Nghiên cứu quan hệ chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar giai đoạn 2016-2020

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu châu á học quan hệ giữa thái lan và myanmar trên lĩnh vực chính trị và kinh tế từ năm 2016 tới năm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Liên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thùy Châu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Châu Á học
• Đề tài: Quan hệ chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar (2016-2020)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Quan hệ quốc tế
• 1.3. Quan hệ chính trị quốc tế
• 1.4. Quan hệ kinh tế quốc tế
• 1.5. Quan hệ giữa hai quốc gia trên lĩnh vực chính trị và kinh tế
• 1.5.1. Quan hệ Thái Lan — Myanmar trước năm 2016
• 1.5.2. Giai đoạn trước năm 1948
• 1.5.3. Bối cảnh của quan hệ Thái Lan — Myanmar giai đoạn 2016 - 2020
• 1.5.4. Tình hình quốc tế và khu vực
• 1.5.5. Tình hình trong nước của Thái Lan và Myanmar
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH HỢP TÁC CHÍNH TRỊ VÀ KINH TẾ GIỮA THÁI LAN VÀ MYANMAR GIAI ĐOẠN 2016 — 2020
• 2.1. Quan hệ chính trị - ngoại giao
• 2.2. Thực trạng hợp tác
• 2.3. Quan hệ kinh tế
• 2.4. Thực trạng hợp tác kinh tế
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VỀ QUAN HỆ HỢP TÁC CHÍNH TRỊ VÀ KINH TẾ GIỮA THÁI LAN - MYANMAR GIAI ĐOẠN 2016 — 2020
• 3.1. Đánh giá về kết quả hợp tác giai đoạn 2016 — 2020
• 3.2. Tác động của quan hệ hợp tác giữa Thái Lan và Myanmar giai đoạn 2016 - 2020
• 3.2.1. Tác động đối với Myanmar
• 3.2.2. Tác động đối với Thái Lan
• 3.2.3. Tác động tới ASEAN
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quan hệ chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar

Mối quan hệ giữa Thái Lan và Myanmar đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đặc biệt là từ năm 2016 đến 2020. Trong giai đoạn này, quan hệ chính trị giữa hai nước được đặc trưng bởi sự chuyển giao quyền lực từ chính quyền quân sự sang chính quyền dân sự tại Myanmar. Sự kiện này đã tạo ra một bối cảnh mới cho hợp tác chính trị giữa hai quốc gia. Thái Lan, với vai trò là một trong những đối tác kinh tế quan trọng của Myanmar, đã duy trì mối quan hệ này bất chấp những biến động chính trị trong khu vực. Theo một nghiên cứu, Thái Lan đã trở thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất vào Myanmar, chiếm hơn 50% dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong giai đoạn trước năm 2016. Điều này cho thấy tầm quan trọng của hợp tác kinh tế trong việc củng cố mối quan hệ song phương.

1.1. Bối cảnh chính trị

Giai đoạn 2016-2020 chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ trong tình hình chính trị của Myanmar. Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển Myanmar (NLD) đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2016, đánh dấu sự kết thúc hơn 50 năm cầm quyền của quân đội. Tuy nhiên, vào đầu năm 2021, quân đội Myanmar đã tiến hành đảo chính, dẫn đến sự trở lại của chính quyền quân sự. Trong khi đó, Thái Lan cũng trải qua những biến động chính trị tương tự, với sự chuyển giao quyền lực từ chính quyền dân sự sang quân sự. Sự tương đồng này đã tạo ra một nền tảng cho hợp tác chính trị giữa hai nước, mặc dù có những thách thức từ tình hình nội bộ của mỗi quốc gia.

1.2. Tình hình kinh tế

Về mặt kinh tế, Thái Lan đã duy trì vị trí là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Myanmar trong giai đoạn 2016-2020. Kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng trưởng đáng kể, với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ yếu từ Thái Lan sang Myanmar. Theo số liệu thống kê, Thái Lan đã xuất khẩu các sản phẩm như thực phẩm, máy móc và thiết bị điện tử sang Myanmar, trong khi nhập khẩu chủ yếu là nguyên liệu thô và nông sản. Hợp tác kinh tế không chỉ giúp cải thiện tình hình kinh tế của Myanmar mà còn củng cố vị thế của Thái Lan trong khu vực ASEAN. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc nghiên cứu sâu hơn về tác động kinh tế của mối quan hệ này.

II. Thực trạng hợp tác chính trị và kinh tế

Thực trạng hợp tác chính trị giữa Thái Lan và Myanmar trong giai đoạn 2016-2020 phản ánh sự tương tác phức tạp giữa hai chính quyền. Mặc dù có những thách thức từ tình hình chính trị nội bộ, hai nước vẫn duy trì các cuộc đối thoại và hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Chính sách đối ngoại của Thái Lan đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ổn định trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Myanmar đang trải qua những biến động lớn. Về mặt kinh tế, Thái Lan đã đầu tư mạnh mẽ vào Myanmar, đặc biệt trong các lĩnh vực như năng lượng, hạ tầng và nông nghiệp. Sự hiện diện của các công ty Thái Lan tại Myanmar không chỉ tạo ra cơ hội việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế Myanmar.

2.1. Hợp tác chính trị

Hợp tác chính trị giữa Thái Lan và Myanmar trong giai đoạn này chủ yếu tập trung vào việc duy trì ổn định khu vực và giải quyết các vấn đề an ninh. Thái Lan đã đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Myanmar trong các vấn đề liên quan đến an ninh khu vực và hợp tác chính trị trong khuôn khổ ASEAN. Các cuộc họp cấp cao giữa lãnh đạo hai nước đã diễn ra thường xuyên, nhằm thảo luận về các vấn đề chung và tìm kiếm giải pháp cho những thách thức mà cả hai quốc gia đang đối mặt.

2.2. Hợp tác kinh tế

Về hợp tác kinh tế, Thái Lan đã trở thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất vào Myanmar, với nhiều dự án đầu tư trong các lĩnh vực như hạ tầng, năng lượng và nông nghiệp. Kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng trưởng mạnh mẽ, với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ yếu từ Thái Lan sang Myanmar. Sự phát triển này không chỉ giúp cải thiện tình hình kinh tế của Myanmar mà còn củng cố vị thế của Thái Lan trong khu vực ASEAN. Các chính sách đầu tư nước ngoài của Thái Lan đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Thái Lan mở rộng hoạt động tại Myanmar, góp phần vào sự phát triển bền vững của cả hai quốc gia.

III. Đánh giá và tác động của quan hệ hợp tác

Đánh giá về quan hệ hợp tác giữa Thái Lan và Myanmar trong giai đoạn 2016-2020 cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong cả lĩnh vực chính trị và kinh tế. Mặc dù có những thách thức từ tình hình chính trị nội bộ của mỗi quốc gia, hai nước vẫn duy trì được mối quan hệ chặt chẽ. Tác động kinh tế của mối quan hệ này không chỉ giúp cải thiện tình hình kinh tế của Myanmar mà còn củng cố vị thế của Thái Lan trong khu vực ASEAN. Hơn nữa, sự hợp tác này còn có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì ổn định khu vực, đặc biệt trong bối cảnh Myanmar đang trải qua những biến động lớn.

3.1. Tác động đối với Myanmar

Đối với Myanmar, hợp tác kinh tế với Thái Lan đã mang lại nhiều lợi ích, bao gồm việc thu hút đầu tư và tạo ra cơ hội việc làm cho người dân. Sự hiện diện của các công ty Thái Lan tại Myanmar không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế Myanmar. Tuy nhiên, Myanmar cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc quản lý các nguồn tài nguyên và đảm bảo sự phát triển công bằng cho tất cả các tầng lớp xã hội.

3.2. Tác động đối với Thái Lan

Đối với Thái Lan, mối quan hệ với Myanmar đã củng cố vị thế của nước này trong khu vực ASEAN. Hợp tác kinh tế với Myanmar không chỉ giúp Thái Lan mở rộng thị trường mà còn tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp Thái Lan tham gia vào các dự án lớn tại Myanmar. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp Thái Lan duy trì vai trò lãnh đạo trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quan hệ song phương giữa Thái Lan và Myanmar là một chủ đề nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực quan hệ quốc tế và Châu Á học, đặc biệt trong giai đoạn 2016-2020. Với hơn 2.400 km đường biên giới chung và vị trí chiến lược là cầu nối giữa Đông Nam Á, Nam Á và Trung Quốc, mối quan hệ này có ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh, kinh tế và chính trị khu vực. Giai đoạn 2016-2020 đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng khi Myanmar lần đầu tiên sau hơn 50 năm được lãnh đạo bởi chính quyền dân sự, trong khi Thái Lan trải qua sự chuyển giao quyền lực từ chính quyền quân sự sang dân sự.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích một cách hệ thống quan hệ chính trị và kinh tế giữa hai nước trong giai đoạn này, làm rõ thành tựu, hạn chế và tác động của mối quan hệ đến sự phát triển của mỗi quốc gia và khu vực Đông Nam Á. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động hợp tác chính trị - ngoại giao và thương mại - đầu tư từ năm 2016 đến năm 2020, dựa trên các nguồn dữ liệu chính thức và nghiên cứu học thuật.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố nội sinh và ngoại sinh ảnh hưởng đến quan hệ hai nước, đồng thời đóng góp tư liệu phục vụ hoạch định chính sách đối ngoại và phát triển kinh tế trong khu vực. Các chỉ số kinh tế như kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 8 tỷ USD năm 2019, cùng với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Thái Lan vào Myanmar ước tính gần 11 tỷ USD đến năm 2020, cho thấy tầm quan trọng kinh tế của mối quan hệ này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu trong quan hệ quốc tế và kinh tế quốc tế để phân tích quan hệ Thái Lan - Myanmar. Trước hết, lý thuyết quan hệ quốc tế được sử dụng để hiểu về sự tương tác giữa các chủ thể quốc gia, bao gồm các khái niệm về hợp tác và xung đột, cũng như vai trò của nhà nước trong chính trị quốc tế. Lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố chính trị, ngoại giao và an ninh ảnh hưởng đến quan hệ song phương.

Thứ hai, lý thuyết quan hệ kinh tế quốc tế được áp dụng để nghiên cứu các hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai quốc gia, bao gồm khái niệm về thương mại quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), và các yếu tố ảnh hưởng như toàn cầu hóa, biến đổi khí hậu và dịch bệnh. Mô hình phân tích sự phụ thuộc kinh tế lẫn nhau cũng được sử dụng để đánh giá mức độ liên kết kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar.

Các khái niệm chính bao gồm: quan hệ quốc tế, quan hệ chính trị quốc tế, quan hệ kinh tế quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), và hợp tác song phương trong khuôn khổ ASEAN và các tổ chức tiểu vùng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp cả định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác.

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm các văn kiện chính thức của chính phủ Thái Lan và Myanmar như hiệp định, tuyên bố chung, báo cáo của các bộ ngành, các công trình nghiên cứu học thuật trong và ngoài nước, cùng các báo cáo thống kê thương mại và đầu tư từ năm 2016 đến 2020.

• Phương pháp phân tích: Phương pháp tổng hợp được sử dụng để tập hợp và hệ thống hóa các tài liệu tham khảo. Phương pháp lịch sử giúp xem xét diễn biến quan hệ theo thời gian, làm rõ các nhân tố lịch sử tác động. Phân tích chính sách đối ngoại và bối cảnh quốc tế, khu vực được thực hiện để xác định các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu. Phương pháp thống kê và mô tả được áp dụng để xử lý số liệu về thương mại và đầu tư, với cỡ mẫu dữ liệu thương mại song phương và FDI trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp so sánh - đối chiếu giúp đánh giá đặc điểm và tác động của quan hệ song phương.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 2016-2020, gắn liền với sự kiện chuyển giao chính quyền dân sự ở Myanmar và các biến động chính trị tại Thái Lan, đồng thời bao gồm các tác động của đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quan hệ chính trị - ngoại giao được củng cố và phát triển: Trong giai đoạn 2016-2020, hai nước duy trì các chuyến thăm cấp cao, ký kết nhiều hiệp định hợp tác và tăng cường phối hợp trong các cơ chế song phương như Ủy ban hỗn hợp về hợp tác song phương, Ủy ban biên giới, và các tổ chức khu vực như ASEAN, ACMECS, BIMSTEC. Ví dụ, năm 2018, Tổng thống Myanmar U Win Myint thăm Thái Lan và hai bên nhất trí phát triển quan hệ đối tác chiến lược tự nhiên. Các cuộc họp nội các chung và ủy ban hỗn hợp được tổ chức thường xuyên, tạo nền tảng cho hợp tác chính trị ổn định.

2. Kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng ổn định: Kim ngạch thương mại giữa Thái Lan và Myanmar đạt khoảng 8,4 tỷ USD năm 2019, tăng mạnh so với mức 0,77 tỷ USD năm 2000. Thương mại biên giới và các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ lực như nông sản, hàng tiêu dùng và nguyên liệu công nghiệp được thúc đẩy. Giá trị thương mại biên giới cũng tăng đều đặn trong giai đoạn này.

3. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Thái Lan vào Myanmar duy trì vị trí hàng đầu: Thái Lan là một trong những nhà đầu tư lớn nhất tại Myanmar, với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 11 tỷ USD đến năm 2020. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu bao gồm năng lượng, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Mặc dù Trung Quốc vươn lên vị trí đầu tư lớn nhất từ năm 2012, Thái Lan vẫn giữ vai trò quan trọng trong dòng vốn FDI vào Myanmar.

4. Tác động của các yếu tố nội bộ và quốc tế: Sự chuyển giao chính quyền dân sự ở Myanmar năm 2016 tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác, tuy nhiên các bất ổn chính trị nội bộ như khủng hoảng người Rohingya và đảo chính quân sự năm 2021 đã gây ảnh hưởng tiêu cực. Đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu cũng tác động đến thương mại và đầu tư, làm giảm tăng trưởng GDP của Thái Lan năm 2020 xuống -6,1%.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên cho thấy mối quan hệ Thái Lan - Myanmar trong giai đoạn 2016-2020 có sự phát triển tích cực, đặc biệt trong hợp tác chính trị và kinh tế. Việc duy trì các cơ chế hợp tác song phương và đa phương đã giúp hai nước giải quyết các vấn đề an ninh biên giới, lao động và thương mại hiệu quả hơn. Sự gia tăng kim ngạch thương mại và đầu tư phản ánh sự tin tưởng và lợi ích kinh tế lẫn nhau.

Tuy nhiên, các bất ổn chính trị nội bộ ở Myanmar và tác động của đại dịch Covid-19 đã làm gián đoạn một số hoạt động hợp tác, đồng thời tạo ra thách thức cho sự ổn định lâu dài. So sánh với các nghiên cứu trước năm 2016, giai đoạn này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi Myanmar mở cửa và chuyển sang chính quyền dân sự, tạo ra cơ hội hợp tác mới.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kim ngạch thương mại và vốn FDI qua các năm, cùng bảng tổng hợp các chuyến thăm cấp cao và hiệp định ký kết để minh họa sự phát triển hợp tác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường cơ chế hợp tác song phương và đa phương: Đề nghị hai nước tiếp tục tổ chức thường xuyên các cuộc họp nội các chung, ủy ban hỗn hợp và các diễn đàn khu vực nhằm duy trì đối thoại chính trị và phối hợp giải quyết các vấn đề an ninh biên giới, lao động và thương mại. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan của hai nước.

2. Đẩy mạnh hợp tác kinh tế và đầu tư: Khuyến khích mở rộng các dự án đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến và du lịch bền vững, đồng thời phát triển các đặc khu kinh tế chung như Mae Sot - Myawaddy để tăng cường kết nối kinh tế biên giới. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, doanh nghiệp hai nước.

3. Giải quyết các vấn đề xã hội và an ninh biên giới: Tăng cường phối hợp trong phòng chống buôn bán ma túy, khủng bố, di cư bất hợp pháp và hỗ trợ người lao động di cư hợp pháp. Thiết lập các trung tâm dịch vụ hỗ trợ lao động và người tị nạn. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công an, Bộ Lao động và các tổ chức xã hội.

4. Ứng phó với biến đổi khí hậu và dịch bệnh: Hợp tác nghiên cứu và triển khai các biện pháp thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển nông nghiệp bền vững và phòng chống dịch bệnh xuyên biên giới, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Y tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan ngoại giao: Luận văn cung cấp phân tích sâu sắc về quan hệ chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar, giúp các nhà hoạch định chính sách xây dựng chiến lược đối ngoại và hợp tác khu vực hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quan hệ quốc tế và Châu Á học: Tài liệu là nguồn tư liệu quý giá để nghiên cứu về mối quan hệ song phương trong bối cảnh chính trị - kinh tế phức tạp của khu vực Đông Nam Á.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Các số liệu về thương mại và đầu tư, cùng với phân tích về môi trường kinh tế và chính trị, giúp doanh nghiệp đánh giá cơ hội và rủi ro khi tham gia thị trường Thái Lan và Myanmar.

4. Tổ chức quốc tế và các tổ chức phi chính phủ: Luận văn cung cấp thông tin về các vấn đề an ninh, lao động và phát triển bền vững, hỗ trợ các tổ chức trong việc thiết kế chương trình hợp tác và hỗ trợ phát triển khu vực.

Câu hỏi thường gặp

1. Quan hệ chính trị giữa Thái Lan và Myanmar trong giai đoạn 2016-2020 có điểm gì nổi bật?
   Quan hệ chính trị được củng cố qua các chuyến thăm cấp cao, ký kết hiệp định và tăng cường hợp tác trong các cơ chế song phương và đa phương. Đây là giai đoạn duy nhất Myanmar được lãnh đạo bởi chính quyền dân sự sau nhiều thập kỷ, tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại và hợp tác.

2. Kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng trưởng như thế nào trong giai đoạn này?
   Kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 8,4 tỷ USD năm 2019, tăng mạnh so với mức 0,77 tỷ USD năm 2000, phản ánh sự phát triển kinh tế và mở rộng thị trường giữa hai nước.

3. Thái Lan đầu tư vào Myanmar những lĩnh vực nào chủ yếu?
   Các lĩnh vực đầu tư chính gồm năng lượng, công nghiệp, dịch vụ và du lịch, với tổng vốn đầu tư ước tính gần 11 tỷ USD đến năm 2020, giữ vị trí hàng đầu trong các nhà đầu tư ASEAN tại Myanmar.

4. Các yếu tố nào ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ hai nước trong giai đoạn này?
   Bất ổn chính trị nội bộ Myanmar, đặc biệt là khủng hoảng người Rohingya và đảo chính quân sự năm 2021, cùng với đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu đã gây gián đoạn hợp tác và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

5. Làm thế nào để hai nước có thể tăng cường hợp tác trong tương lai?
   Hai nước cần duy trì đối thoại chính trị thường xuyên, mở rộng hợp tác kinh tế và đầu tư, phối hợp giải quyết các vấn đề an ninh biên giới và xã hội, đồng thời hợp tác ứng phó với biến đổi khí hậu và dịch bệnh để phát triển bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện quan hệ chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar trong giai đoạn 2016-2020, làm rõ các thành tựu và thách thức trong hợp tác song phương.
• Mối quan hệ chính trị được củng cố qua các cơ chế hợp tác và chuyến thăm cấp cao, trong khi kim ngạch thương mại và đầu tư tăng trưởng ổn định, phản ánh sự phụ thuộc kinh tế lẫn nhau.
• Các yếu tố nội bộ như chuyển giao chính quyền dân sự ở Myanmar và bất ổn chính trị, cùng các tác động toàn cầu như đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu, ảnh hưởng đến sự phát triển quan hệ.
• Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hợp tác chính trị, kinh tế, an ninh và ứng phó với các thách thức chung trong khu vực.
• Luận văn đóng góp tư liệu quan trọng cho nghiên cứu quan hệ quốc tế và hoạch định chính sách, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về tác động của biến động chính trị sau năm 2020.

Các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng kết quả nghiên cứu này để thúc đẩy hợp tác bền vững giữa Thái Lan và Myanmar, góp phần vào sự ổn định và phát triển của khu vực Đông Nam Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài Nội dung chương | trước hết trình bày cơ sở lý luận về nghiên cứu quan hệ quốc tế và cơ sở thực tiễn là quá trình hình thành và phát triển của mối quan hệ hai nước trước năm 2016, sau đó trình bay các nhân tố nội sinh và ngoại sinh tác động tới mối quan hệ Thái Lan - Myanmar giai đoạn 2016 — 2020. Chương 2: Tình hình hợp tác chính trị và kinh tế giữa Thái Lan và Myanmar giai đoạn 2016 — 2020 Nội dung chương 2 phân tích về thực trạng quan hệ giữa Thái Lan — Myanmar trên các lĩnh vực chính trị - ngoại giao và thương mại — đầu tư trong giai đoạn 2016 — 2020. Đây cũng chính là chương chính của luận văn. Chương 3: Đánh giá về quan hệ hợp tác chính trị và kinh tế của Thái Lan và Myanmar giai đoạn 2016 — 2020 Nội dung chương 3 nêu lên những đặc điểm nỗi bật trong mối quan hệ hai nước trên lĩnh vực chính trị và kinh tế giai đoạn 2016 — 2020, nhận xét về một số thành tựu và các van đề còn tồn tại.

Sau đó tiếp tục đánh giá về sự tác động của mối quan hệ này tới mỗi quốc gia Thái Lan, Myanmar và sự tác động tới ASEAN. 17 NỘI DUNG CHUONG 1: CO SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN CUA DE TÀI Quan hệ Thái Lan — Myanmar trên lĩnh vực chính trị - kinh tế từ năm 2016 tới năm 2020 là đề tài liên quan tới hai lĩnh vực quan trọng trong quan hệ quốc tế. Do đó, tác giả cần phải tìm hiểu về một số khái niệm liên quan tới hai lĩnh vực này, bao gồm các khái niệm về quan hệ quốc tế, quan hệ chính trị quốc tế và quan hệ kinh tế quốc tế. Từ đó, tác giả có thê xác định được các phương diện cần phân tích khi tìm hiểu về thực trạng quan hệ hai nước trên hai lĩnh vực chính trị và kinh tế.

T iép theo đó, trước khi muốn làm rõ về thực trạng hợp tác giữa hai nước, luận văn cần phải phân tích được các yếu té tác động tới mối quan hệ giữa hai nước. Quan hệ giữa hai nước Thái Lan — Myanmar có tính tiếp nối nên lịch sử quan hệ hai nước trước năm 2016 là một yếu tố có vai trò quan trọng, cần được phân tích. Khi đặt mối quan hệ này trong hệ thống quan hệ quốc tế, nhân tố quốc tế và khu vực là các nhân tố có tác động không nhỏ. Ngoài ra, tình hình nội bộ của Thái Lan và Myanmar là các nhân tố nội sinh quan trọng, đặc biệt là sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của Myanmar dưới thời Cô vấn Nhà nước Myanmar Aung San Suu Kyi sau khi dang NLD lên cầm quyền (tháng 3/2016).

Những khái niệm và yếu tổ này sẽ được tác giả phân tích trong chương đầu của luận văn, làm nền tảng để có thể nghiên cứu sâu và rõ hơn về thực trạng hợp tác chính trị và kinh tế giữa Thái Lan — Myanmar giai đoạn 2016 — 2020. Một số khái niệm 1. Quan hệ quốc tế Quan hệ (Relations) là hành vi tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới người khác, phải có ít nhất hai chủ thể trở lên mới hình thành mối quan hệ. Quan hệ quốc tế (International Relations) được hình thành khi hai chủ thé trong quan hệ này thuộc hai quốc gia khác nhau [9, tr.

Theo Paul Wilkison, quan hệ quốc tế không chỉ gồm quan hệ giữa các chính phủ mà còn bao gồm quan hệ giữa tổ chức phi chính phủ như tổ chức tôn giáo, tổ chức cứu trợ nhân đạo và các tập đoàn đa quôc gia và giữa các quôc gia với các tô 18 chức liên chính phủ, chăng hạn như Liên Hợp Quốc và Liên minh Châu Âu [30, tr. Ông cũng cho rằng khi nghiên cứu về quan hệ quốc tế cần có kiến thức liên ngành, bao gồm mối liên hệ về lich sử, luật pháp và kinh tế quốc tế cũng như chính sách đối ngoại và chính trị quốc tế. Theo Stephane Lawson, thuật ngữ “quan hệ quốc tế” không hoàn toàn đơn giản. “Theo nghĩa hẹp nhất, nó được dùng đề biểu thị nghiên cứu về mỗi quan hệ giữa các quốc gia”.

Còn theo nghĩa rộng hơn, “nó biểu thị sự tương tác giữa các chủ thể qua ranh giới quốc gia”, có nhiều chủ thể trong đó có cả tổ chức phi quốc gia. Tuy nhiên dù hiểu theo nghĩa hẹp hay rộng thì thể chế trung tâm van là nhà nước [28, tr. Như vậy, có thể hiểu “quan hệ quốc tế là sự tương tác qua biên giới giữa các chủ thé quan hệ quốc tế” [9, tr. Quan hệ quốc tế có tính hai chiều, là sự tác động qua lại giữa các chủ thé quốc tế, bao gồm cả chủ thé quốc gia (quốc gia — dân tộc) và chủ thê phi quốc gia (tổ chức quốc tế, công ty xuyên quốc gia, tổ chức tôn giáo, cá nhân.

Quan hệ giữa các chủ thé quốc tế tồn tại hai hình thức cơ bản là xung đột và hợp tác. Xung đột là tình trạng xã hội nảy sinh khi các chủ thể có mục đích mâu thuẫn với nhau trong cùng một vấn đề liên quan. Còn hợp tác là sự phối hợp hòa bình giữa các chủ thé quan hệ quốc tế. Hợp tác giữa các chủ thể quốc tế bao gồm các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa.

Trong đó quan hệ quốc tế trên lĩnh vực chính trị và kinh tế có vai trò quan trọng nhất. Quan hệ chính trị quốc tế Theo Bách Khoa Triết hoc (1983), chính tri là những công việc nhà nước, là phạm vi hoạt động gắn với những quan hệ giai cấp, dân tộc và các nhóm xã hội khác nhau mà hạt nhân của nó là vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước. Chính trị quốc tế là sự tham gia vào đời sống quốc tế của nhà nước dân tộc, các tổ chức quốc tế, các tô chức phi chính phủ, các phong trào chính trị, các tập đoàn xuyên quốc gia. với mức độ khác nhau và vì mục tiêu, lợi ích quốc gia, khu vực và quốc tế khác nhau [4, tr.

Biểu hiện của quan hệ chính trị quốc tế được thé hiện qua những cuộc viếng thăm, hội đàm, hội nghị của các tô chức quôc tê, các ủy ban song phương và đa 19 phương, các tổ chức văn hóa, kinh tế, giáo dục về các lĩnh vực cũng như xung đột chiến tranh, các chính sách đối ngoại giữa các quốc gia. Đặc điểm của những sự kiện này là có ít nhất hai nhà nước của quốc gia tham gia [4, tr. Quan hệ chính trị quốc tế chịu tác động từ nhiều nhân tố khác nhau. Theo tác giả Nguyễn Hoàng Giáp (201 1) trình bày trong cuốn “Một số vấn đề chính trị quốc tế trong giai đoạn hiện nay”, các nhân tố này bao gồm: nhân tố thời đại và toàn cầu hóa, cuộc cách mạng khoa học — công nghệ, nhân tố địa — chính trị, chủ nghĩa khủng bố quốc tế, sức mạnh quốc gia và sự chi phối của các cường quốc, các van dé chung như biến đổi khí hậu, dịch bệnh.

Như vậy, quan hệ chính trị quốc tế là sự tham gia vào đời sống quốc tế của các chủ thê chính trị quốc tế với các mức độ khác nhau và vì mục tiêu quốc gia, khu vực, quốc tế khác nhau. Trong luận văn này, tác giả nghiên cứu về quan hệ chính trị giữa hai quốc gia Thái Lan và Myanmar chính là một mối quan hệ chính trị quốc tế. Vì vậy, tác sẽ sẽ tập trung phân tích các yếu tố tác động tới mối quan hệ này như nhân tố thời đại và toàn cầu hóa, cách mạng khoa học — công nghệ, nhân tố địa chính trị, chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Sau đó, tác giả sẽ phân tích các chính sách đối ngoại, các cuộc viếng thăm của lãnh đạo các cấp, hội đàm, hội nghị, các ủy ban song phương và đa phương.

để làm rõ được tình hình hợp tác chính trị giữa hai nước Thái Lan và Myanmar. Quan hệ kinh tế quốc tế Kinh tế là những cách thức và phương thức của con người trong một xã hội nhất định, dùng dé sản xuất và trao đổi sản phẩm với nhau [5]. Quan hệ kinh tế quốc tế là mối quan hệ kinh tế lẫn nhau giữa hai hay nhiều nước [18, tr. Nghiên cứu về quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia cần tìm hiéu về giá trị thương mại quốc tế giữa hai quốc gia đó.

Theo Ủy ban của Liên hợp quốc về Luật thương mại quốc tế (UNCITRAL), thương mại quốc tế khi được hiểu theo nghĩa rất rộng, bao gồm các hoạt động kinh doanh trên thị trường quốc tế, theo đó bao gồm các hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế, từ mua bán hàng hóa hữu hình đến các dịch vụ như bảo hiểm, tài chính, tín dụng, chuyền giao công nghệ, thông tin, vận tải, du lich. 20 Hoạt động thương mại giữa hai quốc gia được thực hiện bằng nhiều hình thức như xuất và nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, gia công thuê cho nước ngoài và thuê nước ngoài gia công, tái xuất khâu và chuyên khẩu và xuất khẩu tại chỗ. Trong đó hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ là chủ yếu và giữ vai trò quan trọng nhất [15, tr. Còn đầu tư quốc tế là sự di chuyên tài sản như vốn, công nghệ, kỹ năng quan lý.

từ nước này sang nước khác dé kinh doanh nhằm mục dich thu lợi nhuận cao trên phạm vi toàn cầu [10, tr. Như vậy, khi nghiên cứu về quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia, cần nghiên cứu về quan hệ thương mại (xuất — nhập khẩu hàng hóa) và quan hệ đầu tư giữa hai nước. Quan hệ kinh tế quốc tế hiện nay chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như sự phát triển kinh tế thị trường và thực hiện nên kinh tế mở cửa, toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, sự phát triển của khoa học — công nghệ, sự biến đổi của khí hậu và dịch bệnh, sự thành lập các liên kết kinh tế khu vực và liên khu vực, xu hướng phát triển và lớn mạnh của các công ty xuyên quốc gia. Đặc biệt, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương hiện nay dang trở thành trung tâm phát triển kinh tế mới của thé giới.

Như vậy, tìm hiểu về quan hệ kinh tế quốc tế là tìm hiểu về sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế quốc tế. Luận văn nghiên cứu về quan hệ giữa Thái Lan — Myanmar trên lĩnh vực kinh tế chính là nghiên cứu về sự phụ thuộc kinh tế giữa hai nước này.