Luận văn thạc sĩ xác định đồng thời hàm lượng vết kẽm và cadimi trong lá chè xanh trên địa bàn thái nguyên bằng phương pháp von ampe hòa tan

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp von ampe hòa tan xác định đồng thời hàm lượng kẽm và cadimi trong lá chè xanh tại Thái Nguyên.

• Tác giả: Vũ Duy Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Tú Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Hóa phân tích
• Đề tài: Nghiên cứu xác định đồng thời hàm lượng vết kẽm và cadimi trong lá chè xanh trên địa bàn Thái Nguyên bằng phương pháp Von - Ampe hòa tan
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ khoa học vật chất
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• Trang bìa phụ
• Lời cam đoan
• Danh mục các kí hiệu và chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục các hình
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu chung về cây chè
• 1.1.1. Đặc điểm và thành phần
• 1.1.2. Công dụng của cây chè
• 1.1.3. Phân loại chè
• 1.1.4. Nguồn gốc cây chè
• 1.1.5. Vài nét về chè Thái Nguyên
• 1.2. Công dụng và đặc tính của Kẽm và Cadimi
• 1.2.1. Công dụng và đặc tính của Kẽm
• 1.2.2. Công dụng và độc tính của Cadimi
• 1.3. Một số phương pháp phân tích xác định vết kim loại nặng
• 1.4. Giới thiệu về phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 1.4.1. Nguyên tắc của phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 1.4.2. Ưu điểm của phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 1.4.3. Nhược điểm của phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 1.4.4. Một số loại điện cực thường trong phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 1.5. Tổng quan các nghiên cứu về các loại điện cực biến tính và xác định hàm lượng các kim loại nặng trong chè xanh ở trong nước và trên thế giới
• 1.5.1. Điện cực cacbon biến tính
• 1.5.2. Các loại điện cực biến tính khác
• 1.5.3. Tổng quan các công trình khoa học trong nước và trên thế giới nghiên cứu về sự ô nhiễm kim loại nặng trong chè xanh
• 1.6. Tiêu chuẩn của một số kim loại nặng trong chè và sản phẩm chè
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết bị, dụng cụ và hóa chất
• 2.1.1. Thiết bị và dụng cụ
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Tiến trình thí nghiệm theo phương pháp Von-Ampe hòa tan
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điện cực làm việc (WE)
• 3.2. Nghiên cứu đặc tính điện hóa của điện cực làm việc (BiF/CNTPE)
• 3.2.1. So sánh điện cực cacbon nanotubes paste với điện cực Glassy cacbon
• 3.2.2. Lựa chọn chất tạo màng thích hợp trên nền cacbon nanotubes paste
• 3.2.3. Lựa chọn dung dịch làm thành phần nền
• 3.2.4. Bản chất sự xuất hiện peak hòa tan của Zn và Cd
• 3.3. Nghiên cứu, lựa chọn các điều kiện tối ưu cho phép ghi đo xác định đồng thời Zn(II) và Cd(II)
• 3.3.1. Nghiên cứu lựa chọn thời gian sục khí N2 đuổi oxi hòa tan
• 3.3.2. Nghiên cứu lựa chọn pH tối ưu
• 3.3.3. Nghiên cứu lựa chọn thời gian điện phân làm giàu
• 3.3.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của thế điện phân
• 3.3.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của tốc độ quay điện cực
• 3.3.6. Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất tạo màng
• 3.3.7. Ảnh hưởng của tốc độ quét thế
• 3.4. Đánh giá độ đúng, độ lặp của phép đo, giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng của phương pháp
• 3.4.1. Đánh giá độ đúng của phép đo
• 3.4.2. Đánh giá độ lặp của phép đo
• 3.4.3. Giới hạn phát hiện (Limit of Detection - LOD)
• 3.4.4. Giới hạn định lượng (Limit of Quantification - LOQ)
• 3.5. Xác định hàm lượng Zn và Cd trong các mẫu phân tích
• 3.5.1. Vị trí lấy mẫu
• 3.5.2. Lấy và bảo quản mẫu trước khi phân tích
• 3.5.3. Quy trình phân hủy mẫu phân tích
• 3.5.4. Kết quả phân tích
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Phương pháp von ampe hòa tan

Phương pháp von ampe hòa tan là một kỹ thuật điện hóa hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong phân tích kim loại nặng. Phương pháp này dựa trên nguyên lý hòa tan anot, cho phép xác định đồng thời nhiều kim loại với độ nhạy cao. Trong nghiên cứu này, phương pháp von ampe hòa tan được áp dụng để xác định hàm lượng kẽm và cadimi trong lá chè xanh tại Thái Nguyên. Phương pháp này có ưu điểm là độ chính xác cao, giới hạn phát hiện thấp và có thể phân tích đồng thời nhiều kim loại.

1.1 Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc của phương pháp von ampe hòa tan dựa trên quá trình điện phân làm giàu kim loại trên bề mặt điện cực, sau đó hòa tan và đo dòng điện tạo ra. Kim loại được tích tụ trên điện cực trong quá trình điện phân, sau đó hòa tan bằng cách quét thế. Dòng điện hòa tan tỷ lệ thuận với nồng độ kim loại trong mẫu.

1.2 Ưu điểm và nhược điểm

Phương pháp von ampe hòa tan có ưu điểm là độ nhạy cao, giới hạn phát hiện thấp và có thể phân tích đồng thời nhiều kim loại. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nhược điểm như yêu cầu thiết bị chuyên dụng và quy trình chuẩn bị mẫu phức tạp.

II. Xác định kẽm và cadimi trong lá chè xanh

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định kẽm và cadimi trong lá chè xanh tại Thái Nguyên. Hai kim loại này có thể tích tụ trong lá chè từ đất, nước và không khí, gây ảnh hưởng đến chất lượng chè và sức khỏe người tiêu dùng. Phương pháp von ampe hòa tan được sử dụng để phân tích đồng thời hai kim loại này với độ chính xác cao.

2.1 Quy trình phân tích

Quy trình phân tích bao gồm các bước: chuẩn bị mẫu, điện phân làm giàu kim loại trên điện cực, hòa tan và đo dòng điện. Mẫu lá chè được xử lý bằng axit để giải phóng kim loại, sau đó được phân tích bằng phương pháp von ampe hòa tan.

2.2 Kết quả phân tích

Kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng kẽm và cadimi trong lá chè xanh tại Thái Nguyên nằm trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi để đảm bảo chất lượng chè và an toàn cho người tiêu dùng.

III. Ứng dụng và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá chất lượng chè và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Việc xác định kẽm và cadimi trong lá chè xanh giúp phát hiện sớm nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng, từ đó đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Phương pháp von ampe hòa tan cũng có thể áp dụng trong các nghiên cứu khác về môi trường nông nghiệp và an toàn thực phẩm.

3.1 Đánh giá chất lượng chè

Kết quả nghiên cứu giúp đánh giá chất lượng chè tại Thái Nguyên, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đây là cơ sở để nâng cao giá trị kinh tế của chè Thái Nguyên trên thị trường trong và ngoài nước.

3.2 Bảo vệ môi trường nông nghiệp

Nghiên cứu cũng góp phần bảo vệ môi trường nông nghiệp bằng cách phát hiện và kiểm soát nguồn ô nhiễm kim loại nặng. Điều này giúp duy trì sự bền vững của ngành chè tại Thái Nguyên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thái Nguyên là thủ phủ chè của cả nước với diện tích canh tác đạt khoảng 17.000 ha, trong đó diện tích cho thu hoạch sản phẩm là 14.122 ha, mang lại năng suất bình quân 66,75 tạ/ha cùng sản lượng chè búp tươi đạt gần 95.000 tấn mỗi năm. Cây chè không chỉ giữ vai trò kinh tế mũi nhọn xóa đói giảm nghèo mà còn là thương hiệu nông sản quốc gia với 70% sản lượng phục vụ tiêu dùng nội địa và 30% hướng đến xuất khẩu. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các khu công nghiệp luyện kim và hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn đã tạo ra áp lực ô nhiễm môi trường đất, nước nghiêm trọng. Nhiều khảo sát cho thấy hàm lượng crom trong đất quanh khu công nghiệp vượt 15 lần quy chuẩn, cadimi vượt từ 1,5 đến 5 lần và asen vượt 1,3 lần.

Vấn đề đặt ra là sự tích lũy kim loại nặng độc hại vào chuỗi thức ăn, đặc biệt là sự tồn dư của kẽm và cadimi trong búp và lá chè xanh. Kẽm là nguyên tố vi lượng thiết yếu nhưng gây ngộ độc nếu vượt quá 40 mg/kg, trong khi cadimi là kim loại cực độc gây tổn thương gan, thận và loãng xương với giới hạn cho phép tối đa chỉ 1,0 mg/kg theo quy định an toàn thực phẩm.

Mục tiêu của nghiên cứu là chế tạo điện cực làm việc màng bitmut trên nền paste ống nano cacbon (BiF/CNTPE) nhằm xây dựng quy trình phân tích von-ampe hòa tan anot xung vi phân (DPASV) xác định đồng thời hàm lượng vết kẽm và cadimi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vùng nguyên liệu chè trọng điểm tại thành phố Thái Nguyên và huyện Định Hóa trong giai đoạn từ tháng 11/2015 đến tháng 03/2016. Đề tài mở ra hướng tiếp cận phân tích điện hóa xanh, tiết kiệm hơn 60% chi phí vận hành và loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng điện cực thủy ngân độc hại trong kiểm nghiệm nông sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết điện hóa phân tích hiện đại, kết hợp phương pháp von-ampe hòa tan anot (Anodic Stripping Voltammetry - ASV) và kỹ thuật quét xung vi phân (Differential Pulse - DP). Quá trình phân tích bao gồm ba giai đoạn kế tiếp nhau: giai đoạn điện phân làm giàu catot, giai đoạn nghỉ ổn định và giai đoạn hòa tan anot.

Bốn khái niệm then chốt chi phối hệ thống đo bao gồm:

• Thế điện phân làm giàu: Mức thế âm áp đặt vào điện cực để khử đồng thời các ion kim loại về trạng thái nguyên tố.
• Dòng đỉnh hòa tan: Cường độ tín hiệu điện hóa tỷ lệ thuận với nồng độ chất phân tích trong dung dịch.
• Điện cực màng bitmut tạo tại chỗ (In situ BiFE): Lớp màng hợp kim thân thiện môi trường thay thế màng thủy ngân truyền thống.
• Vật liệu paste ống nano cacbon (CNTPE): Cấu trúc ống nano cacbon kết hợp chất lỏng ion giúp tăng diện tích tiếp xúc điện cực và gia tăng tốc độ truyền điện tử.

Cơ chế phản ứng điện hóa diễn ra qua hai phản ứng chính. Tại thế điện phân làm giàu -1,40 V, ion kẽm và cadimi cùng ion bitmut bị khử đồng thời tạo hỗn hống trên bề mặt điện cực: $$\text{Zn}^{2+} + 2\text{e}^- \rightarrow \text{Zn(Bi)}$$ $$\text{Cd}^{2+} + 2\text{e}^- \rightarrow \text{Cd(Bi)}$$ Trong giai đoạn hòa tan, thế quét phân cực ngược về phía dương làm oxy hóa kim loại giải phóng ion trở lại dung dịch, tạo nên hai pic dòng tách biệt ở thế đỉnh -1,10 V đối với kẽm và -0,67 V đối với cadimi.

Phương pháp nghiên cứu

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 20 mẫu lá chè xanh tươi và khô được thu thập theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại xã Quyết Thắng (đại diện cho vùng chè đặc sản 12.400 ha) và huyện Định Hóa (vùng nguyên liệu chế biến 4.000 ha) qua 4 đợt khảo sát theo chu kỳ sinh trưởng từ cuối năm 2015 đến đầu năm 2016. Mẫu lá chè được xử lý sơ bộ, sấy khô ở nhiệt độ 80°C, nghiền mịn và vô cơ hóa ướt hoàn toàn bằng hỗn hợp axit nitric siêu tinh khiết có tỷ trọng 1,41 g/mL.

Lý do lựa chọn phương pháp von-ampe hòa tan xung vi phân trên thiết bị Metrohm 797 VA Computrace bắt nguồn từ độ nhạy vượt trội ở nồng độ phần tỷ (ppb), khả năng xác định đồng thời nhiều nguyên tố mà không cần qua các bước tách chiết phức tạp, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm bẩn mẫu. Hệ đo sử dụng cấu hình ba điện cực: điện cực làm việc BiF/CNTPE đường kính 3,0 mm, điện cực so sánh Ag/AgCl/KCl 3M và điện cực phụ trợ platin (Pt). Phương pháp định lượng áp dụng kỹ thuật thêm chuẩn từ 3 đến 4 lần nhằm loại trừ triệt để hiệu ứng cản trở từ nền mẫu thực vật phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận những kết quả vượt trội về mặt hiệu năng điện hóa khi so sánh giữa các loại vật liệu chế tạo điện cực và chất tạo màng:

• Tín hiệu dòng đỉnh hòa tan của điện cực paste nano cacbon (CNTPE) đạt 2410 nA đối với kẽm và 1530 nA đối với cadimi, cao hơn đáng kể so với điện cực than thủy tinh (GC) truyền thống vốn chỉ đạt 1990 nA cho kẽm và 1240 nA cho cadimi. Mức tăng trưởng độ nhạy tương ứng là 21,1% đối với kẽm và 23,4% đối với cadimi.
• Màng bitmut tạo tại chỗ cho thấy sự vượt trội so với màng thủy ngân độc hại, đưa dòng đỉnh của kẽm tăng 15,3% từ 2090 nA lên 2410 nA và cadimi tăng từ 1505 nA lên 1530 nA.
• Hệ thống thông số đo tối ưu được xác lập chính xác: dung dịch đệm axetat 0,10 M tại pH 4,7; thời gian sục khí nitơ đuổi oxy hòa tan 60 giây; thế điện phân làm giàu -1,40 V; thời gian làm giàu 30 giây; tốc độ quay điện cực 2000 vòng/phút; nồng độ ion bitmut tạo màng đạt hiệu quả cao nhất ở khoảng 100 đến 200 ppb; tốc độ quét thế 25 mV/s.
• Phương pháp đạt độ tin cậy phân tích cao với giới hạn phát hiện (LOD) đạt dưới 0,5 ppb cho cadimi và dưới 1,0 ppb cho kẽm. Độ lặp lại của phép đo thể hiện qua độ lệch chuẩn tương đối (RSD) duy trì ở mức dưới 3,5% sau 10 lần đo liên tiếp, độ thu hồi đạt từ 95% đến 102%.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng tính ưu việt của màng bitmut trên nền ống nano cacbon bắt nguồn từ diện tích bề mặt điện hóa riêng phần cực lớn và cấu trúc dẫn điện hoàn hảo của vật liệu nano. Điều này giúp đẩy nhanh tốc độ vận chuyển điện tử, giảm thiểu điện trở tiếp xúc và loại bỏ hiện tượng tạo hợp chất gian kim cản trở.

Trên các biểu đồ phổ von-ampe hòa tan DPASV, hai pic oxy hóa của kẽm và cadimi phân tách rõ rệt cách nhau 0,43 V mà không hề có sự chồng lấn tín hiệu. Đồ thị biểu diễn mối tương quan giữa nồng độ kim loại và cường độ dòng đỉnh thể hiện độ tuyến tính cao với hệ số tương quan vượt mức 0,99.

Kết quả định lượng trên các mẫu chè thực tế tại Thái Nguyên cho thấy hàm lượng kẽm dao động trong khoảng 15,2 đến 32,8 mg/kg, thấp hơn ngưỡng tối đa cho phép 40 mg/kg theo quy chuẩn quốc gia. Hàm lượng cadimi trong các mẫu chè khảo sát nằm trong khoảng 0,02 đến 0,14 mg/kg, nằm dưới mức giới hạn an toàn 1,0 mg/kg. Mức độ tích lũy kim loại tại vùng chè Định Hóa có xu hướng biến thiên nhẹ theo mùa vụ thu hái do ảnh hưởng của chế độ bón phân khoáng và lượng mưa rửa trôi.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát an toàn kim loại nặng và nâng cao giá trị thương hiệu chè Thái Nguyên, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Ứng dụng quy trình phân tích điện hóa: Chuyển giao kỹ thuật đo DPASV sử dụng điện cực BiF/CNTPE cho các trung tâm phân tích kiểm nghiệm tại địa phương trong giai đoạn 2024 - 2025, giúp giảm 50% chi phí đầu tư thiết bị so với kỹ thuật quang phổ hấp thụ nguyên tử mà vẫn đảm bảo độ chính xác cao.
2. Kiểm soát nguồn vật tư nông nghiệp: Cơ quan quản lý nông nghiệp cần thanh tra định kỳ các loại phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn, phấn đấu giảm 20% lượng phân lân giàu tạp chất cadimi đưa vào đất canh tác tại 7 vùng chè tập trung vào năm 2026.
3. Tăng cường quan trắc môi trường thổ nhưỡng: Sở Tài nguyên và Môi trường thiết lập mạng lưới 15 điểm giám sát tự động chất lượng đất và nguồn nước tưới xung quanh các khu công nghiệp, thực hiện quan trắc định kỳ 6 tháng một lần để phát hiện sớm các nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng.
4. Mở rộng canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP: Hướng dẫn các hợp tác xã chè tại Quyết Thắng và Định Hóa áp dụng 100% quy trình canh tác hữu cơ, kiểm soát nguồn nước tưới tự nhiên nhằm đảm bảo hàm lượng cadimi luôn duy trì ổn định dưới mức 0,05 mg/kg.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Tài liệu là công trình khoa học có giá trị lý luận và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Hóa phân tích, Hóa môi trường: Tài liệu cung cấp chi tiết quy trình tổng hợp vật liệu nano paste, cơ chế biến tính điện cực màng bitmut và phương pháp khảo sát các thông số điện hóa tối ưu.
2. Cán bộ kiểm nghiệm tại các trung tâm đo lường chất lượng và an toàn thực phẩm: Tài liệu là cẩm nang hướng dẫn thực hành phương pháp DPASV để phân tích nhanh lượng vết kim loại nặng trong mẫu thực vật với chi phí tối ưu.
3. Doanh nghiệp và hợp tác xã sản xuất, chế biến chè xuất khẩu: Nắm bắt số liệu thực chứng về ngưỡng an toàn kim loại nặng để hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.
4. Cơ quan quản lý nông nghiệp và bảo vệ môi trường: Tham khảo cơ sở dữ liệu quan trắc thổ nhưỡng và chất lượng chè tại Thái Nguyên nhằm phục vụ công tác quy hoạch vùng nguyên liệu an toàn bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao điện cực màng Bitmut lại được ưu tiên thay thế điện cực Thủy ngân?
Điện cực màng Bitmut (BiFE) có độc tính sinh thái rất thấp, thân thiện với môi trường phòng thí nghiệm nhưng vẫn đảm bảo khả năng tạo hợp kim làm giàu kim loại tương đương thủy ngân. Thực nghiệm cho thấy dòng đỉnh của BiF/CNTPE đạt 2410 nA cho kẽm, cao hơn hẳn mức 2090 nA của màng thủy ngân.

Nguyên lý nào cho phép phân tích đồng thời cả Kẽm và Cadimi trong một phép đo?
Phương pháp DPASV tận dụng sự khác biệt về thế oxy hóa chuẩn giữa hai kim loại. Trong môi trường đệm axetat pH 4,7, kẽm hòa tan ở thế -1,10 V còn cadimi hòa tan ở thế -0,67 V. Khoảng cách thế 0,43 V đủ lớn để hai pic dòng xuất hiện độc lập, không chồng lấn.

Hàm lượng Kẽm và Cadimi trong chè xanh Thái Nguyên có đạt ngưỡng an toàn không?
Các mẫu khảo sát tại Quyết Thắng và Định Hóa có hàm lượng kẽm từ 15,2 đến 32,8 mg/kg và cadimi từ 0,02 đến 0,14 mg/kg. Cả hai chỉ số đều nằm dưới ngưỡng giới hạn cho phép của Bộ Y tế (kẽm dưới 40 mg/kg và cadimi dưới 1,0 mg/kg), an toàn cho người dùng.

Phương pháp Von-Ampe hòa tan có ưu thế gì so với phương pháp AAS?
Phương pháp Von-Ampe hòa tan có chi phí đầu tư thiết bị thấp hơn 60%, không cần khí nén cháy nổ và quy trình chuẩn bị mẫu nhanh gọn. Đặc biệt, phương pháp này cho phép phân tích đồng thời nhiều nguyên tố ở nồng độ phần tỷ (ppb) với độ nhạy cao.

Cần lưu ý gì để duy trì độ ổn định của điện cực paste nano cacbon?
Sau khoảng 15 chu kỳ đo liên tiếp, bề mặt điện cực cần được làm sạch điện hóa ở thế dương +300 mV trong 90 giây để hòa tan hoàn toàn lượng vết kim loại tồn dư. Sau đó, điện cực được mài nhẹ trên giấy mịn và rửa sạch bằng nước cất hai lần.

Kết luận

• Chế tạo thành công điện cực paste nano cacbon biến tính màng bitmut (BiF/CNTPE) cho độ nhạy tăng hơn 20% so với điện cực than thủy tinh truyền thống.
• Xây dựng hoàn chỉnh bộ thông số tối ưu cho phép đo DPASV đồng thời kẽm và cadimi trong nền đệm axetat 0,10 M ở pH 4,7 và thế làm giàu -1,40 V.
• Đạt giới hạn phát hiện dưới 1,0 ppb với độ lệch chuẩn tương đối RSD dưới 3,5%, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm nghiệm lượng vết khắt khe.
• Khẳng định chất lượng chè xanh tại các vùng khảo sát của tỉnh Thái Nguyên đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm với hàm lượng kẽm và cadimi nằm trong giới hạn cho phép.
• Cung cấp giải pháp phân tích điện hóa xanh, chi phí thấp có khả năng ứng dụng rộng rãi tại các phòng thí nghiệm kiểm nghiệm nông sản trên toàn quốc.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2024 đến năm 2026, các đơn vị kiểm nghiệm có thể mở rộng quy trình để phân tích thêm các kim loại nặng như chì, đồng và asen trên nhiều đối tượng nông sản khác; đồng thời khuyến khích các chuyên gia tải toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Giới thiệu chung về cây chè 1. Đặc điểm và thành phần Cây chè cao 1 – 6m có tên khoa học là Camellia Sinensis. Lá chè có màu xanh, mọc so le, hình trái xoan, dài 4-10cm, rộng 2-2,5cm, có mũi ở đỉnh, phiến lá lúc non có lông mịn, khi già thì dày, bóng, mép khía răng cưa rất đều.

Hoa chè thường có từ 5-6 cánh, màu trắng, mọc riêng lẻ ở nách lá, có mùi thơm, nhiều nhụy. Quả chè thường có ba van, chứa một hạt gần tròn, đôi khi nhăn nheo [14]. Cây chè có nguồn gốc từ Bắc Ấn Độ và Nam Trung Quốc. Sau đó diện tích chè được mở rộng sang các quốc gia khác như Mianma, Thái Lan, Việt Nam… Ở Việt Nam, chè được coi là cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao.

Vì thế, chè được trồng ở khắp mọi nơi nhưng tập chung chủ yếu nhất vẫn là vùng trung du miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. So với các vùng lãnh thổ khác trong nước thì hai vùng trên có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi, rất thích hợp cho sự phát triển của cây chè. Thành phần hóa học của cây chè: lá chè có chứa dầu, các dẫn xuất Poplyphenolic ( Flavonoid, Catechol, Tanin), các Alcaloid Cafein, Theophylin, Theobromin, Xanthin, Vitamin C, B1, B2 , B3 và các men [14]. Lá chè vừa hái trên cây, dùng để nấu nước uống thì được gọi là chè tươi.

Còn chè được sản xuất bằng cách sấy khô búp và lá non rồi sao thành chè khô để pha với nước đun sôi thì được gọi là chè xanh. Quá trình làm chè đen hay chè mạn thì phức tạp hơn nhiều bởi chúng đều phải trải qua quá trình lên men sau đó mới đến công đoạn phơi và sấy khô. Công dụng của cây chè Khoảng 2000 năm trước công nguyên, người ta đã biết đến công dụng của cây chè bởi trong chè có chứa chất Cafein và Theophyllin. Đây là chất kích thích não, tim, hô hấp, lợi tiểu, dễ tiêu hoá.

Nó giúp chúng ta tăng cường sức lao động trí óc, tăng hô hấp, điều hòa nhịp đập của tim. Tuy vậy, nếu chúng ta lạm dụng chè quá 2 mức thì chè sẽ phản tác dụng. Chè có thể gây nhiễm độc mãn tính, mất ngủ, gầy yếu, mất cảm giác ngon miệng, rối loạn thần kinh…[15]. Tác dụng của cây chè: cây chè có một số tác dụng như thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu, làm cho đầu óc được thư thái, da mát mẻ, khỏi chóng mặt, bớt mụn nhọt, và cầm tả lị.

Trong một số trường hợp như tinh thần mệt mỏi, ngủ nhiều, đau đầu, mắt mờ, sốt khát nước, tiểu tiện không lợi, ngộ độc rượu, rửa vết bỏng, vết lở loét…[15] thì người ta thường dùng đến chè. Phân loại chè - Chè Trung Quốc lá nhỏ - Chè Trung Quốc lá to - Chè Shan - Chè Ấn Độ Cả 4 loại đều đang được trồng tại Việt Nam nhưng nhiều nhất là chè Shan và chè Trung Quốc lá to. Nguồn gốc cây chè Năm 1753, Carl Von Linnaeus, nhà thực vật học Thụy Điển nổi tiếng, lần đầu tiên trên thế giới đã tiến hành nghiên cứu trên một số loại chè cổ ở Trung Quốc và định tên khoa học cây chè lá Thea Sinensis rồi phân thành 2 loại: Thea Bohea (chè đen) và Thea Viridis (chè xanh). Nhiều công trình nghiên cứu và khảo sát trước đây cho rằng: Nguồn gốc của cây chè là vùng cao nguyên Vân Nam – Trung Quốc, nơi có khí hậu ẩm ướt và ấm.

Theo các tài liệu của Trung Quốc thì cách đây khoảng 4000 năm, người Trung Quốc đã biết dùng chè làm dược liệu và sau đó mới dùng để uống.