong x· héi ®Ó h×nh thμnh nªn quü cho vay tËp trung. Trªn c¬ së nguån vèn nμy, Ng©n hμng th−¬ng m¹i sö dông ®Ó cho vay ®¸p øng nhu cÇu bæ sung vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, sinh ho¹t, ®êi sèng. cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ. Víi chøc n¨ng trung gian tÝn dông, ng©n hμng ®· thùc hiÖn hai nghiÖp vô: huy ®éng vèn vμ cung cÊp tÝn dông.
Trung gian thanh to¸n vμ qu¶n lý c¸c ph−¬ng tiÖn thanh to¸n: Trªn c¬ së kh¸ch hμng më tμi kho¶n thanh to¸n t¹i Ng©n hμng th−¬ng m¹i, Ng©n hμng cung cÊp cho kh¸ch hμng c¸c ph−¬ng tiÖn thanh to¸n trong n−íc vμ quèc tÕ nh−: sÐc, thÎ thanh to¸n, ñy nhiÖm chi, th− tÝn dông. Th«ng qua c¸c ph−¬ng tiÖn nμy, Ng©n hμng sÏ ghi nî tμi kho¶n ng−êi nμy, ghi cã tμi kho¶n cña ng−êi kh¸c khi chñ tμi kho¶n ra lÖnh trªn c¬ së nh÷ng qui t¾c, chuÈn mùc thanh to¸n hiÖn hμnh. Ngoμi ra, Ng©n hμng th−¬ng m¹i cßn lμm dÞch vô thu chi tiÒn hé kh¸ch hμng.