đặt vấn đề thiết kế và xây dựng một nhà nước pháp quyền: mạnh mẽ, sáng suốt, hoạt động vì lợi ích của nhân dân. Nguyên tắc chung xây dựng bộ máy nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm: o Xây dựng Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước. Quốc hội biểu quyết ngân sách và giải quyết những vấn đề chung trên phạm vi toàn quốc theo chức năng của mình, xây dựng hiến pháp, pháp luật, chuẩn y các hiệp ước mà Chính phủ ký với nước ngoài, biểu quyết ngân sách, danh sách Thủ tướng và các Bộ trưởng. 17 Vũ Ngọc Linh Chi – 2057080012 Quan hệ công chúng chuyên nghiệp K40 o Xây dựng một Chính phủ mạnh, hoạt động có hiệu quả.
Chính phủ là cơ quan hành pháp cao nhất của Nhà nước, hoạt động trên cơ sở Hiến pháp, pháp luật, là trung tâm đầu não điều chỉnh mọi hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước. o Bộ máy tư pháp gồm tòa án viện kiểm sát hoạt động độc lập theo pháp luật và lương tâm không phụ thuộc với bất cứ một quyền lực nào. Thẩm phán được Chính phủ bổ nhiệm. Khi xét xử có sự tham gia của phụ (hội) thẩm nhân dân.
Quyền bào chữa, biện hộ của các bị cáo được bảo đảm. Tư tưởng Hồ Chí Minh về bộ máy tư pháp thể hiện tính dân chủ. hiện đại đáp ứng nguyện vọng của nhân dân về một nền công lý sáng suốt. o Xây dựng một nền hành chính hiện đại từ trung ương đến địa phương và cơ sở.
Trong quan niệm của mình, Hồ Chí Minh rất chú ý mối quan hệ giữa chính quyền các cấp và hiệu quả hoạt động của Nhà nước tùy thuộc ở việc xử lý mối quan hệ đó. o Nền hành chính tập trung theo nguyên tắc dân chủ. Để nền hành chính hoạt động có hiệu quả, Hồ Chí Minh quan tâm tới giải quyết mối quan hệ giữa chính quyền các cấp. Theo đó, nhà nước trung ương thực hiện sự thống nhất tập trung công việc có tính chất quốc gia, còn chính quyền địa phương giải quyết những công việc theo chức năng, quyền hạn của mình.
Hội đồng nhân dân do nhân dân bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương, quyết định những vấn đề trong phạm vi của mình nhưng phải theo đúng Hiến pháp và pháp luật. o Tùy theo hoàn cảnh lịch sử để vận dụng sáng tạo, nhưng vẫn bảo đảm quy định của Hiến pháp và pháp luật, nhằm đem lại hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong mọi tình huống Những nội dung tổ chức bộ máy nhà nước được Hồ Chí Minh vận dụng linh hoạt, phù hợp điều kiện lịch sử trong từng giai đoạn cụ thể, tránh được sự xơ cứng, trì trệ, giáo điều, rập khuôn. Có thể xem đó là chuẩn mực, kiểu mẫu để tiếp tục đẩy mạnh cải cách bộ máy nhà nước, nền hành chính quốc gia giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay. Tổ chức quyền lực nhà nước phải có sự phân công, phân quyền và kiểm tra, giám sát lẫn nhau nhằm phòng tránh sự lạm quyền và bảo đảm chủ quyền của nhân dân.
Theo Hồ Chí Minh, để nhà nước thực sự là của dân, do dân, vì dân thì trong tổ chức quyền lực nhà nước phải có sự phân công, phân quyền rõ ràng, có sự kiểm tra và giám sát lẫn nhau giữa các nhánh quyền lực. Điều 18 Vũ Ngọc Linh Chi – 2057080012 Quan hệ công chúng chuyên nghiệp K40 này không chỉ nhằm phòng tránh sự độc đoán, chuyên quyền dẫn đến lồng quyền, lạm quyền, xâm hại đến các quyền, tự do và dân chủ của nhân dân mà còn bảo đảm cho nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, có tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân. Xây dựng chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt; xây dựng chế độ trách nhiệm của nhà nước, của chính phủ đối với nhân dân Theo Hồ Chí Minh, để có được chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt của nhân dân thì trong tổ chức bộ máy nhà nước còn phải tinh gọn, phân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm giữa các cơ quan nhà nước, giữa chính quyền trung ương và địa phương; phải giáo dục, bồi dưỡng và xây dựng được một đội ngũ cán bộ, công chức vừa hồng, vừa chuyên; phải phát huy dân chủ rộng rãi và phải biết dựa vào nhân dân để xây dựng và cổng cố chính quyền cách mạng. Bên cạnh đó, để có chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt và chịu trách nhiệm trước nhân dân, theo Hồ Chí Minh cần phải có biện pháp phòng tránh và kiên quyết chống lại những căn bệnh thường gặp trong bộ máy nhà nước như tham ô, lãng phí, quan liêu.
Nếu không thường xuyên và kiên quyết chống lại những căn bệnh đó sẽ làm hủy hoại, suy yếu và biến dạng nhà nước. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thông nghiệp vụ. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ, công chức là nguồn vốn của nhà nước; công việc thành hay bại đều do cán bộ tốt hay xấu; chủ trương, chính sách dù có hay, có tốt mấy đi chăng nữa nhưng nếu không có đội ngũ cán bộ với phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn thì cũng không thể thực hiện được. Do vậy, nhà nước chỉ thực sự là của dân, do dân, vì dân khi và chỉ khi có được một đội ngũ cán bộ, công chức vừa hồng, vừa chuyên.
Xây dựng một nền tư pháp độc lập, chỉ tuân theo pháp luật, là thành trì của công lý và lẽ phải. Quan điểm và tư tưởng xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nền tư pháp trong nhà nước của dân, do dân, vì dân là làm sao để tòa án được độc lập và chỉ tuân theo pháp luật trong quá trình xét xử. Theo Người, chỉ có độc lập thì tòa án mới có đủ khả năng bảo vệ chế độ nhà nước, chế độ xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ công lý và công bằng xã hội. 19 Vũ Ngọc Linh Chi – 2057080012 Quan hệ công chúng chuyên nghiệp K40 Dân chủ và thực hành dân chủ trong tưởng Hồ Chí Minh mang những nét độc đáo.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ được thể hiện rất rõ ở ba thành tố, đó là: triết lý về con người, về công quyền và về thiết chế xã hội. Trước hết về con người, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, con người là quý giá nhất. Nên mọi hoạt động của nhà nước, của xã hội, của mối người đều phải nhằm mục đích đem đến những điều tốt đẹp nhất cho con người. Thành tố thứ hai trong tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh là công quyền.
Quyền của nhân dân, quyền của công dân, quyền của từng tập đoàn công dân trong dân tộc và trong xã hội. Đối với Hồ Chí Minh, quyền hạn luôn đi đôi với nghĩa vụ, với trách nhiệm. Thành tố thứ ba là thiết chế xã hội. Người đề cao tư tưởng về một xã hội theo luật (thay chế độ ra các sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật).
Luật nêu rõ dân có quyền hạn, có lợi ích, có trách nhiệm đối với nhà nước và xã hội. Chính phủ phải đặt lợi ích của nhân dân nên trên hết, nếu làm hại dân thì dân có quyền đuổi. Đảng và đoàn thể phải ở trong xã hội, phải do dân tổ chức. Kết hợp hài hòa giữa đạo đức và pháp luật trong quản lý xã hội.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực về sự kết hợp đạo đức và pháp luật, chú trọng giáo dục đạo đức đi đôi với không ngừng tăng cường vai trò, sức mạnh của luật pháp. Đây chính là một nét đặc sắc trong tư tưởng, phong cách Hồ Chí Minh về nhà nước, pháp luật và về quản lý xã hội. Theo Hồ Chí Minh việc đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu, lợi ích của nhân dân là tiêu chí số một để đánh giá hiệu quả năng lực hoạt động của nhà nước. Muốn đạt được mục đích nhân bản đó, vấn đề đặt ra là phải bằng mọi cách giữ cho được định hướng hoạt động của nhà nước, bảo đảm cho bộ máy thật sự trong sạch.
Nếu hoạt động của nhà nước kém hiệu quả, bộ máy quan liêu, đội ngũ cán bộ công chức, nhất là cán bộ chủ chốt, bị thoái hóa, biến chất thì nhà nước đó đã trượt ra khỏi quỹ đạo dân chủ nhân dân, trở thành một thế lực đối lập với nhân dân. Bằng nhạy cảm chính trị, chiêm nghiệm thực tiễn của mình, Hồ Chí Minh đã phát hiện và cảnh báo ngay từ rất sớm những căn bệnh có thể phát sinh làm biến dạng, tha hóa nhà nước. Quán triệt phép biện chứng duy vật, Hồ Chí Minh ý thức rằng, quản lý đất nước, xã hội là một việc làm khó, cán bộ, công chức của ta lại ít kinh nghiệm, chưa qua đào tạo, chắc chắn có thiếu sót, sai lầm, nhưng nếu biết thành thật, học hỏi, đặt lợi ích nhân dân lên trên hết, trước hết thì có thể khắc phục, sửa chữa được. 20 Vũ Ngọc Linh Chi – 2057080012 Quan hệ công chúng chuyên nghiệp K40 Theo Hồ Chí Minh, nguy hại nhất là khi được nhân dân ủy quyền, một số cán bộ, công chức “đã vác mặt làm quan cách mạng”, kéo bè, kéo cánh để thu vén lợi ích cá nhân.
Vì ích kỷ, chủ nghĩa cá nhân mà trong bộ máy nhà nước từ Trung ương đến địa phương đã nảy sinh những “lỗi lầm rất nặng” làm biến dạng nhà nước. Hồ Chí Minh sớm cảnh báo những căn bệnh khá phổ biến, đó là trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo. Người chỉ ra thực chất, hình thức biểu hiện phong phú của các căn bệnh này, gọi đó là “giặc nội xâm” hết sức nguy hiểm và gây hậu họa nghiêm trọng, làm thất thoát tiền của nhà nước, chậm tốc độ phát triển, nhất là làm xói mòn niềm tin của dân, làm cho dân xa nhà nước. Vì thế, chống đặc quyền, đặc lợi, khắc phục những tiêu cực trong bộ máy nhà nước là nhu cầu và việc làm thường xuyên, đảm bảo cho nhà nước thật sự là công bộc của dân.
Nếu thấu hiểu và làm đúng tư cách đó thì mỗi cán bộ, công chức có thể phòng tránh, ngăn ngừa, không phạm phải những lỗi lầm kể trên. Còn nếu “Ai đã phạm những lầm lỗi trên này thì phải hết sức sửa chữa; nếu không tự sửa chữa thì Chính phủ sẽ không khoan dung”.
