Tổng quan luận án

Công trình "Phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay" là luận án tiến sĩ chuyên ngành Công tác tư tưởng (mã số: 9 31 02 01), thuộc ngành Chính trị học, do nghiên cứu sinh Bùi Văn Huấn thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS,TS. Lương Khắc Hiếu tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Hà Nội, năm 2018).

Tính cấp thiết của đề tài được tác giả xác định dựa trên ba luận cứ chủ yếu:

  • Thứ nhất, đấu tranh chống các quan điểm đối lập là quy luật tồn tại và phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung và kinh tế chính trị Mác - Lênin nói riêng. Từ khi ra đời vào giữa thế kỷ XIX, học thuyết Mác - Lênin luôn phải đối mặt với các luận điệu xuyên tạc; sức sống của học thuyết không chỉ thể hiện qua việc vận dụng sáng tạo vào thực tiễn mà còn gắn liền với hoạt động đấu tranh bác bỏ quan điểm sai trái, thù địch.
  • Thứ hai, phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy môn Kinh tế chính trị là phương thức quan trọng nhằm phát triển năng lực tư duy lý luận, tư duy chính trị, tư duy phản biện và bản lĩnh chính trị cho sinh viên. Hoạt động này giúp hình thành "khả năng miễn dịch" và năng lực đấu tranh tư tưởng cho người học trước các luồng thông tin lệch lạc.
  • Thứ ba, xuất phát từ tính chất phức tạp của mặt trận tư tưởng - lý luận trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự tác động tiêu cực của các quan điểm sai trái đến giới trẻ. Các thế lực thù địch tập trung công kích vào mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phủ nhận vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước và sở hữu toàn dân. Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục lớn của cả nước, tập trung số lượng lớn trường đại học, do đó địa bàn này trở thành trọng điểm chống phá về tư tưởng, đòi hỏi việc nghiên cứu phê phán quan điểm sai trái trong giảng dạy phải được đặt ra cấp bách.

Mục đích nghiên cứu: Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn phê phán các quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị, từ đó đề xuất hệ thống yêu cầu và giải pháp tăng cường hoạt động này ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội.

Nhiệm vụ nghiên cứu (được đánh số theo văn bản):

  1. Làm rõ những vấn đề lý luận về phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội.
  2. Phân tích thực trạng phê phán các quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay.
  3. Xác định yêu cầu và đề xuất các giải pháp tăng cường phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy kinh tế chính trị trong các trường đại học ở Hà Nội.
  • Phạm vi nội dung: Tập trung vào hoạt động phê phán các quan điểm sai trái trên lĩnh vực kinh tế chính trị.
  • Phạm vi không gian: Khảo sát tại 8 trường đại học trên địa bàn Hà Nội giảng dạy môn Kinh tế chính trị cho sinh viên không thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị, bao gồm: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương, Trường Đại học Xây dựng, Trường Đại học Giao thông vận tải, Trường Đại học Thủy Lợi, Trường Đại học Công đoàn và Viện Đại học Mở Hà Nội.
  • Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát thực tế thu thập từ năm 2010 đến năm 2018; các giải pháp đề xuất có ý nghĩa định hướng đến năm 2025.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tác giả đã phân loại và điểm luận các công trình nghiên cứu liên quan theo 3 nhóm nội dung chính:

Nhóm hướng nghiên cứu Các tác giả, công trình và năm công bố tiêu biểu Nội dung chính đã giải quyết
Nhóm A: Nghiên cứu về quan điểm sai trái và phê phán quan điểm sai trái - NXB Sự thật (1983)
- NXB ĐH CAND Trung Quốc (1993)
- Lưu Đình Á (1994)
- Nguyễn Viết Thông (2005)
- Nguyễn Đình Hương (2005)
- Nguyễn Chí Mỳ (2005)
- Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2007)
- Trần Doãn Tiến (2010)
- Nguyễn Hồng Vinh (2010)
- Ngô Hoàng Anh (2013)
- Lê Hữu Nghĩa (2013)
- Vũ Văn Hiền (2013)
- Nguyễn Bá Dương (2015)
- Phạm Văn Sơn (2015)
- Học viện Chính trị CAND (2015)
- Nguyễn Đức Bình (2016)
- Võ Văn Tuấn (2016)
- Phạm Thanh Hà (2016)
- Lương Khắc Hiếu (2016, 2017)
Làm rõ bản chất chiến lược "diễn biến hòa bình", âm mưu "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; xác định khái niệm quan điểm sai trái, quan điểm thù địch; phân biệt quan điểm sai trái với ý kiến khác biệt mang tính xây dựng; xây dựng tiêu chí nhận diện và tiêu chí đánh giá hiệu quả đấu tranh phản bác (Lương Khắc Hiếu, 2016).
Nhóm B: Nghiên cứu về phê phán quan điểm sai trái đối với học thuyết Kinh tế chính trị Mác - Lênin - Hồ Văn Chiểu (2005)
- Vũ Văn Phúc (2009)
- Nguyễn Văn Minh (2013)
- Đỗ Phú Thọ (2013)
- Trung Kiên (2013)
- Trần Văn Rón (2015)
- Phương Kỳ Sơn (2015)
- Dương Văn Minh (2015)
- Đỗ Trọng Bá (2016)
- Tạ Thị Đoàn (2016)
Phản bác luận điểm "Kinh tế thị trường là của chủ nghĩa tư bản"; bảo vệ quan điểm sở hữu toàn dân về đất đai và vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước; khẳng định giá trị bền vững của học thuyết giá trị, học thuyết giá trị thặng dư của C. Mác; bác bỏ quan điểm cho rằng "chế độ công hữu là nguồn gốc sinh ra tham nhũng" hay "máy móc tạo ra giá trị thặng dư".
Nhóm C: Nghiên cứu về phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy lý luận chính trị và Kinh tế chính trị - Cao Văn Trọng (2015, 2016)
- Đặng Văn Khương (2015)
- Trương Tất Thắng - Vũ Thị Bích Ngọc (2015)
- Lưu Đình Trang (2015)
- Nguyễn Thị Tuyết Mai (2016)
- Trần Thị Thu Hồng (2016)
- Nguyễn Thị Tùng - Phạm Huy Thành (2016)
- Vũ Trà Giang (2016)
- Hoàng Thị Thảo (2016)
- Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2016)
- Nguyễn Văn Sơn (2016)
- Doãn Thị Chín - Nguyễn Trọng Phán (2016)
Phân tích các quy luật nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên; đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị (dạy học giải quyết tình huống có vấn đề, tổ chức thảo luận chuyên đề - seminar); nâng cao tư duy phản biện cho sinh viên; chỉ rõ những hạn chế trong xử lý thông tin nhạy cảm của giảng viên.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết: Mặc dù các công trình trước đã nghiên cứu về đấu tranh tư tưởng, phê phán luận điệu sai trái trên mặt trận lý luận hoặc đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp, toàn diện và có hệ thống về hoạt động phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy môn Kinh tế chính trị tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Luận án đi sâu giải quyết khoảng trống này bằng cách: xác lập hệ thống tiêu chí nhận diện quan điểm sai trái trong kinh tế chính trị; khảo sát thực trạng giảng dạy tại 8 trường đại học ở Hà Nội; và đề xuất khung giải pháp đồng bộ đến năm 2025.


Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung khái niệm

  • Cơ sở lý luận: Các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế chính trị và đấu tranh hệ tư tưởng; các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam (Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí; Nghị quyết Đại hội XII; Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII).
  • Khái niệm quan điểm và tư tưởng: Quan điểm được tiếp cận theo nghĩa ý kiến, cách nhìn nhận riêng, đồng nghĩa với tư tưởng, là sự phản ánh hiện thực khách quan có mục đích, biểu hiện tập trung lợi ích của chủ thể nhận thức trong xã hội có phân chia giai cấp.
  • Định nghĩa quan điểm sai trái: Là những quan điểm không phù hợp với nội dung đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, pháp luật và các chính sách hiện hành của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đi ngược lại lợi ích của nhân dân Việt Nam, được các cá nhân, tổ chức truyền bá tới quần chúng nhân dân nhằm phá vỡ sự đồng thuận xã hội, gây chia rẽ khối đoàn kết toàn dân tộc và cản trở, phá hoại sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
  • Phân biệt quan điểm sai trái và ý kiến khác biệt: Ý kiến khác biệt xuất phát từ động cơ xây dựng, được đóng góp trong quá trình thảo luận dân chủ và được kiểm nghiệm qua thực tiễn. Quan điểm sai trái là các luận điểm chưa được chứng minh khoa học hoặc đi ngược lại lợi ích chung nhưng bị cố tình tuyên truyền nhằm gây chia rẽ, phá vỡ khối đại đoàn kết.
  • Định nghĩa phê phán quan điểm sai trái: Là cuộc đấu tranh trên lĩnh vực ý thức hệ do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và trực tiếp tiến hành, nhằm lên án, bác bỏ những quan điểm sai trái, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ, củng cố và hoàn thiện đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

  • Phương pháp tiếp cận hệ thống: Tiếp cận hoạt động phê phán quan điểm sai trái trong giảng dạy Kinh tế chính trị như một bộ phận hữu cơ của công tác tư tưởng lý luận của Đảng và hoạt động giáo dục - đào tạo.
  • Phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn: Sử dụng xuyên suốt các chương để đối chiếu giữa lý luận Mác - Lênin, chủ trương của Đảng với thực tế triển khai giảng dạy tại các cơ sở đào tạo đại học.
  • Phương pháp điều tra xã hội học và thống kê: Thu thập số liệu sơ cấp qua phiếu hỏi đối với giảng viên và sinh viên tại 8 trường đại học trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn 2010 - 2018 (phản ánh tại Biểu đồ 1 về đánh giá vai trò, trách nhiệm của giảng viên và Biểu đồ về phương tiện khai thác thông tin).
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: Sử dụng phân tích các lý thuyết kinh tế chính trị, bóc tách luận điểm sai trái và tổng hợp kết quả điều tra thực trạng.
  • Phương pháp lịch sử - logic: Nghiên cứu sự vận động của các quan điểm kinh tế qua từng giai đoạn lịch sử và dự báo xu hướng chống phá trong thời gian tới.
  • Phương pháp phỏng vấn và phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến đánh giá từ các nhà quản lý giáo dục, nhà khoa học và giảng viên giàu kinh nghiệm về công tác tư tưởng, lý luận.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị trong các trường đại học

Chương này tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng:

  • Bản chất của quan điểm và tính lịch sử của sự phân định đúng - sai: Quan điểm chính trị mang tính giai cấp sâu sắc. Trong thời kỳ quá độ tại Việt Nam, quan điểm của giai cấp công nhân là quan điểm chính thống, phản ánh lợi ích của nhân dân lao động.
  • Nhận diện các quan điểm sai trái đối với học thuyết Kinh tế chính trị Mác - Lênin:
    • Quan điểm phủ nhận học thuyết giá trị: Các luận điệu cho rằng Mác nhìn nhận lao động kết tinh trong tư bản là siêu hình; phê phán việc sử dụng đại lượng "mức hao phí lao động xã hội cần thiết" và viện dẫn lý thuyết ích dụng cận biên của Léon Walras (cho rằng giá trị hàng hóa do tâm lý thỏa mãn của người tiêu dùng và độ khan hiếm quy định). Luận án chứng minh Léon Walras đã mang quan điểm duy tâm chủ quan, đánh tráo giá trị sử dụng với giá trị hàng hóa, trong khi Mác đã phân biệt rõ lao động cụ thể với lao động trừu tượng, lao động giản đơn với lao động phức tạp.
    • Quan điểm phủ nhận học thuyết giá trị thặng dư: Các quan điểm cho rằng Mác áp đặt khi gán cho sức lao động khả năng tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó; lập luận rằng máy móc hiện đại và tự động hóa mới là nguồn gốc tạo ra giá trị thặng dư chứ không phải sức lao động. Tác giả luận án khẳng định tính chất tiên đề khoa học trong phát hiện của Mác: nếu sức lao động không tạo ra giá trị lớn hơn chi phí tái sản xuất sức lao động thì xã hội không thể có sản phẩm thặng dư để phát triển; máy móc dù hiện đại chỉ là tư liệu sản xuất, có vai trò chuyển dịch giá trị cũ vào sản phẩm chứ không tự tạo ra giá trị mới.
  • Xác lập các yếu tố cấu thành hoạt động phê phán: Xác định rõ chủ thể lãnh đạo (Đảng Cộng sản Việt Nam), chủ thể trực tiếp (đội ngũ giảng viên lý luận chính trị), đối tượng tác động (sinh viên đại học), mục đích (bảo vệ nền tảng tư tưởng, nâng cao nhận thức lý luận) và phương thức tiến hành (lồng ghép trong bài giảng, thảo luận chuyên đề, giải đáp thắc mắc).

Chương 2: Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với việc phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực tế giai đoạn 2010 - 2018 tại 8 trường đại học trên địa bàn Hà Nội:

  • Đặc điểm địa bàn khảo sát: Hà Nội tập trung quy mô lớn sinh viên từ khắp các địa phương; các trường được khảo sát bao gồm cả khối trường khối kinh tế, sư phạm, kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn.
  • Kết quả khảo sát thực trạng:
    • Việc nhận thức về vai trò, trách nhiệm của giảng viên trong phê phán quan điểm sai trái đã được nâng lên; giảng viên đã chủ động lồng ghép nội dung đấu tranh tư tưởng vào bài giảng (thể hiện qua các chỉ số tại Biểu đồ 1).
    • Về phương tiện khai thác thông tin: Giảng viên và sinh viên sử dụng đa dạng các kênh từ giáo trình, sách chuyên khảo, báo chí truyền thống đến mạng Internet và mạng xã hội để tiếp nhận thông tin lý luận và thực tiễn (thể hiện qua Biểu đồ khảo sát phương tiện khai thác thông tin).
  • Hạn chế và nguyên nhân:
    • Một bộ phận giảng viên còn lúng túng khi xử lý các vấn đề thực tiễn nhạy cảm; phương pháp truyền thụ còn mang tính một chiều, thiếu tính thuyết phục và tính đối thoại.
    • Sinh viên khối không chuyên có tâm lý ngại học các môn lý luận chính trị, năng lực nhận diện thông tin xấu độc trên mạng xã hội còn hạn chế.
  • Năm nhóm vấn đề đặt ra cần giải quyết:
    1. Xử lý mối quan hệ giữa truyền thụ tri thức kinh tế chính trị chuẩn mực với việc cập nhật, phê phán các quan điểm sai trái, thù địch.
    2. Nâng cao dũng khí, bản lĩnh chính trị và năng lực lý luận của đội ngũ giảng viên trước những vấn đề kinh tế - xã hội phức tạp.
    3. Đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm kích thích tư duy phản biện khoa học của sinh viên.
    4. Quản lý và định hướng thông tin trên không gian mạng đối với sinh viên các trường đại học.
    5. Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quản lý, tổ chức đoàn thể trong nhà trường với bộ môn Kinh tế chính trị.

Chương 3: Yêu cầu, giải pháp đẩy mạnh phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị trong các trường đại học trên địa bàn Hà Nội thời gian tới

Chương này xây dựng định hướng và giải pháp có giá trị áp dụng đến năm 2025:

  • Dự báo bối cảnh: Các thế lực thù địch tiếp tục khai thác các mặt trái của kinh tế thị trường, các vụ việc tiêu cực trong quản lý kinh tế để công kích đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
  • Bốn yêu cầu cơ bản:
    1. Bảo đảm tính Đảng, tính khoa học và tính chiến đấu trong từng bài giảng Kinh tế chính trị.
    2. Bám sát thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và Thủ đô Hà Nội.
    3. Kết hợp chặt chẽ giữa "xây" (giáo dục tri thức chuẩn mực) và "chống" (phê phán, phản bác luận điệu sai trái).
    4. Phát huy tính tích cực, chủ động, tự rèn luyện khả năng "miễn dịch" tư tưởng của sinh viên.
  • Năm nhóm giải pháp đẩy mạnh thực hiện:
    1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, ban giám hiệu và các tổ chức đoàn thể trong các trường đại học đối với hoạt động phê phán quan điểm sai trái qua giảng dạy.
    2. Xây dựng và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên Kinh tế chính trị cả về lập trường chính trị, trình độ chuyên môn, năng lực nghiên cứu khoa học và kỹ năng sư phạm.
    3. Đổi mới nội dung chương trình, giáo trình và phương pháp giảng dạy (tăng cường thảo luận, giải quyết tình huống thực tế, đối thoại học thuật).
    4. Đa dạng hóa các hình thức, phương tiện thông tin và phát huy vai trò của công nghệ thông tin trong việc cung cấp tư liệu chính thống cho giảng viên và sinh viên.
    5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, chế độ chính sách và tạo môi trường học thuật thuận lợi phục vụ giảng dạy, nghiên cứu lý luận chính trị.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định các đóng góp mới về lý luận và thực tiễn:

  1. Về mặt lý luận:

    • Làm rõ khái niệm "quan điểm sai trái", xác lập ranh giới phân biệt giữa quan điểm sai trái với các ý kiến khác biệt mang tính xây dựng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
    • Đề xuất hệ thống căn cứ khoa học nhận diện các quan điểm sai trái đối với học thuyết Kinh tế chính trị Mác - Lênin (đặc biệt là học thuyết giá trị và học thuyết giá trị thặng dư).
    • Xác định cụ thể chủ thể, mục đích, đối tượng tác động và phương thức tiến hành phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy môn Kinh tế chính trị trong trường đại học.
  2. Về mặt thực tiễn:

    • Điều tra, khảo sát thực tế tại 8 trường đại học tiêu biểu trên địa bàn Hà Nội, cung cấp các dữ liệu phản ánh thực trạng nhận thức, phương tiện khai thác thông tin và hoạt động đấu tranh tư tưởng của giảng viên và sinh viên.
    • Chỉ rõ nguyên nhân của thành tựu, hạn chế và đúc kết 5 nhóm vấn đề đặt ra đối với công tác giảng dạy môn Kinh tế chính trị hiện nay.
  3. Về mặt giải pháp:

    • Xác định 4 yêu cầu và luận giải cơ sở khoa học của 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội định hướng đến năm 2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực nghiệm của đề tài chỉ tập trung tại 8 trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội và giới hạn ở nhóm sinh viên không thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị; khung số liệu khảo sát phản ánh thực trạng từ năm 2010 đến năm 2018.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục mở rộng phạm vi khảo sát sang các cơ sở đào tạo đại học ở các vùng miền khác trên cả nước; nghiên cứu bổ sung đối với sinh viên chuyên ngành lý luận chính trị; cập nhật sự thay đổi về nội dung chương trình khi triển khai chương trình môn học Kinh tế chính trị Mác - Lênin mới trong hệ thống giáo dục đại học.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng thụ hưởng: Giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị (đặc biệt là bộ môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin), cán bộ quản lý giáo dục đại học, cán bộ phụ trách công tác tuyên giáo, công tác tư tưởng tại các trường đại học và cơ quan quản lý nhà nước; học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Chính trị học, Công tác tư tưởng, Triết học và Kinh tế chính trị.
  • Nội dung có giá trị tham khảo cao: Hệ thống luận chứng phê phán các luận điệu phủ nhận học thuyết giá trị và giá trị thặng dư (trình bày tại Chương 1); quy trình nhận diện, phân loại quan điểm sai trái và hệ thống giải pháp nâng cao tính đối thoại, rèn luyện tư duy phản biện cho sinh viên trong giờ học (trình bày tại Chương 3).

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án phân biệt "quan điểm sai trái" và "ý kiến khác biệt" dựa trên những tiêu chí nào?
Luận án chỉ ra rằng ý kiến khác biệt là những nhận thức, góp ý mang động cơ xây dựng, xuất hiện trong quá trình thảo luận dân chủ và cần được kiểm nghiệm qua thực tiễn để bổ sung, hoàn thiện đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Ngược lại, quan điểm sai trái là những quan điểm không phù hợp với đường lối, pháp luật hiện hành, đi ngược lại lợi ích nhân dân, chưa được kiểm nghiệm khoa học nhưng bị cố tình tuyên truyền nhằm phá vỡ sự đồng thuận xã hội và gây chia rẽ khối đại đoàn kết.

2. Tác giả luận án sử dụng lập luận nào để bác bỏ luận điểm dựa vào Léon Walras cho rằng học thuyết giá trị của Mác là sai lầm?
Luận án luận giải rằng Léon Walras và những người ủng hộ đã đứng trên lập trường duy tâm chủ quan khi lấy tâm lý thỏa mãn của người tiêu dùng và sự khan hiếm làm thước đo giá trị hàng hóa. Mác đã phân biệt rõ giá trị và giá trị sử dụng: công dụng làm cho hàng hóa có thể trao đổi được, nhưng tỷ lệ trao đổi giữa các hàng hóa phải do lượng hao phí lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra chúng quyết định. Sự khan hiếm chỉ ảnh hưởng tới quan hệ cung cầu làm giá cả dao động quanh giá trị chứ không quyết định thực thể giá trị của hàng hóa.

3. Khảo sát thực tiễn của luận án được tiến hành tại những cơ sở đào tạo nào?
Khảo sát thực tế của luận án được thực hiện tại 8 trường đại học trên địa bàn Hà Nội có giảng dạy môn Kinh tế chính trị cho sinh viên không thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị, bao gồm: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương, Trường Đại học Xây dựng, Trường Đại học Giao thông vận tải, Trường Đại học Thủy Lợi, Trường Đại học Công đoàn và Viện Đại học Mở Hà Nội.

4. Năm nhóm vấn đề đặt ra từ thực trạng giảng dạy môn Kinh tế chính trị tại Hà Nội là gì?
Đó là: (1) Xử lý mối quan hệ giữa truyền thụ kiến thức chuẩn mực và phê phán quan điểm sai trái; (2) Nâng cao bản lĩnh và năng lực lý luận của giảng viên; (3) Đổi mới phương pháp nhằm phát triển tư duy phản biện cho người học; (4) Quản lý và định hướng thông tin mạng đối với sinh viên; (5) Tăng cường cơ chế phối hợp giữa các lực lượng trong nhà trường để bảo vệ nền tảng tư tưởng.


Kết luận

Luận án tiến sĩ "Phê phán quan điểm sai trái thông qua giảng dạy Kinh tế chính trị ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay" của tác giả Bùi Văn Huấn là công trình nghiên cứu chuyên ngành Công tác tư tưởng, làm rõ cơ sở lý luận về nhận diện và phê phán các luận điệu sai lệch đối với học thuyết Kinh tế chính trị Mác - Lênin. Thông qua kết quả điều tra xã hội học tại 8 trường đại học trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2010 - 2018, công trình đã đánh giá khách quan thực trạng giảng dạy, chỉ rõ nguyên nhân và 5 nhóm vấn đề cấp thiết đặt ra. Hệ thống 4 yêu cầu và 5 nhóm giải pháp được đề xuất trong luận án có giá trị khoa học và khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị và củng cố bản lĩnh tư tưởng cho sinh viên đến năm 2025.