Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TẠI CÁC TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 1. Định hướng chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về quản lý hoạt động bồi dưỡng lý luận Chính trị cho học viên 1. Phương châm công tác quản lý bồi dưỡng lý luận Chính trị Công tác quản lý bồi dưỡng lý luận Chính trị tại các TTCT phải đảm bảo phương châm lý luận đi liền với thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, đáp ứng và phục vụ yêu cầu phát triển đất nước. Do đó, cần có sự kết hợp chặt chẽ nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn; nâng cao năng lực và chất lượng dự báo, định hướng nghiên cứu trong từng thời kỳ.
Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch; uốn nắn những nhận thức lệch lạc. Đảm bảo thực hiện thắng lợi mục tiêu bồi dưỡng lý luận chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục tiêu cao nhất của công tác quản lý hoạt động giảng dạy là tổ chức, giáo dục, truyền đạt một cách cơ bản, có hệ thống chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, công tác xây dựng Đảng và những kinh nghiệm thực tiễn cho cán bộ, đảng viên. Từ đó xây dựng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, niềm tin, có mục tiêu lý tưởng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng giúp cán bộ có đủ năng lực thích ứng với yêu cầu mới; biết thực hành lãnh đạo, quản lý trên một lĩnh vực cụ thể trong thực tiễn.
Ngoài ra, công tác quản lý bồi dưỡng cần có sự phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả giữa nhiều cơ quan, đơn vị, nhất là giữa Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Nội vụ và các cấp ủy Đảng với cơ sở bồi dưỡng; nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý toàn diện các mặt của công tác bồi dưỡng; mỗi cán bộ, đảng viên, giảng viên và học viên phải thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện những chỉ dẫn, yêu cầu rất cụ thể và toàn diện của Người đối với công tác quản lý bồi dưỡng 6 từ về quản lý mục tiêu, nội dung, giảng viên, học viên đến phương pháp dạy và học, tài liệu huấn luyện và việc mở lớp. Việc đổi mới công tác quản lý bồi dưỡng dựa trên cơ sở hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và hoàn thiện cơ chế, chính sách về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Nhiệm vụ công tác quản lý bồi dưỡng Chính trị Công tác quản lý bồi dưỡng chính trị có các nhiệm vụ sau: Thứ nhất, tiếp tục khẳng định và cụ thể hóa những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các giá trị bền vững phù hợp với thực tiễn của Việt Nam; chỉ rõ vấn đề cần bổ sung, phát triển. Nghiên cứu có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, làm rõ sự bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh.
Tập trung đi sâu nghiên cứu những giá trị văn hóa truyền thống, những bài học kinh nghiệm lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam. Thứ hai, tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, trước mắt, tập trung nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoạch định, phát triển các chủ trương, đường lối lớn của Đảng; đồng thời, tạo tiền đề thúc đẩy phát triển công tác lý luận đáp ứng yêu cầu khi Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Từ nay đến năm 2030, tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống các quan điểm về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Thứ ba, tiếp tục làm rõ nguyên tắc tổ chức và hoạt động, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội; tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với Nhân dân; nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng; nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng và phát huy dân chủ xã hội; về phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội; về tự đổi mới, tự chỉnh đốn, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, chống suy thoái tư tưởng chính trị trong một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Thứ tư, tiếp tục đi sâu nghiên cứu về bản chất, đặc điểm của chủ nghĩa tư bản hiện đại, làm rõ tính chất, đặc điểm mới của thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Nghiên cứu tình hình thế giới và khu vực, cục diện, quan hệ giữa các nước lớn, các nước láng giềng và tương quan các 7 lực lượng trên thế giới, những biến động về chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng trong khu vực và thế giới; an ninh hàng hải trên thế giới và khu vực, các vấn đề về dân chủ, nhân quyền, tôn giáo. Thứ năm, nghiên cứu, phát triển và hoàn chỉnh những luận cứ khoa học làm cơ sở hoạch định đường lối, chính sách của Đảng. Đi sâu nghiên cứu hệ thống quan điểm về mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam; về các mối quan hệ lớn được nêu trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; về công nghiệp hóa, hiện đại hóa; về phát triển kinh tế tri thức; về hội nhập quốc tế; về phát triển kinh tế nhanh và bền vững gắn với bảo vệ môi trường; giải quyết hài hòa các vấn đề xã hội.
Thứ sáu, nghiên cứu, hoàn thiện các vấn đề về Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân; cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, giữ nghiêm kỷ cương xã hội; vấn đề dân chủ, phát huy quyền làm chủ của người dân đi đôi với hoàn thiện hệ thống chính trị, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong điều kiện mới; về xã hội dân sự trên thế giới. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Bồi dưỡng lý luận chính trị tại các trung tâm Chính trị cấp huyện, tỉnh Thanh Hóa Xuyên suốt chiều dài lịch sử, công tác giáo dục lý luận chính trị là yếu tố không thể thiếu trong công tác xây dựng Đảng nói chung và bảo vệ nền tảng tư tưởng, sự tồn vong của chế độ nói riêng, như C. Mác từng nhận định: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng” [10, tr.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, đối với nước ta, công tác giáo dục lý luận chính trị chủ yếu “là những hoạt động truyền bá các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh tới đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; cung cấp hệ thống tri thức căn bản, khoa học nhằm nâng cao nhận thức, sự kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội; đồng thời, là quá trình phổ biến, 8 phổ cập kiến thức cơ bản, hệ thống về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân” [30, tr. Trung tâm chính trị cấp huyện trước đây là trung tâm bồi dưỡng chính trị quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, là đơn vị sự nghiệp công lập, chịu sự giám sát trực tiếp của huyện ủy. Chức năng chính của trung tâm là tổ chức đào tạo, bổi dưỡng lý luận chính trị - hành chính. Ngoài ra, trung tâm có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm mục đích nâng cao kiến thức về quản lý nhà nước, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ xây dựng Đảng, chính quyền.
Trung tâm chính trị cấp huyện có vị trí tương đương với các ban tham mưu, ban giúp việc của Huyện ủy, phối hợp với Ban Tuyên giáo Huyện ủy, dưới sự chỉ đạo của Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị. Ở hầu hết các tỉnh, thành phố đều có hai cơ quan đảm trách nhiệm vụ này: Trường Chính trị tỉnh và Trung tâm chính trị huyện. Mỗi năm, các trung tâm chính trị cấp huyện trên cả nước trung bình mở khoảng 76.500 lớp với hơn 4,2 triệu lượt học viên [26, tr. Trung tâm chính trị cấp huyện có bộ máy là đội ngũ cán bộ lãnh đạo bao gồm: Giám đốc trung tâm, đồng thời là trưởng ban tuyên giáo huyện ủy, làm việc theo chế độ kiêm nhiệm; một số phó giám đốc và giảng viên chuyên trách có số lượng biên chế khoảng từ 04 - 06 người, thuộc các cơ quan đảng của huyện ủy.
Số lượng biên chế do ban thường vụ huyện ủy xem xét, quyết định trên cơ sở yêu cầu, nhiệm vụ, tỷ lệ dân số và cán bộ, đảng viên trên địa bàn. Trung tâm chính trị cấp huyện được thực hiện chế độ giảng viên kiêm nhiệm trong công tác giảng dạy và được sử dụng con dấu, thể thức văn bản, văn bằng, chứng chỉ theo quy định của Đảng [38]. Nhận thức được vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ quan trọng của Trung tâm Chính trị, từ năm 2009, Tỉnh ủy Thanh Hóa triển khai xây dựng Trung tâm bồi dưỡng chính trị (nay là Trung tâm Chính trị) cấp huyện đạt chuẩn. Hơn 10 năm qua, ngân sách tỉnh hỗ trợ hơn 150 tỷ đồng; các huyện, thị xã, thành phố bố trí vốn đối ứng và huy động xã hội hóa gần 200 tỷ đồng xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm 9 trang thiết bị phục vụ dạy và học ở các Trung tâm Chính trị.
Với sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp, đến năm 2020, toàn tỉnh đã có 27/27 Trung tâm chính trị đã đạt chuẩn tỉnh Thanh Hóa. Các Trung tâm chính trị đều có khuôn viên khang trang, sạch đẹp, các hạng mục công trình đều được quy hoạch, xây dựng khoa học, hợp lý, đẹp mắt.