chương 1 thì được hiểu là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Việc tái hiện tiến trình quan hệ Australia-Việt Nam trong luận án được thực hiện chủ yếu dựa trên những chính sách do Australia đề ra, bối cảnh lịch sử và những yếu tố tác động đến việc đưa ra nhũng chính sách cụ thể của Australia trong quan hệ vói Việt Nam. Cũng cần làm rõ rằng ỏ đây chúng nhấn mạnh các chính sách của Australia trong quan hệ với Việi Nam nhiều hơn là của Việt Nam đổi vói Australia. Việc chúng tôi đề cập quá trình hình thành và phát triển của mối quan hệ chủ yếu dựa trên tư liệu phía Australia Idiông có nghĩa là chúng tôi cho rằng Đảng và nhà núổc ta không chủ động trong sự phát triển của mối quan hệ này.
Việc phát triển quan hệ vói Australia LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 nằm trong đưòng lối đói ngoại chung của Đảng và chính phủ ta. Trong điều kiện đất nưổc còn nhiều khó khăn của thòi kỳ sau chiến tranh và trong tình trạng bị cô lập về ngoại giao vào thập niên 1980, chủ trương của ta là cổ gắng lạo những điều kiện quốc tế thuận lợi nhất cũng như tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ quốc tế đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nưổc của chúng ta. Đảng và nhà nước ta đã tỏ ra nhạy bén và kịp thòi nắm bắt nhừng cơ hội để cải thiện và phát triển quan hệ với các nũổc bên ngoài, phá dần thế bao vây cấm vận mà các thế lực thù địch tạo nên đối vối chúng ta. Thành công trong quan hệ với Australia thể hiện sự đúng đắn của những chính sách đối ngoại mà Đảng ta đã đề ra trong hòn một thập kỷ qua.
Quan hệ với Việt Nam của Australia trong hơn hai thập kỷ trên nằm trong chính sách Đông Dương của Australia và bị chi phối bổi rất nhiều yếu tổ, trong đó có những vấn đề xảy ra ỏ Đông Dương, tác động trực tiếp đến Australia như vấn đề người tỵ nạn và không tác động trực tiếp đến Australia như xung đột ỏ Campuchia. Nghiên cứu quan hệ Australia-Việt Nam trong bói cảnh những vấn đề trên được thực hiện trong luận án ổ những thòi điểm có liên quan, do đó chúng tôi cũng sẽ đề cập thái độ và chính sách của Australia đối vói hai vấn đề nêu trên trong luận án. Ngoài ra, quan hệ Australia - Việt Nam còn chịu sự tác động đan xen của các mối quan hệ ữong và ngoài khu vực, vì vậy để làm sáng tỏ những vấn đề liên quan chúng tôi có đề cập đến chính sách của ASEAN, Mỹ, Trung Quốc và một vài nước khác. Cụm từ Đông Dương (Indochina) chúng tôi sử dụng trong luận án không bao hàm một ý nghĩa nào khác ngoài việc chỉ đây là một khu vực địa lý nằm ỏ Đông Nam A.
sỏ dĩ chúng tôi sử dụng thuật ngũ' này là vì cả giổi chính trị cũng như giới nghiên củu Australia thưòng dùna cụm từ Đôna Dương để chỉ ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia, rất nhiều chính sách của Australia đưa ra là chung cho cả ba nưổc trong thòi gian nói trên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 về mốc thời gian, việc xác định phạm vi nghiên cứu về mặt thời gian từ năm 1973 và điểm kết thúc là năm 1995 bỏi những lý do sau. Năm 1973 là thòi điểm quan hệ ngoại giao giữa hai nước được thiết lập, khỏi đầu cho sự phát triển của quan hệ Australia-Việt Nam. Trải qua hơn hai mươi năm với những thăng trầm, đến giữa những năm 90 có những dấu hiệu để khẳng định sự trưỏng thành và tính bền vững của mối quan hệ này.
Việc quan hệ Việt Nam-Mỳ được thiết lập và Việt Nam gia nhập ASEAN vào tháng 7 năm 1995 cho thấy môi trường quốc tế và khu vực của quan hệ Australia-Việt Nam đã thay đổi cơ bản. Chuyến đi thăm Australia của Tổng Bí thư Đỗ Mưòi cùng năm có thể coi là những mốc đánh dấu thắng lợi của chính sách đổi mới trong đường lói dối ngoại khu vực của Đảng ta. Việc quan hệ Australia - Việt Nam vẫn tiếp tục duy trì và phát triển tốt đẹp sau khi Liên Đảng lên cầm quyền vào tháng 3 năm 1996 thể hiện sự tniổng thành và ổn định của mối quan hệ này.2 Hơn nữa, từ năm 1995 Việt Nam đã là thành viên của tổ chức ASEAN do đó chính sách phát triển quan hệ với Việt Nam của Australia sẽ nằm trong tổng thể những chính sách của Australia đói với ASEAN. Chưa phải là điểm kết thúc, nhưng với những lý do trên chúng tôi coi quan hệ Autralia - Việt Nam từ năm 1995 đến nay đã phát triển sang một trang mới, mang tính chất ổn định và bền vững hơn.
Vì những lý do trên, chúng tôi giói hạn mốc cuối của đề tài Quan hệ Australia - Việt Nam vào năm 1995. C ơ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN c ứ u Cơ sỏ lý luận để nghiên cứu đề tài là hệ thống nhận thức luận Mácxít, bao gồm chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Trên cơ sỏ đó, mọi chính sách, mọi sự kiện và vấn đề liên quan đến quan hệ Australia- Việt Nam đều được xem xét một cách biện chung trone xu thế phát triển lịch sử. Việc đánh giá các chính sách và các vấn đề phải được xem xét trong từng hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong tổng hòa các mối liên hệ khác nhau.
Cơ sỏ lv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 luận trên cho phép tác giả có cái nhìn khách quan, biện chứng và khoa học đối vói tiến trình phát triển của mối quan hệ Australia-Việt Nam trong thòi gian hơn hai mươi năm từ khi thiết lập đến giữa thập niên 90. Đồng thời, hệ thống nhận thức luận Mácxít còn làm nền tảng để tác giả phân tích đánh giá các sự kiện, các vấn đề nảy sinh trong quá trình quan hệ Australia-Việt Nam cũng như giúp tác giả đưa ra nhũng kiến giải và nhận định về mối quan hệ này. Luận án trình bày các vấn đề theo phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic. Việc tái hiện tiến trình phát triển quan hệ Australia-Việt Nam được trình bày theo trình tự thời gian và hoàn toàn dựa trên cơ sỏ tư liệu lịch sử.
Trong khi hoàn toàn trung thành với nguồn tư liệu tiếp cận được, tác giả dùng phép lôgíc để phân tích và đánh giá các chính sách và các vấn đề lịch sử, phân tích nguyên nhân và hệ qủa của các chính sách đó. Đồng thời trong luận án cũng sử dụng kết hợp các phương pháp thống kê, biên niên, đối chiếu so sánh và biểu đồ v. trong mối quan hệ biện chứng giữa logic và lịch sử. TƯ LIỆU SỬ DỤNG NGHIÊN CỨƯ Đề tài được thực hiện dựa trên những nguồn tư liệu sau: - Dòng tư liệu chính thổng bằng tiếng Việt và tiếng Anh bao gồm: + Các văn kiện tài liệu do các cơ quan Đảng và Chính phủ Việt Nam ấn hành.
Đây là cơ sỏ để chúng tôi nghiên cứu về đường lói chính sách của Đảng và Chính phủ ta về đưòng lối đối ngoại nói chung và đưòng lổi chính sách trong quan hệ vói Australia nói riêng. + Các ấn phẩm do Nhà XB Quốc gia Australia (Australian Government Publishing Service) phát hành nhũ: Parliamentary Debates, The Commonwealth Records, Australian Foreign Affairs Records (trúỏc kia là Current Notes on International Affairs), Annual Report và Backgrounder của Bộ ngoại giao Australia. Các ấn phẩm này cung cấp nhung thông tin về đưòng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 lối và các chính sánh cụ thể của Australia trong quan hệ đối ngoại. Đây là một nguồn tư liệu đáng tin cậy để chúng tôi tìm hiểu và nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến đề tài.
- Các công trình nghiên cứu bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Nga của các tác giả trong ngoài nước. Đặc biệt trong số này có các tài liệu nghiên cứu của các cơ quan nghiên cứu thuộc Thượng viện Australia như Senate Standing Committee of Foreign Affairs and Defence, và Parliamentary Joint Committee for Foreign Affairs and Defence; các bài đăng trên các tạp chi chuyên ngành như Australian Studies, Australian Journal o f Politics and History, Contemporary Southeast Asia, Bulletin o f Concerned Asian Scholars v. cho thấy những đánh giá khác nhau về các vấn đề chúng tôi quan tâm. - Hồi ký của các nhà hoạt động chính trị Australia vào thòi kỳ trên như Gough Whitlam, Malcolm Fraser, Bob Hawke, Bill Hayden.
- Báo và tạp chí (Tiếng Việt và tiếng Anh). - Các số liệu do Đại sứ quán Australia tại Hà Nội cung cấp và các số liệu thu thập được ỏ các Bộ ngành có liên quan. - Ngoài ra, bản thân tác giả may mắn có điều kiện đi học một thời gian tại Đại học Melbourne, Australia. Ngoài những nguồn tư liệu chúng tôi tiếp cận được tại các thư viện lớn của Australia, chúng tôi còn có dịp gặp gõ trao đổi với một số nhà nghiên cứu ngưòi Australia như Giáo sư David Chandler của Đại học Monash, Giáo sư Robert Manne của Đại học La Trobe, Tiến sĩ Derek MacDougall của Đại học Melbourne, Giáo sư Ben Kieman của Đại học Yale (Hoa Kỳ), v ề một vài vấn đề chúng tôi không tìm được lời lý giải qua các trang tư liệu (do một bộ phận tư liệu lưu trữ chưa đến thòi hạn sử dụng cho mục đích nghiên cứu), chúng tôi cũng đã mạnh dạn xin gặp aỡ trao đổi vói những người đã từng giữ những trọng trách như nsài Malcolm Fraser, nguyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 16 Thủ tướng Australia từ tháng 11 năm 1975 đến tháng 3 năm 1983; viết thư trao đổi với ngài Anthony Street, nguyên Bộ trưỏng ngoại giao Australia từ tháng 9 năm 1980 đến tháng 3 năm 1983.
Những cuộc gặp gõ với các nhà nghiên cứu cũng như các nhà hoạt động chính trị trên đã giúp chúng tôi có một cái nhìn toàn diện, thực tế hơn đói vói những vấn đề chúng tôi quan tâm. - Một khó khăn cho chúng tôi khi nghiên cứu đề tài này là hạn chế về mặt tư liệu phía Việt Nam. Ngoài việc khai thác được toàn bộ số tư liệu hiện giữ tại Lưu trữ Bộ Ngoại giao3, chúng tôi chưa có điều kiện tiếp cận các nguồn tư liệu khác phản ánh trực tiếp chính sách cụ thể của Đảng và chính phủ ta trong quan hệ với Australia trong thòi gian trên. Đây là một khó khăn đối với chúng tôi, đồng thời cũng là một hạn chế của chúng tôi khi thực hiện đề tài này.
ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ẤN + Tập hợp và hệ thống hóa nguồn tư liệu và kết quả nghiên cứu về quan hệ Ausừalia-Việt Nam cũng như về chính sách đối ngoại khu vực của Australia nói chung.