Nghiên Cứu Vấn Đề Phụ Nữ Trên Báo Chí Tiếng Việt Trước Cách Mạng Tháng Tám 1945

• Tác giả: Đặng Thị Vân Chi
• Người hướng dẫn: GS.TS Đỗ Quang Hưng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam cận đại và hiện đại
• Đề tài: Vấn Đề Phụ Nữ Trên Báo Chí Tiếng Việt Trước Cách Mạng Tháng Tám 1945
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp của luận án
• 0.6. Bố cục luận án
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH XUẤT HIỆN “VẤN ĐỀ PHỤ NỮ” TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
• 1.1. Vai trò và địa vị phụ nữ trong xã hội Việt Nam truyền thống
• 1.1.1. Những điều kiện tự nhiên và xã hội ảnh hưởng đến vai trò và địa vị phụ nữ Việt Nam trong lịch sử
• 1.1.2. Ảnh hưởng của Nho giáo đối với địa vị phụ nữ Việt Nam
• 1.1.3. Những điều kiện mới của “vấn đề phụ nữ”
• 1.1.3.1. Tình hình xã hội
• 1.1.3.2. Ảnh hưởng của tình hình thế giới và sự xuất hiện của tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây ở Việt Nam
• 1.1.3.3. Ảnh hưởng của phong trào nữ quyền và giải phóng phụ nữ trên thế giới
• 1.1.4. Tình hình phụ nữ Việt Nam và sự xuất hiện "vấn đề phụ nữ" trong xã hội
• 1.1.4.1. Tình hình phụ nữ Việt Nam dưới chế độ thuộc địa
• 1.1.4.2. Sự xuất hiện “vấn đề phụ nữ” trong xã hội
• 1.2. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 1.3. CHÚ THÍCH CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: VẤN ĐỀ PHỤ NỮ TRÊN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX ĐẾN NĂM 1929
• 2.1. Vấn đề phụ nữ đầu thế kỷ XX và sự ra đời của tờ báo phụ nữ đầu tiên bằng tiếng Việt ở Việt Nam - báo Nữ giới chung năm 1918
• 2.2. Tình hình báo chí và bối cảnh chung
• 2.3. Sự xuất hiện “vấn đề phụ nữ” trên báo chí tiếng Việt đầu thế kỷ XX
• 2.4. Báo Nữ giới chung và sự tự nhận thức của phụ nữ về những vấn đề của mình
• 2.5. Vấn đề phụ nữ trên báo chí tiếng Việt từ sau Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất đến năm 1929
• 2.5.1. Bối cảnh bùng nổ các “diễn đàn phụ nữ” trên báo chí sau Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất
• 2.5.2. Vấn đề vai trò và địa vị của phụ nữ trong xã hội
• 2.5.3. Vấn đề nữ quyền và bình đẳng nam nữ
• 2.5.4. Bình đẳng về giáo dục và hôn nhân tự do - giải pháp cho vấn đề phụ nữ
• 2.6. Quan điểm của Nguyễn Ái Quốc về vấn đề phụ nữ trên báo Thanh niên và báo Thân ái
• 2.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 2.8. CHÚ THÍCH CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ PHỤ NỮ TRÊN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT TỪ NĂM 1929 ĐẾN TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
• 3.1. Ảnh hưởng của phong trào phụ nữ trên thế giới và bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội và văn hoá trong nước
• 3.1.1. Thuyết nữ quyền mác-xit và phong trào phụ nữ thế giới
• 3.1.2. Các chính sách chính trị, kinh tế, văn hoá của Pháp và hệ quả của nó
• 3.1.3. Đường lối vận động phụ nữ của Đảng Cộng sản Việt Nam
• 3.2. Sự ra đời của tờ Phụ nữ tân văn và sự phát triển của dòng báo phụ nữ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945
• 3.2.1. Báo Phụ nữ tân văn và quan điểm của giới trí thức đương thời về vấn đề phụ nữ
• 3.2.2. Sự phát triển của dòng báo phụ nữ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945
• 3.3. Vấn đề phụ nữ trên báo chí hợp pháp
• 3.3.1. Ảnh hưởng của khuynh hướng vận động nữ quyền tư sản
• 3.3.2. Vấn đề giải phóng phụ nữ
• 3.3.3. Vấn đề phụ nữ với văn học và nghệ thuật
• 3.3.4. Ảnh hưởng của đường lối vận động phụ nữ của Đảng Cộng sản trên báo chí hợp pháp
• 3.3.5. Những khuynh hướng mới của vấn đề phụ nữ trong thời kì Chiến tranh Thế giới thứ hai
• 3.4. Vấn đề phụ nữ trên báo chí cách mạng
• 3.4.1. Vấn đề tuyên truyền và vận động phụ nữ tham gia cách mạng
• 3.4.2. Vấn đề tổ chức và hướng dẫn phụ nữ đấu tranh trong thời kì vận động dân chủ 1936-1939
• 3.4.3. Vấn đề vận động phụ nữ tham gia phong trào giải phóng dân tộc trong cuộc vận động Cách mạng tháng Tám 1945
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 3.6. CHÚ THÍCH CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ TRÍCH DẪN
• MỤC LỤC CÁC BẢNG THỐNG KÊ
• A.1. Bảng số 1 : Tỷ lệ công nhân nữ
• A.2. Bảng số 2 : Tỷ lệ công nhân nữ ở nhà máy dệt Nam Định
• A.3. Bảng số 3 : Tỷ lệ tiền công giữa nam và nữ
• A.4. Bảng số 4 : Tỷ lệ tiền lương giáo viên nam so với lương giáo viên nữ
• A.5. Bảng số 5 : Tóm tắt mục đích tôn chỉ của các tờ nữ báo

Tóm tắt

I. Bối cảnh xã hội và vai trò của phụ nữ

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, phụ nữ Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong xã hội, nhưng thường bị áp bức và thiếu quyền lợi. Trong bối cảnh xã hội phong kiến và thực dân, phụ nữ không chỉ là lực lượng lao động mà còn là người giữ gìn văn hóa và truyền thống. Sự ảnh hưởng của Nho giáo đã tạo ra những rào cản lớn đối với địa vị phụ nữ. Tuy nhiên, từ đầu thế kỷ XX, với sự du nhập của tư tưởng dân chủ tư sản, vấn đề phụ nữ bắt đầu được đưa ra thảo luận trên các phương tiện truyền thông. Các tờ báo như Nữ giới chung đã mở ra diễn đàn cho phụ nữ thể hiện quan điểm và yêu cầu quyền lợi của mình. Điều này cho thấy sự chuyển mình trong nhận thức về vai trò của phụ nữ trong xã hội.

1.1. Ảnh hưởng của Nho giáo

Nho giáo đã định hình tư tưởng và hành vi của xã hội Việt Nam trong nhiều thế kỷ. Phụ nữ thường bị coi là yếu đuối và phụ thuộc vào nam giới. Hệ thống giá trị này đã dẫn đến việc phụ nữ không được tham gia vào các hoạt động xã hội và chính trị. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các phong trào nữ quyền trên thế giới đã tạo ra những thay đổi nhất định. Các nhà tư tưởng như Nguyễn Ái Quốc đã chỉ ra rằng việc giải phóng phụ nữ là một phần không thể thiếu trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

II. Vấn đề phụ nữ trên báo chí tiếng Việt

Báo chí tiếng Việt đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về vấn đề phụ nữ. Từ đầu thế kỷ XX, các tờ báo như Phụ nữ tân văn đã đưa ra nhiều bài viết về vai trò của phụ nữ trong xã hội. Những bài viết này không chỉ phản ánh thực trạng mà còn kêu gọi sự thay đổi trong quan niệm về phụ nữ. Các tác giả như Phan Bội Châu và Đặng Văn Bẩy đã chỉ ra rằng phụ nữ cần được giáo dục và có quyền tham gia vào các hoạt động xã hội. Điều này cho thấy sự chuyển biến trong tư duy của xã hội về phụ nữ và quyền lợi của họ.

2.1. Sự ra đời của báo phụ nữ

Báo Nữ giới chung ra đời vào năm 1918 đánh dấu bước ngoặt trong việc đưa vấn đề phụ nữ vào đời sống xã hội. Tờ báo này không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo ra một không gian cho phụ nữ thể hiện quan điểm và yêu cầu quyền lợi. Các bài viết trên báo đã phản ánh những khó khăn mà phụ nữ phải đối mặt trong xã hội thuộc địa. Qua đó, báo chí đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về phụ nữ và quyền lợi của họ.

III. Phong trào phụ nữ và cách mạng

Phong trào phụ nữ trong giai đoạn này không chỉ dừng lại ở việc đòi hỏi quyền lợi mà còn liên quan chặt chẽ đến cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức rõ vai trò của phụ nữ trong cách mạng. Các phong trào như phong trào nữ quyền đã tạo ra sức mạnh lớn trong việc vận động phụ nữ tham gia vào các hoạt động cách mạng. Điều này cho thấy rằng phụ nữ không chỉ là nạn nhân của xã hội mà còn là những người chủ động trong việc thay đổi số phận của mình.

3.1. Vai trò của phụ nữ trong cách mạng

Trong bối cảnh cách mạng tháng Tám, phụ nữ đã đóng góp rất lớn vào cuộc đấu tranh giành độc lập. Họ không chỉ tham gia vào các hoạt động chính trị mà còn là những người giữ gìn văn hóa và truyền thống. Sự tham gia của phụ nữ trong các phong trào cách mạng đã chứng minh rằng họ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng xã hội mới. Điều này đã tạo ra một bước ngoặt lớn trong nhận thức về phụ nữ và quyền lợi của họ trong xã hội.