ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT PHẠM THỊ HỒNG NGHĨA QU¶N Lý NHµ N¦íC TRONG LÜNH VùC NG¢N HµNG ë VIÖT NAM HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC CHỦ TỊCH HĐ NGƢỜI HƢỚNG DẪN ĐƠN VỊ ĐÀO TẠO KHOA HỌC HÀ NỘI - 2023 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT PHẠM THỊ HỒNG NGHĨA QU¶N Lý NHµ N¦íC TRONG LÜNH VùC NG¢N HµNG ë VIÖT NAM HIÖN NAY Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 9380101.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN QUỐC SỬU GS. PHẠM HỒNG THÁI HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Những kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực. Việc trích dẫn tài liệu trong luận án trung thực, chính xác, có nguồn rõ ràng và đảm bảo quy chế của cơ sở đào tạo. Những điểm mới trong luận án chưa từng được ai công bố ở công trình nghiên cứu khoa học nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của Luận án này. Tác giả luận án Phạm Thị Hồng Nghĩa LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lời cảm ơn tới Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện cho em hoàn thành khóa học. Em xin cảm ơn các Thầy, Cô giáo của Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhất là các Thầy, Cô giáo Khoa Luật Hiến pháp, Luật Hành chính đã giúp đỡ em trong khoảng thời gian em làm nghiên cứu sinh tại đây. Đặc biệt, em bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến GS.TS Phạm Hồng Thái và PGS.TS Trần Quốc Sửu đã rất tâm huyết hướng dẫn, động viên em hoàn thành luận án này. Tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn cảm thông, khích lệ để tôi có nghị lực, thời gian và các nguồn lực khác trong suốt quá trình thực hiện Luận án. Tác giả luận án Phạm Thị Hồng Nghĩa MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt MỞ ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI . Tình hình nghiên cứu . Các công trình nghiên cứu lý luận về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Các công trình nghiên cứu về thực trạng và kiến nghị bảo đảm quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài . Những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án . Cơ sở lý thuyết nghiên cứu . Lý thuyết nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . 32 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG . Khái niệm, đặc điểm lĩnh vực ngân hàng . Khái niệm lĩnh vực ngân hàng . Đặc điểm của lĩnh vực ngân hàng . Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu, chức năng, vai trò của quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Khái niệm quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Đặc điểm của quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Mục tiêu của quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Chức năng của quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Vai trò của quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Chủ thể, đối tƣợng quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Chủ thể quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Đối tƣợng quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Hình thức, phương pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng . Hình thức quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Phƣơng pháp quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Nội dung quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Ban hành các văn bản pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng . Tổ chức thực hiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng . Thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng . Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng. Yếu tố thể chế chính trị . Yếu tố kinh tế, xã hội và thực trạng của hệ thống các tổ chức tín dụng . Yếu tố hội nhập kinh tế quốc tế . Yếu tố sự phát triển của công nghệ số . 78 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 . 80 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM. Thực trạng ban hành pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam. Những ƣu điểm của hoạt động ban hành pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Những hạn chế của hoạt động ban hành pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Thực tiễn tổ chức thực hiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay . Những ƣu điểm trong hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng . Những hạn chế trong hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng . Thực trạng thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, công tác phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay . Những ƣu điểm trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, công tác phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay . Những hạn chế trong hoạt động thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm, công tác phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay . Nguyên nhân của các hạn chế trong quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Nguyên nhân khách quan . Nguyên nhân chủ quan . 148 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 153 CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY . Quan điểm bảo đảm quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam. Xây dựng, hoàn thiện các chủ trƣờng, đƣờng lối của Đảng, chính sách của nhà nƣớc về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng. Hoàn thiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng đảm bảo tính toàn diện, tính đồng bộ, tính phù hợp, tính khả thi . Tạo lập môi trƣờng kinh doanh an toàn, thuận lợi cho hệ thống các tổ chức tín dụng . Áp dụng kinh nghiệm, thông lệ và chuẩn mực quốc tế trong hoạt động quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng . Một số giải pháp bảo đảm quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Nhóm giải pháp tổ chức thực hiện pháp luật điều chỉnh lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam . Nhóm giải pháp đối với hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát lĩnh vực ngân hàng . 195 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 200 KẾT LUẬN CHUNG . 201 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ Đà CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 202 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 1 - PL DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Stt Viết tắt Viết đầy đủ 1 NHNN Ngân hàng nhà nƣớc Việt Nam 2 NHTW Ngân hàng trung ƣơng 3 QLNN Quản lý nhà nƣớc 4 TCTD Tổ chức tín dụng 5 VBPL Văn bản pháp luật 6 VBQPPL Văn bản quy phạm pháp luật 7 XHCN Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn lựa đề tài Lĩnh vực ngân hàng đƣợc coi là huyết mạch của nền kinh tế, quyết định sự ổn định của xã hội và phát triển của nền kinh tế quốc gia. Lĩnh vực ngân hàng có vai trò điều tiết vốn, tập trung tiền nhàn rỗi, cung ứng vốn cho toàn bộ nền kinh tế, đồng thời, cũng là “trạm” trung gian thanh toán cho nền kinh tế trong và ngoài nƣớc. Do đó, lĩnh vực ngân hàng có thể thúc đẩy kinh tế các quốc gia phát triển, cũng có thể khiến kinh tế quốc gia cũng nhƣ toàn bộ đời sống xã hội bị khủng hoảng. Cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ năm 2008 tại Hoa Kỳ còn đƣợc gọi là cuộc “Đại suy thoái” xuất phát từ rủi ro trong hoạt động cho vay - một trong các kênh cấp tín dụng truyền thống trong lĩnh vực ngân hàng khiến giá bất động sản bị sụt giảm (hơn 1/5 từ năm 2007 đến năm 2011), tỷ lệ thất nghiệp tăng gấp đôi, hàng loạt ngân hàng phá sản [216]. Hệ quả của cuộc khủng hoảng này đối với Hoa Kỳ nói riêng cũng nhƣ nền kinh tế toàn cầu đến thời điểm hiện nay là minh chứng rõ ràng nhất cho tác động của lĩnh vực ngân hàng đối với sự ổn định và phát triển của kinh tế quốc gia và kinh tế thế giới. Thực tế này cho thấy, QLNN đối với lĩnh vực ngân hàng là vô cùng cần thiết, đặc biệt đối với những ngƣời gửi tiền tiết kiệm của các ngân hàng bởi đây là những khách hàng thiếu kiến thức tài chính chuyên môn, thiếu thông tin cần thiết để đánh giá rủi ro của ngân hàng và rất cần sự hỗ trợ từ nhà nƣớc trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Chính phủ Việt Nam đã nhận định: “Hệ thống tiền tệ, ngân hàng và hoạt động các TCTD là huyết mạch của nền kinh tế… giữ vai trò trọng yếu trong tổng thể hệ thống tài chính Việt Nam” (điểm a tiểu mục 1 Mục 1 Quyết định số 986/QĐ- TTg ngày 08/08/2018 Về việc phê duyệt chiến lƣợc phát triển ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hƣớng đến năm 2030). Xuất phát từ quan điểm trên, trong những năm qua, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn dành sự quan tâm và chú trọng rất lớn nhằm quản lý tốt lĩnh vực ngân hàng, từ đó đảm bảo sự ổn định và phát triển của lĩnh vực này cũng nhƣ nền kinh tế. Nghiên cứu lĩnh vực ngân hàng cho thấy, hoạt động QLNN đối với lĩnh vực này ở Việt Nam trƣớc tiên đƣợc thực hiện qua việc ban hành VBPL. Luật NHNN 1 đƣợc thông qua vào năm 2010; Luật các TCTD đƣợc thông qua vào 2010 và đƣợc sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi tắt là Luật các TCTD hiện hành). là minh chứng rõ nét cho nhận định này. Bên cạnh đó, những VBPL này luôn đƣợc cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung nhằm phù hợp sự biến động của nền kinh tế và yêu cầu của hội nhập quốc tế.
Luận án về quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay
Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận án quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng ở việt nam hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.
Trường đại học
Đại học Quốc gia Hà NộiChuyên ngành
Luật Hiến pháp và Luật Hành chínhNgười đăng
Ẩn danhThể loại
luận án tiến sĩ luật họcPhí lưu trữ
55 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Phạm Thị Hồng Nghĩa
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quốc Sửu
Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Trong Lĩnh Vực Ngân Hàng Tại Việt Nam 2023
Loại tài liệu: luận án tiến sĩ luật học
Năm xuất bản: 2023
Địa điểm: Hà Nội
Bài viết "Quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam 2023" cung cấp cái nhìn tổng quan về các chính sách và biện pháp quản lý ngân hàng của nhà nước trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Tác giả phân tích những thách thức mà ngành ngân hàng đang đối mặt, cũng như những cơ hội để phát triển bền vững. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách hệ thống ngân hàng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo an toàn tài chính. Độc giả sẽ tìm thấy những thông tin hữu ích về cách thức quản lý ngân hàng có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế và đời sống người dân.
Để mở rộng thêm kiến thức về các vấn đề liên quan, bạn có thể tham khảo bài viết Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của thâm hụt ngân sách và cung tiền đến lạm phát ở các quốc gia đang phát triển châu á, nơi phân tích mối liên hệ giữa ngân sách và lạm phát. Ngoài ra, bài viết Luận văn thạc sĩ cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại việt nam sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách thức chính sách tiền tệ được áp dụng trong quản lý ngân hàng. Cuối cùng, bài viết Luận văn thạc sĩ các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách nhà nước tại việt nam 2002 2012 sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến thâm hụt ngân sách, từ đó giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về quản lý ngân sách nhà nước.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ