chương I Từ kết quả điều tra thực trạng việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Địa lí 12 ở THPT và ví dụ về bài kiểm tra được giáo viên sử dụng trong thực tế hiện nay có thể rút ra một số nhận xét sau: Thứ nhất: Chương trình môn Địa lí 12 hiện hành với mục tiêu là đạt chuẩn kiến thức kỹ năng nên các thành tố của quá trình dạy học từ nội dug sáchgiáokhoa, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá chƣa theo định hướng phát triển năng lực người học. Vì vậy việc triển khai đánh giá kết quả học tập theo năng lực là khó khăn. Chủ trương thay đổi chương trình sách giáo khoa THPT theo định hướng phát triển năng lực của Bộ Giáo dục hiện nay là phù hợp và cần thiết. Thứ hai: Phần tổng kết phiếu khảo sát thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả học tập đối với học sinh cho thấy: các em đã xác định được mục tiêu học tập môn Địa lí 12 là để có được năng lực Địa lí nhưng các em chưa quan tâm đến mức độ, loại năng lực cụ thể; trong kiểm tra đánh giá KQHT các em chỉ thích kiểm tra những nội dung lý thuyết mang tính chất tính toán theo kiểu thi THPT Quốc gia.
Vì vậy với học sinh học môn Địa lí 12 nghiệp ở trường THPT phải xác định rõ mục tiêu học tập môn Địa lí 12 là vừa để phát triển các năng lực Địa lí vừa phục vụ thi cử và vừa có điểm số cao trong quá trình học. Học sinh cũng cần biết được nội dung và yêu cầu của kiểm tra đánh giá KQHT theo tiếp cận năng lực. Từ những phân tích về thực trạng được đề cập trên thể hiện hướng nghiên cứu của đề tài có tính khả thi. 12 skkn CHƯƠNG II.
CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT ĐÃ THỰC HIỆN TRONG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC. Giải pháp 1: Nghiên cứu về quy trình, cách thức tổ chức kiểm tra đánh giá. Kiểm tra đánh giá thường xuyên cần được tiến hành đầy đủ quy trình theo các bước sau: - Bước 1: Xác định mục tiêu đánh giá. - Bước 2: Lựa chọn công cụ đánh giá.
- Bước 3: Tổ chức qui trình đánh giá. - Bước 4: Rút ra bài học kinh nghiệm sau mỗi bài học/chủ đề về hiệu quả của các hình thức đánh giá. * Các lưu ý khi thực hiện kiểm tra đánh giá thường xuyên trong dạy học Địa lí. - Giáo viên không chỉ giao nhiệm vụ, xem xét học sinh có hoàn thành hay không, mà phải xem xét từng học sinh hoàn thành thế nào (có chủ động, tích cực, có khó khăn gì.
có hiểu rõ mục tiêu học tập và sẵn sàng thực hiện,. Giáo viên thường xuyên theo dõi và thông báo về sự tiến bộ của học sinh hướng đến việc đạt được các mục tiêu học tập/giáo dục. Sự hứng thú, tự tin, cam kết, trách nhiệm của học sinh khi thực hiện các hoạt động học tập cá nhân: học sinh tham gia thực hiện các nhiệm vụ học tập cá nhân có thể hiện tính trách nhiệm, có hứng thú, có thể hiện sự tự tin,. Đây là những chỉ báo quan trọng để xác định xem học sinh cần hỗ trợ gì trong học tập, rèn luyện.
- Công cụ có thể dùng là các phiếu đánh giá tiêu chí, phiếu hỏi, hồ sơ học tập, các loại câu hỏi vấn đáp. - Các nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá thường xuyên được đề ra nhằm mục đích hỗ trợ, nâng cao hoạt động học tập nên giáo viên cần chú ý việc nhận xét trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên. Giáo viên cần tập trung cung cấp thông tin phản hồi chỉ ra các nội dung cần chỉnh sửa, đồng thời đưa ra lời khuyên cho hành động tiếp theo, không so sánh học sinh này với học sinh khác, hạn chế những lời nhận xét tiêu cực, tránh làm tổn thương học sinh. Kiểm tra, đánh giá thường xuyên phải thúc đẩy hoạt động học tập, tăng sự khen ngợi, động viên để học sinh yêu thích học môn Địa lí hơn.
- Giáo viên cần kết hợp nhuần nhuyễn, linh hoạt và có hiệu quả các cách thức đánh giá nhằm cung cấp thông tin cần thiết, đa chiều để kết quả đánh giá được chính xác hơn như giáo viên đánh giá, học sinh tự đánh giá và học sinh đánh giá lẫn nhau. Giải pháp 2: Tổ chức kiểm tra đánh giá. Phương pháp quan sát trong dạy học và kiểm tra đánh giá 13 skkn 1. Khái quát chung 1.
Định nghĩa Quan sát, trong giáo dục học, được hiểu là phương pháp tri giác có mục đích một hiện tượng sư phạm nào đó, để thu lượm những số liệu, tài liệu, sự kiện cụ thể, đặc trưng cho quá trình diễn biến của hiện tượng. Đây là một phương pháp được sử dụng rộng rãi, có thể tiến hành trong lớp hoặc ngoài lớp thuận lợi cho việc thu thập thông tin để đánh giá về thái độ về giá trị của học sinh. Phân loại Để giúp cho việc quan sát có hệ thống, có thể dùng các kỹ thuật sau để ghi chép, thu thập những biểu hiện của học sinh trong quá trình giáo dục: - Ghi chép chuyện vặt. - Thang đo - Phiếu kiểm kê.
Kĩ thuật tiến hành 2.1 Ghi chép các sự kiện thường nhật 2. Các yêu cầu cần tuân thủ khi áp dụng phương pháp Hàng ngày giáo viên làm việc với học sinh, quan sát học sinh và ghi nhận được rất nhiều thông tin về hoạt động học tập của học sinh. Ví dụ học sinh A luôn thiếu tập trung chú ý và hay nhìn ra cửa sổ. Học sinh B luôn làm xong nhiệm vụ của mình sớm và giúp đỡ các bạn khác trong giờ thực hành… Những sự kiện lặt vặt hàng ngày như vậy có ý nghĩa quan trọng trong đánh giá.
Nó giúp cho giáo viên dự đoán khả năng và cách ứng xử của học sinh trong những tình huống khác nhau hoặc giải thích cho kết quả thu được từ những bài kiểm tra viết của học sinh. Để việc ghi chép sự kiện thường nhật của học sinh có hiệu quả giáo viên cần tuân theo một số yêu cầu sau: • Xác định trước những sự kiện cần quan sát nhưng cũng cần chú ý đến những sự kiện bất thường. • Quan sát và ghi chép đầy đủ về sự kiện đặt trong một tình huống cụ thể để sự kiện trở nên có ý nghĩa hơn. Sự kiện xảy ra cần phải được ghi chép lại càng sớm càng tốt.
• Tách riêng phần mô tả chân thực sự kiện và phần nhận xét của cá nhân giáo viên. Cần ghi chép cả những hành vi tích cực và hành vi tiêu cực • Cần thu thập đầy đủ thông tin trước khi đưa ra những nhận xét, đánh giá về hành vi, thái độ của học sinh. • Việc ghi chép sự kiện cần phải được luyện tập và huấn luyện cho giáo viên một cách bài bản để việc ghi chép mang tính khoa học, hệ thống và giúp ích cho hoạt động dạy học và giáo dục. Kĩ thuật tiến hành Thực tế dạy học cho thấy những ấn tượng mà giáo viên có được thông qua quan sát thường mang màu sắc chủ quan, vì vậy cần phải có một cách ghi chép khoa học, có hệ thống trong khi quan sát.
Cách tốt nhất là sử dụng sổ ghi chép những sự kiện thường nhật. Với kinh nghiệm dạy học, tôi mạnh dạn đề xuất các bước tiến hành ghi chép sự kiện thường nhật như sau: - Bước 1 : xác định đối tượng học sinh cần quan sát, ghi chép - Bước 2: xác định hành vi trọng tâm cần quan sát. - Bước 3: tiến hành quan sát, ghi chép kịp thời, cẩn trọng - Bước 4: tiến hành nhận xét, đánh giá hành vi, thái độ học sinh Ghi chép những sự kiện thường nhật là việc mô tả lại những sự kiện hay những tình tiết đáng chú ý mà giáo viên nhận thấy trong quá trình tiếp xúc với học sinh. Những sự kiện cần được ghi chép lại ngay sau khi nó xảy ra.
Mỗi học sinh cần được dành cho 1 vài tờ trong trong sổ ghi chép. Cần ghi tách biệt phần mô tả sự kiện với phần nhận xét về sự kiện của giáo viên. Sau một vài sự kiện, giáo viên có thể ghi chú những cách giải quyết để cải thiện tình hình học tập của học sinh hoặc điều chỉnh những sai lầm mà học sinh mắc phải. Vận dụng Tại lớp 12c1, tôi tiến hành quan sát, ghi chép trong 8 tuần từ 15/9/2019- 15/11/2019.
Bước 1: Xác định đối tượng: học sinh học lực trung bình ở lớp 12c1, đây là lớp chọn khối C của trường số lượng 2 em gồm: - Nguyễn Thị Huyền - Nguyễn Bá Mạnh Bước 2: Xác định hành vi trọng tâm để quan sát: hứng thú học tập. Bước 3:Tiến hành quan sát và ghi chép: *Lớp 12 C1,Trường THPT Phan Thúc Trực Học sinh: : Nguyễn Thị Huyền Trọng tâm quan sát :Hứng thú học tập địa lý Ngày Sự kiện Thứ 4/16/9 Đã vẽ lược đồ Việt Nam nhưng rất cẩu thả Thứ 4/23/9 Không thuộc bài kiểm tra đầu giờ Thứ 2/5/10 Không mang vở ghi địa lý, ghi bài địa lý vào vở sinh học Thứ 7/7/11 Kiểm tra giữa kì đưa điện thoại vào phòng thi bị lâp biên bản 15 skkn * Lớp 12 C1,Trường THPT Phan Thúc Trực Học sinh: : Nguyễn Bá Mạnh Trọng tâm quan sát :hay làm việc riêng, sử dụng điện thoại trong giờ học Ngày Sự kiện Thứ 4/16/9 Sử dụng điện thoại chơi game Thứ 4/23/9 Ngủ trên bàn vào giữa tiết học Thứ 2/5/10 Không ghi bài 8: Thiên nhiên chịu ảnh hưởng của Biển Thứ 7/7/11 Dùng điện thoại lướt face đầu tiết, cuối tiết nằm trên bàn Thứ 3/10/11 Không đưa sách, vở để học Địa lí Bước 4: tiến hành nhận xét, đánh giá hành vi, thái độ học sinh Nhận xét: - Em Nguyễn Thị Huyền: Lười học, không hứng thú học tập môn Địa lý,học đối phó. Xem xét kết quả học tập môn địa lý lớp 11 thấy đạt 5.2 - Em Bá Mạnh: thông minh, có năng lực,nhưng ham chơi game, tinh thần học uể oải. Xem xét kết quả học tập môn Địa lý lớp 11 thấy đạt 6.2 Như vậy, khi Gv quan sát có mục đích, khoa học thì sẽ nắm bắt rất rõ đặc điểm của học sinh, tìm giải pháp khắc phục phù hợp: góp ý riêng với học sinh, báo về gia đình, kí cam kết ….