phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn đƣợc trình bày gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động bồi dƣỡng NVSP cho giáo viên mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dƣỡng NVSP cho giáo viên mầm non huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dƣỡng NVSP cho giáo viên mầm non huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ SƢ PHẠM CHO GIÁO VIÊN MẦM NON 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của giáo dục và vai trò của thầy, cô giáo trong quá trình phát triển kinh tế xã hội: “Không có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế”[9, tr.76] và Bác đã chỉ thị“ Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp Cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân, do đó các ngành, các cấp Đảng, chính quyền và địa phương phải thực sự quan tâm đến vấn đề này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy mạnh sự nghiệp giáo dục của nước ta lên những bước phát triển [17, tr. 163] Trƣớc thực trạng đó, nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng Cộng sản Việt Nam đã đƣa ra mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nƣớc 5 năm 2011- 2015 về phát triển giáo dục là:“ phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, chất lượng nguồn nhân lực; phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế tri thức. 9] Nhƣ vậy, hơn lúc nào hết, việc nâng cao chất lƣợng giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm của ngành GD&ĐT trong công cuộc đổi mới đất nƣớc, tạo nền tảng để đến năm 2020 nƣớc ta cơ bản trở thành nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại. Trong giáo dục, giáo viên luôn đóng một vai trò chủ đạo, then chốt, là nhân tố quyết định đến chất lƣợng và hiệu quả của quá trình giáo dục.
Để đội ngũ giáo viên đủ mạnh, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, vấn đề nâng cao NVSP cho giáo viên là hết sức quan trọng và cần thiết. Việc đào tạo và bồi dƣỡng giáo viên mầm non hiện nay không những là nhiệm vụ của các trƣờng sƣ phạm mà còn là nhiệm vụ của các nhà QLGD đặc biệt là các nhà quản cấp học mầm non của phòng GD&ĐT. Bồi dƣỡng rèn luyện nghiệp vụ sƣ phạm cho giáo dục mầm non là một vấn đề quan trọng, không thể thiếu trong quá trình bồi dƣỡng giáo viên mầm non hàng năm, 6 bởi thông qua đó mà mỗi giáo viên đƣợc rèn luyện nâng cao tay nghề.những giáo viên làm việc cho nó” [R. Hiện nay ở nƣớc ngoài đã có nhiều tá giả nghiên cứu về nghề dạy học nhƣ: N.Gôbôlin, Patrice Pelpel, Michel Develay, Pierre Besnard, Paul D.Altet… Đã quan tâm đến vấn đề đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên.
Boondurep cho rằng: Những yêu cầu về chuyên môn của ngƣời thầy giáo tất nhiên không phải chỉ có những kiến thức phong phú mà còn có những kỹ năng cần thiết để tổ chức và thực hành công tác giáo dục, vấn đề không phải chỉ ở chỗ tiếp thu kiến thức về tâm lý học và giáo dục học mà việc biết vận dụng vào thực tế. Muốn làm công tác giáo dục tốt cần phải có kỹ năng giáo dục và phải có thời gian. Nhƣ vậy việc bồi dƣỡng giáo viên thƣờng xuyên là rất cần thiết.Iacốplep trong cuốn “Phƣơng pháp và kỹ thuật lên lớp trong trƣờng phổ thông” đã nêu rất cụ thể việc giáo viên phải làm gì? Những yêu cầu đối với giáo viên ra sao? Tác giải đã nêu ra những thành công cũng nhƣ thất bại trong nghề dạy học nhằm làm sáng tỏ vấn đề nâng cao chất lƣợng giảng dạy trong nhà trƣờng. Kixêcốp đã nghiên cứu nhiều về kỹ năng sƣ phạm.
Một trong các công trình đó là: “Hình thành các kỹ năng, kỹ xảo sƣ phạm trong điều kiện của nền giáo dục đại học”. Tác giả đã đƣa ra hai giai đoạn trong thực tập sƣ phạm: Thực tập tập luyện và thực tập tập sự. Là con đƣờng chủ yếu để hình thành các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết cho ngƣời giáo sinh.Gonôbôlin… đã phân tích cấu trúc của năng lực sƣ phạm gồm: Các năng lực truyền đạt, các năng lực tổ chức, các năng lực nhận thức và các năng lực sáng tạo. Chúng ta có thể coi đây là những yêu cầu cơ bản đã thực sự vào việc luyện tay nghề, một bộ phận quan trọng của lý tƣởng dạy học.
7 Patrice Pelpel trong cuốn “Tự đào tạo để dạy học” đã gợi ý cho chúng ta một cách tiếp cận khoa học có tính phƣơng pháp luận về nghề dạy học, cách xác định các mục tiêu sƣ phạm, cách lựa chọn các phƣơng pháp và kỹ thuật dạy học thích hợp, cách tự đánh giá cùng với những dự báo về xu hƣớng phát triển các phƣơng pháp và kỹ thuật dạy học ở nhà trƣờng tƣơng lai. Cuốn sách là những công cụ lý luận cần thiết cho mỗi nhà giáo khi tiến hành quá trình “Tự đào tạo để dạy học”. Michel Develay trong cuốn “Một số vấn đề đào tạo giáo viên” đã đƣa ra vấn đề hết sức cơ bản cho việc dạy học “Nghề dạy học luôn thuộc về lĩnh vực nghệ thuật và khoa học”. Jacques Nimier với cuốn “giáo viên rèn luyện tâm lý” đã nêu ra: “Không phải việc đào tạo tâm lý chỉ làm ở các trƣờng sƣ phạm mà đủ.
Cả cuộc sống nghề nghiệp của họ sau này, ngƣời giáo viên vẫn luôn tự rèn luyện mình”. Ở Việt Nam hiện nay vấn đề bồi dƣỡng nghiệp vụ cho giáo viên đang là yêu cầu cấp bách dôi với nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục, nhiều cán bộ giảng dạy, cán bộ quản lý giáo dục… quan tâm nghiên cứu ở các góc độ, nội dung, hình thức khác nhau nhằm nâng cao trình độ, vị trí, vai trò, nhiệm vụ của ngƣời giáo viên và của công tác đào tạo bồi dƣỡng giáo viên. Trƣớc những năm 1970 việc nghiên cứu về xây dựng đội ngũ giáo viên không theo những đề tài riêng mà đƣợc tiến hành gắn với các đề tài giáo dục học và tâm lý học, về nội dung và phƣơng pháp dạy học các môn học. Từ đầu những năm 1970, do nhu cầu nghiên cứu chuẩn bị cho cải cách giáo dục, nên những vấn đề ngƣời giáo viên và việc xây dựng đội ngũ giáo viên đƣợc coi trọng hơn.
Tổ chức nghiên cứu cải cách sƣ phạm đã đƣợc hình thành ở cục đào tạo và bồi dƣỡng giáo viên với các vấn đề sau: + Tổng kết kinh nghiệm xây dựng đội ngũ giáo viên ở các trƣờng tiên tiến nhƣ trƣờng C2 Bắc Lý, trƣờng thanh niên lao động xã hội chủ nghĩa Hoà Bình… 8 + Nghiên cứu vị trí, vai trò và nhiệm vụ của ngƣời giáo viên và của công tác đào tạo bồi dƣỡng giáo viên… nhƣng vấn đề chỉ là những bài viết, những quy định, những quy chế của ngành nhƣ: “Những kỹ năng cơ bản tối thiểu mà giáo viên cần nắm vững trong quá trình dạy học ở trƣờng phổ thông” (Nội san nghiên cứu KHGD số 18 – 1974 – Viện KHGD) hay “quy chế tạm thời về thực tập sƣ phạm tập trung của các trƣờng ĐHSP” (QĐ 977/QĐ ngày 16/12/1974 của bộ giáo dục)… Trong thời kỳ đổi mới đặc biệt từ năm 1987 sau khi cơ quan nghiên cứu của Bộ giáo dục hợp nhất thành Viện khoa học giáo dục Việt Nam, ban nghiên cứu CCSP trở thành trung tâm nghiên cứu đào tạo và bồi dƣỡng giáo viên với nhiệm vụ nghiên cứu những vấn đề cơ bản và cấp bách về ngƣời giáo viên và việc xây dựng đội ngũ giáo viên, các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu về nghề dạy học, nhất là vấn đề rèn luyện nghiệp vụ sƣ phạm nhƣ: Nguyễn Quang Uẩn “về rèn luyện NVSP cho sinh viên” (thông báo khoa học ĐHSPI – 1/97; Đặng Vũ Hoạt với “kế hoạch rèn luyện NVSP thƣờng xuyên” (cục đào tạo bồi dƣỡng 1989)… Sau năm 1990 các trƣờng ĐHSP rất quan tâm đến vấn đề rèn luyện NVSP: ĐHSP Vinh với “Hội thảo giáo dục NVSP trong qyt trình đào tạo mới” (kỷ yếu hội thảo ĐHSP Vinh 1991, ĐHSP Hà Nội 2 với “kế hoạch thực tập sƣ phạm tập trung và rèn luyện NVSP thƣờng xuyên” (kỷ yếu hội thảo ĐHSPII 1991)… Tuy nhiên, những bài viết trên mới thể hiện bƣớc đầu về việc sinh viên cần rèn luyện NVSP hoặc là đề xuất những kinh nghiệm cải tiến những công tác thực tập sƣ phạm của sinh viên. Thể hiện nhiều ở đề tài “Ngƣời thầy giáo theo yêu cầu của sự phát triển giáo dục” (Đề tài cấp Nhà nƣớc) do trƣờng ĐHSPI Hà Nội chủ trì: Với sự tham gia của các nhà khoa học giáo dục với 154 ngƣời viết (Thông báo khoa học số 3/1991 – ĐHSP Hà Nội I). Đề tài này đã làm sáng tỏ một số vấn đề về nhân cách ngƣời thầy giáo, về mục tiêu đào tạo cụ 9 thể gồm một số loại hình giáo viên, về đặc điểm lao động sƣ phạm của ngƣời thầy giáo… đã góp phần cải tiến công tác đào tạo bồi dƣỡng giáo viên. Còn một số công trình tập trung nghiên cứu về đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên nhƣ: Tác giả Lê Trần Lâm với “Đào tạo và bồi dƣỡng giáo viên” (1992); Nguyễn Hữu Long chủ nhiệm đề tài: “Xây dựng và hoàn thiện quy trình rèn luyện kỹ năng sƣ phạm theo quy trình đào tạo mới” (ĐHSPHNI – 1994); Nguyễn Hữu Dũng: “Hình thành kỹ năng sƣ phạm cho sinh viên sƣ phạm” (1995); Hoàng Đức Nhuận (chủ biên) “Nhà trƣờng hiện đại thế giới, phác thảo mô hình trƣờng tiểu học chất lƣợng cao đầu thế kỷ XXI ở Việt Nam” (Đề tài KX 07/08/1995); Nguyễn Minh Đƣờng “Bồi dƣỡng và đào tạo lại nguồn nhân lực” (Đề tài KX 14/7/1996); Nguyễn Đình Chỉnh với “Thực tập sƣ phạm” (1997)… Đặc biệt là Quyết định số 2970/QĐ – ĐT ngày 28/8/1995 về việc ban hành “Mục tiêu, kế hoạch và chƣơng trình bồi dƣỡng chuẩn hoá cô nuôi dạy trẻ và cô mẫu giáo đạt trình độ trung học sƣ phạm Mầm non” nhằm bồi dƣỡng giáo viên chuẩn hoá giáo viên Mầm non.
Quyết định số 10/1998 QĐ của Bộ giáo dục – Đào tạo ngày 12/3/1998 về việc ban hành “Kế hoạch và chƣơng trình bồi dƣỡng thƣờng xuyên chu kỳ 1998 – 2000 cho giáo viên Mầm non và “Tài liệu bồi dƣỡng thƣờng xuyên cho giáo viên Mầm non chu kỳ II (2004 – 2007)” hai quyền đƣợc tiến hành nhằm thực hiện nghị quyết số 40/2000/QH 10 của Quốc hội khoá X và chỉ thị số 14/2001/CT – TTg ngày 11/6/2001 của Thủ tƣớng Chính phủ về đổi mới chƣơng trình và sách giáo khoa.