Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm Tại Huyện Tiên Yên, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm tại huyện Tiên Yên, Quảng Ninh.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hải Ninh
• Người hướng dẫn: PGS. Kim Văn Vạn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Hiện Trạng Và Giải Pháp Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm Tại Huyện Tiên Yên, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 6. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
• 6.1. Mục tiêu chung
• 6.2. Mục tiêu cụ thể
• 7. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 7.1. Đối tượng nghiên cứu
• 7.2. Phạm vi nghiên cứu
• 7.2.1. Phạm vi về nội dung
• 7.2.2. Phạm vi không gian
• 7.2.3. Phạm vi thời gian
• 8. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ RỦI RO
• 9.1.1. Khái niệm rủi ro

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm

Quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm là một vấn đề quan trọng, đặc biệt tại huyện Tiên Yên, Quảng Ninh. Nghề nuôi tôm không chỉ đóng góp vào kinh tế địa phương mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân. Tuy nhiên, dịch bệnh thường xuyên xảy ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và sản lượng. Việc hiểu rõ về tình hình nuôi tôm và các biện pháp quản lý rủi ro là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Tình Hình Nuôi Tôm Tại Huyện Tiên Yên

Huyện Tiên Yên có diện tích nuôi tôm ngày càng tăng, từ 1.155 ha năm 2015 lên 1.215 ha năm 2018. Tuy nhiên, sản lượng và năng suất không ổn định do ảnh hưởng của dịch bệnh.

1.2. Vai Trò Của Nghề Nuôi Tôm Đối Với Kinh Tế Địa Phương

Nghề nuôi tôm đóng góp lớn vào thu nhập của người dân và phát triển kinh tế xã hội tại huyện Tiên Yên. Xuất khẩu tôm là một trong những nguồn thu chính của tỉnh Quảng Ninh.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Tôm

Rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm tại huyện Tiên Yên đang gia tăng, gây ra nhiều thách thức cho người nuôi. Các bệnh như bệnh đốm trắng, bệnh đầu vàng và hội chứng chết sớm thường xuyên xuất hiện, làm giảm năng suất và chất lượng tôm. Việc nhận diện và quản lý các rủi ro này là rất cần thiết.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm

Các nguyên nhân chính gây ra dịch bệnh bao gồm điều kiện môi trường không đảm bảo, chất lượng giống kém và quy trình nuôi không đúng kỹ thuật. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.

2.2. Ảnh Hưởng Của Dịch Bệnh Đến Năng Suất Nuôi Tôm

Dịch bệnh có thể làm giảm năng suất nuôi tôm từ 30% đến 70%, gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn đến sự phát triển bền vững của ngành nuôi tôm.

III. Phương Pháp Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm

Để giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh, cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nâng cao kiến thức cho người nuôi và áp dụng công nghệ mới trong nuôi tôm.

3.1. Đầu Tư Cơ Sở Hạ Tầng Nuôi Tôm

Cần đầu tư vào hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải và các thiết bị nuôi tôm hiện đại để đảm bảo môi trường nuôi an toàn và hiệu quả.

3.2. Nâng Cao Kiến Thức Cho Người Nuôi

Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật nuôi tôm và phòng chống dịch bệnh cho người nuôi là rất cần thiết. Điều này giúp họ nhận thức rõ hơn về các biện pháp phòng ngừa.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Tôm

Việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm đã cho thấy hiệu quả tích cực. Nhiều hộ nuôi đã giảm thiểu thiệt hại và nâng cao năng suất nhờ vào việc áp dụng các công nghệ mới và quy trình nuôi an toàn.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tình Hình Nuôi Tôm

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro đã giúp giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng tôm nuôi.

4.2. Các Mô Hình Nuôi Tôm Thành Công

Một số mô hình nuôi tôm thành công đã được triển khai tại huyện Tiên Yên, cho thấy hiệu quả của việc áp dụng công nghệ và quy trình nuôi hiện đại.

V. Kết Luận Về Quản Lý Rủi Ro Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm

Quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nuôi tôm tại huyện Tiên Yên. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và người nuôi để thực hiện hiệu quả các biện pháp phòng ngừa.

5.1. Tương Lai Của Nghề Nuôi Tôm Tại Tiên Yên

Nghề nuôi tôm tại Tiên Yên có tiềm năng phát triển lớn nếu được quản lý tốt. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp mới để giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để giúp người nuôi tôm vượt qua khó khăn và phát triển bền vững trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẢI NINH HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO DỊCH BỆNH TRONG NUÔI TÔM TẠI HUYỆN TIÊN YÊN, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8620301 Người hướng dẫn khoa học: 1. Trần Đình Luân 2. Kim Văn Vạn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải Ninh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Kim Văn Vạn và TS.Trần Đình Luân đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Thủy sản - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Tổng cục Thủy sản đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Ủy ban nhân dân huyện Tiên Yên, các tổ chức, cá nhân và các hộ nuôi tôm trên địa bàn các xã Đông Hải và xã Hải Lạng; NCS. Trần Văn Tam - Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ, cung cấp thông tin, số liệu trong luận văn nay. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải Ninh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.vi Trích yếu luận văn.vii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn.

Tổng quan tài liệu. Tổng quan nghiên cứu về quản lý rủi ro. Khái niệm rủi ro. Quản lý rủi ro trong nông nghiệp.

Phân loại rủi ro và vai trò của nghiên cứu rủi ro. Thực tiễn về quản lý rủi ro trong nông nghiệp. Hiện trạng về nuôi và dịch bệnh trên tôm ở Việt Nam. Hiện trạng nuôi tôm ở Việt Nam giai đoạn 2010 -2018.

Hiện trạng về dịch bệnh trên tôm nuôi ở Việt Nam. Hiện trạng về quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản. Phƣơng pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện khí hậu. Điều kiện thủy văn. Thời gian nghiên cứu.

Thời gian thực hiện luận văn. Thời gian thu thập số liệu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu kế thừa tài liệu. Phương pháp điều tra cơ sở nuôi. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Hiện trạng nuôi tôm và tình hình dịch bệnh trên địa bàn huyện Tiên Yên. Hiện trạng phát triển nuôi tôm ở huyện Tiên Yên. Hiện trạng về rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm. Hiện trạng về quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên 38 4.

Hiện trạng quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm của cơ sở nuôi. Hiện trạng quản lý nhà nước về rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm. Nguyên nhân xảy ra dịch bệnh. Giải pháp giảm thiểu những thiệt hại do rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên 45 4.

Giải pháp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh đối với các cơ sở nuôi tôm. Giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước. Kết luận và kiến nghị. 53 Tài liệu tham khảo.

57 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BH Bảo hiểm BHNN Bảo hiểm nông nghiệp ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐVTS Động vật thủy sản ĐVT Đơn vị tính DN Doanh nghiệp KT-XH Kinh tế - Xã hội NTTS Nuôi trồng thủy sản NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NXB Nhà xuất bản RNM Rừng ngập mặn RR Rủi ro QL Quản lý QLRR Quản lý rủi ro TCTS Tổng cục Thủy sản TCT Tôm thẻ chân trắng UBND Ủy ban nhân dân VASEP Hiệp hội chế biến và xuất khẩu Thủy sản Viêt Nam v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các công cụ và chiến lược quản lý rủi ro trong nông nghiệp. Ma trận đo lường rủi ro. Hiện trạng phát triển nuôi tôm Việt Nam giai đoạn 2010-2018.

Hiện trạng diện tích tôm bị thiệt hại và dịch bệnh trên tôm nuôi ở Việt Nam giai đoạn 2013-2018 14 Bảng 2. Phạm vi của bảo hiểm trong nông nghiệp. Số hộ điều tra tại 02 xã Hải Lạng và xã Đông Hải huyện Tiên Yên. Hiện trạng nuôi tôm huyện Tiên Yên giai đoạn 2015-2018.

Diện tích nuôi tôm huyện Tiên Yên giai đoạn 2015-2018. Hiện trạng số lượng lao động tham gia nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh 31 Bảng 4. Trình độ và kinh nghiệm của người lao động nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh 32 Bảng 4. Quy mô diện tích đất nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh 32 Bảng 4.

Hiện trạng diện tích/ao nuôi tôm huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Ao chứa vàxử lýnước thải trong nuôi tôm trên đ ịa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh 33 Bảng 4. Hiện trạng về diện tích tôm nuôi bị bệnh trên địa bàn huyện Tiên Yên giai đoạn 2015-2018 34 Bảng 4. Tình hình thiệt hai do dịch bệnh theo đối tượng nuôi và phương thức nuôi trên địa bàn huyện Tiên Yên giai đoạn 2015-2018 34 Bảng 4.

Tỷ lệ rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên trong giai đoạn 2015-2018 37 Bảng 4. Kết quả điều tra tình hình cải tạo ao nuôi tôm. Kết quả điều tra tình hình lấy nước và xử lý nước vào ao trước khi nuôi tôm 39 Bảng 4. Kết quả điều tra về việc chọn và thả tôm giống.

Kết quả điều tra về việc sử dụng thức ăn trong nuôi tôm. Kết quả điều tra về việc quản lý ao nuôi tôm. 41 vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hải Ninh Tên luận văn: Hiện trạng và giải pháp quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm tại huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8620301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Nuôi tôm có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là tại các địa phương ven biển Việt Nam.

Xuất khẩu tôm là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của ngành Thủy sản Việt Nam. Tôm (tôm sú và tôm thẻ chân trắng) được xác định là đối tượng nuôi chủ lực ở huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Nghề nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên trong giai đoạn 2015-2018 đã đạt được những thành quả nhất định: diện tích, sản lượng, năng suất đều tăng, tuy nhiên kết quả mang lại không ổn định. Hiện nay, nghề nuôi tôm trên địa bàn huyện đang phải đối mặt với không ít thách thức, khó khăn liên quan đến rủi ro dịch bệnh.

Để đảm bảo nghề nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên phát triển ổn định và bền vững thì cần có những nghiên cứu đánh giá hiện trạng rủi ro dịch bệnh và quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên, từ đó đề xuất một số giải pháp giảm thiểu những thiệt hại do rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm. Sử dụng phương pháp nghiên cứu, thu thập các tài liệu thứ cấp thông qua các báo cáo, thông kế, tạp chí, đánh giá của các cơ quan chuyên môn, kết hợp với các phương pháp điều tra, khảo sát thực địa, thu thập các tài liệu sơ cấp, phỏng vấn 120 hộ nuôi tôm. Sau khi phân tích, xử lý số liệu. Chúng tôi thu được một số kết quả: Nghề nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên mang lại hiệu quả kinh tế cao, đã góp phần tích cực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Đến năm 2018: Diện tích nuôi tôm đã tăng lên 1.215 ha, sản lượng đạt 1.130 tấn, năng suất đạt trung bình 0,93 tấn/ha. Tuy nhiên, nghề nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên thường xuyên gặp về rủi ro dịch bệnh. Rui ro dịch bệnh đã xảy ra ở cả tôm sú và tôm chân trắng và xảy rả ở tất cả các hình thức nuôi. Một số rủi ro dịch bệnh thừng gặp như: bệnh đốm trắng (WSSV), bệnh đầu vàng (YHV), bệnh hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHNV), hội chứng chết sớm/bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (EMS/ AHPND); một số các bệnh liên quan đến vi khuẩn và môi trường….

Tuy theo từng loại bệnh mà gây ra các mức độ thiệt hại khác nhau, trong đó bệnh đốm trắng gây ra tỷ lệ thiệt hai cao nhất. Dựa trên những phân tích hiện trạng về hiện trạng rủi ro dịch bệnh và quản lý rủi ro dịch bệnh trong nuôi tôm trên địa bàn huyện Tiên Yên, chúng tôi đưa ra một số giải pháp phòng, chống và giảm thiểu thiệt hại do rủi ro về dịch bệnh trong nuôi tôm như sau: vii (i) Đối với các cơ sở nuôi tôm cần thực hiện các giải pháp: Đầu tư cơ sở hạ tầng theo đúng quy trình kỹ thuật nuôi tôm; nâng cao kiến thức về công tác phòng, chống dịch bệnh; áp dụng quy trình nuôi tôm tiên tiến, thiết bị công nghệ cao vào sản xuất; thực hiện các giải pháp phòng, chống dịch bệnh tổng hợp; thực hiện đúng các quy định của cơ quan nhà nước về phòng, chống dịch bệnh; tham gia bảo hiểm rủi ro dịch bệnh.