Chương 1 TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE QUAN LÝ NGUON VON QUY QUOC GIA VE VIỆC LAM 1. Tong quan tình hình nghiên cứu về nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm Có thê nói, trong quá trình phát triển, bảo vệ đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng phát triển các lĩnh vực như phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng.Trong đó then chốt là phát triển kinh tế. Thông qua phát triển kinh tế sẽ thúc đây phát triển các lĩnh vực khác. Tuy nhiên hiện nay, một lực lượng lao động đông đảo là thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn đang thiếu vốn, khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý dé tự tạo việc làm, tạo việc làm mới góp phần nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống cho bản thân, gia đình.
Vấn dé quản lý nguồn vốn đầu tư cho lực lượng lao động là thanh niên đã được nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu. Liên quan ít nhiều đến công tác quản lý nguồn vốn mang tính hỗ trợ từ nhà nước có thé kế đến một số công trình đã được công bố: 1. Các nghiên cứu vé quản lý nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm đã được công bé Luận văn Thạc sỹ « Nâng cao chất lượng cho vay vốn nhằm giải quyết việc lam tại Ngân hàng chính sách xã hội tinh Hà Tây » của tác giả Lê Thi Hạnh Nguyên (2007). Trong luận văn tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng cho vay vốn nhằm giải quyết việc làm tại Ngân hàng chính sách xã hội (CSXH) tỉnh Hà Tây.
Đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể như: Tăng cường huy động vốn dé đáp ứng nhu cầu vay giải quyết việc làm; Cải tiến quy trình thâm định và xét duyệt vốn vay; Hoàn thiện cơ chế bảo lãnh tín chấp; Tăng cường chỉ đạo công tác xây dựng dự án vay von dé dự án thực sự là căn cứ duyệt vay và kiểm tra sử dụng vốn vay; Phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan trong việc quản lý và kiểm tra sử dụng vốn vay; Xây dựng cơ chế xử lý rủi ro hợp lý hơn; Tăng cường công tác tuyên truyền, quảng cáo hoạt động cho vay giải quyết việc làm của Ngân hàng Chính sách Xã hội; Hiện đại hoá ngân hàng: Hoàn thiện chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay vốn giải quyết việc làm đối với từng dự án. Luận văn bao quát nhiều nội dung, trong đó đề cập đến công tác cho vay vốn, chủ yếu từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm nhằm giải quyết việc làm cho đoàn viên, hội viên các tô chức chính trị xã hội như Hội Nông dân, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên. Một luận văn Thạc sỹ khác có dé tài “M6t số giải pháp giải quyết việc làm cho người lao động huyện Đông Anh” của tác giả Nguyễn Thế Thành (2007) đã phân tích, đánh giá thực trạng giải quyết việc làm tại huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội và đưa ra một số giải pháp: Giải pháp chiến lược: đối với ngành công nghiệp - xây dựng: đối với ngành nông nghiệp; đối với ngành thương mại - dịch vụ. Giải pháp cụ thể: Tăng cường sự phối hợp giữa các ngành, Hội, đoàn thé huyện trong công tác giải quyết việc làm; Nâng cao chất lượng đào tạo, đầu tư phát triển sản xuất tạo việc làm cho người lao động; Hoàn thiện hệ thống công tác tuyên truyền thông tin nhu cầu và tuyển dụng việc làm; Thực hiện có hiệu quả chương trình quốc gia hỗ trợ việc làm.
Mặc dù có đưa ra giải pháp thực hiện hiệu quả nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm, nhưng đây cũng chỉ là một nghiên cứu về giải quyết việc làm cho người lao động nói chung tại huyện Đông Anh, không đề cập đến giải quyết việc làm từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm cho đối tượng lao động là TN. Cũng giống với công trình trên, luận văn Thạc sỹ có dé tài « Gidi quyết việc làm cho lực lượng lao động thanh niên tại tính Bình Định » của tắc giả Nguyễn Công Đệ (2008) nêu với các giải pháp: Phát triển kinh tế gắn với việc phân bồ lại lực lượng lao động; Xã hội hóa trong giải quyết việc làm cho lao động thanh niên, phát huy vai trò xung kích của tổ chức Đoàn Thanh niên trong công tác này; Phát triển đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm cho lao động thanh niên; Hoạt động dịch vụ việc làm; Cho vay vốn từ Quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm, xoá đói giảm nghèo; Xuất khâu lao động: Giải pháp giải quyết việc làm cho từng nhóm lao động thanh niên. Đề tài này mặc dù có đề cập đến giải quyết việc làm cho thanh niên tỉnh Bình Định nhưng chưa đi sâu phân tích công tác quản lý, sử dụng nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm tại Bình Định. Một luận văn Thạc sỹ có đề tài “Việc làm và chính sách tạo việc làm ở Hải Dương hiện nay” của tác giả Bùi Thanh Thủy (2005) cũng chỉ đi sâu nghiên cứu với các giải pháp: Giải pháp tạo việc làm thông qua một số chương trình phát triển kinh tế trọng điểm thu hút nhiều lao động; Giải pháp tạo việc làm bằng cải cách, duy trì và phát triển nền kinh tế nhiều thành phan; Giải pháp tạo việc làm qua tài chính - tiền tệ; Giải pháp tạo việc làm qua giáo dục đào tạo; Phát triển thị trường lao động.
Đây là một đề tài rộng liên quan đến việc làm, chính sách việc làm cho các đối tượng nói chung, trong đó có thanh niên, đề cập không nhiều đến việc quan lý, sử dụng các nguồn vốn giải quyết việc làm, trong đó có nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm. Một nghiên cứu khác, có nội dung hẹp hơn, đề cập đến Quỹ quốc gia về việc làm là khóa luận tốt nghiệp “Biện pháp hiệu nhằm tăng cường hiệu quả quản lý các dự án vay vốn Quỹ quốc gia về việc làm” của tác giả Trần Thùy Linh (2007). Tác giả đề cập đến dự án, quản lý các dự án vay từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm nói chung và kiến nghị các giải pháp chính như: cơ chế chính sách; quy trình thủ tục điều hành; tăng cường hiệu lực hiệu quả quản lý; tăng cường hỗ trợ các tô chức, cá nhân vay vôn mà chưa dé cập đến đối tượng cụ thể. Cũng liên quan đến nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm và vấn đề việc làm, nâng cao thu nhập cho thanh niên là bài viết “Việc lam cho thanh niên trong tiễn trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ” đăng trên tạp chí Lao động và xã hội năm 2006, trang 17 của tác giả Nguyễn Hoàng Hiệp.
Trong bài viết này, tác giả đã nêu bật vai trò, tầm quan trọng của việc làm đối với thanh niên. Van đề cơ chế, chính sách, nguồn von dé hỗ trợ, tạo việc làm cho thanh niên cần được các cấp, các ngành quan tâm. Tác giả cho rằng việc làm - thu nhập là mối quan tâm chính đáng của thanh niên. Tuy nhiên tác giả cũng chưa dé cập đến nguồn vốn cụ thê hỗ trợ thanh niên tạo việc làm.
Một bài viết khác có tựa đề “Đánh giá công tác cho vay vốn Quỹ quốc gia về việc làm” trên nguồn baolaocai.vn đề cập đến tình hình cho vay giải quyết việc làm, nhu cầu vay vốn, nguồn vốn hạn hẹp, một số dự án sử dụng vốn vay chưa đúng mục đích. từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm tại tỉnh Lào Cai. Bài viết mới chỉ đề cập chung đến vấn đề cho vay từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm, chưa dé cập đến đối tượng vay vốn cụ thé là TN. Ở cách tiếp cận khác, báo cáo “Báo cáo nghiên cứu khoa học - Tổng kết chương trình giải quyết việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tỉnh Hải Dương giai đoạn 2007-2012” của tác giả Phạm Van Thuan (2012).
Tác giả đề cập nhiều đến việc giải quyết việc làm nói chung, các nguồn vốn vay giải quyết việc làm, trong đó có nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm tại tỉnh Hải Dương. Điểm đáng lưu ý là tác giả có đưa ra một kiến nghị tăng cường bổ sung nguồn vốn và nâng mức cho vay vốn từ nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm cho phù hợp với tình hình thực tế tại tỉnh. Tuy nhiên báo cáo cũng chưa dé cập đến công tác quản lý, sử dụng nguồn vốn vay cho đối tượng lao động là thanh niên. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu và những khoảng trong đặt ra cho luận văn Hầu hết các công trình nghiên cứu, luận văn, bài viết nêu trên đều đi sâu phân tích toàn diện về nguôn von Quỹ quôc gia về việc làm và các nội dung liên quan đến nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm thông qua van dé giải quyết việc làm nói chung và thanh niên nói riêng.
Các giải pháp, kiến nghị đưa ra khá thiết thực, phù hợp với thực tế, có thé áp dụng vao thực tế. Các công trình nghiên cứu trên đã làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng liên quan và đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết việc làm cho thanh niên thông qua nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm. Coi trọng và đánh giá cao vai trò, vị trí của thanh niên, tiềm năng to lớn của lao động thanh niên và sự cần thiết giúp thanh niên lập thân, lập nghiệp. Tuy nhiên, chưa thấy công trình nào nghiên cứu quản lý nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm cho thanh niên tại một đơn vị cấp tỉnh và đề ra các giải pháp dé hoàn thiện công tác quan lý nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm tại Tỉnh đoàn.
Chính vì vậy, luận văn tập trung phân tích, nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản và đề xuất các giải pháp, kiến nghị để “Quản lý nguôn vốn Quỹ quốc gia về việc làm tại Tỉnh đoàn Hải Dương” đạt hiệu quả cao hơn trong bối cảnh hiện nay là rat cần thiết. Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm 1. Một số khái niệm có liên quan Về thanh niên: Thanh niên là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau, tùy theo nội dung tiếp cận, góc độ nhìn nhận hoặc cấp độ đánh giá mà người ta đưa ra các định nghĩa khác nhau về thanh niên Dưới góc độ pháp luật «Thanh niên được quy định trong Luật nay là công dân từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi » (Luật Thanh niên năm 2005, Điều 1).