Ộ BỘ TƯ PHÁP TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HA NOI QUÁ TRÌNH PHAT TRIEN PHÁP LUẬT DAT DAI VIỆT NAM TỪ NAM 1945 DEN NAY Chu nhiém dé tai: PGS. Nguyén Quang Tuyén Thu ký dé tài: ThS. Đỗ Xuân Trọng Hà Nội - 2017 NHỮNG NGƯỜI THAM GIA THUC HIEN DE TÀI m - - TƯ CÁCH STT HỌ VÀ TÊN NƠI CÔNG TÁC THAM GIA Chủ nhiệm dé tài; 1 | PGS. Nguyễn Quang Tuyến Trường DH Luật HN | Tác giá Báo cáo tổng thuật và Chuyên dé 03 2 Ths.
Đỗ Xuân Trọng Trường DH Luật HN | Thu ký dé tài | Hoc vién Chinh tri 3 | PGS. Trần Thi Minh Châu | Quốc gia Hồ Chi | Tác giả Chuyên dé 01 Minh - Hội Khoa học Đất Đông tác giả 4 TS. Nguyên Đình Bông ` Việt Nam Chuyên đề 02 - Tổng cục Quản lý Đông tác giả 5 Ths. Nguyễn Thị Thu Hong fl.
Dat dai Chuyén dé 02 MỤC LỤC Trang PHAN I: Báo cáo tông thuật. PHAN II: Các chuyên đề nghiên cứu. 74 Chuyên dé 1: Pháp luật Việt Nam về chế độ sở hữu dat dai. TìAn Thị Minh CHAU vecccccececsccsssevesvecssesveesssescsssevssesvesveasevesesseeees 74 Chuyên đề 2: Pháp luật quản ly Nhà nước về dat đai 1945 - 2015.
Nguyễn Đình Bỏng. Nguyễn Thị Thu Hông.- 141 Chuyên đề 3: Pháp luật về sử dung đất dai ở Việt Nam từ năm 1945 - nay. Nguyễn Quang THyỄNn. 241 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO1.
ecececesecececscsescecscececececescscecscecscseseavsvevens 246 PHẢN I BAO CÁO TONG THUAT BAO CAO TONG THUAT DE TÀI NGHIEN CUU KHOA HOC CAP TRUONG Dé tai: PHAP LUAT DAT DAI VIET NAM TU NAM 1945 - NAY 1. Tinh cấp thiết của việc nghiên cứu 1.Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, hệ thống pháp luật đất đai có tác động, ảnh hướng mạnh mẽ đến toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội của đất nước. Hệ thống pháp luật đất đai ra đời đã góp phan tích cực thúc day sự phát triển đất nước; công tác quản lý nhà nước về đất đai từng bước đi vào nề nếp; quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất được pháp luật ghi nhận và bảo hộ: thị trường BĐS được hình thành và phát triển không chỉ giải quyết bài toán đất đai cho các nhu cầu sử dụng đất của xã hội mà còn biến đất đai trở thành nguồn lực, nguồn vốn to lớn để phát triển đất nước v. Đặc biệt hệ thống pháp luật dat dai trong thời kỳ đổi mới toàn điện dat nước đã có bước phát triển mạnh mẽ với việc mở rộng các quyền của người sử dụng đất và cho phép họ được chuyển quyền sử dụng đất trong thời hạn giao đất, cho thuê đất; xác lập khung pháp lý bình dang về quyền và nghĩa vụ của mọi chủ thể sử dung đất; nâng cao tính công khai, minh bạch thông tin vẻ dat dai đi đôi với cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính vé dat đai, chú trọng việc tham vẫn của người dân, dé cao trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền và hướng tới việc xác lập mô hình quản trị đất đai hiện đại v.
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, qua thực tiễn thi hành cho thấy hệ thống pháp luật đất đai còn bộc lộ một số khiếm khuyết, hạn chế chưa đáp ứng yêu cầu của công cuộc đây mạnh toàn diện công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc té. Song hành với sự ra đời va phat triển của chế độ dân chủ, nhân dân; hệ thống pháp luật dat dai đã ghi dấu ấn đậm nét trong lịch sử lập pháp Việt Nam. Nhân kỷ niệm 70 năm thành lập Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (ngày 06/01/1946 - ngày 06/01/2016) và chuẩn bị kết thúc năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII là dịp dé chúng ta đánh giá, nhìn nhận lich sử xây dựng và phát triển hệ thống pháp luật đất đai nhằm nhận diện những thành tựu và những hạn chế; trên cơ sở do, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện lĩnh vực pháp luật này trong thời gian tới. Hệ thống pháp luật đất đai nhận được sự quan tâm nghiên cứu.
tìm hiéu của giới Khoa học xã hội nói chung và giới luật học nói riêng. Thời gian qua đã có hàng ngàn các công trình khoa học. sách chuyên khảo. tham khảo, bài nghiên cứu.
quy mô khác nhau được công bố. Nội dung các công trình khoa học này khu trú vào một số lĩnh vực cụ thê như chế định sở hữu đất đai nói chung và chế định sở hữu toàn dân về đất đai nói riêng; chế định quản lý nhà nước về đất đai; chế định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; chế định về chế độ sử dụng các loại đất; chế định về thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và chế định xử lý vi phạm pháp luật đất đai & giải quyết tranh chấp đất dai. các công trình khoa học liên quan đến hệ thống pháp luật dat đai được công bố dé cập đến từng khía cạnh cụ thể. từng chế định cụ thể mà dường như chưa có nhiều công trình tìm hiểu một cách toàn diện, day đủ.
có hệ thống các lĩnh vực của hệ thống pháp luật dat dai trải dài trong khoảng thời gian 70 năm hình và phát triển (năm 1945 - năm 2016) tiếp cận phương pháp nghiên cứu hệ thống nhăm đưa ra một “bức tranh “ khái quát quá trình hình thành và phát triển của lĩnh vực pháp luật này. Đồng thời, nhận diện những thành tựu, kết quả đạt được và những hạn chế, yêu kém dé khuyến nghị giải pháp khắc phục góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật đất đai phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là một lý do lý giải sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài. Tình hình nghiên cứu đề tài Do đất đai có vị trí và tầm quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội v.v; nên hệ thong pháp luật đất đai luôn nhận được sự quan tâm tìm hiểu, đánh giá của công luận xã hội nói chung và của giới luật học nói riêng.
Thời gian qua đã có rất nhiều công trình khoa học, các bài nghiên cứu, sách. báo pháp lý, giáo trình của các cơ sở đào tạo luật học. đánh giá về hệ thống pháp luật đất đai ở những khía cạnh và cấp độ khác nhau được công bố mà tiêu biểu có thể kể đến một số công trình khoa học dưới đây: Thứ nhất, nhóm các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước, bao gồm: i) PGS. Pham Duy Nghĩa: Chuyên khao Luật Kinh tế, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội - 2004.
Tran Quốc Toản (chu biên): Đôi mới quan hệ sở hữu dat dai - Lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2013. Dinh Xuân Thao (chu biên): Hoàn thiện chế định sơ hữu toàn dân về dat dai o Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội- 2011. iv) Uy ban Thuong vu Quốc hội - Viện Nghiên cứu Lập pháp & Viện Rosa Luxem burg (CHLB Đức): Tiếp tục đôi mới chính sách, pháp luật đất dai trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (Ky yếu Hội thảo), Nxb Lao động, Hà Nội- 2011. Vũ Văn Phúc (chủ biên): Những vấn dé vê sở hữu.
quan lý và sử dung đất dai trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2013. vi) Dé tài Nghiên cứu Khoa học cấp Nhà nước: Một số van dé về đổi mới quan hệ sơ hữu dat dai do TS. Trần Quốc Toản (Chủ biên), Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội - 1993. Nguyên Quang Tuyến: Những điểm mới trong nội dung các quy định về đất dai, TN&MT của Hiến pháp năm 2013 và vấn đề tô chức triên khai thực hiện, Tạp chí Luật học - Đặc san tháng 9/2014 về Hién pháp nước CHXHCN Việt Nam (2013) bước tiễn mới trong lịch sử lập hiến Việt Nam.
Phạm Văn Võ: Chế độ pháp lý về sở hữu và quyên tài sản đối với đất dai, NXB Lao động - 2012. ix) Nguyen Van Khanh: On the Land Ownership in Vietnam - VNU. University of Social Sciences and Humanities, Number 1(2013); Page | - 16 x) Nguyễn Văn Thạo, Nguyễn Hữu Dat: Mot số van dé về sở hữu ở nước ta hiện nay, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2004. xi) Nguyễn Văn Sửu: Đối mới chính sách đất đai ở Việt Nam - Từ lý thuyết đến thực tiễn, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2010.
xii) Địa vị pháp lý của người sử dụng đất trong các giao dich dân sự, thương mại về đất dai, Luận án tiễn sĩ luật học của Nguyễn Quang Tỉuyễn - Trường Đại học Luật Hà Nội (năm 2003). xili) Pháp luật về thé chấp quyên sử dụng đất ở Việt Nam, Luận án tiễn sĩ luật học cua Nguyên Thị Nga - Viện Nhà nước và Pháp luật (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) (năm 2009). xiv) Quyên sử dung dat trong thị trường BĐS ở Việt Nam - Những van dé lý luận và thực tiễn. Luận án tiến sĩ luật học của Nguyễn Thị Dung - Trường Đại học ¬ mỹ Luat Hà Noi (Năm 2011)iv) Cơ sơ lý luận và thực tien về tặng cho quyên su dụng đất, Luận án tiến sĩ luật học của Nguyễn Hải An - Khoa Luật.
Đại học Quốc gia Hà Nội (năm 2011). xv) Pháp luật về chuyên nhượng quyên sw dụng đất trong kinh doanh BĐS ở Việt Nam - Luận án tiến sĩ luật học cua Nguyễn Thị Hồng Nhung - Trường Đại học Luat Hà Nội (năm 2012). xvi) Chế định quyên sử dụng đất trong pháp luật Việt Nam. Luận văn thạc sĩ luật học của Nguyễn Thị Cam, Trưởng Đại học Luật Hà Nội (năm 1997).
xvii) Thị trường quyên sie dụng đất của ThS. Bùi Tuyết Mai, Nxb Lao động, Ha Nội- 2006. xviii) Quyên sư dụng đất - một khái niệm pháp lý, một khái niệm kinh té của Lê Văn Tứ - Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, Số 9 -1997. xix) Bàn về quyên và nghĩa vụ cua người sử dụng đất của PGS.
Nguyễn Quang Tuyến & ThS. Nguyễn Xuân Trọng - Kỷ yếu Hội thảo “Ky niệm 65 năm ngành TN& MT” - Tổng cục Quản lý Đất dai, Bộ TN& MT, Hà Nội - 2010. xx) Pháp luật về quyên và nghĩa vụ của hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất, Luận văn thạc sĩ luật học của Phạm Thu Thủy - Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (năm 2001). xxi) Bộ Tư pháp - Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý (2000), Chuyên đề: Kết quả khảo sát thực địa, điều tra xã hội học về hộ gia đình và quyên sử dụng đất tại Hà Nội và thành phố Hồ Chi Minh, Thông tin Khoa học Pháp lý (3).