LỜI MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết Việt Nam là một nước nông nghiệp người dân sống ở nông thôn là chủ yếu chiếm tới hơn 70% dân số. Vì vậy, xây dựng và phát triển nông thôn về mọi mặt là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, là vấn đề bức thiết và quan trọng. Trong những năm qua đời sống của người dân nông thôn trên cả nước nói chung và đời sống của người dân tại xã Tân Cương - TP Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên nói riêng đã có phần được cải thiện bởi đã có nhiều chương trình, dự án được triển khai và thực hiện như: Chương trình xóa đói giảm nghèo, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn.
Tuy nhiên, những dự án và chương trình này mới chỉ giải quyết được một số khía cạnh của đời sống nông thôn (như về cơ sở hạ tầng, môi trường hay thu nhập), chưa giải quyết một cách toàn diện về mọi mặt của nông thôn. Do đó tại đại hội Đảng lần thứ X khi định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 của Đảng ta, tại nghị quyết số 26/NQ-TW Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân và nông thôn đã khẳng định “Hiện nay và nhiều năm tới, vấn đề nông nghiệp và nông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng”, trong đó để làm được điều đó thì phải có một chương trình, dự án mang tính toàn diện. Từ khi phong trào xây dựng nông thôn được phát động nó đã lan tỏa đến mọi vùng miền trên Tổ quốc, nông thôn Việt Nam đã có nhiều khởi sắc. Từ những năm 2009 trở về trước, Tân Cương còn gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển kinh tế, nhưng sau 5 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM, tất cả các mặt của xã đã có nhiều thay đổi đáng kể, đời sống của nhân dân đã được cải thiện, điều đặc biệt là tăng trưởng kinh tế đang theo chiều hướng tích cực nhằm đẩy nhanh quá trình CNH – HĐH đất nước.
n 2 Vì vậy chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã có những tác động nhất định đến cơ sở hạ tầng của xã Tân Cương trong những năm vừa qua. Nên em đã tiến hành nghiên cứu đề tài :“Tìm hiểu quá trình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí Nông Thôn Mới của Xã Tân Cương – TP Thái Nguyên – Tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích - Củng cố kiến thức, nâng cao khả năng tiếp cận cũng như làm việc trực tiếp với môi trường thực tế: “Học đi đôi với hành”. - Thâm nhập vào môi trường thực tế.
- Nâng cao nhận thức vai trò và trách nhiệm đối với nghành nghề mình đang học. - Biết tổ chức và thực hiện công việc của cá nhân. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung - Đề tài tập trung nghiên cứu Tìm hiểu quá trình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí nông thôn mới của xã Tân Cương để từ đó đề xuất ra một số giải pháp duy trì và đẩy mạnh mô hình nông thôn mới tại địa phương ngày càng phát triển.
Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu các dự án PTNT đã và đang thực hiện tại Xã Tân Cương. - Tìm hiểu quá trình triển khai, thực hiện xây dựng cơ sở hạ tại Xã Tân Cương. - Ðiều tra được sơ lược về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Tân Cương. - Đưa ra những khó khăn, thuận lợi trong khi thực hiện xây dựng nông thôn mới tại xã Tân Cương - TP Thái Nguyên.
Nội dung và phƣơng pháp thực hiện 1. Nội Dung - Tìm hiểu quá trình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí nông thôn mới của xã Tân Cương - TP Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên. Phương pháp thực hiện Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp - Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp là phương pháp thu thập các thông tin, số liệu có sẵn thường có trong các báo cáo về xây dựng hạ tầng hoặc các tài liệu đã công bố. Các thông tin này thường được thu thập từ các cơ quan, tổ chức, văn phòng.
- Trong phạm vi đề tài em thu thập các số liệu đã được công bố liên quan đến vấn đề nghiên cứu tại UBND Xã Tân Cương. - Số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Xã Tân Cương. - Báo cáo tiến độ, công tác quản lý, kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng Nông Thôn Mới qua các giai đoạn. - Số liệu thống kê của UBND xã thu thập ở trên báo, trên internet liên quan tới Nông Thôn Mới.
Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp - Phương pháp PRA: PRA là một loạt các biện pháp tiếp cận và phương pháp khuyến khích lôi cuốn người dân tham gia cùng chia sẻ thảo luận, phân tích kiến thức của họ về đời sống, điều kiện nông thôn để họ lập kế hoạch thảo luận cũng như thực hiện và giám sát, đánh giá. Đề tài này em đã sử dụng các công cụ PRA sau: - Quan sát trực tiếp: Quan sát một cách có hệ thống các sự việc, sự vật, sự kiện với các mối quan hệ và trong một bối cảnh tồn tại của nó. Quan sát trực tiếp cũng là một phương cách tốt để kiểm tra chéo những câu trả lời của người dân địa phương. Trong quá trình nghiên cứu đề tài em sử dụng n 4 phương pháp quan sát trực tiếp thực trạng hạ tầng kinh tế - xã hội, môi trường… trên địa bàn xã.
- Phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp đối với một số cán bộ xã và nhân dân để tìm hiểu về quá trình thực hiện chương trình xây dựng NTM nói chung và cơ sở hạ tầng nói riêng. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn và xu hướng thực hiện trong tương lai. Tìm hiểu vai trò của người dân trong thực hiện các công việc. Phương pháp xử lý và phân tích các thông tin + Phân tích thông tin thứ cấp - Tiến hành phân loại, sắp xếp thông tin theo thứ tự ưu tiên về độ quan trọng của thông tin.
- Đối với các thông tin là số liệu thì tiến hành lập các bảng biểu. + Phương pháp thống kê - Là phương pháp tổng hợp các số liệu liên quan đến nội dung của đề tài thu được để tiến hành phân tích so sánh nhằm làm rõ các vấn đề cần nghiên cứu. - Qua các số liệu thống kê ta có thể thấy được tính quy luật của các hiện tượng nghiên cứu và rút ra được những nhận xét, kết luận chính xác. Thời gian và địa điểm thực tập 1.Thời gian + Tháng 8: Tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến đề tài và xây dựng đề cương.
+ Từ ngày 1/9-15/12 : Về địa phương: “Tìm hiểu quá trình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí Nông Thôn Mới tại Xã Tân Cương-TP Thái Nguyên”. Địa điểm thực tập Xã Tân Cương - TP Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2.
Một số khái niệm cơ bản 2. Khái niệm nông thôn Hiện nay trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau về nông thôn. Có quan điểm cho rằng cần dựa vào chỉ tiêu phát triển cơ sở hạ tầng, có nghĩa vùng nông thôn có cõ sở hạ tầng không phát triển bằng vùng đô thị. Quan điểm khác lại cho rằng nên dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trường phát triển hàng hóa và khả năng tiếp cận thị trường.
Một số quan điểm khác nêu ra, vùng nông thôn là vùng có dân cư làm nông nghiệp là chủ yếu, tức là nguồn sinh kế chính của cư dân trong vùng là sản xuất nông nghiệp. Những ý kiến này chỉ đúng khi đặt trong bối cảnh cụ thể của từng nước. Như vậy, khái niệm về nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, nhìn nhận dưới góc độ quản lý, có thể hiểu “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân.
Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác” 2. Nông thôn mới Trong Nghị quyết số 26-NQ/TW đưa ra mục tiêu: Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự xã hội được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng nâng cao. n 6 Như vậy, nông thôn mới trước tiên phải là nông thôn, không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay, có thể khái quát theo 5 nội dung cơ bản sau: Làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; sản xuất phải phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hóa; đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn ngày càng được nâng cao; bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ và phát triển; xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ. Nông thôn mới chính là nông thôn tiến bộ, cơ sở hạ tầng đồng bộ, đời sống văn hóa phong phú.
Song, có điều không bao giờ thay đổi là nông thôn mới cũng phải giữ được tính truyền thống, những nét đặc trưng nhất, bản sắc từng vùng, từng dân tộc và nâng cao giá trị đoàn kết của cộng đồng, mức sống của người dân. Mô hình nông thôn mới được quy định bởi các tính chất: Đáp ứng yêu cầu phát triển; có sự đổi mới về tổ chức, vận hành và cảnh quan môi trường; đạt hiệu quả cao nhất trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội; tiến bộ hơn so với mô hình cũ; chứa đựng các đặc điểm chung, có thể phổ biến và vận dụng trên cả nước.