MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Xâm hại tình dục trẻ em hiện nay đang trở thành mối quan tâm lớn của mọi gia đình và toàn xã hội. Những vụ án gần đây làm nóng dư luận xã hội chính là sự cảnh báo đến các bậc cha mẹ, đòi hỏi cha mẹ có sự quan tâm nhiều hơn đến con cái đồng thời cũng cần có đủ kiến thức, kỹ năng để bảo vệ con em mình. Hiện nay, trên các trang báo liên tục xuất hiện những tin tức về xâm phạm tình dục trẻ em xảy ra ở cả đối tượng bé trai và bé gái và đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp hơn.
Xâm hại tình dục trẻ em là một trong những vấn đề đang gây phẫn nộ trong cộng đồng xã hội. Theo thống kê của Cục Bảo vệ - Chăm sóc trẻ em (thuộc Bộ Lao động - Thương binh và xã hội), trong giai đoạn từ 2005 - 2007, đặc biệt là vào năm 2007, nạn xâm hại, ngược đãi, bạo hành trong gia đình tăng gấp 3 lần, ở cộng đồng tăng 7 lần, trong trường học tăng 13 lần. Theo UNICEF, trong 5 năm qua, có khoảng 5.300 vụ xâm hại tình dục trẻ em tại Việt Nam, nghĩa là cứ 8 giờ trôi qua lại có một bé bị xâm hại. Đau lòng hơn là hàng trăm trẻ dưới 6 tuổi cũng trở thành nạn nhân.
Trong đó, thông tin 5 tháng đầu năm 2018, có 735 trẻ em bị xâm hại (Theo báo Tuổi Trẻ online ngày 28/7/2017). Tuy nhiên, những con số này trên thực tế còn lớn hơn rất nhiều bởi các vụ xâm hại vẫn còn bị che dấu do sự kém hiểu biết về pháp luật, đặc biệt là Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em. Lứa tuổi học tiểu học là lứa tuổi dễ bị tấn công tình dục do bản thân các em còn nhỏ dại, trong sáng và không có kiến thức nên rất dễ bị xâm hại, thậm chí khi đã bị xâm hại nhiều trẻ cũng không biết. Đối tượng xấu có thể là hàng xóm, là họ hàng người thân thường dụ dỗ các em bằng việc cho quà bánh, bằng hành vi âu yếm khiến nhiều phụ huynh chủ quan cho rằng con không thể bị đưa vào “chuyện người lớn”.
Sự xâm hại thể hiện dưới nhiều hình thức như xâm hại về thể xác, về vật chất hoặc về tinh thần mà đôi khi không dễ nhận ra ngay nguy cơ và mức độ nguy hiểm của chúng. Trẻ em khi bị xâm hại phải chịu sang chấn tâm lý mạnh mẽ, tật nguyền về tinh thần và đau đớn về thể xác. Các em bị rơi vào mặc cảm tội lỗi, thấy mình không có giá trị, tự ti về bản thân nên rất dễ trở thành nạn nhân của các vụ tiếp theo. Nghiêm trọng hơn khi lớn lên các em không dám quan hệ với người khác giới, đánh mất niềm tin cuộc sống, buông xuôi cuộc đời phụ thuộc vào các chất gây nghiện (ma túy, sex) trở thành gái mại dâm… Diễn biến phức tạp của tình trạng xâm hại trẻ em và những hậu quả của nó để lại đã và đang đặt ra cho xã hội, gia đình và ngành giáo dục, đặc biệt là trường tiểu học nhiệm vụ cấp bách trong việc dạy cho học sinh các kỹ năng để nhận biết các tình huống và phòng chống xâm hại tình dục.
Học sinh trong độ tuổi tiểu học, do khả năng nhận thức, kinh nghiệm sống cũng như khả năng tự bảo vệ còn nhiều hạn chế, nên công tác giáo dục kỹ năng này càng cần được chú trọng hơn. Khi trẻ có kỹ năng nhận biết, phòng chống và xử trí khi bị xâm hại sẽ giúp các em nhận rõ được giá trị của bản thân, thể hiện được lòng tự trọng và bản lĩnh của mình. Để tăng cường giải pháp phòng, chống và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em, giảm tối đa các tổn hại và bảo đảm quyền, lợi ích của trẻ em, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị: Số: 18/CT-TTg ngày 16 tháng 05 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ chỉ thị về việc tăng cường giải pháp phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em. Công văn số 995/LĐTBXH-TE ngày 17/3/2017 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội V/v tăng cường công tác bảo vệ trẻ em, thực hiện các giải pháp phòng, chống xâm hại, bạo lực trẻ em; Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em số 25/2004/QH11, được Quốc hội thông qua ngày 15/6/2004, trẻ dưới 6 tuổi được chăm sóc sức khỏe ban đầu, được khám, chữa bệnh không phải trả tiền tại các cơ sở y tế công lập; Luật trẻ em số 102/2016/QH13 đã ban hành những quy định: Theo dõi sức khỏe định kỳ cho phụ nữ mang thai và trẻ em theo độ tuổi.
Chăm sóc dinh dưỡng, sức khỏe ban đầu và tiêm chủng cho trẻ em. Phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em. Tư vấn và hỗ trợ trẻ em trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục phù hợp với độ tuổi theo quy định pháp luật; Thông báo số 117/TB-VPCP khẳng định: Công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo và có biện pháp quản lý, giám 2 sát, công khai hoạt động giáo dục, chăm sóc trẻ em, phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em. Thực hiện kế hoạch số 48 KH/HĐĐTW ngày 17/3/2017 của Hội đồng Đội Trung ương về việc tổ chức chương trình “Hãy lên tiếng” phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em năm 2017; Chương trình công tác Đội và phong trào thiếu nhi, năm học 2016 – 2017.
Ngày 26/4/2017, tại Hội trường Nhà Thiếu nhi tỉnh Bình Dương, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội đồng Đội tỉnh tổ chức tập huấn kỹ năng tuyên truyền phòng chống xâm hại tình dục ở trẻ em với sự tham gia của 236 đại biểu là Chủ tịch, Phó chủ tịch Hội Đồng đội các huyện, thị, thành phố và giáo viên làm Tổng phụ trách Đội của 231 Liên đội trên địa bàn tỉnh. Bến Cát là một trong những huyện thị của tỉnh Bình Dương có tốc độ đô thị hóa cao với nhiều khu công nghiệp. Do đó, nhiều nhà trọ mọc lên, mở cửa đón dân nhập cư từ khắp nơi đổ về sinh sống, đã khiến Bến Cát thành một mảnh đất ẩn trú và phát sinh nhiều loại tội phạm. Trong đó, xâm hại tình dục (XHTD) trẻ em đang trở thành vấn nạn.
Trước thực trạng đó, thời gian qua, dưới sự chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương, các cấp, ngành trong tỉnh nói chung và thị xã Bến Cát nói riêng đã triển khai nhiều hoạt động; trong đó tập trung tuyên truyền, cung cấp cho các em những kiến thức về giới, hành vi xâm hại tình dục và kỹ năng ứng phó. Các đơn vị trường học cũng đã tập trung tuyên truyền và tổ chức nhiều chuyên đề về kỹ năng phòng ngừa, xử lý các hành vi, tình huống xâm hại tình dục cho các em về mối nguy hiểm và hậu quả của các yếu tố xâm hại cũng như cung cấp địa chỉ các cơ quan có thể hỗ trợ, can thiệp… Tuy nhiên, trên thực tế, việc giáo dục trẻ em những kỹ năng nhận biết và phòng chống sự xâm hại còn là một khoảng trống lớn, do chưa nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống nói chung, và công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Quyền Trẻ em còn chưa được quan tâm đúng mức. Tại các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, lãnh đạo các trường thường chỉ tập trung vào các biện pháp và kế hoạch để nâng cao chất lượng về chuyên môn, mà chưa tập trung cao vào công tác quản lý hoạt động 3 giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh chưa được chú trọng do những nguyên nhân chủ quan, khách quan khác nhau. Xuất phát từ những lí do nêu trên, chúng tôi chọn đề tài: "Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương” để làm luận văn tốt nghiệp.
Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở lý luận, đề tài phân tích thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học công lập trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Từ đó, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học công lập tại địa phương nhằm giúp các em có được những kỹ năng phòng, chống xâm hại cần thiết để tự bảo vệ bản thân mình. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học.
Đối tượng nghiên cứu Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Nhiệm vụ nghiên cứu 4. Hệ thống hóa cơ sở lí luận của quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh trường tiểu học. Tìm hiểu, phân tích thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Giả thuyết khoa học Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương đã được quan tâm và thực hiện tương đối tốt nhưng chưa thực sự đồng bộ và hiệu quả. Nếu nghiên cứu xây dựng được hệ thống lý luận về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục theo tiếp cận các chức năng quản lý và phân tích đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý hữu hiệu hoạt động này một cách cần thiết và khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học. Phạm vi nghiên cứu 6.
