Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường THCS theo Chuẩn nghề nghiệp. Chương 2: Thực trạng đội ngũ giáo viên và hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ở trường THCS huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. Chương 3: Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường THCS huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang theo Chuẩn nghề nghiệp. Kết luận và khuyến nghị Danh mục tài liệu tham khảo.
Phụ lục 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG THCS THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Trên thế giới Các nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết trong những công trình nghiên cứu của mình đã cho rằng "Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên".Kônđacốp (Liên Xô cũ) đã quan tâm tới việc nâng cao chất lượng dạy học thông qua các biện pháp quản lý có hiệu quả. Phải có đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên môn tốt thì mới có thể nâng cao được chất lượng dạy học, việc tổ chức đúng đắn công tác quản lý, bồi dưỡng, đào tạo và phát triển đội ngũ sẽ quyết định kết quả toàn bộ mọi hoạt động của nhà trường.
Với kinh nghiệm thực tiễn 26 năm làm Hiệu trưởng V.A XUKHOM Linxki đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình, cùng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường THCS. Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng để đạt mục tiêu đề ra. Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng. Tuy nhiên, trong thực tế cùng tham gia quản lý nhà trường với Hiệu trưởng còn có vai trò của Phó hiệu trưởng, đặc biệt là Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn.
Tất nhiên công việc của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng đều nhằm tiến tới mục tiêu chung của nhà trường. Song, làm thế nào để công việc của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng đạt hiệu quả cao nhất, tránh "dẫm chân" lên nhau, tránh bị "lấn sân" của nhau, mà làm thế là huy động tốt nhất sức mạnh của tập thể giáo viên. Đó là vấn đề các tác giả đặt ra trong những công trình nghiên cứu của mình.Xukhom linxki cũng như các tác giả trước chú trọng đến. 6 Trong những trang viết của mình V.Xukhom linxki cũng như các tác giả V.P xtrezicodin, Gigoocscaia, Zakhanôp.
đều cho rằng một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng được đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tâm huyết với nghề, người Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình đó là những người mà nói theo V.Xukhom linxki thì "Người giáo viên tốt nhất phải là người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan đến các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học. trong thực tiễn công tác của mình, đồng thời phải thành thạo kỹ năng trong lĩnh vực đó".Xukhom linxki đã nêu lên rất cụ thể cách tiến hành dự giờ và phân tích bài học. Theo ông trước hết phải giúp giáo viên chuẩn bị bài dạy bằng việc phân tích sư phạm của sách giáo khoa, nội dung dạy trong chương trình.
Sau đó giáo viên và Hiệu trưởng dự giờ lẫn nhau và cùng nhau dự giờ giáo viên giỏi, cứ như vậy, giáo viên đã được Hiệu trưởng dạy cho rất nhiều về phương pháp dạy học, về cách thức tổ chức dạy học để nâng cao trình độ học vấn của học sinh. Đối với giáo dục Âu- Mỹ, xuất phát từ quan điểm giáo dục liên tục, xã hội hóa giáo dục và coi trong giáo dục nền tảng, nên trong công tác đào tạo giáo viên cũng có nhiều thay đổi. Xu hướng đào tạo một lần ngày càng giảm thay thế cho hướng đào tạo lại, đào tạo liên tục. Xuất phát từ mô hình đào tạo giáo viên từ các trường khoa học hoặc theo mô hình 2 + 2, việc bồi dưỡng đào tạo lại giáo viên được xem trọng.
Công tác tự bồi dưỡng được coi như bổn phận của người giáo viên và việc quản lí hoạt động này hoàn toàn tự giác; chất lượng và kết quả của hoạt động này phụ thuộc vào hoạt động trong thực tiễn của người giáo viên. Trong nước Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các phẩm chất cần có của người quản lý, về vai trò của Hiệu trưởng trường THCS, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và khoa học khác. Trong các công trình đó các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục như Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo, Bùi Minh Hiền, Trần Kiểm, Nguyễn Văn Lê, v.v… Các tác giả cũng đã nêu lên những nguyên tắc chung trong việc quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng đối với giáo viên như sau: - Giáo viên bộ môn chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng nói riêng và Nhà nước nói chung về chất lượng giảng dạy, giáo dục đối với học sinh lớp mình phụ trách.
- Khẳng định trách nhiệm của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp trước Hiệu trưởng và Nhà nước về thực hiện các nhiệm vụ trong Điều lệ trường phổ thông. - Giúp đỡ thiết thực và cụ thể cho giáo viên để họ hoàn thành tốt các nhiệm vụ của mình. Các tác giả đã chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường: Để nâng cao chất lượng dạy học tác giả Nguyễn Văn Lê đã đề cập đến các biện pháp phòng ngừa, khắc phục hiện tượng học sinh học kém, các biện phát giáo dục tư tưởng chính trị cho giáo viên và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên. Để xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên, tác giả Bùi Minh Hiền đã quán triệt các yêu cầu về phát triển nguồn nhân lực trong cuốn “Quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm, 2006” như sau - “Đủ về số lượng: Số lượng giáo viên nhìn trên sự điều hành vĩ mô phải cân đối với lao động xã hội trong nền kinh tế.
8 - Đồng bộ về cơ cấu: Được xét trên các sự tương thích, tương thích về giới nam nữ; tương thích về giảng dạy theo bộ môn; tương thích về tuổi đời; tương thích về trình độ nghiệp vụ sư phạm”. Trong công tác quản lý và lãnh đạo nhà trường, tác giả Trần Kiểm đã bày tỏ quan điểm của mình: “Người hiệu trưởng quản lý và lãnh đạo nhà trường là quản lý và lãnh đạo toàn diện: các hoạt động giáo dục trong nhà trường; phát triển đội ngũ giáo viên, nhân viên giáo dục; tổ chức bộ máy; tổ chức, chỉ đạo hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; phát triển, sử dụng, bảo quản, nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục của nhà trường; quản lý sử dụng ngân sách giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học giáo dục; v.v…” trong cuốn “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm, 2008” [13;269]. Các nhà nghiên cứ quản lý giáo dục đã nêu lên biện pháp quản lý của Hiệu trưởng, song mới chỉ đề cập đến những biện pháp chung trong nhà trường phổ thông. Một số tác giả của các luận văn thạc sỹ chuyên ngành khoa học Quản lý Giáo dục đã đề cập đến các giải pháp bồi dưỡng giáo viên THCS.
Luận văn đã nghiên cứu hoạt động quản lý của Hiệu trưởng trong việc bồi dưỡng giáo viên nhưng cũng chưa đề cập đến việc bồi dưỡng và phát triển đội đội ngũ giáo viên THCS để đạt được các yêu cầu như trong Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học. Việc bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên THCS là một việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay để từ đó giúp cho giáo viên thực hiện có hiệu quả trong việc cải tiến nội dung, phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục ở cấp trung học phổ thông. Do vậy, đòi hỏi cần phải phát triển đội ngũ giáo viên một cách toàn diện theo Chuẩn nghề nghiệp, đây vừa là nhiệm vụ trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài. Trên cơ sở đó đề tài này chúng tôi đã khảo sát thực trạng một số biện pháp quản lý đã thực hiện của Hiệu trưởng để bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang từ đó 9 làm cơ sở để đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm quản lý Nói đến hoạt động QL, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc của C.Mác: Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một nghệ sỹ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng [10]. Hiện nay vẫn còn tồn tại khá nhiều những khái niệm, định nghĩa về QL.
Trong tác phẩm “Những vấn đề cốt yếu của quản lý”, tác giả người Mỹ Harold Koont đã đưa ra khái niệm “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật; còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học” [14, tr.
