Luận án quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ năm 2024

Nghiên cứu quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiền
• Người hướng dẫn: Nguyễn Sỹ Thư
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Bồi Dưỡng Năng Lực Nghề Nghiệp Cho Giáo Viên Mầm Non Khu Vực Đông Nam Bộ
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.2. Nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.3. Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.4. Khái quát tổng quan và những vấn đề đặt ra đối với luận án
• 1.5. Năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non
• 1.5.1. Khái niệm về năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non
• 1.5.2. Cấu trúc năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non
• 1.6. Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.6.1. Khái niệm về bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.6.2. Tầm quan trọng của bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.6.3. Hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.7. Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non theo mô hình PDCA
• 1.7.1. Khái niệm về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.7.2. Mô hình PDCA và vận dụng mô hình PDCA vào quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.7.3. Nội dung quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.8. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 1.8.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.8.2. Các yếu tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ
• 2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Địa lý, dân cư các tỉnh khu vực Đông Nam Bộ
• 2.1.2. Tình hình kinh tế, xã hội
• 2.1.3. Khái quát về giáo dục mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Địa bàn, thời gian tiến hành khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng về năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non các tỉnh Đông Nam Bộ
• 2.4. Thực trạng về đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên mầm non
• 2.5. Thực trạng về năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên mầm non
• 2.6. Thực trạng về năng lực xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp với cha mẹ học sinh của đội ngũ giáo viên mầm non
• 2.7. Thực trạng kiến thức và kỹ năng bổ trợ của đội ngũ giáo viên mầm non
• 2.8. Thực trạng bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.8.1. Thực trạng đầu vào bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.8.2. Thực trạng quá trình bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.8.3. Thực trạng đầu ra bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.9. Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.9.1. Thực trạng về lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.9.2. Thực trạng về việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 2.9.3. Thực trạng về kiểm tra kết quả bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 2.9.4. Thực trạng về điều chỉnh kế hoạch để chuẩn bị cho chương trình bồi dưỡng tiếp theo
• 2.10. Thực trạng nhận thức các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 2.10.1. Thực trạng nhận thức các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 2.10.2. Thực trạng nhận thức các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng giáo viên
• 2.11. Đánh giá chung về thực trạng. Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa, phát triển
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2. Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 3.2.1. Quản lý việc đánh giá nhu cầu bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non theo kế hoạch dựa trên sự phân cấp quản lý
• 3.2.4. Đảm bảo các nguồn lực bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 3.2.5. Tổ chức khai thác, sử dụng trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng giáo viên
• 3.2.6. Kiểm tra việc bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 3.3.1. Khái quát về khảo nghiệm các biện pháp
• 3.3.2. Kết quả khảo nghiệm các biện pháp
• 3.4. Thực nghiệm biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ
• 3.4.1. Mục đích, nội dung, giả thuyết, hình thức thực nghiệm, địa bàn, đối tượng và thời gian thực nghiệm
• 3.4.2. Tổ chức thực nghiệm
• 3.4.3. Công cụ và tiêu chí đánh giá thực nghiệm
• 3.4.4. Kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Vì Sao Cần Quản Lý Bồi Dưỡng Năng Lực Giáo Viên MN

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, giáo dục Việt Nam đang tiến hành đổi mới căn bản và toàn diện. Để đáp ứng yêu cầu này, việc phát triển đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non, trở nên vô cùng quan trọng. Năng lực nghề nghiệp của giáo viên là yếu tố then chốt quyết định chất lượng giáo dục. Giáo dục mầm non đang có những thay đổi lớn, không chỉ về quy mô mà còn về nội dung và phương pháp, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng. Việc quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp hiệu quả sẽ giúp giáo viên mầm non phát huy tối đa khả năng của mình, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Việc này góp phần thực thi chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước. Theo luận án, thực tế cho thấy năng lực của đội ngũ giáo viên khu vực Đông Nam Bộ còn hạn chế, cần có những nghiên cứu để cung cấp thông tin lý luận và thực tiễn về công tác quản lý bồi dưỡng.

1.1. Đổi Mới Giáo Dục Mầm Non và Yêu Cầu Năng Lực Mới

Sự thay đổi trong giáo dục mầm non đòi hỏi giáo viên phải liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng mới. Chương trình giáo dục mới tập trung vào việc lấy trẻ làm trung tâm, khuyến khích sự sáng tạo và khả năng tự học của trẻ. Giáo viên cần có năng lực thiết kế các hoạt động phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ, đồng thời tạo môi trường học tập thân thiện và an toàn. Việc bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non giúp họ nắm bắt kịp thời những thay đổi này và áp dụng hiệu quả vào thực tiễn giảng dạy.

1.2. Thực Trạng Thiếu và Yếu của Giáo Viên Mầm Non

Một trong những vấn đề lớn của giáo dục mầm non hiện nay là tình trạng thiếu số lượng giáo viên và hạn chế về chất lượng. Điều này gây áp lực lớn lên đội ngũ hiện có, ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ. Việc quản lý chất lượng bồi dưỡng giáo viên hiệu quả sẽ góp phần nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, thu hút và giữ chân nhân tài, giải quyết bài toán thiếu nhân lực trong ngành.

II. Phân Tích Thực Trạng Bồi Dưỡng Giáo Viên Mầm Non ĐNB

Luận án tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, công tác bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng tại khu vực Đông Nam Bộ. Kết quả cho thấy việc lập kế hoạch bồi dưỡng còn nhiều hạn chế, chưa đảm bảo ở nhiều giai đoạn. Việc thực hiện kế hoạch chưa thực sự hướng vào kết quả bồi dưỡng, các yếu tố đầu vào, quá trình, đầu ra chưa được thực hiện đầy đủ. Nhiều hoạt động kiểm tra bị bỏ qua và công tác điều chỉnh kế hoạch cho chu trình sau chưa được chú trọng. Thực tế là năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non khu vực ĐNB còn nhiều hạn chế, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ.

2.1. Đánh Giá Năng Lực Nghề Nghiệp Hiện Tại Của Giáo Viên

Việc đánh giá năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện. Các tiêu chí đánh giá cần dựa trên chuẩn nghề nghiệp giáo viên, bao gồm: đạo đức nghề nghiệp, năng lực phát triển chuyên môn, năng lực xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp với phụ huynh. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với từng cá nhân và đơn vị. Thông tư số 26/10/2018/TT-BGDĐT ban hành Quy định CNN của GVMN gồm 5 tiêu chuẩn với 15 tiêu chí cụ thể.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Bồi Dưỡng Tại Địa Phương

Công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên mầm non ở các địa phương còn gặp nhiều khó khăn, từ việc thiếu nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất đến đội ngũ cán bộ quản lý còn hạn chế về chuyên môn. Sự phối hợp giữa các cấp quản lý, giữa nhà trường và các đơn vị liên quan chưa thực sự chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác bồi dưỡng. Cần có những giải pháp đồng bộ để tháo gỡ những khó khăn này, đảm bảo công tác bồi dưỡng diễn ra thuận lợi và hiệu quả.

III. Phương Pháp Quản Lý Bồi Dưỡng Năng Lực GVMN Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý bồi dưỡng, cần áp dụng các phương pháp tiếp cận khoa học và thực tiễn. Mô hình PDCA (Plan-Do-Check-Act) là một công cụ hữu ích để quản lý quá trình bồi dưỡng một cách có hệ thống. Cần chú trọng đến việc lập kế hoạch bồi dưỡng dựa trên nhu cầu thực tế của giáo viên, tổ chức thực hiện kế hoạch một cách linh hoạt và sáng tạo, kiểm tra đánh giá kết quả một cách khách quan và điều chỉnh kế hoạch kịp thời để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục. Điều này giúp nâng cao năng lực giáo viên một cách bền vững.

3.1. Áp Dụng Mô Hình PDCA Trong Bồi Dưỡng Giáo Viên

Mô hình PDCA giúp quản lý quá trình bồi dưỡng một cách có hệ thống, từ việc lập kế hoạch, triển khai, kiểm tra và điều chỉnh. Ở giai đoạn Plan, cần xác định rõ mục tiêu, nội dung và phương pháp bồi dưỡng. Giai đoạn Do tập trung vào việc tổ chức thực hiện kế hoạch. Giai đoạn Check đánh giá kết quả bồi dưỡng. Cuối cùng, giai đoạn Act điều chỉnh kế hoạch để cải thiện quá trình bồi dưỡng trong tương lai. Đây là một quy trình liên tục, giúp nâng cao chất lượng bồi dưỡng một cách bền vững.

3.2. Xây Dựng Kế Hoạch Bồi Dưỡng Dựa Trên Nhu Cầu Thực Tế

Kế hoạch bồi dưỡng cần được xây dựng dựa trên kết quả đánh giá năng lực của giáo viên và nhu cầu thực tế của nhà trường. Cần chú trọng đến việc khảo sát nhu cầu của giáo viên, lắng nghe ý kiến của họ về nội dung, hình thức và thời gian bồi dưỡng. Kế hoạch cần linh hoạt, có thể điều chỉnh để đáp ứng những thay đổi trong thực tiễn. Điều này đảm bảo rằng công tác bồi dưỡng thực sự mang lại lợi ích cho giáo viên và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

IV. Các Biện Pháp Đột Phá Bồi Dưỡng Giáo Viên MN Đông Nam Bộ

Luận án đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ, tập trung vào việc: quản lý đánh giá nhu cầu bồi dưỡng, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng theo kế hoạch dựa trên phân cấp quản lý, đảm bảo nguồn lực, tổ chức khai thác trang thiết bị và ứng dụng công nghệ thông tin, kiểm tra quá trình bồi dưỡng. Các biện pháp này cần được triển khai đồng bộ và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương để đạt hiệu quả cao nhất. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý, giữa nhà trường và các đơn vị liên quan để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp.

4.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Bồi Dưỡng Từ Xa

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng từ xa giúp giáo viên có thể tiếp cận kiến thức và kỹ năng mới một cách dễ dàng và linh hoạt. Các khóa học trực tuyến, hội thảo trực tuyến, diễn đàn trực tuyến là những hình thức bồi dưỡng hiệu quả, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại. Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, đồng thời đào tạo giáo viên về kỹ năng sử dụng các công cụ trực tuyến để đảm bảo hiệu quả của hình thức bồi dưỡng này.

4.2. Tăng Cường Bồi Dưỡng Theo Chuẩn Nghề Nghiệp Mầm Non

Bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non. Chương trình bồi dưỡng cần được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn nghề nghiệp, tập trung vào việc trang bị cho giáo viên những kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cần thiết để đáp ứng yêu cầu của nghề. Cần có sự đánh giá thường xuyên và định kỳ về năng lực của giáo viên để có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp.

V. Ứng Dụng và Kết Quả Nghiên Cứu Quản Lý Bồi Dưỡng GVMN ĐNB

Luận án đã tiến hành khảo nghiệm về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý bồi dưỡng đề xuất. Kết quả cho thấy các biện pháp này được đánh giá cao về tính cấp thiết và khả thi, có thể áp dụng vào thực tiễn quản lý bồi dưỡng tại các trường mầm non ở Đông Nam Bộ. Luận án cũng đã thực nghiệm một số biện pháp quản lý tại một số trường mầm non và thu được những kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

5.1. Khảo Nghiệm Tính Cấp Thiết và Khả Thi Của Biện Pháp

Việc khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý bồi dưỡng giúp đảm bảo rằng các biện pháp này phù hợp với điều kiện thực tế và có thể triển khai thành công. Khảo nghiệm được thực hiện thông qua việc lấy ý kiến của các cán bộ quản lý, giáo viên và các chuyên gia giáo dục. Kết quả khảo nghiệm cho thấy các biện pháp đề xuất được đánh giá cao về tính cấp thiết và khả thi, có thể áp dụng rộng rãi trong thực tiễn.

5.2. Thực Nghiệm Biện Pháp Quản Lý Tại Các Trường Mầm Non

Việc thực nghiệm các biện pháp quản lý tại các trường mầm non giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp trong thực tế. Thực nghiệm được thực hiện bằng cách áp dụng các biện pháp vào một số trường mầm non và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng. Kết quả thực nghiệm cho thấy các biện pháp này mang lại những cải thiện đáng kể về chất lượng đội ngũ giáo viên và hiệu quả hoạt động của nhà trường.

VI. Kết Luận và Giải Pháp Quản Lý Bồi Dưỡng Giáo Viên Mầm Non

Luận án đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp với điều kiện của khu vực Đông Nam Bộ. Các biện pháp này có tính khả thi cao và có thể áp dụng rộng rãi để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non, góp phần vào sự phát triển của giáo dục mầm non nói riêng và giáo dục Việt Nam nói chung. Cần có sự quan tâm và đầu tư hơn nữa từ các cấp quản lý để công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non đạt hiệu quả cao nhất.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Quan Trọng

Luận án đã xác định được thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ, thực trạng công tác bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng. Luận án cũng đã đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng phù hợp và khảo nghiệm, thực nghiệm các biện pháp này. Kết quả nghiên cứu cho thấy các biện pháp đề xuất có tính cấp thiết, khả thi và hiệu quả, có thể áp dụng rộng rãi trong thực tiễn.

6.2. Khuyến Nghị và Hướng Đi Cho Nghiên Cứu Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu về các mô hình bồi dưỡng giáo viên mầm non tiên tiến trên thế giới, đồng thời xây dựng các chương trình bồi dưỡng phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Cần tăng cường sự phối hợp giữa các cấp quản lý, giữa nhà trường và các đơn vị liên quan để đảm bảo hiệu quả của công tác bồi dưỡng. Cần có sự quan tâm và đầu tư hơn nữa từ các cấp quản lý để công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non đạt hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục với đề tài "Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ" do nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Hiền thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (năm 2024), thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục, mã số 9140114, dưới sự hướng dẫn khoa học của Nguyễn Sỹ Thư và Trần Văn Trung.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết định chất lượng giáo dục mầm non. Việc chuyển đổi từ phương pháp giáo dục truyền thống lấy giáo viên làm trung tâm sang mô hình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đòi hỏi giáo viên mầm non phải đáp ứng các chuẩn năng lực nghề nghiệp ngày càng cao.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chính sách của Đảng, Nhà nước cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác lập các quy chuẩn nghề nghiệp, bao gồm:

• Luật Giáo dục 2019 quy định chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên mầm non là trình độ Cao đẳng.
• Nghị định số 105/2020/NĐ-CP ngày 08/09/2020 của Chính phủ quy định chính sách phát triển giáo dục mầm non.
• Thông tư liên tịch số 06/2015/TTLT-BGDĐT-BNV và Thông tư liên tịch số 20/2015/TTLT-BGDĐT-BNV quy định khung vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
• Thông tư số 26/2018/TT-BGDĐT ban hành Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (gồm 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí).
• Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT và Thông tư số 08/2023/TT-BGDĐT quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương viên chức mầm non theo hạng III, II, I.
• Quyết định số 33/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đào tạo và bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục mầm non giai đoạn 2018 - 2025".
• Các Quyết định số 2186/QĐ-BGDĐT, 2188/QĐ-BGDĐT, 2189/QĐ-BGDĐT quy định chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hạng II, III, IV.
• Thông tư số 19/2019/TT-BGDĐT và Thông tư số 17/2022/TT-BGDĐT về quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục mầm non.

Tuy nhiên, tại khu vực Đông Nam Bộ, năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên mầm non vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập trước yêu cầu đổi mới. Thực tiễn bộc lộ khoảng trống trong công tác quản lý bồi dưỡng: việc bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp mới có chương trình cho hạng II, III, IV mà chưa có hạng I; các khâu lập kế hoạch, triển khai các yếu tố đầu vào - quá trình - đầu ra, kiểm tra và điều chỉnh chương trình bồi dưỡng tại các phòng giáo dục và đào tạo chưa được nghiên cứu một cách hệ thống theo các mô hình quản lý hiện đại. Do đó, việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non tại khu vực Đông Nam Bộ là vấn đề có tính cấp thiết cao.

Mục tiêu, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non và khảo sát, đánh giá thực trạng tại khu vực Đông Nam Bộ, luận án đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn nghiên cứu.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non.
  2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non tại khu vực Đông Nam Bộ.
  3. Đề xuất và kiểm nghiệm các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ.
• Giả thuyết khoa học: Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ đã đạt được một số kết quả nhất định, tuy nhiên so với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế: việc lập kế hoạch chưa được đảm bảo ở nhiều giai đoạn; việc thực hiện kế hoạch có nhiều hoạt động chưa hướng vào kết quả bồi dưỡng; các yếu tố đầu vào, quá trình, đầu ra chưa được thực hiện đầy đủ; nhiều hoạt động kiểm tra bị bỏ qua; công tác điều chỉnh kế hoạch chuẩn bị cho chu trình tiếp theo dường như chưa được thực hiện. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp, khả thi và vận dụng một cách đồng bộ thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non.
• Đối tượng nghiên cứu: Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ.
• Phạm vi nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu công tác quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non của Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp quận/huyện theo chu trình 4 bước của mô hình PDCA: Lập kế hoạch (Plan), Tổ chức thực hiện kế hoạch (Do), Kiểm tra kết quả (Check), Điều chỉnh kế hoạch để chuẩn bị cho chương trình bồi dưỡng tiếp theo (Act).
• Phạm vi không gian và địa bàn khảo sát: Các trường mầm non công lập thuộc 14 phòng Giáo dục và Đào tạo cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc 06 tỉnh/thành phố khu vực Đông Nam Bộ: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu.
• Khách thể khảo sát: Tổng số 755 người, bao gồm:
  • 104 cán bộ quản lý: gồm 42 cán bộ quản lý cấp Phòng Giáo dục và Đào tạo (Trưởng phòng, Phó trưởng phòng, cán bộ phụ trách bồi dưỡng giáo viên) và 62 cán bộ quản lý cấp trường (Ban Giám hiệu của 28 trường mầm non).
  • 651 giáo viên mầm non tại 28 trường mầm non được lựa chọn.
  • Phỏng vấn sâu: 20 người tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương (gồm 04 cán bộ quản lý cấp Phòng, 04 cán bộ quản lý cấp trường, 12 giáo viên tại Trường Mầm non Quận 3, Mầm non Huyện Bình Chánh, Mầm non TP. Thủ Dầu Một, Mầm non TP. Thuận An).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu chính trong và ngoài nước

Luận án đã tổng hợp và phân loại hệ thống công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế theo 3 nhóm hướng nghiên cứu chính:

1. Nghiên cứu về năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non:

   • Quốc tế: Nasiopoulou & Panagiota (2020) nghiên cứu năng lực chuyên môn của giáo viên mầm non trước những biến đổi chính sách xã hội; Stoll & Riley (1999) nhấn mạnh việc xây dựng năng lực nhằm nâng cao chất lượng học tập; Wiliams và cộng sự (2016) cùng Urban (2008) phân tích năng lực sư phạm và kiến thức lý thuyết trong thực tiễn lớp học; Debra Michal & Drang (2011) nghiên cứu niềm tin, kiến thức quản lý lớp học hòa nhập trẻ khuyết tật; Ramli (2017) khảo sát thái độ của giáo viên đối với giáo dục hòa nhập tại Malaysia; Karademir & Yıldırım (2021) cùng Nhóm công tác STEM mầm non (2017) tiếp cận năng lực giáo dục STEM cho giáo viên mầm non.
   • Việt Nam: Nguyễn Thiều Dạ Hương (2021) phân tích cấu trúc 4 thành phần, 8 biểu hiện của năng lực cảm xúc - xã hội; Lê Thị Luận (2021, 2022) giới thiệu khung năng lực giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Á (4 nhóm, 7 năng lực trọng tâm) và giải pháp đào tạo tiếp cận cảm xúc - xã hội; Nguyễn Thị Cẩm Đan (2019), Phan Vũ Ngọc Anh (2018), Trần Công Phong và cộng sự (2019) khảo sát năng lực giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp.

2. Nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non:

   • Quốc tế: Jonsson và cộng sự (2017), Miller và cộng sự (2012), Moss (2010), Persson & Tallberg (2019), Pramling & Sheridan (2004), Siraj và cộng sự (2017) khẳng định tính tất yếu của bồi dưỡng liên tục; Kumari (2022) phân tích quá trình đào tạo và phát triển năng lực; Buysse và cộng sự (2008) xác lập quy trình 4 bước lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cá nhân.
   • Việt Nam: Đoàn Thị Cúc (2018), Hà Thanh Nhiễu (2018), Nguyễn Thị Cẩm Bích & Hoàng Thị Nho (2021) xây dựng chương trình bồi dưỡng theo chuẩn; Vũ Thị Diệu Thúy & Phạm Thị Thanh Vân (2016), Nguyễn Thị Bạch Mai (2015) đề xuất giải pháp phát triển năng lực; Thái Duy Tuyên & Nguyễn Hồng Sơn (2013), Nguyễn Thị Lệ Thủy (2018), Phan Thị Hồng Lan (2018), Trần Thị Minh Huế (2020) nghiên cứu bồi dưỡng đạt chuẩn; các tác giả đi sâu vào từng chủ đề năng lực cụ thể như Nguyễn Thị Thanh Huyền (2021) về trí tuệ cảm xúc, Hoàng Thị Nho (2021) về năng lực dạy tiếng Anh, Trần Thị Tâm Minh (2022) về ứng dụng công nghệ thông tin, Lê Thu Trang (2021) về kỹ năng âm nhạc, Bùi Thị Lâm (2021) về phương pháp lấy trẻ làm trung tâm, Dương Thúy Hà (2019) và Nguyễn Thị Mỹ Chinh (2010) tổng kết bài học kinh nghiệm quốc tế.

3. Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non:

   • Quốc tế: Hiệp hội Hiệu trưởng Hoa Kỳ NAESP (2020) nhấn mạnh vai trò lãnh đạo trong chương trình Pre-K-3; Omdal (2008) phân tích 4 bước quản lý bồi dưỡng trong chương trình "Being Together" tại Na Uy; Leithwood & Beatty (2008) đề xuất cơ chế phân công nhân sự giám sát; Chiara Urbani (2020) nghiên cứu mô hình phát triển chuyên môn liên tục (CPD) theo chuẩn VET châu Âu; Kumari Sujata (2022) xây dựng quy trình quản lý 4 bước dựa trên chu trình học tập của Kolb; Melhuish và cộng sự (2016) thực nghiệm ngẫu nhiên đánh giá tác động của quản lý bồi dưỡng đối với chất lượng tương tác của giáo viên.
   • Việt Nam: Hoàng Văn Cẩn & Huỳnh Văn Sơn (2014) đề xuất 3 nhóm giải pháp phát triển đội ngũ; Cù Thị Thủy (2020) đề xuất 6 biện pháp quản lý phát triển năng lực giáo viên theo chuẩn; Nguyễn Thị Mạnh Tiến (2017) đề xuất 5 biện pháp quản lý bồi dưỡng tại quận Bình Tân (TP.HCM); Bùi Thị Thanh Hải (2018) và Vũ Thị Ngần (2018) nghiên cứu quản lý bồi dưỡng theo các chức năng quản lý và các yếu tố nguồn lực.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận quản lý bồi dưỡng theo các chức năng quản lý hành chính truyền thống hoặc tập trung vào từng chủ đề bồi dưỡng đơn lẻ, chưa bao quát toàn bộ chu trình quản lý chất lượng khép kín. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống này bằng cách:

• Làm rõ mối quan hệ giữa các khái niệm năng lực sư phạm, chuẩn nghề nghiệp và năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non.
• Thiết lập khung năng lực nghề nghiệp gồm 04 nhóm với 24 biểu hiện cụ thể, tích hợp yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo với khung năng lực của UNESCO.
• Vận dụng mô hình quản lý chất lượng PDCA kết hợp mô hình IPO (Input - Process - Output) vào quản lý bồi dưỡng giáo viên mầm non ở cấp Phòng Giáo dục và Đào tạo tại địa bàn đặc thù 06 tỉnh khu vực Đông Nam Bộ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khái niệm và khung phân tích lý thuyết

• Năng lực: Là sự kết hợp của kiến thức, kỹ năng, thái độ và động lực cần thiết để đảm bảo cho cá nhân thực hiện thành công một công việc, nhiệm vụ xác định trong hoàn cảnh cụ thể (tiếp cận theo Boyatzis, 1991; Spencer & cộng sự, 1993; Wandersman & cộng sự, 2006).
• Năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non: Tập hợp các yếu tố về phẩm chất - đạo đức, kiến thức, kỹ năng, động lực phát triển nghề nghiệp bản thân để đảm bảo cho người giáo viên thực hiện thành công nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em trong hoạt động nghề nghiệp.
• Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non: Hoạt động có tổ chức nhằm trang bị, cập nhật, bổ sung và nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cho giáo viên mầm non, giúp họ đáp ứng các yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục mầm non và chuẩn nghề nghiệp.
• Khung năng lực nghề nghiệp giáo viên mầm non (đề xuất bởi tác giả):

Nhóm năng lực chung	Số lượng biểu hiện	Nội dung các biểu hiện cụ thể
1. Đạo đức nghề nghiệp	08 biểu hiện	(1) Chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và quy định của ngành. (2) Yêu nghề, mến trẻ, kiên nhẫn, kiểm soát cảm xúc, trách nhiệm cao. (3) Trau dồi đạo đức, giữ gìn danh dự nhà giáo, đối xử công bằng, tôn trọng và bảo vệ quyền trẻ em. (4) Thực hiện nghiêm túc quy định đạo đức nhà giáo, hành vi, ứng xử, trang phục. (5) Thực hiện nghĩa vụ viên chức và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. (6) Tác phong, phương pháp làm việc phù hợp đặc thù mầm non. (7) Tự rèn luyện phong cách khoa học, tôn trọng, gần gũi trẻ và phụ huynh. (8) Tạo ảnh hưởng tích cực, hỗ trợ đồng nghiệp trong công việc và đời sống.
2. Năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ	08 biểu hiện	(1) Tham gia tích cực, hoàn thành các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. (2) Xây dựng kế hoạch học tập cá nhân, cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp. (3) Xây dựng và thực hiện kế hoạch chăm sóc, giáo dục theo Chương trình Giáo dục mầm non. (4) Tham gia phát triển chương trình nhà trường phù hợp thực tiễn địa phương. (5) Thực hiện kế hoạch nuôi dưỡng, bảo đảm dinh dưỡng, an toàn và phòng bệnh cho trẻ. (6) Đổi mới phương pháp giáo dục, linh hoạt thích ứng nhu cầu của trẻ. (7) Đánh giá khách quan sự phát triển của trẻ để điều chỉnh kế hoạch. (8) Quản lý nhóm lớp, cơ sở vật chất, hồ sơ sổ sách và có sáng kiến kinh nghiệm.
3. Năng lực xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp với cha mẹ học sinh	05 biểu hiện	(1) Thực hiện nghiêm quy định về môi trường an toàn, lành mạnh, không bạo lực. (2) Chủ động phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ mất an toàn cho trẻ. (3) Hiểu và thực hiện tốt quyền trẻ em, quy chế dân chủ trường học. (4) Phối hợp hiệu quả với cha mẹ/người giám hộ và cộng đồng. (5) Chia sẻ, hỗ trợ kiến thức nuôi dạy trẻ cho phụ huynh và cộng đồng.
4. Kiến thức và kỹ năng bổ trợ	03 biểu hiện	(1) Kỹ năng ngoại ngữ (tiếng Anh) hoặc tiếng dân tộc thiểu số phục vụ chăm sóc, giáo dục trẻ. (2) Hiểu biết và ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm quản lý và dạy học. (3) Khả năng tạo hình, âm nhạc, múa, văn học nghệ thuật trong tổ chức hoạt động.

• Mô hình quản lý bồi dưỡng theo PDCA và IPO:
  • Mô hình IPO mô tả quá trình bồi dưỡng qua 3 giai đoạn: Đầu vào (Input - xác định nhu cầu, chương trình, giảng viên, cơ sở vật chất), Quá trình (Process - nội dung, phương pháp, hình thức, thúc đẩy hỗ trợ), Đầu ra (Output - đánh giá kết quả, thu thập phản hồi).
  • Chu trình PDCA vận hành quản lý bồi dưỡng qua 4 bước: Plan (Lập kế hoạch), Do (Tổ chức thực hiện), Check (Kiểm tra, đánh giá), Act (Điều chỉnh, cải tiến cho chu trình tiếp theo).

Phương pháp nghiên cứu và xử lý dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu khoa học trong và ngoài nước để xây dựng khung lý thuyết.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thiết kế phiếu khảo sát trực tiếp và trực tuyến, thu thập dữ liệu từ 755 cán bộ quản lý và giáo viên mầm non tại 6 tỉnh Đông Nam Bộ.
• Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Phân tích các chương trình bồi dưỡng, kế hoạch năm học, hồ sơ quản lý, báo cáo tổng kết bồi dưỡng của các Phòng Giáo dục và Đào tạo và trường mầm non.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Sử dụng phiếu phỏng vấn bán cấu trúc trên 20 đối tượng (8 cán bộ quản lý, 12 giáo viên) tại TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm nhằm kiểm chứng tác động của 02 biện pháp quản lý (Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng và Tổ chức bồi dưỡng theo kế hoạch dựa trên phân cấp quản lý), đo lường kết quả trước và sau thực nghiệm.
• Kỹ thuật xử lý dữ liệu:
  • Định tính: Phân tích theo chủ đề (thematic analysis) dựa trên các mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu.
  • Định lượng: Sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 22 để tính toán thống kê mô tả (điểm trung bình Mean, độ lệch chuẩn SD, xếp hạng thứ bậc) và thống kê suy luận (hệ số tương quan đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ các luận điểm khoa học về giáo dục mầm non, năng lực nghề nghiệp và quản lý quá trình bồi dưỡng:

• Xác định bản chất năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non vừa mang tính đặc thù sư phạm vừa gắn liền với các quy chuẩn pháp lý nghề nghiệp hiện hành tại Việt Nam.
• Phân tích hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp theo mô hình hệ thống IPO:
  • Yếu tố đầu vào: Đánh giá nhu cầu bồi dưỡng thông qua quan sát lớp học, đánh giá của đồng nghiệp, tự đánh giá của giáo viên và thảo luận nhóm chuyên môn; thiết kế chương trình bồi dưỡng sát thực tiễn; tuyển chọn, tập huấn đội ngũ báo cáo viên; chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị.
  • Yếu tố quá trình: Xác định nội dung bồi dưỡng phù hợp từng đối tượng; tổ chức lớp học phát huy tính chủ động của người học; đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng (trực tiếp, trực tuyến, sinh hoạt chuyên môn, tự học); kiểm tra, hỗ trợ trong quá trình bồi dưỡng.
  • Yếu tố đầu ra: Xây dựng thang đo đánh giá kết quả; kiểm tra mức độ tiếp thu và vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tế giảng dạy; xử lý thông tin phản hồi để cải tiến.
• Thiết lập khung quản lý bồi dưỡng theo mô hình PDCA gồm 4 giai đoạn: Lập kế hoạch (P), Tổ chức thực hiện theo phân cấp (D), Kiểm tra đánh giá kết quả (C) và Điều chỉnh kế hoạch chuẩn bị cho chương trình tiếp theo (A).
• Phân tích hệ thống các yếu tố ảnh hưởng gồm: nhóm yếu tố chủ quan (nhận thức, năng lực của cán bộ quản lý, động lực tự bồi dưỡng của giáo viên) và nhóm yếu tố khách quan (chính sách, điều kiện kinh tế - xã hội địa phương, nguồn kinh phí, cơ sở vật chất).

Chương 2: Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ

Chương 2 phản ánh chi tiết các dữ liệu khảo sát thực trạng tại 06 tỉnh/thành phố khu vực Đông Nam Bộ (Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu):

• Thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non:
  • Đạo đức nghề nghiệp: Đạt mức đánh giá cao nhất trong các nhóm năng lực; giáo viên thể hiện tinh thần trách nhiệm, yêu nghề mến trẻ và chấp hành tốt các quy định chuyên môn.
  • Năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ: Đạt mức khá; giáo viên thực hiện tốt kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ theo chương trình nhưng kỹ năng phát triển chương trình nhà trường và nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm còn hạn chế.
  • Năng lực xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp phụ huynh: Đạt mức khá; việc phối hợp chăm sóc dinh dưỡng và an toàn cho trẻ được thực hiện nền nếp.
  • Kiến thức và kỹ năng bổ trợ: Đạt mức thấp nhất; kỹ năng sử dụng ngoại ngữ (tiếng Anh) và ứng dụng công nghệ thông tin chuyên sâu vào thiết kế hoạt động giáo dục còn nhiều hạn chế, có sự chênh lệch lớn giữa khu vực đô thị (TP.HCM, Bình Dương) và khu vực nông thôn/miền núi (Bình Phước, Tây Ninh).
• Thực trạng hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp:
  • Đầu vào: Khâu đánh giá nhu cầu bồi dưỡng còn mang tính hình thức, chủ yếu thực hiện theo chỉ đạo từ trên xuống mà chưa lấy ý kiến trực tiếp từ giáo viên; đội ngũ báo cáo viên chưa đồng đều về phương pháp giảng dạy tích cực; cơ sở vật chất phục vụ tập huấn tại một số huyện còn thiếu thốn.
  • Quá trình: Nội dung bồi dưỡng đôi khi còn nặng lý thuyết, chưa sát thực tiễn từng nhóm đối tượng; hình thức bồi dưỡng tập trung trực tiếp là chủ yếu, việc bồi dưỡng trực tuyến và tự bồi dưỡng qua sinh hoạt chuyên môn cụm trường chưa phát huy tối đa hiệu quả.
  • Đầu ra: Việc đánh giá kết quả bồi dưỡng chủ yếu dựa trên sự có mặt, thiếu các tiêu chí định lượng đo lường sự thay đổi hành vi và kỹ năng thực hành sư phạm của giáo viên tại lớp học.
• Thực trạng quản lý bồi dưỡng theo mô hình PDCA:
  • Lập kế hoạch (P): Xác định mục tiêu và nội dung tương đối rõ ràng nhưng khâu xác định lộ trình, dự kiến phân công trách nhiệm và dự toán nguồn lực còn lúng túng.
  • Tổ chức thực hiện (D): Phân cấp quản lý giữa phòng Giáo dục và Đào tạo và các trường mầm non chưa thực sự triệt để; công tác chuẩn bị nguồn lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bồi dưỡng chưa đồng bộ.
  • Kiểm tra kết quả (C): Hoạt động kiểm tra, giám sát sau bồi dưỡng còn bị buông lỏng; ít có các đợt kiểm tra đánh giá việc vận dụng nội dung bồi dưỡng vào thực tế chăm sóc giáo dục trẻ.
  • Điều chỉnh kế hoạch (A): Khâu xử lý thông tin phản hồi và điều chỉnh kế hoạch bồi dưỡng cho chu trình tiếp theo dường như chưa được thực hiện bài bản.

Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non khu vực Đông Nam Bộ

Chương 3 đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý dựa trên 5 nguyên tắc chỉ đạo:

• Hệ thống 05 nguyên tắc đề xuất biện pháp:

  1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu: Hướng tới nâng cao chuẩn năng lực nghề nghiệp và chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
  2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống: Đảm bảo tính liên hoàn, khép kín theo chu trình quản lý chất lượng.
  3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển: Phát huy những ưu điểm hiện có và bổ sung các yếu tố quản lý hiện đại.
  4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ: Kết hợp chặt chẽ giữa mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp và điều kiện thực hiện.
  5. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn: Phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và năng lực quản lý của khu vực Đông Nam Bộ.

• Nội dung cụ thể của 06 biện pháp quản lý:

  1. Biện pháp 1 - Quản lý việc đánh giá nhu cầu bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non: Xây dựng quy trình đánh giá nhu cầu đa chiều kết hợp giữa giáo viên tự đánh giá, đánh giá của đồng nghiệp, phân tích thực trạng hồ sơ chuyên môn và khảo sát trực tuyến của Phòng Giáo dục và Đào tạo.
  2. Biện pháp 2 - Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non: Lập kế hoạch khoa học, xác định rõ mục tiêu, lộ trình bồi dưỡng theo từng học kỳ, đa dạng hóa các chuyên đề bồi dưỡng sát với nhu cầu thực tế và phân công trách nhiệm rõ ràng cho Ban tổ chức bồi dưỡng.
  3. Biện pháp 3 - Tổ chức bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non theo kế hoạch dựa trên sự phân cấp quản lý: Phân định rõ quyền hạn và trách nhiệm giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo và Ban Giám hiệu trường mầm non; tăng cường phân cấp cho các cụm trường chủ động tổ chức sinh hoạt chuyên môn chuyên đề.
  4. Biện pháp 4 - Đảm bảo các nguồn lực bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non: Xây dựng và chuẩn hóa đội ngũ báo cáo viên cốt cán; huy động và quản lý hiệu quả nguồn kinh phí bồi dưỡng thường xuyên; đầu tư cơ sở vật chất và phòng bồi dưỡng đa phương tiện.
  5. Biện pháp 5 - Tổ chức khai thác, sử dụng trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng giáo viên: Xây dựng kho học liệu số, bài giảng điện tử; triển khai các nền tảng bồi dưỡng trực tuyến LMS giúp giáo viên linh hoạt tự học tập và tương tác chuyên môn.
  6. Biện pháp 6 - Kiểm tra việc bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non: Thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá đầu ra sau bồi dưỡng; tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất việc vận dụng kiến thức bồi dưỡng vào hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ tại lớp học; xử lý thông tin phản hồi để cải tiến chu trình bồi dưỡng tiếp theo.

• Kết quả khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm:

  • Khảo nghiệm: Kết quả khảo nghiệm trên 104 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy cả 6 biện pháp đều được đánh giá ở mức có tính cấp thiết và tính khả thi rất cao (tính toán qua hệ số tương quan r và điểm trung bình).
  • Thực nghiệm: Tác giả tiến hành thực nghiệm đối với 02 biện pháp trọng tâm (Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch và Biện pháp 3: Tổ chức thực hiện theo phân cấp quản lý). Kết quả so sánh trước và sau thực nghiệm cho thấy sự cải thiện rõ rệt: chất lượng kế hoạch bồi dưỡng của các trường được nâng cao đáng kể, mức độ nắm vững kiến thức - kỹ năng nghề nghiệp của giáo viên trong nhóm thực nghiệm có sự chuyển biến tích cực, vượt trội so với trước thực nghiệm.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Hoàn thiện cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non bằng việc tích hợp cách tiếp cận bồi dưỡng theo mô hình đầu vào - quá trình - đầu ra (IPO) với chu trình quản lý chất lượng khép kín PDCA (Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Điều chỉnh).
• Xây dựng và hệ thống hóa Khung năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non tại Việt Nam gồm 04 nhóm năng lực với 24 biểu hiện cụ thể, tích hợp hài hòa giữa các quy chuẩn pháp lý trong nước (Thông tư 26/2018/TT-BGDĐT, Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT) và các tiêu chuẩn quốc tế của UNESCO.
• Xây dựng hệ thống 06 biện pháp quản lý bồi dưỡng mang tính đồng bộ, khoa học, xác định rõ mục đích, nội dung, quy trình thực hiện và điều kiện triển khai cụ thể cho từng biện pháp.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Phản ánh bức tranh toàn diện, khách quan về thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non và thực trạng quản lý bồi dưỡng tại 06 tỉnh/thành phố khu vực Đông Nam Bộ với cỡ mẫu lớn (755 cán bộ quản lý và giáo viên).
• Chỉ ra chính xác các khâu hạn chế cốt lõi trong chu trình quản lý tại địa phương: khâu khảo sát nhu cầu còn mang tính áp đặt từ trên xuống; khâu kiểm tra mức độ vận dụng sau bồi dưỡng bị xem nhẹ; khâu xử lý phản hồi để điều chỉnh kế hoạch tiếp theo chưa được quan tâm đúng mức.
• Cung cấp minh chứng thực nghiệm xác nhận tính khả thi và hiệu quả nâng cao chất lượng kế hoạch bồi dưỡng và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm của giáo viên mầm non khi áp dụng các biện pháp quản lý đề xuất.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất từ luận án

• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành đầy đủ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non hạng I; hoàn thiện hướng dẫn đánh giá bồi dưỡng thường xuyên theo định hướng phát triển năng lực; tiếp tục chuẩn hóa quy chế đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo.
• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh Đông Nam Bộ: Tăng cường chỉ đạo, kiểm tra công tác bồi dưỡng thường xuyên; xây dựng mạng lưới báo cáo viên cốt cán cấp tỉnh; đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và học liệu số dùng chung cho toàn vùng.
• Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo các quận/huyện: Thực hiện nghiêm túc chu trình quản lý PDCA; đẩy mạnh khảo sát nhu cầu bồi dưỡng từ cơ sở; phân cấp mạnh mẽ cho các trường mầm non; tăng cường kiểm tra, đánh giá mức độ vận dụng kiến thức sau bồi dưỡng vào thực tế chăm sóc giáo dục trẻ.
• Đối với các cơ sở giáo dục mầm non: Chủ động xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng của nhà trường và cá nhân giáo viên; đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học; tạo môi trường thuận lợi để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới phương pháp dạy học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khách thể khảo sát thực trạng và thực nghiệm chỉ giới hạn ở các cơ sở giáo dục mầm non công lập thuộc 06 tỉnh khu vực Đông Nam Bộ, chưa mở rộng khảo sát đối với hệ thống giáo dục mầm non ngoài công lập (trường tư thục, nhóm lớp độc lập tư thục).
  • Do điều kiện thời gian và nguồn lực, luận án mới chỉ tiến hành thực nghiệm sư phạm đối với 02 trong tổng số 06 biện pháp quản lý đã đề xuất (Biện pháp 2 và Biện pháp 3).
  • Khách thể phỏng vấn sâu định tính tập trung chủ yếu ở hai địa phương phát triển là Thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương (20 người), chưa thực hiện phỏng vấn sâu đồng đều tại các tỉnh còn lại.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang khối trường và cơ sở mầm non ngoài công lập nhằm có cái nhìn toàn diện hơn về bức tranh quản lý bồi dưỡng giáo viên trên toàn khu vực.
  • Tiếp tục triển khai thực nghiệm đồng bộ toàn bộ 06 biện pháp quản lý trên diện rộng để đánh giá tác động tổng hợp và dài hạn đối với sự phát triển năng lực của đội ngũ giáo viên mầm non.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý Phòng Giáo dục và Đào tạo và Ban Giám hiệu các trường mầm non: Tham khảo quy trình quản lý 4 bước theo PDCA, khung đánh giá nhu cầu bồi dưỡng và bộ tiêu chí kiểm tra sau bồi dưỡng để cải tiến công tác quản lý chuyên môn tại đơn vị.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Quản lý giáo dục, Giáo dục mầm non: Sử dụng khung lý thuyết tích hợp IPO - PDCA, bảng phân loại 24 biểu hiện năng lực nghề nghiệp và hệ thống câu hỏi khảo sát làm cơ sở tham chiếu cho các công trình nghiên cứu tiếp theo.
• Các nhà hoạch định chính sách giáo dục: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn tại khu vực Đông Nam Bộ để tham mưu hoàn thiện các quy định về chuẩn chức danh nghề nghiệp, chính sách bồi dưỡng thường xuyên và phân bổ ngân sách đào tạo nhà giáo.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cấu trúc năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non trong luận án gồm những thành phần nào?

Cấu trúc năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non được tác giả xác lập gồm 04 nhóm năng lực với 24 biểu hiện cụ thể:

1. Đạo đức nghề nghiệp (08 biểu hiện).
2. Năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ (08 biểu hiện).
3. Năng lực xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp với cha mẹ học sinh (05 biểu hiện).
4. Kiến thức và kỹ năng bổ trợ (03 biểu hiện: ngoại ngữ, công nghệ thông tin, năng khiếu nghệ thuật).

2. Luận án vận dụng mô hình quản lý nào để nghiên cứu quá trình bồi dưỡng giáo viên?

Luận án tiếp cận bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp theo mô hình hệ thống IPO (Input - Process - Output) và vận dụng mô hình quản lý chất lượng PDCA (Deming) gồm 4 bước khép kín:

• Plan (Lập kế hoạch): Đánh giá nhu cầu, xác định mục tiêu, nội dung, lộ trình bồi dưỡng.
• Do (Tổ chức thực hiện): Chuẩn bị các yếu tố đầu vào, phân cấp thực hiện theo kế hoạch.
• Check (Kiểm tra): Đánh giá kết quả tiếp thu và kiểm tra mức độ vận dụng vào thực tiễn lớp học.
• Act (Điều chỉnh): Xử lý thông tin phản hồi, cải tiến kế hoạch chuẩn bị cho chu trình tiếp theo.

3. Quy mô và địa bàn khảo sát thực trạng của luận án được triển khai ra sao?

Khảo sát thực trạng được thực hiện trên 755 khách thể tại 14 phòng Giáo dục và Đào tạo và 28 trường mầm non công lập thuộc 06 tỉnh/thành phố khu vực Đông Nam Bộ: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu. Khách thể gồm 104 cán bộ quản lý (42 cán bộ cấp phòng, 62 cán bộ cấp trường) và 651 giáo viên mầm non; cùng 20 người tham gia phỏng vấn sâu tại TP.HCM và Bình Dương.

4. Tác giả đề xuất bao nhiêu biện pháp quản lý và những biện pháp nào đã được thực nghiệm sư phạm?

Tác giả đề xuất hệ thống gồm 06 biện pháp quản lý bồi dưỡng. Trong đó, có 02 biện pháp trọng tâm đã được tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả:

• Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non.
• Biện pháp 3: Tổ chức bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non theo kế hoạch dựa trên sự phân cấp quản lý.

---

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Hiền đã giải quyết trọn vẹn các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra, hoàn thiện cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non dựa trên sự kết hợp mô hình IPO và chu trình PDCA. Dữ liệu thực trạng phản ánh bức tranh toàn diện tại 6 tỉnh Đông Nam Bộ, chỉ rõ những khoảng trống trong khâu lập kế hoạch, kiểm tra và điều chỉnh sau bồi dưỡng. Hệ thống 6 biện pháp quản lý do luận án đề xuất có cơ sở khoa học vững chắc, tính khả thi cao và đã được kiểm chứng qua khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm, đóng góp thiết thực cho công tác phát triển đội ngũ nhà giáo mầm non trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non 1. Nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non 1. Năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non (1) Trên thế giới Năng lực nghề nghiệp của GV nói chung, NLNN của GVMN đã trở thành những tiêu chuẩn định lượng không chỉ đối với chất lượng ĐNGV mầm non mà chi phối chất lượng GDMN.

Xu hướng tiếp cận NLNN đối với GV xuất phát từ triết lý trong những thập niên gần đây rằng: GD tiến bộ khi đối tượng người học trở thành trung tâm của quá trình GD. Đối với GDMN, GD trẻ phải lấy nhu cầu của trẻ làm đối tượng như câu nói của Ignacio Estrada trở thành châm ngôn “Nếu trẻ con không thể học theo cách chúng ta dạy, có lẽ ta nên dạy theo cách chúng học”. Để lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình GD, GVMN phải có năng lực cốt lõi với những tiêu chuẩn nhất định. Mối liên hệ chặt chẽ giữa NLNN của GVMN với chất lượng GDMN là một cuộc tranh luận trong chương trình nghị sự của chính sách quốc tế, cho thấy một phong trào hướng tới chuyên nghiệp hóa lực lượng lao động giảng dạy MN (Nasiopoulou & Panagiota, 2020).

Với xu hướng này, Luận án Nghề GVMN trong điều kiện thay đổi, năng lực và ý định trong thực hành sư phạm của Nasiopoulou đã nghiên cứu về NLNN của GVMN với mục tiêu “khám phá mối quan hệ giữa năng lực chuyên môn của GVMN và những cân nhắc của họ về thực hành sư phạm xung quanh các chính sách và diễn ngôn xã hội, trong việc tạo điều kiện tối ưu cho sức khỏe, học tập và phát triển của trẻ. Theo tác giả, trong những điều kiện thay đổi, “GVMN cần hành động một cách chuyên nghiệp và hiện thực hóa kiến thức lý thuyết đã thu được của họ trong thực tiễn sư phạm và trên cơ sở của các câu hỏi phát sinh từ các điều kiện tại chỗ”. 10 Vấn đề NLNN của GVMN phù hợp với sự thay đổi cũng được nghiên cứu trong một trường hợp khác. Trong bài Xây dựng năng lực để cải thiện trường học hay tạo ra năng lực học tập? Một cảnh quan thay đổi, Stoll và Riley (1999) cho rằng “Xây dựng năng lực cho GV là một nỗ lực cực kỳ phức tạp.

Thêm vào đó là những thách thức đối với việc cải thiện trường học trong thập kỷ qua và chúng ta thấy một bức tranh đang thay đổi nhanh chóng về ý nghĩa thực sự của việc nâng cao năng lực ĐNGV để cải tiến trường học hiện nay”. Trong đó, tác giả nhấn mạnh đến NLNN của GVMN tạo ra sự khác biệt của GVMN, mà mục tiêu của nó “có nghĩa là xây dựng năng lực cần vượt ra ngoài việc tập trung vào việc hỗ trợ cải tiến giảng dạy để nhấn mạnh việc học tập”. Như vậy, ngoài những yếu tố của năng lực mà GVMN được đào tạo, bồi dưỡng và tích lũy kinh nghiệm thì năng lực tạo ra sự khác biệt như là một yêu cầu của đổi mới GD về phát huy tính tích cực sáng tạo trong từng đứa trẻ (Stoll & Riley, 1999). Trong một nghiên cứu về quy mô nhóm trẻ đối với chất lượng GD, Wiliams và cộng sự (2016) cũng cho rằng “Ngoài kiến thức lý thuyết về sự học tập và phát triển của trẻ, GVMN cần phải có kiến thức nội dung và NLSP để thực hiện các hoạt động sư phạm có chất lượng cao và hiện thực hóa các lĩnh vực nội dung chương trình giảng dạy trong hoạt động hàng ngày của họ”.

Cùng với quan điểm này, Ubran (2008) lập luận rằng: GVMN cần phải hành động một cách chuyên nghiệp và hiện thực hóa kiến thức lý thuyết đã thu được của họ trong thực tiễn sư phạm, trong mối quan hệ qua lại với tất cả các tác nhân tham gia vào hệ thống và trên cơ sở của các câu hỏi phát sinh từ các điều kiện tại chỗ. Năng lực nghề nghiệp của GVMN được nghiên cứu ở từng khía cạnh khác nhau. Nghiên cứu về năng lực GVMN trong việc QL lớp học có trẻ khuyết tật tham gia GD hòa nhập, Luận án Niềm tin, kiến thức và thực hành của GVMN liên quan đến QL lớp học của Debra Michal và Drang (2011) đã tiếp cận vấn đề trên cơ sở sinh thái học về mô hình phát triển con người và khả năng phù hợp của chúng đối với trẻ mẫu giáo. Tác giả đã khẳng định rằng “Niềm tin, kiến thức và thực hành của GV liên quan đến QL lớp học cũng đặc biệt nổi bật đối với lĩnh vực GD đặc biệt” (tr.1) và nghiên cứu nó trong bối cảnh “ngày càng có nhiều trẻ mắc các khuyết tật 11 nhận được các dịch vụ GD trong môi trường hòa nhập”, đòi hỏi “nhận thức của GV về hành vi của chúng là điều cần thiết để hiểu các thành phần của hòa nhập thành công” (tr.

Những nghiên cứu của tác giả nhằm chứng minh rằng nếu được trang bị đầy đủ kiến thức và có nhiều kinh nghiệm rút ra từ trải nghiệm trong trường MN giúp người GVMN tạo nên niềm tin, điều kiện hoàn thành nhiệm vụ GD của mình thông qua các hoạt động QL lớp học có nhiều trẻ khuyết tật tham gia GD hòa nhập. Cũng nghiên cứu về năng lực GVMN đối với GD đặc biệt, Luận án Thái độ của GVMN đối với việc giới thiệu GD hòa nhập ở các trường MN của Chính phủ Malaysia của Ramli (2017) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của kiến thức và sự hiểu biết về GD đặc biệt của GVMN trong hoạt động nghề nghiệp ở các cơ sở GDMN. Trong nghiên cứu của mình, tác giả này nêu ra yêu cầu của đối tượng nghiên cứu đáp ứng mục tiêu “Nghiên cứu này đã nhấn mạnh tầm quan trọng của kiến thức và sự hiểu biết về GD hoà nhập, kỹ năng và khả năng của GV cũng như các giá trị và cam kết cần thiết từ mọi cơ quan. Các khuyến nghị giải quyết các cải tiến đối với sự phát triển chuyên môn của GV tại chức và GV trước khi phục vụ GD cũng như nâng cấp CSVC trường học.

Quan trọng nhất, nghiên cứu này cho thấy cần phải nâng cao nhận thức và tăng cường kiến thức về GD hoà nhập và GD đặc biệt thông qua tăng cường hợp tác giữa phụ huynh, chuyên gia, nhà trường và xã hội”. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, bên cạnh “Chương trình STEM dành cho GDMN” do Nhóm công tác STEM MN đưa ra (Early Childhood STEM Working Group, 2017); nhiều người cũng đề xuất đưa giáo dục STEM vào các trường MN và đặt ra vấn đề về năng lực GVMN để thực hiện nhiệm vụ này (Clements & Sarama, 2016; McClure & cộng sự, 2017; Moomaw & Davis, 2010; Soylu, 2016; Torres, Crespo & cộng sự, 2014). Trong bài Một góc nhìn khác về giáo dục STEM mầm non: Giáo dục STEM và quan điểm kĩ thuật, Karademir và Yıldırım (2021) đã có một nghiên cứu thử nghiệm trên 30 GVMN sắp được tuyển dụng nhằm xác định quan điểm của họ để từ đó có thể nhìn nhận năng lực của họ và đề xuất nội dung thêm vào chương trình bồi dưỡng GVMN đối với những người chưa được đào tạo lĩnh vực này. Khẳng định tầm quan trọng của kiến thức chuyên môn, các tác giả này cho rằng “Thái độ của GV trong lớp và hiệu quả của bản thân phụ thuộc vào mức độ trang bị kiến thức của 12 họ” (tr.

Như vậy, việc trang bị kiến thức cho GVMN bằng bất cứ hình thức nào cũng phải xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn giảng dạy và nhu cầu học tập hoặc vui chơi của trẻ em. Trong bài viết này tác giả nhằm làm rõ mối quan hệ của hai khái niệm “năng lực sư phạm” và “năng lực nghề nghiệp”, từ đó đưa ra định nghĩa “khung năng lực được định nghĩa là tập hợp các năng lực cụ thể cần thiết cho GV trong bối cảnh GD phát triển bền vững, được gắn kết với nhau theo một cách tiếp cận tích hợp”. Khi tách biệt được hai khái niệm nói trên thì có nhiều vấn đề nảy sinh trong hoạt động nghề nghiệp trở thành NLNN, trong đó cảm xúc xã hội được xem như là một yếu tố của NLNN GVMN. Trong bài Tổng quan nghiên cứu về năng lực cảm xúc - xã hội của GVMN, Nguyễn Thiều Dạ Hương (2021) đã đưa ra khái niệm “Năng lực cảm xúc – xã hội của GVMN là một thuộc tính cá nhân của mỗi GVMN nhằm thể hiện khả năng có ý thức hơn đối với cảm xúc của bản thân, biết cách tạo ra mối quan hệ hài hòa với trẻ và những người khác, đưa ra các quyết định đúng đắn, có trách nhiệm và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả phù hợp với môi trường GD tại trường MN”.

Theo tác giả, năng lực cảm xúc xã hội của GVMN ảnh hưởng đến nghề nghiệp như: sức khỏe tính thần, lòng yêu nghề, chất lượng mối quan hệ các bên liên quan, tổ chức và QL lớp học, phát triển kĩ năng xã hội cho trẻ. Cấu trúc năng lực cảm xúc xã hội có 04 thành phần với 08 biểu hiện: tải trọng tâm lý và khả năng đối phó, cường độ cảm xúc và khả năng điều chỉnh cảm xúc, kỹ năng QL cảm xúc và khả năng đối diện với áp lực công việc, kỹ năng điều chỉnh cảm xúc và kỹ năng QL mối quan hệ. Cũng nhận thức về vấn đề này, Lê Thị Luận (2022) cũng có một nghiên cứu mang tính đề xuất cho đào tạo NLNN cho sinh viên GDMN, đó là Một số giải pháp đào tạo GVMN theo hướng tiếp cận năng lực cảm xúc - xã hội. Dựa vào CNN của GVMN để khảo sát thực trạng QL bồi dưỡng GV theo CNN và đánh giá chất lượng ĐNGV mầm non, gồm các nghiên cứu của: Tác giả Nguyễn Thị Cẩm Đan (2019); Phan Vũ Ngọc Anh, (2018); Trần Công Phong & 13 cộng sự (2019)… Các nghiên cứu trên đã đánh giá thực trạng QL đối với công tác phát triển GVMN trong những điều kiện khác nhau.

Khung năng lực GVMN không chỉ có những tiêu chuẩn đặc thù đối với GVMN ở Việt Nam mà còn có sự tiếp cận với khu vực. Tác giả Lê Thị Luận (2021) đề xuất Đào tạo GVMN dựa trên khung năng GVMN khu vực ĐNA, giới thiệu khung năng lực GVMN khu vực ĐNA gồm 4 nhóm năng lực với 07 năng lực trọng tâm, từ đó khuyến nghị việc vận dụng từng nhóm năng lực này vào chương trình đào tạo GVMN tại các trường Cao đẳng, Đại học của Việt Nam.