Luận Văn: Nâng Cao Vai Trò Nhà Nước & Doanh Nghiệp trong Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm ở Việt Nam

Quản lý chất lượng sản phẩm: Vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp. Tìm hiểu các quy định, tiêu chuẩn và trách nhiệm để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

• Chuyên ngành: Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm
• Đề tài: Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm: Vai Trò Nhà Nước & DN
• Loại tài liệu: tiểu luận

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM
• 1.1.1. Sản phẩm và chất lượng sản phẩm
• 1.1.2. Quá trình hình thành chất lượng sản phẩm
• 1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng chất lượng sản phẩm
• 1.1.3.1. Nhóm yếu tố bên ngoài
• 1.1.3.2. Nhóm yếu tố bên trong tổ chức
• 1.1.4. Chi phí chất lượng
• 1.1.4.1. Phân loại
• 1.2. QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.2.1. Thực chất các hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm
• 1.2.2. Nhiệm vụ của quản lý chất lượng
• 1.2.3. Nội dung của công tác quản lý chất lượng
• 1.3. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM
• 1.3.1. Quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm
• 1.3.1.1. Sự hỗ trợ của nhà nước đối với hoạt động quản lý chất lượng
• 1.3.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước về chất lượng
• 1.3.1.3. Mục đích chính của quản lý nhà nước đối với chất lượng hàng hoá và dịch vụ
• 1.3.2. Kinh nghiệm của một số nước trong quản lý chất lượng sản phẩm
• 1.3.3. Chiến lược chính sách chất lượng của nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG Ở NƯỚC TA
• 2.1. QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 2.1.1. Một số hạn chế về nhận thức về quản lý chất lượng
• 2.1.1.1. Đầu tư cho chất lượng tốn kém, đòi hỏi chi phí lớn
• 2.1.1.2. Công nhân sản xuất chịu trách nhiệm chính về chất lượng sản phẩm
• 2.1.1.3. Chất lượng được đảm bảo nhờ kiểm tra cuối cùng
• 2.1.2. Thực trạng chất lượng sản phẩm
• 2.1.3. Quản lý chất lượng sản phẩm trong các doanh nghiệp ở nước ta
• 2.1.3.1. Một số thành tựu đã đạt được
• 2.1.3.2. Những tồn tại
• 2.1.4. Chất lượng sản phẩm và vấn đề cạnh tranh trên thị trường quốc tế
• 2.2. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG
• 2.2.1. Vai trò quản lý của nhà nước
• 2.2.1.1. Tình hình hoạt động của các cơ quan chức năng quản lý chất lượng của nhà nước
• 2.2.1.2. Những hạn chế còn tồn tại
• 2.2.2. Một số các công cụ mà nhà nước sử dụng trong quá trình quản lý chất lượng
• 2.2.3. Quản lý nhà nước về chất lượng hàng hoá trong xu thế hàng hoá hội nhập nền kinh tế
• 2.2.4. Một số thành tựu chung quản lý chất lượng ở Việt Nam trong thời gian qua
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÀ NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM TRÊN THỊ TRƯỜNG NGÀY NAY
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI
• 3.1.1. Mở rộng áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng
• 3.1.2. Xác định hệ thống chất lượng cho phù hợp với nhu cầu thị trường và cho các doanh nghiệp Việt Nam
• 3.1.3. Thiết lập một cách thống nhất phương thức ứng dụng các hệ thống quản lý chất lượng
• 3.1.4. Bảo đảm sự bền vững và phát triển toàn diện
• 3.2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP
• 3.2.1. Đối với các doanh nghiệp
• 3.2.1.1. Nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng, đẩy mạnh công tác về đào tạo về chất lượng và quản lý chất lượng cho toàn thể cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp
• 3.2.1.2. Đổi mới công nghệ và nâng cao khả năng thiết kế chế tạo sản phẩm mới
• 3.2.1.3. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, TQM hoặc HACCP
• 3.2.1.4. Tăng cường công tác tiêu chuẩn hoá các doanh nghiệp Việt Nam đã qua tiêu chuẩn hoá là biện pháp quan trọng để đảm bảo và nâng cao chất lượng
• 3.2.1.5. Phát triển công tác tư vấn về quản lý chất lượng
• 3.2.2. Đối với nhà nước
• 3.2.2.1. Xây dựng và công bố các văn bản pháp quy về quản lý chất lượng
• 3.2.2.2. Tiêu chuẩn hoá
• 3.2.2.3. Quản lý đo lường
• 3.2.2.4. Kiểm tra giám sát chất lượng
• 3.2.2.5. Thúc đẩy phong trào nâng cao năng suất và chất lượng
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản lý Chất lượng Sản phẩm Chìa khóa tăng trưởng bền vững

Bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa và khu vực hóa hiện nay mở ra cả cơ hội lẫn thách thức lớn cho các quốc gia, đặc biệt là Việt Nam. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, chất lượng sản phẩm không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà trở thành chiến lược sống còn của doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Sự đòi hỏi ngày càng cao từ phía khách hàng thúc đẩy doanh nghiệp đưa quản lý chất lượng sản phẩm vào nội dung quản lý cốt lõi, nhằm nâng cao doanh thu và đối mặt với sự phát triển toàn cầu. Việc hình thành thị trường tự do, phát triển mạnh mẽ phương tiện vận chuyển, hệ thống thông tin đồng bộ và sự bão hòa của nhiều thị trường chủ yếu đều tạo áp lực phải duy trì và cải tiến chất lượng liên tục. Nhiều khảo sát chỉ ra rằng, những doanh nghiệp thành công là những doanh nghiệp đã có những cải tiến đáng kể về chất lượng.

Quản lý Chất lượng Sản phẩm là tập hợp các hoạt động chức năng quản lý, bao gồm hoạch định, tổ chức, kiểm tra và điều chỉnh, nhằm định hướng vào chất lượng. Đây là một khái niệm phát triển liên tục, phản ánh bản chất phức tạp và tổng hợp của vấn đề chất lượng, đồng thời thích ứng với điều kiện kinh doanh và môi trường. Theo ISO 9000:2000, quản lý chất lượng là hoạt động phối hợp để điều hành và kiểm soát một tổ chức về mặt chất lượng. Nó bao gồm việc xây dựng, bảo đảm và duy trì mức chất lượng cần thiết của sản phẩm từ khâu thiết kế, chế tạo, lưu thông đến tiêu dùng, thông qua việc kiểm soát chất lượng sản phẩm có hệ thống và các tác động hướng đích tới các yếu tố ảnh hưởng. Thực chất, quản lý chất lượng sản phẩm chính là chất lượng của công tác quản lý, đòi hỏi xem xét đầy đủ các yếu tố kinh tế, xã hội, công nghệ và tổ chức trong mối quan hệ hữu cơ. Việc đảm bảo chất lượng sản phẩm không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững chất lượng của nền kinh tế, nâng cao vị thế quốc gia trên thị trường quốc tế.

1.1. Sản phẩm an toàn và chất lượng Khái niệm cốt lõi cho mọi doanh nghiệp

Sản phẩm an toàn và chất lượng đóng vai trò trung tâm trong mọi hoạt động kinh doanh. Theo triết lý Mác-Lênin, sản phẩm là sự kết tinh của lao động, còn theo tiêu chuẩn ISO 9000, sản phẩm là "kết quả của các hoạt động hay quá trình". Điều này mở rộng khái niệm sản phẩm bao gồm cả vật chất hữu hình và dịch vụ vô hình. Một sản phẩm an toàn và chất lượng phải đáp ứng nhu cầu cụ thể của con người, có thể bán trên thị trường và tạo ra giá trị sử dụng. Chất lượng sản phẩm là một khái niệm phức tạp, bao gồm các yếu tố kỹ thuật, kinh tế-xã hội. Quan điểm phổ biến nhất, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, là "chất lượng là sự phù hợp với mục đích hoặc sự sử dụng" của người tiêu dùng. ISO 9000 định nghĩa chất lượng là tổng thể các chỉ tiêu, đặc trưng kinh tế kỹ thuật thể hiện sự thỏa mãn nhu cầu trong điều kiện tiêu dùng xác định. TCVN 5841-1994 (phù hợp với ISO/Dis 8402) cũng khẳng định chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể, giúp thực thể đó có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn. Như vậy, chất lượng không chỉ là sự "tuyệt vời và hoàn hảo" mà là khả năng đáp ứng một cách nhất quán các yêu cầu và mong đợi của khách hàng.

1.2. Tầm quan trọng của đảm bảo chất lượng sản phẩm Tăng cường năng lực cạnh tranh

Tầm quan trọng của đảm bảo chất lượng sản phẩm ngày càng được khẳng định trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt. Chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt làm tăng khả năng cạnh tranh và thể hiện sức mạnh của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có sản phẩm chất lượng cao sẽ nâng cao vị thế trên thương trường, xây dựng uy tín vững chắc, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững chất lượng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì mà còn mở rộng thị phần. Ngoài ra, đảm bảo chất lượng sản phẩm còn có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng năng suất lao động và giảm chi phí. Khi chất lượng sản phẩm được nâng cao, tỷ lệ sai hỏng giảm, tiết kiệm nguyên vật liệu và năng lượng, từ đó giảm tổng chi phí sản xuất. Đối với người tiêu dùng, sản phẩm chất lượng giúp họ tiết kiệm thời gian, công sức trong việc sử dụng và khai thác, tạo ra sự thống nhất lợi ích giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Cuối cùng, đảm bảo chất lượng sản phẩm là cơ sở quan trọng để tăng khả năng xuất khẩu, khẳng định vị trí của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế quốc gia nói chung trên thị trường thế giới, góp phần vào thành công trong các hoạt động thương mại quốc tế.

II. Thách thức Quản lý Chất lượng Sản phẩm Hạn chế nhận thức chi phí đầu tư

Thực trạng quản lý chất lượng sản phẩm tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức và hạn chế đáng kể, đặc biệt là trong nhận thức và đầu tư. Ảnh hưởng từ cơ chế cũ, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì cách quản lý dựa vào việc kiểm tra chất lượng sản phẩm ở khâu cuối, thay vì áp dụng một hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm toàn diện. Quan điểm phổ biến sai lầm cho rằng đầu tư cho chất lượng tốn kém và đòi hỏi chi phí lớn. Nhiều lãnh đạo tin rằng nâng cao chất lượng chỉ đồng nghĩa với việc đổi mới công nghệ và trang thiết bị, bỏ qua các yếu tố quan trọng khác như phương pháp tổ chức sản xuất, marketing hay hướng dẫn tiêu dùng. Thực tế, chất lượng hình thành xuyên suốt toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm, từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất và phân phối. Việc đầu tư nguồn lực vào giai đoạn nghiên cứu, triển khai và cải tiến quy trình có thể nâng cao chất lượng đáng kể và giảm chi phí về lâu dài.

Một hạn chế khác là việc quy trách nhiệm chính về chất lượng sản phẩm cho công nhân sản xuất hoặc bộ phận kiểm tra chất lượng. Quan điểm này bỏ qua vai trò quyết định của lãnh đạo và sự tham gia của tất cả các phòng ban chức năng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hơn 80% sai hỏng bắt nguồn từ các nhà quản lý, không phải từ người lao động trực tiếp. Kiểm soát chất lượng sản phẩm không chỉ là việc loại bỏ sản phẩm khuyết tật ở cuối dây chuyền, mà cần phải ngăn ngừa sai sót ngay từ đầu. Chất lượng không tự nhiên sinh ra, cũng không phải là kết quả ngẫu nhiên; nó là kết quả của một loạt các yếu tố liên quan chặt chẽ với nhau, đòi hỏi một sự quản lý đúng đắn và đồng bộ. Thiếu nhận thức về sự cần thiết của cải tiến chất lượng liên tục và đầu tư một cách chiến lược làm cho các doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc cạnh tranh trên thị trường quốc tế, ngay cả trên thị trường nội địa. Việc khắc phục những hạn chế này đòi hỏi một sự thay đổi sâu sắc về tư duy và chiến lược trong toàn bộ tổ chức.

2.1. Nhận thức hạn chế về quản lý chất lượng sản phẩm Không chỉ kiểm tra cuối

Một trong những rào cản lớn nhất đối với quản lý chất lượng sản phẩm hiệu quả ở Việt Nam là nhận thức hạn chế trong nhiều doanh nghiệp. Nhiều lãnh đạo vẫn cho rằng kiểm soát chất lượng sản phẩm chủ yếu nằm ở giai đoạn kiểm tra cuối cùng, nhằm phân loại và loại bỏ phế phẩm. Quan điểm này bỏ qua tầm quan trọng của việc xây dựng chất lượng từ gốc rễ, ngay từ khâu nghiên cứu và thiết kế. Các nghiên cứu chỉ ra rằng 60-70% lỗi và khuyết tật được phát hiện trong sản xuất có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến những thiếu sót trong quá trình thiết kế, chuẩn bị sản xuất và cung ứng. Việc coi chất lượng là trách nhiệm độc quyền của phòng kiểm tra chất lượng dẫn đến tình trạng đổ lỗi, không tìm ra nguyên nhân gốc rễ khi vấn đề phát sinh. Hơn nữa, nhận thức về "chi phí chất lượng" cũng thường bị hiểu sai, cho rằng chất lượng cao đồng nghĩa với chi phí cao. Quan điểm này cản trở việc đầu tư chiến lược vào hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm toàn diện, làm giảm khả năng cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp. Để khắc phục, cần một sự thay đổi tư duy toàn diện, coi chất lượng là trách nhiệm của mọi thành viên trong doanh nghiệp, từ lãnh đạo cấp cao đến nhân viên trực tiếp sản xuất.

2.2. Đầu tư cải tiến chất lượng liên tục Chi phí công nghệ còn yếu

Việc đầu tư cho cải tiến chất lượng liên tục và đổi mới công nghệ còn là một điểm yếu trong các doanh nghiệp Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp ngần ngại đầu tư sâu vào hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm vì cho rằng chi phí quá lớn, đặc biệt là đổi mới công nghệ và trang thiết bị. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm quốc tế, "làm đúng ngay từ đầu" luôn ít tốn kém hơn. Việc đầu tư vào giai đoạn nghiên cứu, triển khai và cải tiến quy trình sản xuất sẽ nâng cao chất lượng và giảm đáng kể chi phí về lâu dài. Thực trạng này thể hiện sự thiếu sót trong nhận thức về lợi ích dài hạn của việc đầu tư chất lượng, và thay vào đó, các doanh nghiệp thường tập trung vào lợi ích trước mắt. Ngoài ra, khả năng thiết kế và chế tạo sản phẩm mới còn hạn chế. Công tác điều tra, nghiên cứu nhu cầu thị trường chưa được coi trọng, dẫn đến sản phẩm đơn điệu, thiếu tính sáng tạo. Điều này làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt khi phải đối mặt với các đối thủ nước ngoài có công nghệ tiên tiến và phương pháp quản lý chất lượng toàn diện (TQM). Thiếu các nguồn lực cần thiết, đặc biệt về công nghệ, quản lý và tài chính, cùng với việc thực hiện sai nguyên tắc quản lý chất lượng sản phẩm ở một số doanh nghiệp đã được chứng nhận, cho thấy con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức.

III. Bí quyết Nâng cao Quản lý Chất lượng Sản phẩm Vai trò của Nhà nước

Để nâng cao Quản lý Chất lượng Sản phẩm trên phạm vi quốc gia, vai trò của Nhà nước là không thể thiếu, đóng vai trò then chốt trong việc định hướng và hỗ trợ các hoạt động chất lượng. Trong nền kinh tế thị trường, mặc dù doanh nghiệp chịu trách nhiệm chính về chất lượng sản phẩm của mình, nhưng sự thành công của họ lại phụ thuộc rất nhiều vào cơ chế quản lý vĩ mô của Nhà nước. Chính phủ không can thiệp sâu vào hoạt động quản lý nội bộ của doanh nghiệp mà tập trung vào việc tạo ra môi trường pháp lý, kinh tế và xã hội thuận lợi. Điều này được thực hiện thông qua việc ban hành các chính sách, quy định pháp luật và các biện pháp hỗ trợ nhằm thúc đẩy doanh nghiệp chủ động, sáng tạo trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm. Nhà nước thực hiện quyền kiểm soát chất lượng bằng các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa và điều chỉnh sai sót, buộc doanh nghiệp tuân thủ định hướng phát triển chung về kinh tế xã hội và pháp luật.

Mục đích chính của quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm là tạo dựng một hệ sinh thái nơi các doanh nghiệp có thể phát triển bền vững, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và giữ vững uy tín quốc gia. Nhà nước sử dụng các công cụ như ban hành chính sách chất lượng quốc gia, thiết lập tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm (như tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN)), và quản lý các công cụ đo lường để đảm bảo sự thống nhất. Bên cạnh việc kiểm soát thông qua thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, Nhà nước cũng rất chú trọng đến việc thúc đẩy. Các biện pháp thúc đẩy bao gồm hỗ trợ đào tạo, đổi mới công nghệ, sáng tạo và áp dụng kỹ thuật tiên tiến, cũng như đổi mới phương thức quản lý vĩ mô. Sự hỗ trợ của Nhà nước còn thể hiện ở việc hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng các hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các chương trình chứng nhận hợp quy sản phẩm và công nhận. Điều này góp phần nâng cao năng suất và chất lượng, giúp sản phẩm Việt Nam cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường quốc tế.

3.1. Chính sách chất lượng quốc gia Khung pháp lý quy định pháp luật vững chắc

Chính sách chất lượng quốc gia và quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm hình thành nền tảng vững chắc cho công tác quản lý chất lượng ở Việt Nam. Đảng và Nhà nước coi chất lượng hàng hóa, dịch vụ là mục tiêu chiến lược và là yêu cầu có ý nghĩa quyết định đối với sự tăng trưởng kinh tế - xã hội. Việc này thể hiện rõ trong các văn bản pháp quy từ luật, nghị định, quyết định, chỉ thị của Chính phủ đến các thông tư, quy định của các cơ quan chức năng. Các văn bản này nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung và các biện pháp của quản lý chất lượng sản phẩm, cũng như xác định các cơ quan chịu trách nhiệm. Cụ thể, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng nhất. Ngoài ra, việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) do các cơ quan như Bộ Khoa học và Công nghệ (thông qua Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng) ban hành, đóng vai trò định hướng kỹ thuật cho sản xuất. Những quy định này không chỉ nhằm kiểm soát mà còn khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào cải tiến chất lượng liên tục, đảm bảo sản phẩm an toàn và đáp ứng các yêu cầu thị trường. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch là yếu tố cốt lõi để tạo môi trường kinh doanh công bằng và thúc đẩy sự phát triển chất lượng bền vững.

3.2. Kiểm soát chất lượng sản phẩm Thanh tra chứng nhận hợp quy sản phẩm

Kiểm soát chất lượng sản phẩm thông qua hoạt động thanh tra và chứng nhận hợp quy sản phẩm là một trong những công cụ quan trọng mà Nhà nước sử dụng. Các cơ quan chức năng như Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng với các chi cục đo lường chất lượng cấp tỉnh, thành phố, đóng vai trò trục chính trong mạng lưới quản lý chất lượng. Họ thực hiện các hoạt động nghiệp vụ và kỹ thuật, bao gồm đo lường, tiêu chuẩn hóa, thông tin, đào tạo, và đặc biệt là thanh tra chất lượng sản phẩm. Mục đích của thanh tra không chỉ là phát hiện sai phạm mà còn là giám sát việc tuân thủ các quy định, nhằm ngăn chặn sản phẩm kém chất lượng lưu hành trên thị trường. Bên cạnh đó, hoạt động chứng nhận hợp quy sản phẩm và công bố hợp chuẩn sản phẩm giúp xác nhận rằng sản phẩm của doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm hoặc quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Các tổ chức chứng nhận chất lượng được cấp phép sẽ đánh giá hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp (ví dụ như theo ISO 9001) hoặc trực tiếp kiểm nghiệm sản phẩm để cấp chứng nhận. Đây là một biện pháp hữu hiệu để tạo niềm tin cho người tiêu dùng và nâng cao uy tín cho doanh nghiệp trên thị trường, đồng thời giúp Nhà nước đảm bảo sự hài hòa về chất lượng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

IV. Cách Doanh nghiệp Quản lý Chất lượng Sản phẩm Thực thi ISO 9001 TQM

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các phương pháp tiên tiến để Quản lý Chất lượng Sản phẩm. Đây không chỉ là việc tuân thủ quy định mà còn là chiến lược để tồn tại và phát triển. Các doanh nghiệp tiên tiến đã thay đổi căn bản nhận thức về quản lý chất lượng sản phẩm, coi đó là trách nhiệm của mọi thành viên trong tổ chức, với vai trò quyết định thuộc về ban lãnh đạo cao nhất. Họ mạnh dạn đổi mới tổ chức quản lý, tái cơ cấu sản xuất, và đầu tư vào khoa học công nghệ, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ công nhân và quản lý. Hướng mọi nỗ lực vào thị trường cạnh tranh bằng sản phẩm mới, chất lượng mới và dịch vụ mới. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng và thực thi một hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm hiệu quả, với các công cụ và phương pháp phù hợp.

Các hệ thống như ISO 9001 và quản lý chất lượng toàn diện (TQM) đang dần trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp Việt Nam. Việc áp dụng những hệ thống này không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình mà còn thúc đẩy cải tiến chất lượng liên tục trong mọi khâu hoạt động, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đến phân phối và dịch vụ hậu mãi. Trách nhiệm doanh nghiệp về chất lượng không dừng lại ở việc sản xuất ra sản phẩm, mà còn bao gồm cả quản lý chuỗi cung ứng chất lượng, quản lý rủi ro chất lượng và đảm bảo sản phẩm an toàn đến tay người tiêu dùng. Hơn nữa, doanh nghiệp cần xây dựng một văn hóa chất lượng mạnh mẽ, nơi mọi nhân viên đều ý thức được tầm quan trọng của chất lượng và chủ động đóng góp vào quá trình cải tiến. Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ đạt được các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm quốc tế mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc với khách hàng, từ đó đạt được sự phát triển bền vững chất lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

4.1. Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng Áp dụng ISO 9001 TQM

Xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm hiệu quả thông qua việc áp dụng ISO 9001 và quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là bước đi chiến lược cho doanh nghiệp. ISO 9001 là một bộ tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng, cung cấp khuôn khổ để doanh nghiệp đảm bảo sản phẩm và dịch vụ của mình đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và quy định pháp luật. Việc đạt chứng nhận ISO 9001 giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm sai sót và tăng cường sự hài lòng của khách hàng. Trong khi đó, quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là một phương pháp tiếp cận quản lý tập trung vào việc cải tiến chất lượng liên tục thông qua sự tham gia của tất cả các thành viên trong tổ chức. TQM không chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng mà còn vào cải thiện tất cả các khía cạnh của doanh nghiệp, từ quy trình đến con người, nhằm đạt được sự xuất sắc về chất lượng. Việc kết hợp cả hai hệ thống này cho phép doanh nghiệp không chỉ tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm quốc tế mà còn xây dựng một văn hóa chất lượng mạnh mẽ, thúc đẩy sự đổi mới và tăng cường khả năng thích ứng với thị trường. Các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động triển khai các hệ thống quản lý chất lượng này để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu.

4.2. Trách nhiệm doanh nghiệp về chất lượng Xây dựng văn hóa cải tiến liên tục

Nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp về chất lượng là yếu tố cốt lõi để xây dựng một văn hóa cải tiến chất lượng liên tục. Trách nhiệm này không chỉ giới hạn trong phạm vi sản xuất mà mở rộng ra toàn bộ chuỗi giá trị, từ quản lý chuỗi cung ứng chất lượng nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, đến phân phối và dịch vụ hậu mãi. Doanh nghiệp cần xác định rằng chất lượng là trách nhiệm của toàn bộ tổ chức, từ ban lãnh đạo đến từng công nhân. Việc xây dựng một văn hóa chất lượng đòi hỏi các hoạt động đào tạo và giáo dục thường xuyên để nâng cao kiến thức và kỹ năng cho toàn thể cán bộ, công nhân viên. Điều này giúp mọi người hiểu rõ nhiệm vụ, kế hoạch chất lượng và ý thức được sự cần thiết của chúng. Các doanh nghiệp cũng cần thiết lập các quy trình quản lý rủi ro chất lượng để nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro tiềm ẩn, đảm bảo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Hơn nữa, việc giải quyết khiếu nại khách hàng một cách hiệu quả và minh bạch cũng là một phần quan trọng của trách nhiệm doanh nghiệp về chất lượng, tạo cơ hội để thu thập thông tin phản hồi và thúc đẩy cải tiến chất lượng liên tục. Chỉ khi có sự cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm từ mọi cấp độ, doanh nghiệp mới có thể xây dựng được một nền tảng chất lượng vững chắc, tạo lợi thế cạnh tranh và góp phần vào phát triển bền vững chất lượng.

V. Thực trạng Quản lý Chất lượng Sản phẩm Thành tựu tồn tại ở Việt Nam

Thực trạng Quản lý Chất lượng Sản phẩm tại Việt Nam những năm gần đây đã ghi nhận nhiều tiến bộ đáng kể, nhưng đồng thời vẫn còn tồn tại không ít hạn chế cần được khắc phục. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và sự gia nhập các tổ chức như ASEAN, AFTA, WTO đã tạo áp lực lớn, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới tư duy và phương pháp quản lý chất lượng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhiều doanh nghiệp đã thay đổi căn bản nhận thức, không còn coi kiểm soát chất lượng sản phẩm là công việc của riêng phòng kiểm tra mà là trách nhiệm chung của toàn bộ tổ chức, với sự lãnh đạo từ cấp cao nhất. Các doanh nghiệp tiên tiến đã mạnh dạn đầu tư vào khoa học công nghệ, tổ chức lại sản xuất và đảm bảo chất lượng sản phẩm ngay từ đầu, lấy phòng ngừa làm trọng tâm.

Các phương thức quản lý chất lượng sản phẩm hiện đại như ISO 9001 và quản lý chất lượng toàn diện (TQM) đang dần đi vào nhận thức và thực tiễn sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, cũng như đi vào tiềm thức người tiêu dùng thông qua các hoạt động tuyên truyền. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp áp dụng thành công và duy trì các hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm này còn hạn chế, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc áp dụng đôi khi còn mang tính phong trào hoặc vì mục đích quảng bá, dẫn đến tình trạng buông lỏng nguyên tắc sau khi đạt chứng nhận. Chất lượng sản phẩm của Việt Nam, dù đã có nhiều cố gắng, vẫn còn ở mức độ thấp so với khu vực và thế giới, thiếu sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế và thậm chí ngay tại thị trường nội địa. Để vươn lên, các doanh nghiệp phải nỗ lực đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm với tốc độ nhanh hơn và cần phải áp dụng nhiều phương pháp quản lý chất lượng theo hướng tổng hợp và hệ thống.

5.1. Thành tựu đáng kể trong quản lý chất lượng sản phẩm Nâng cao vị thế

Trong bối cảnh hội nhập, quản lý chất lượng sản phẩm của Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể. Chất lượng hàng tiêu dùng Việt Nam đã có nhiều tiến bộ, thể hiện qua sự đa dạng, phong phú về chủng loại, kiểu dáng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng. Chất lượng thẩm mỹ của sản phẩm cũng được nâng lên, với sự đầu tư vào sơn, mạ, chi tiết nhựa và bao bì, nhãn mác, giúp sản phẩm Việt Nam không còn thua kém hàng cùng loại trong khu vực. Xu hướng chế tạo hàng hóa gọn nhẹ, thanh thoát, tiện dụng cũng được quan tâm, không chỉ nâng cao chất lượng mà còn giảm tiêu hao vật tư, năng lượng. Đặc biệt, nhiều sản phẩm đã đạt và vượt các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm đăng ký, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế, được người tiêu dùng tín nhiệm, ví dụ như vật liệu xây dựng, sứ vệ sinh, quạt điện, bánh kẹo. Độ bền và sản phẩm an toàn cũng được cải thiện, làm tăng sự ưa chuộng của người tiêu dùng. Số lượng doanh nghiệp được cấp chứng nhận ISO 9001 tăng lên đáng kể qua các năm, cho thấy sự nỗ lực trong việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm theo chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

5.2. Tồn tại cần khắc phục trong kiểm soát chất lượng sản phẩm tại DN

Bên cạnh những thành tựu, thực trạng kiểm soát chất lượng sản phẩm tại các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều tồn tại. Một trong những hạn chế lớn là ảnh hưởng của cơ chế cũ, nhiều doanh nghiệp vẫn quản lý chất lượng theo phương pháp kiểm tra cuối cùng, không xây dựng được một hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm toàn diện. Trách nhiệm về chất lượng thường bị đổ dồn cho phòng kiểm tra, thay vì được phân bổ cho toàn bộ ban lãnh đạo và nhân viên, dẫn đến việc không tìm ra gốc rễ vấn đề khi có sai sót. Chính sách chất lượng của các doanh nghiệp, dù hướng tới khách hàng, nhưng chưa thực sự bám sát thị trường mục tiêu, xác định nhu cầu chất lượng còn lúng túng. Việc trả lương theo sản phẩm cũng ảnh hưởng đến chất lượng, khi công nhân mải chạy theo định mức mà bỏ qua yếu tố chất lượng. Công tác quản lý chất lượng sản phẩm chưa thực sự được coi là một phần chiến lược marketing và chưa thu hút được sự quan tâm đúng mức của lãnh đạo, họ còn quan tâm nhiều hơn tới lợi ích trước mắt. Phong trào chất lượng, các nhóm cải tiến chất lượng liên tục và việc đào tạo huấn luyện về chất lượng chưa được hình thành đồng bộ và hệ thống. Tình trạng thiếu nguồn lực, đặc biệt là công nghệ, quản lý và tài chính, cùng với việc thực hiện sai nguyên tắc quản lý chất lượng sản phẩm ở một số doanh nghiệp đã được chứng nhận, cho thấy con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức.

VI. Định hướng Quản lý Chất lượng Sản phẩm Nâng tầm Vai trò Nhà nước DN

Định hướng Quản lý Chất lượng Sản phẩm trong tương lai tại Việt Nam đòi hỏi một sự nâng tầm toàn diện trong cả vai trò Nhà nước và Doanh nghiệp. Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, việc nâng cao chất lượng sản phẩm để tăng khả năng cạnh tranh là yếu tố sống còn. Nhà nước cần tiếp tục phát huy vai trò định hướng vĩ mô, tạo môi trường pháp lý thuận lợi và chính sách hỗ trợ hiệu quả, đồng thời tăng cường các hoạt động kiểm soát chất lượng sản phẩm và giám sát. Các chính sách về chất lượng cần được cụ thể hóa thành mục tiêu, yêu cầu theo từng thời kỳ phát triển kinh tế xã hội và các định hướng về trình độ chất lượng cho hàng hóa, dịch vụ quan trọng. Chính sách ưu đãi tín dụng, miễn giảm thuế cho hàng xuất khẩu và sản phẩm chất lượng cao, cùng với việc đẩy mạnh giáo dục, đào tạo nâng cao kiến thức và kỹ năng cho người lao động, là những bước đi chiến lược.

Đối với doanh nghiệp, cần thay đổi nhận thức về quản lý chất lượng sản phẩm, coi đó là chiến lược kinh doanh hàng đầu, không phải là gánh nặng chi phí. Việc mở rộng áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm tiên tiến như ISO 9001, quản lý chất lượng toàn diện (TQM), hoặc HACCP cần được triển khai sâu rộng và nhất quán, không chỉ theo phong trào. Các doanh nghiệp cần xác định một hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với nhu cầu thị trường và điều kiện thực tế của mình, từ đó nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo sản phẩm mới và cải tiến chất lượng liên tục. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp, cùng với sự tham gia của các tổ chức xã hội, sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp để xây dựng một nền kinh tế có sản phẩm chất lượng cao, bền vững và có sức cạnh tranh quốc tế. Chỉ khi cả hai chủ thể này cùng hành động một cách đồng bộ và chiến lược, Việt Nam mới có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững chất lượng và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

6.1. Phương hướng đổi mới hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm Mở rộng áp dụng ISO

Phương hướng đổi mới hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm tại Việt Nam cần tập trung vào việc mở rộng áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là ISO 9001. Hệ thống ISO 9001 được xem là "tấm hộ chiếu" cho xuất khẩu, tạo niềm tin cho khách hàng quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác toàn cầu. Nó cung cấp khuôn khổ để các doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ, xây dựng và duy trì một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả, với các tiêu chí hướng về khách hàng, tiếp cận theo quá trình và khuyến khích sự tham gia của mọi nhân viên. Ngoài ra, việc tích hợp ISO 9001 với các hệ thống quản lý khác như ISO 14000 (quản lý môi trường), OHSAS 18000 (an toàn sức khỏe lao động) sẽ giúp doanh nghiệp đạt được sự phát triển bền vững chất lượng toàn diện, đáp ứng mong đợi của các bên liên quan từ khách hàng, chủ đầu tư, nhân viên đến cộng đồng và chính quyền. Việc thiết lập một phương thức ứng dụng thống nhất cho các hệ thống quản lý chất lượng này, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả, sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hình ảnh và tăng cường năng lực cạnh tranh.

6.2. Kiến nghị phát triển bền vững chất lượng Hợp tác Nhà nước DN

Để đạt được phát triển bền vững chất lượng, việc tăng cường hợp tác giữa Nhà nước và Doanh nghiệp là một kiến nghị cấp thiết. Nhà nước cần xây dựng và công bố các văn bản pháp quy về quản lý chất lượng sản phẩm một cách đầy đủ và kịp thời, đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa và quản lý đo lường, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng sản phẩm thông qua thanh tra, giám sát hiệu quả. Đặc biệt, cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý chất lượng và các cơ quan quản lý thị trường, pháp lý để ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng. Đối với doanh nghiệp, cần nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh đào tạo cho toàn thể cán bộ, công nhân viên. Đổi mới công nghệ, nâng cao khả năng thiết kế sản phẩm mới và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như ISO 9001, quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là không thể thiếu. Sự hợp tác này còn thể hiện ở việc Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc tiếp cận các nguồn lực tài chính, công nghệ và tư vấn chuyên môn để áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng. Thúc đẩy phong trào nâng cao năng suất và chất lượng, khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ cho cả hai chủ thể cùng hướng tới mục tiêu chung: nâng tầm chất lượng sản phẩm Việt Nam trên trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Toàn cầu hóa và khu vực hóa nền kinh tế mang lại cơ hội mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhưng đồng thời đặt ra thách thức cạnh tranh gay gắt cho các quốc gia đang phát triển. Tại Việt Nam, trình độ phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn đầu hội nhập vẫn còn khoảng cách đáng kể so với khu vực và thế giới. Một trong những điểm yếu cốt lõi của nền kinh tế là sức mạnh cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường còn thấp.

Trong bối cảnh đó, chất lượng sản phẩm không còn giới hạn ở khía cạnh kỹ thuật thuần túy mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và chiến lược sống còn của doanh nghiệp. Đề tài "Nâng cao vai trò của nhà nước & doanh nghiệp trong quản lý chất lượng sản phẩm ở Việt Nam hiện nay" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa các lý luận cơ bản về sản phẩm, chất lượng sản phẩm và quản lý chất lượng ở cả hai cấp độ: quản trị doanh nghiệp (vi mô) và quản lý nhà nước (vĩ mô).
2. Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng hàng hóa Việt Nam cùng hoạt động quản lý chất lượng của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước trong bối cảnh chuẩn bị gia nhập AFTA và WTO.
3. Đề xuất các phương hướng đổi mới cùng hệ thống giải pháp, kiến nghị đồng bộ đối với doanh nghiệp và nhà nước nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa, vai trò quản lý của nhà nước và vai trò thực thi của doanh nghiệp.
• Phạm vi nghiên cứu: Thực tiễn quản lý chất lượng tại Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi và hội nhập kinh tế quốc tế, tập trung vào số liệu thực tế giai đoạn 1995–2005 và định hướng chiến lược công nghiệp hóa – hiện đại hóa đến năm 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận tiếp cận lý luận chất lượng từ nhiều trường phái và tiêu chuẩn kỹ thuật:

• Khái niệm sản phẩm: Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, sản phẩm là sự kết tinh của lao động. Theo hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000, sản phẩm là kết quả của các hoạt động hay quá trình, bao gồm cả sản phẩm hữu hình (hàng hóa, vật thể) và sản phẩm vô hình (dịch vụ, tiện nghi, quyết định quản lý).
• Khái niệm chất lượng sản phẩm: Khóa luận tổng hợp các góc độ tiếp cận: quan điểm siêu việt, quan điểm theo sản xuất, quan điểm theo người tiêu dùng, tiêu chuẩn TCVN 5841-1994 (phù hợp với ISO/DIS 8402) và ISO 9000. Chất lượng phản ánh mức độ thỏa mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn của người tiêu dùng tại mức chi phí hợp lý.
• Thuộc tính cấu thành chất lượng: Bao gồm thuộc tính kỹ thuật, yếu tố thẩm mỹ, tuổi thọ sản phẩm, độ tin cậy, độ an toàn đối với con người và môi trường, tính tiện dụng và tính kinh tế (tiêu hao nguyên nhiên liệu).
• Chu trình hình thành chất lượng: Đi qua 3 giai đoạn chính: nghiên cứu – thiết kế (giai đoạn quyết định phương án thỏa mãn nhu cầu), sản xuất (giai đoạn hiện thực hóa thiết kế), lưu thông và sử dụng (giai đoạn đánh giá thực tế và thu thập thông tin cải tiến).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Phân chia thành nhóm yếu tố bên ngoài (nhu cầu thị trường, trình độ sản xuất, chính sách kinh tế, tiến bộ kỹ thuật, hiệu lực cơ chế quản lý) và nhóm yếu tố bên trong tổ chức (con người, phương pháp, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu, văn hóa doanh nghiệp).
• Chi phí chất lượng: Định nghĩa theo TCVN ISO 8102:1999; phân loại theo tính chất gồm chi phí phòng ngừa, chi phí kiểm tra/đánh giá và chi phí sai hỏng/thất bại (chi phí không chất lượng).
• Quản lý chất lượng: Định nghĩa theo ISO 8402:1999 và ISO 9000:2000. Khóa luận cũng hệ thống hóa 7 công cụ thống kê quản lý chất lượng: biểu đồ đặc tính chất lượng, nguyên lý ngẫu nhiên, luật số lớn, nguyên lý khách quan khoa học, xác định nguyên nhân đích thực, chuẩn hóa tối đa thao tác hoạt động, và nguyên lý tương đối.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, phân tích – tổng hợp lý thuyết, phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu số liệu thứ cấp, và phương pháp phân tích kinh nghiệm quốc tế.
• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (STAMEQ) thuộc Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Trung tâm Năng suất Chất lượng Việt Nam, Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (QUATEST), các văn kiện của Đảng và Nhà nước, các báo cáo tổng kết giai đoạn 1999–2005.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN

Chương I tập trung làm rõ bản chất kinh tế – kỹ thuật của chất lượng và các mô thức quản lý:

1. Nhiệm vụ và nội dung quản lý chất lượng trong doanh nghiệp:

   • Quản lý chất lượng bao gồm 4 nội dung chức năng cốt lõi: Hoạch định chiến lược (xác lập chính sách, nghiên cứu nhu cầu khách hàng, phân công trách nhiệm), Tổ chức thực hiện (truyền thông kế hoạch, đào tạo nhân lực, cung cấp nguồn lực), Kiểm tra (theo dõi, phát hiện khuyết tật tại mọi công đoạn, đánh giá sai lệch), và Điều chỉnh – cải tiến (xử lý sai sót, đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình).
   • Ba nguyên tắc cơ bản được khẳng định: Chất lượng không tự nhiên sinh ra; Quản lý chất lượng là một quá trình liên tục không có điểm kết thúc; Chất lượng là sự sống còn của hệ thống.

2. Quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm:

   • Mục đích của quản lý nhà nước là tạo môi trường pháp lý thuận lợi, thúc đẩy doanh nghiệp sáng tạo nâng cao chất lượng, đồng thời thực thi quyền kiểm soát nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và uy tín quốc gia. Quản lý nhà nước kết hợp chặt chẽ giữa hai yếu tố: Kiểm soát (thanh tra, xử lý vi phạm) và Thúc đẩy (đào tạo, hỗ trợ công nghệ, tổ chức giải thưởng chất lượng).
   • Kinh nghiệm quốc tế:
     • Mỹ và Canada: Sử dụng luật bảo vệ người tiêu dùng kết hợp thúc đẩy qua giải thưởng chất lượng quốc gia Malcolm Baldrige do Tổng thống trao tặng. Hiệp hội ASQC giữ vai trò đào tạo then chốt.
     • Nhật Bản: Bộ Công Thương (MITI) phối hợp cùng Hiệp hội JUSE đóng vai trò chủ đạo trong việc phổ biến Quản lý chất lượng toàn diện (TQM), gắn dấu hợp chuẩn cho hàng công nghiệp xuất khẩu. Năm 1969, JUSE cùng ASQC (Mỹ) và EOQC (Châu Âu) thành lập Viện Hàn lâm Chất lượng Quốc tế (IAQ).
     • Vương quốc Anh: Năm 1982, Bộ Thương mại ban hành "Điệp văn trắng" về tiêu chuẩn chất lượng và cạnh tranh quốc tế; thành lập Trung tâm Thông tin Chất lượng Quốc gia năm 1984.
     • Malaysia: Triển khai chiến dịch vận động quốc gia qua 2 giai đoạn; Thủ tướng chỉ đạo đến hết năm 2000 toàn bộ hơn 800 đơn vị cơ quan chính quyền các cấp phải áp dụng ISO 9000.
     • Singapore: Áp dụng 6 tiêu chí chất lượng dịch vụ công (lịch sự văn minh, nhã nhặn, năng lực, quan tâm, sẵn sàng giúp đỡ, sự hài lòng).
   • Chiến lược và chính sách chất lượng của Việt Nam: Kế thừa tư tưởng "năng suất – chất lượng – hiệu quả" từ thập niên 1950–1960, định hướng chiến lược công nghiệp hóa hiện đại hóa đến năm 2020 đặt mục tiêu nâng mặt bằng chất lượng hàng hóa ngang tầm khu vực sau năm 2005.

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG Ở NƯỚC TA

Chương II phản ánh thực trạng nhận thức, năng lực chất lượng của doanh nghiệp và bộ máy quản lý nhà nước:

1. Những hạn chế về nhận thức trong doanh nghiệp:

   • Quan niệm đầu tư cho chất lượng gây tốn kém: Doanh nghiệp chỉ chú trọng mua sắm máy móc mà bỏ qua cải tiến phương pháp tổ chức và đào tạo. Thực tế, chi phí không chất lượng do sai sót chiếm tới 15% – 40% doanh số.
   • Đổ lỗi cho công nhân sản xuất: Nghiên cứu thực tiễn chứng minh hơn 80% sai hỏng bắt nguồn từ hệ thống quản lý và quyết định của lãnh đạo.
   • Phụ thuộc vào khâu kiểm tra KCS cuối cùng: Kiểm tra cuối cùng chỉ có tính chất phân loại phế phẩm mà không tạo ra chất lượng. Khoảng 60% – 70% lỗi phát hiện tại xưởng bắt nguồn từ các thiếu sót trong khâu nghiên cứu thiết kế và chuẩn bị sản xuất.

2. Chuyển biến thực tế và hạn chế của sản phẩm Việt Nam:

   • Tiến bộ: Chủng loại mẫu mã đa dạng hơn; thẩm mỹ sơn mạ và bao bì nhựa được nâng cao; kết cấu sản phẩm cơ khí, đồ gỗ gọn nhẹ và tiết kiệm nguyên liệu; nhiều sản phẩm khẳng định được uy tín và độ bền (xi măng, gạch lát, sứ vệ sinh Thanh Trì, quạt Điện cơ Thống Nhất).
   • Tồn tại: Tình trạng làm theo phong trào, mượn nhãn mác, sao chép thiết kế của nước ngoài; thụ động trong nghiên cứu thị trường; sản xuất hàng hóa có giá trị gia tăng thấp. Tính đến cuối năm 1999, cả nước có khoảng 6.000 doanh nghiệp nhà nước, hơn 30.000 công ty TNHH/cổ phần/tư nhân, 2,2 triệu hộ cá thể và khoảng 12.000 doanh nghiệp xuất khẩu, nhưng năng lực cạnh tranh quốc tế rất thấp. Giữa năm 1999, chỉ có hơn 100 doanh nghiệp đạt chứng nhận ISO 9000 (doanh nghiệp nhà nước chiếm 90%).

3. Số liệu áp dụng tiêu chuẩn chất lượng tại Việt Nam:

Mốc thời gian	Số lượng doanh nghiệp được cấp chứng chỉ ISO 9000	Tổng số chứng chỉ chất lượng được cấp trên toàn quốc
Tháng 12/2004	981	1.905
Tháng 10/2005	1.683	2.281 (bao gồm thêm 113 chứng chỉ ISO 14000, 32 chứng chỉ HACCP)

Ghi chú: Đến cuối năm 2003, toàn quốc có 1.213 doanh nghiệp được chứng nhận chất lượng, trong đó có 693 doanh nghiệp đạt ISO 9000:2000.

Cơ cấu phân bố áp dụng ISO tại Việt Nam qua hai mốc tháng 6/1999 và tháng 6/2000 được tổng hợp trong bảng dưới đây:

Tiêu chí phân loại	Cơ cấu chi tiết	Tỷ lệ tháng 6/1999 (%)	Tỷ lệ tháng 6/2000 (%)
Thành phần kinh tế	Doanh nghiệp nhà nước	32,0	55,0
	Doanh nghiệp liên doanh / 100% vốn nước ngoài	60,0	34,0
	Doanh nghiệp tư nhân	8,0	11,0
Phân bố địa lý	Miền Bắc	33,0	35,0
	Miền Trung	1,0	3,0
	Miền Nam	66,0	62,0
Địa phương cụ thể	TP. Hồ Chí Minh	42,0	34,0
	Hà Nội	23,0	23,0
	Đồng Nai	13,0	11,5
	Hải Phòng	8,0	6,0
	Các tỉnh, thành phố khác	16,0	25,5
Lĩnh vực sản xuất	Điện và điện tử	36,0	21,0
	Hóa chất	18,0	10,0
	May mặc, giày dép	13,0	15,0
	Cơ khí	10,0	14,0
	Dịch vụ	8,0	8,0
	Các lĩnh vực khác	15,0	32,0
Tiêu chuẩn áp dụng	ISO 9001	10,0	6,0
	ISO 9002	90,0	94,0
	ISO 9003	0,0	0,0

4. Thực trạng quản lý nhà nước:
   • Hệ thống quản lý được vận hành bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường), mạng lưới QUATEST, các Chi cục Đo lường Chất lượng địa phương và các ban ngành chức năng.
   • Hạn chế của quản lý nhà nước: Hoạt động còn gián đoạn; mô hình quản lý mới chủ yếu áp dụng ở doanh nghiệp công nghiệp quy mô lớn, chưa nhân rộng sang khối nông nghiệp, dịch vụ; quyết định quản lý có hiệu lực chưa cao dẫn đến tình trạng hàng giả, hàng lậu và vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm; công tác đào tạo chuyên sâu về quản lý chất lượng tại các trường đại học còn thiếu hụt.

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÀ NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM TRÊN THỊ TRƯỜNG NGÀY NAY

Chương III đề xuất phương hướng đổi mới và hệ thống giải pháp thực thi:

1. Phương hướng đổi mới:

   • Đẩy mạnh áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 như công cụ nền tảng hội nhập, kết hợp từng bước chuyển đổi sang Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) và HACCP (điển hình như Nhựa Tiền Phong Hải Phòng, Cơ khí Xăng Dầu TP. Hồ Chí Minh, 18 doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu sang Mỹ năm 1999).
   • Xây dựng hệ thống quản lý tích hợp đa tiêu chuẩn: ISO 9000 (chất lượng), ISO 14000 (môi trường), SA 8000 (trách nhiệm xã hội), OHSAS 18001 (an toàn sức khỏe nghề nghiệp).
   • Kết hợp chặt chẽ chức năng quản lý chất lượng với các chức năng Marketing, tài chính, nhân sự trong doanh nghiệp.

2. Giải pháp đối với doanh nghiệp:

   • Nâng cao nhận thức và đào tạo: Phân loại lãnh đạo doanh nghiệp thành 3 nhóm nhận thức để có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp; đào tạo kiến thức chất lượng cho toàn bộ cán bộ, công nhân viên.
   • Đổi mới công nghệ: Kết hợp đổi mới có trọng điểm với đầu tư đồng bộ; kết hợp công nghệ hiện đại và cải tiến công nghệ truyền thống nhằm tiết kiệm chi phí.
   • Nâng cao khả năng thiết kế sản phẩm mới: Khắc phục tình trạng sao chép mẫu mã bằng việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận Marketing, phòng kinh doanh và phòng kỹ thuật thiết kế.

3. Kiến nghị đối với nhà nước:

   • Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chất lượng.
   • Đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn hóa và quản lý đo lường quốc gia.
   • Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát chất lượng và phối hợp liên ngành chống hàng giả, hàng kém chất lượng.
   • Phát động phong trào nâng cao năng suất – chất lượng trên quy mô toàn quốc, hỗ trợ tài chính và tư vấn kỹ thuật cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa lý luận: Làm rõ cơ sở khoa học về chu trình hình thành chất lượng, cấu trúc chi phí chất lượng và 7 công cụ kiểm soát thống kê, khẳng định trách nhiệm chất lượng thuộc về toàn bộ hệ thống quản trị chứ không riêng bộ phận kiểm tra kỹ thuật.
• Cung cấp dữ liệu thực chứng: Phản ánh bức tranh toàn cảnh về tiến trình áp dụng ISO 9000 tại Việt Nam giai đoạn 1999–2005; chỉ ra tỷ lệ mất cân đối vùng miền (Miền Nam chiếm 62%–66%, Miền Bắc chiếm 33%–35%, Miền Trung chỉ chiếm 1%–3%) và cơ cấu tiêu chuẩn (chủ yếu là ISO 9002 với 90%–94%, trong khi ISO 9001 chỉ chiếm 6%–10%).
• Xác định nguyên nhân gốc rễ: Chỉ rõ hơn 80% sai hỏng phát sinh từ khâu quản lý và 60%–70% lỗi tại xưởng xuất phát từ khâu chuẩn bị thiết kế; lượng hóa chi phí không chất lượng chiếm 15%–40% doanh số doanh nghiệp.
• Đề xuất mô hình giải pháp đồng bộ: Kết hợp vai trò kiến tạo vĩ mô của Nhà nước (hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu chuẩn hóa, kiểm tra thị trường) với các giải pháp đổi mới công nghệ, thiết kế mẫu mã và xây dựng văn hóa chất lượng tại doanh nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu và tư liệu khảo sát trong khóa luận chủ yếu phản ánh giai đoạn 1999–2005, thời điểm các mô hình như TQM, HACCP, ISO 14000 hay OHSAS 18001 mới bắt đầu thâm nhập vào các doanh nghiệp lớn và ngành thủy sản; mức độ bao quát đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ khu vực dịch vụ còn khiêm tốn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Nghiên cứu thực nghiệm việc triển khai hệ thống quản lý tích hợp (chất lượng – môi trường – trách nhiệm xã hội) tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam trong điều kiện tham gia đầy đủ các cam kết của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Giảng viên, sinh viên các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế phát triển, Quản lý công nghệ; các nhà quản trị doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp chuyển đổi mô hình từ KCS thụ động sang quản lý chất lượng hệ thống; cán bộ phụ trách công tác tiêu chuẩn đo lường chất lượng tại các cơ quan quản lý nhà nước.
• Phần nội dung giá trị nhất: Hệ thống phân tích kinh nghiệm quản lý chất lượng quốc tế (Mỹ, Nhật Bản, Anh, Singapore, Malaysia); các luận điểm vạch rõ sai lầm trong nhận thức chất lượng truyền thống; chuỗi số liệu thống kê cơ cấu chứng nhận ISO tại Việt Nam giai đoạn chuyển giao kinh tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chi phí không chất lượng là gì và chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong doanh thu của doanh nghiệp?

Theo khóa luận, chi phí không chất lượng là toàn bộ các chi phí phát sinh do sử dụng không hợp lý các nguồn lực, cùng những thiệt hại nảy sinh khi chất lượng sản phẩm không đáp ứng nhu cầu thị trường. Khoản chi phí lãng phí này có thể chiếm từ 15% đến 40% tổng doanh số của doanh nghiệp.

2. Khóa luận chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của các khuyết tật sản phẩm bắt nguồn từ đâu?

Kết quả phân tích trong khóa luận chứng minh hơn 80% sai hỏng bắt nguồn từ quyết định và cơ chế của các nhà quản lý (chứ không phải công nhân trực tiếp sản xuất), đồng thời có từ 60% đến 70% lỗi phát hiện tại xưởng sản xuất có nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp từ những thiếu sót trong giai đoạn nghiên cứu, thiết kế, chuẩn bị sản xuất và cung ứng vật tư.

3. Tình hình áp dụng tiêu chuẩn ISO 9000 tại Việt Nam giai đoạn 1999–2000 có đặc điểm phân bố như thế nào?

Số liệu khảo sát (tháng 6/1999 so với tháng 6/2000) cho thấy:

• Thành phần kinh tế: Doanh nghiệp nhà nước tăng mạnh từ 32% lên 55%; doanh nghiệp liên doanh/FDI giảm từ 60% xuống 34%; doanh nghiệp tư nhân chiếm tỷ trọng nhỏ (từ 8% lên 11%).
• Vùng miền: Miền Nam chiếm ưu thế tuyệt đối (66% năm 1999, 62% năm 2000), Miền Bắc đạt 33% – 35%, Miền Trung rất thấp (1% – 3%).
• Loại tiêu chuẩn: Phần lớn doanh nghiệp chỉ áp dụng ISO 9002 (chiếm 90% – 94%), trong khi tiêu chuẩn bao quát cả khâu thiết kế là ISO 9001 chỉ chiếm 6% – 10%.

4. Những bài học kinh nghiệm quốc tế nào được tác giả tổng hợp cho công tác quản lý nhà nước?

Khóa luận tổng hợp các mô hình: Giải thưởng chất lượng quốc gia Malcolm Baldrige do Tổng thống trao tặng tại Mỹ; vai trò định hướng và liên kết của Bộ Công Thương MITI cùng Hiệp hội JUSE tại Nhật Bản; chính sách "Điệp văn trắng" và Trung tâm Thông tin Chất lượng Quốc gia tại Anh; kế hoạch bắt buộc 800 đơn vị chính quyền áp dụng ISO 9000 của Malaysia; và bộ 6 tiêu chí dịch vụ công của Singapore.

5. Doanh nghiệp Việt Nam cần khắc phục khâu yếu nhất nào trong quản trị chất lượng?

Khâu yếu nhất được xác định là công tác nghiên cứu thị trường và thiết kế sản phẩm mới, dẫn đến tình trạng sản phẩm đơn điệu, sao chép kiểu dáng nước ngoài. Giải pháp đặt ra là phải thiết lập sự phối hợp liên phòng ban giữa bộ phận Marketing, phòng kinh doanh và phòng kỹ thuật để chuyển hóa chính xác nhu cầu khách hàng thành các thông số thiết kế.

---

Kết luận

Khóa luận khẳng định chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và sự tồn tại của doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập quốc tế. Quản lý chất lượng hiệu quả đòi hỏi sự chuyển biến triệt để từ tư duy kiểm tra lỗi thụ động sang kiểm soát phòng ngừa theo chu trình sản phẩm và tích hợp các tiêu chuẩn quốc tế (ISO 9000, TQM, HACCP). Sự kết hợp đồng bộ giữa năng lực tự chủ đổi mới của doanh nghiệp và vai trò kiến tạo, hỗ trợ vĩ mô của Nhà nước là điều kiện tiên quyết để nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN 6 I. CAC KHAINIBM VE QUAN LY CHAT LUONG SAN PHAM 6 1. Sản phẩm và chất lượng sản phẩm 6 2. Quá trình hình thành chất lượng sản phẩm 10 3.

Các nhân tố ảnh hưởng chất lượng sản phẩm 11 3. Nhóm yếu tố bên ngoài 11 3. Nhóm yếu tố bên trong tổ chức 13 4. Chi phí chất lượng 14 4.

Phân loại 15 IL. QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 15 1. Thực chất các hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm 16 3. Nhiệm vụ của quản lý chất lượng 17 4.

Nội dung của công tác quản lý chất lượng 17 IH. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM 20 1. Quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm 20 1. Sự hỗ trợ của nhà nước đối với hoạt động quản lý chất lượng 20 1.

Vai trò của quản lý nhà nước về chất lượng 20 1. Mục đích chính của quản lý nhà nước đối với chất lượng hàng hoá và địch vụ 21 2. Kinh nghiệm của một số nước trong quản lý chất lượng sản phẩm 22 3. Chiến lược chính sách chất lượng của nhà nước 25 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG Ở NƯỚC TA 28 I.

QUAN LY CHAT LUGNG SAN PHAM TRONG CAC DOANH NGHIEP 28 1. Một số hạn chế về nhận thức về quản lý chất lượng 28 1. Đầu tu cho chất lượng tốn kém, đòi hỏi chỉ phí lớn 28 1. Công nhân sản xuất chịu trách nhiệm chính về chất lượng sản phẩm 28 1.

Chất lượng được đẩm bảo nhờ kiểm tra cuối cùng 29 1. Thực trạng chất lượng sản phẩm 30 2. Quản lý chất lượng sản phẩm trong các doanh nghiệp Ở nước ta 31 2. Một số thành tựu đã đạt được 31 2.

Những tôn tại 32 3. Chất lượng sản phẩm và vấn đề cạnh tranh trên thị trường quốc tế 33 I. QUAN LY NHA NUGC VE CHAT LUGNG 36 1. Vai trò quan lý của nhà nước36 1.

Tình hình hoạt động của các cơ quan chức năng quản lý chất lượng của nhà nước 36 1. Những hạn chế còn tôn tại 37 2. Một số các công cụ mà nhà nước sử dụng trong quá trình quản lý chất lượng. Quản lý nhà nước về chất lượng hàng hoá trong xu thế hàng hoá hội nhập nền kinh tế 40 4.

Một số thành tựu chung quản lý chất lượng ở Việt Nam trong thời gian qua 41 CHƯƠNG III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÀ NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM TRÊN THỊ TRƯỜNG NGÀY NAY. PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI. Mở rộng áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng.

Xác định hệ thống chất lượng cho phù hợp với nhu cầu thị trường và cho các doanh nghiệp Việt Nam. Thiết lập một cách thống nhất phương thức ứng dụng các hệ thống quản lý chất lượng. Bảo đảm sự bền vững và phát triển toàn diện. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP.

Đối với các doanh nghiệp.1 Nâng cao nhậm thức về quản lý chất lượng, đẩy mạnh công tác về đào tạo về chất lượng và quản lý chất lượng cho toàn thể cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp 49 1. Đổi mới công nghệ và nâng cao khả năng thiết kế chế tạo sản phẩm mới. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, TOM hoặc HACCP.Tăng cường công tác tiêu chuẩn hoá các doanh nghiệp ViétNam đã qua tiêu chuẩn hoá là biện pháp quan trọng để đảm bảo và nâng cao chất lượng.Phát triển công tác tự vấn về quản lý chất lượng. Tăng cường quản lýỹ nhà nước với quản lý chất lượng.

Đối với nhà nước.1 xây dựng và công bố các văn bản pháp quy về quản lý chất lượng. Tiêu chuẩn hoá. Quản lý ảo lường. Kiểm tra giám sát chất lượng.

Thúc đẩy phong trào nâng cao năng suất và chất lượng. 57 KẾT LUẬN 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO 60 CHUONG I: NHUNG LY LUAN CO BAN I.Các khái niệm về quản lý chất lượng sản phẩm.Sản phẩm & chất lượng sản phẩm. Theo chủ nghĩa Mác-Lênin sản phẩm là sự kết tinh của lao động. Còn theo hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000 thì sản phẩm là “ kết quả của các hoạt động hay quá trình” như vậy sản phẩm được tạo ra từ tất cả mọi hoạt động sản xuất vật chất cụ thể hay dịch vụ.

Hơn nữa đối với các doanh nghiệp thì bất kì một yếu tố vật chất nào hay hoạt động nào do doanh nghiệp tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu bên trong, bên ngoài doanh nghiệp đều được coi là sản phẩm. Quan điểm này đồng nghĩa với việc đưa khái niệm sản phẩm đến phạm vi rộng lớn hơn-> sản phẩm cũng có nghĩa là dich vụ. Trong quản lý, sản phẩm quản lý do chủ thể quản lý gián tiếp tạo ra thông qua các tá động của họ lên đối tượng quản lý, chúng có thể là hữu hình hoặc vô hình. b, Sản phẩm hữu hình.

Đó là những vật thể hay hàng hóa có ích chiếm dụng một khoảng không gian nhất định nhằm đáp ứng hoặc một số nhu cầu của con người, chúng là những hàng hóa và vật thể có thể đem bán trên thị trường phục vụ cho khách hành. Vd: hàng hóa là cái ôtô, xe máy. vật thể có ích là chi tiết máy, trạm bưu điện. c, Sản phẩm vô hình.

Đó là những dịch vụ, tiện nghi hoặc các quyết định có giá trị. Dịch vụ là những sản phẩm được tao nên bởi sự cảm nhận của người tiêu dùng như dịch vụ cắt tóc, dịch vụ chở xe. Các quyết định cũng vậy nó cũng là thứ sản phẩm không có hình dáng cụ thể, người bị nó tác động chỉ có thể cảm nhận được sau một thời gian nhất định.Chất lượng sản phẩm. Chất lượng sản phẩm là một khái niêm đã có từ rất lâu và được sử dụng ở nhiều nơi, tuy nhiên hiểu nó như thế nào thì lại là một vấn đề rất phức tạp.

Vì, nó bao gồm cả yếu tố kĩ thuật, kinh tế-xã hội. Hiện nay còn tồn tại rất nhiều quan điểm khác nhau, mỗi quan điểm lại có những căn cứ khoa học và thực tiễn khác nhau. Quan điểm siêu việt cho rằng chất lượng sản phẩm là sự tuyệt vời và hoàn hảo nhất của sản phẩm. Đây là một quan điểm trừu tượng và không thể xác định chính xác.

Quan điểm tiếp cận theo sản xuất: Chất lượng sản phẩm là những đặc trưng, đặc tính kinh tế kĩ thuật nội tại phản ánh giá trị sử dụng và chức năng của sản phẩm đó, đáp ứng những yêu cầu định trước của sản sản phẩm trong những điều kiện xác định về kinh tế- xã hội. Quan điểm tiếp cận theo người tiêu dùng: Chất lượng sản phẩm là sự phù hợp với nhu cầu, với mục đích sử dụng của người tiêu dùng. Quan điểm của Iso 9000: chất lượng sản phẩm là tổng thể các chỉ tiêu, những đặc trưng kinh tế kỹ thuật của nó thể hiện được sự thỏa mãn nhu cầu trong những điều kiện tiêu dùng xác định, phù hợp với công dụng sản phẩm mà người tiêu dùng mong muốn. Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5841-1994 phù hợp với Iso/Dis 8402: Chất lượng là một tập hợp các đặc tính của một thực thể làm cho thực thể đó có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra và những nhu cầu tiềm ° an.

Trong nền kinh tế thị trường người ta đưa ra nhiều khái niệm khác nhau gọi chung là quan điểm chất lượng hướng theo thị trường, hướng tới tiêu dùng, nhóm này có một số khái niệm như sau: Chất lượng là mức độ phù hợp của sản phẩm đối với yêu cầu của người tiêu dùng. Chất lượng là mức độ đoán trước về mức độ đồng đều và có thể tin cậy được, tại mức chi phí thấp nhất và được thị trường chấp nhận. Chất lượng là sự phù hợp với mục đích hoặc sự sử dụng. Chất lượng là những đặc điểm tổng hợp của sản phẩm, dịch vụ mà khi sử dụng sẽ làm cho sản phẩm, dịch vụ đáp ứng được mong đợi của khách hàng.

Thỏa mãn nhu cầu là điều quan trọng nhất để đánh giá chất lượng của bất kĩ sản phẩm nào và chất lượng là phương diện để đánh giá mức độ cạnh tranh. Tâm quan trọng của chất lượng. Thực tế kinh doanh trong cơ chế thị trường cho thấy chất lượng sản phẩm có vai trò nhày càng quan trọng và đang trở thành nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp. Điều đó thể hiện qua các điểm sau: - _ Chất lượng sản phẩm làm tăng khả năng cạnh tranh và thể hiện sức mạnh cạnh tranh của doanh nghiệp đó.

- _ Chất lượng sản phẩm nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thương trường nhờ đó uy tín của doanh nghiệp được bảo đảm. Đó chính là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp phát triển một cách bền vững và lâu dài. - _ Chất lượng sản phẩm có ý nghĩa làm tăng năng suất lao động, giảm chỉ phí khi doanh nghiệp nâng một tỉ lệ chất lượng sản phẩm lên. Nang cao chất lượng sản phẩm có thể giúp cho người sử dụng tiết kiệm thời gian sức lực trong việc sử dụng và vận hành và khai thác sản phẩm.

Đây là một giải pháp quan trọng tạo ra sự thống nhất lợi ích giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Nâng cao chất lượng sản phẩm là cơ sở quan trọng để tăng khả năng xuất khẩu và khẳng định vị trí của doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế nói chung trên thị trường thế giới. Do đó làm tăng khả năng trúng thầu của các doanh nghiệp. Các thuộc tình của chất lượng sản phẩm.

Mỗi sản phẩm được cấu thành bởi nhiều thuộc tình có giá trị sử dụng khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu của con người. Mỗi thuộc tính chất lượng được thể hiện thông qua một tập hợp thông số kinh tế, kỹ thuật và chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau. Những thuộc tính chung nhất phản ánh chất lượng sản phẩm bao gồm: Các thuộc tính kỹ thuật phản ánh công dụng, chức năng của sản phẩm được quy định bởi các chỉ tiêu kết cấu vật chất, thành phẩm cấu tạo và các đặc tính về cơ, lý, hóa của sản phẩm. Các yếu tố thẩm mĩ đặc trưng cho sự truyền cảm, sự hợp lý về hình thức, dáng vẻ kết cấu, tình cân đối, màu sắc.

Tuổi thọ của sản phẩm là yếu tố đặc trưng cho tính chất của sản phẩm giữ được khả năng làm việc bình thường theo đúng tiêu chuẩn thiết kế trong thời gian nhất định.