BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH YZ YZ NGUYEÃN THÒ THUØY TRANG NHÖÕNG GIAÛI PHAÙP CHUÛ YEÁU VEÀ TÍN DUÏNG NGAÂN HAØNG ÑEÅ PHAÙT TRIEÅN HOAÏT ÑOÄNG COÂNG NGHIEÄP-TIEÅU THUÛ COÂNG NGHIEÄP TREÂN ÑÒA BAØN TÆNH AN GIANG Chuyeân Ngaønh: Taøi chính- Löu thoâng Tieàn teä Vaø Tín duïng Maõ Soá: 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC PGS-TS. NGUYEÃN ÑAÊNG DÔØN Caàn Thô - Naêm 2003 Môc lôc PhÇn më ®Çu Trang Ch−¬ng 1: Lý luËn chung vÒ tÝn dông vμ quy chÕ cho vay cña tæ chøc tÝn 1 dông phôc vô ho¹t ®éng c«ng nghiÖp- tiÓu thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa bμn tØnh An Giang. Kh¸i niÖm, b¶n chÊt, chøc n¨ng cña tÝn dông 1 1.1 Kh¸i niÖm vÒ tÝn dông 1 1.2 B¶n chÊt cña tÝn dông 1 1.3 Chøc n¨ng cña tÝn dông 2 1.2 Vai trß cña tÝn dông ®èi víi c¸c khu c«ng nghiÖp – tiÓu thñ c«ng 4 nghiÖp.3 C¸c h×nh thøc tÝn dông 7 1.1 TÝn dông th−¬ng m¹i 7 1.2 TÝn dông Ng©n hμng 8 1.2 C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn l·i suÊt tÝn dông 10 1.5 ChÝnh s¸ch tÝn dông Ng©n hμng phôc vô ho¹t ®éng c«ng nghiÖp- tiÓu 12 thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa bμn tØnh An Giang.1 §èi t−îng, ®iÒu kiÖn vay vèn 12 1.2 Thêi gian cho vay, thu nî 12 1.3 Sè tiÒn cho vay 13 1.4 Ph−¬ng thøc cho vay 13 1.5 L·i suÊt cho vay 14 1.7 QuyÒn vμ nghÜa vô cña kh¸ch hμng 15 1.8 QuyÒn vμ nghÜa vô cña tæ chøc tÝn dông 15 Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông phôc vô ph¸t triÓn c«ng 17 nghiÖp tiÓu thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa bμn tØnh An Giang.1 Vμi nÐt vÒ kinh tÕ x· héi tØnh An Giang 17 2.2 §¸nh gi¸ s¬ bé ho¹t ®éng c«ng nghiÖp – tiÓu thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa 19 bμn tØnh An Giang 3 n¨m (2000-2002) 2.1 Tèc ®é ph¸t triÓn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp – tiÓu thñ c«ng nghiÖp trong 19 03 n¨m (2000-2002) 2.1 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt 19 2.2 Gi¸ trÞ t¨ng thªm ngμnh c«ng nghiÖp – tiÓu thñ c«ng nghiÖp.3 Khu vùc c«ng nghiÖp quèc doanh 20 2.4 Khu vùc c«ng nghiÖp ngoμi quèc doanh 21 2.5 Khu vùc cã vèn ®Çu t− n−íc ngoμi 22 2.6 §¸nh gi¸ chung t×nh h×nh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp – tiÓu thñ c«ng 23 nghiÖp.2 Thùc tr¹ng gi¶i ng©n vèn tÝn dông hç trî ®Çu t− s¶n xuÊt c«ng nghiÖp 25 – tiÓu thñ c«ng nghiÖp.1 Thùc tr¹ng gi¶i ng©n 25 2.2 KÕt qu¶ vμ nguyªn nh©n tån t¹i 35 Ch−¬ng 3: Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu vÒ tÝn dông Ng©n hμng ®Ó ph¸t 41 triÓn ho¹t ®éng c«ng nghiÖp tiÓu thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa bμn tØnh An Giang 3.1 Ph−¬ng h−íng quy ho¹ch ph¸t triÓn ngμnh c«ng nghiÖp tiÓu thñ 41 c«ng nghiÖp tØnh An Giang 3.1 Dù b¸o thÞ tr−êng tiªu thô c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp cña tØnh 41 3.2 §¸nh gi¸ c¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp tØnh An 42 Giang.3 §¸nh gi¸ xuÊt ph¸t ®iÓm ngμnh c«ng nghiÖp cña tØnh 44 3.2 Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu vÒ tÝn dông Ng©n hμng 44 3.1 Më réng viÖc ¸p dông tÝn dông thuª mua ®èi víi khu vùc c«ng nghiÖp 44 – tiÓu thñ c«ng nghiÖp.2 Më réng diÖn cho vay cña Ng©n hμng cæ phÇn n«ng th«n 47 3.3 Ph¶i thay ®æi ph−¬ng thøc cho vay 47 3.4 Ng©n hμng cÇn ph¶i m¹nh d¹n ¸p dông biÖn ph¸p b¶o ®¶m tiÒn vay 48 b»ng tμi s¶n h×nh thμnh tõ vèn vay ®èi víi c¸c c¬ së s¶n xuÊt c«ng nghiÖp tiÓu thñ c«ng nghiÖp.1 Tμi s¶n h×nh thμnh tõ vèn vay 49 3.2 Tr−êng hîp ¸p dông 49 3.1 §èi víi kh¸ch hμng 49 3.3 H×nh thøc, néi dung, thñ tôc ký kÕt vμ thùc hiÖn hîp cÇm cÇm cè, 50 thÕ chÊp tμi s¶n h×nh thμnh tõ vèn vay 3.5 Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n cña c¸c nh©n viªn tÝn 50 dông.3 Nh÷ng gi¶i ph¸p hç trî.1 §èi víi ñy ban Nh©n d©n tØnh An Giang 51 3.2 §èi víi Së C«ng nghiÖp vμ c¸c së ban ngμnh cã liªn quan 53 3.3 §èi víi doanh nghiÖp, hé s¶n xuÊt 56 KÕt luËn 58 Tμi liÖu tham kh¶o Trang 2 PhÇn më ®Çu HiÖn nay hÇu hÕt c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn trªn thÕ giíi ®Òu chó träng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp-tiÓu thñ c«ng nghiÖp (CN-TTCN) vμ coi ®ã lμ mét gi¶i ph¸p h÷u hiÖu ®Ó t¹o c«ng ¨n viÖc lμm, n©ng cao thu nhËp cho ng−êi d©n, t¹o c¬ së ®Ó x· héi n«ng th«n ph¸t triÓn æn ®Þnh. §èi víi n−íc ta, ph¸t triÓn CN-TTCN kh«ng chØ cã t¸c dông n©ng cao ®êi sèng d©n c−, mμ cßn cã t¸c dông ®−a kinh tÕ- x· héi n«ng th«n tiÕn lªn v¨n minh hiÖn t¹i.
NhËn thøc ®−îc tÇm quan träng ®ã, ch−¬ng tr×nh khuyÕn khÝch ®Çu t− ph¸t triÓn CN-TTCN ®· ®−îc ñy ban Nh©n d©n tØnh An Giang ban hμnh ngμy 02/05/1996. Ch−¬ng tr×nh nμy ®−îc thμnh lËp víi môc ®Ých ph¸t huy néi lùc, khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp võa vμ nhá (DNVVN) tÝch cùc ®æi míi thiÕt bÞ c«ng nghÖ s¶n xuÊt, ®Çu t− c¸c nhμ m¸y t¹i c¸c khu c«ng nghiÖp, côm TTCN víi trang thiÕt bÞ c«ng nghÖ tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i, ®ång thêi nu«i d−ìng hç trî ph¸t triÓn lμng nghÒ TTCN thu hót nhiÒu lao ®éng ë n«ng th«n. Sau thêi gian triÓn khai thùc hiÖn trªn c¸c ®Þa bμn toμn tØnh, ch−¬ng tr×nh khuyÕn khÝch ®Çu t− ph¸t triÓn CN-TTCN ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¶ quan, mang l¹i nh÷ng lîi Ých thiÕt thùc, s¶n xuÊt CN-TTCN tØnh An Giang tiÕp tôc t¨ng tr−ëng, trong ®ã khu vùc kinh tÕ d©n doanh ®ang chuyÓn biÕn tèt, nhiÒu doanh nghiÖp, c¬ së TTCN truyÒn thèng ®· ph¸t triÓn, gi¶i quyÕt viÖc lμm cho nhiÒu lao ®éng TTCN vμ ng−êi nghÌo tõ thμnh thÞ ®Õn n«ng th«n. Bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc nh− trªn, vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n v−íng m¾c, v−íng m¾c lín nhÊt cña c¸c c¬ së CN-TTCN lμ vÊn ®Ò vèn, trong ®ã cßn qu¸ Ýt sù hç trî tÝn dông tõ c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i còng nh− c¸c quü ®Çu t−.
NhiÒu th«ng tin cho biÕt nguån vèn chÝnh thøc dμnh cho khu vùc nμy ngμy cμng ®−îc më réng nh−ng trong thùc tÕ viÖc tiÕp cËn nguån vèn nμy vÉn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, khã kh¨n khi tiÕp cËn nguån vèn cã thÓ kÓ ®Õn lμ c¸c doanh nghiÖp kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn thÕ chÊp ®Ó vay vèn ng©n hμng do nguån vèn tù cã nhá, ch−a t¹o dùng Trang 3 ®−îc uy tÝn trong s¶n xuÊt kinh doanh nªn khã ®−îc vay tÝn chÊp hoÆc khã t×m ®−îc ng−êi b¶o l·nh cho m×nh khi vay vèn t¹i c¸c tæ chøc tÝn dông, kh«ng cã giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u nhμ, ®Êt. Bªn c¹nh ®ã, rÊt Ýt doanh nghiÖp hiÓu biÕt ®Çy ®ñ vÒ thñ tôc vay vèn vμ hå s¬ vay vèn. MÆt kh¸c trong c¬ chÕ thÞ tr−êng, thÞ tr−êng tiªu thô lμ kh©u then chèt, nh−ng ë ViÖt Nam thÞ tr−êng tiªu thô trong n−íc cßn nhá, ®é co gi·n hÑp, thÞ tr−êng bªn ngoμi biÕn ®éng thÊt th−êng, trong khi c¸c nhμ s¶n xuÊt thiÕu tÝnh céng ®ång, ch−a thËt sù hiÖp lùc ®Ó cïng ph¸t triÓn. Nh− vËy, møc ®é rñi ro trong s¶n xuÊt kinh doanh lμ cao khiÕn cho c¸c tæ chøc tÝn dông còng kh«ng d¸m m¹o hiÓm cho vay vèn ®Ó ®Çu t− ph¸t triÓn.
§øng tr−íc nh÷ng quan ®iÓm ch−a gÆp nhau gi÷a nhμ s¶n xuÊt (bªn vay) vμ ng−êi cho vay ( Ng©n hμng), t¸c gi¶ mong muèn nh÷ng gi¶i ph¸p dùa trªn c¸c c¨n cø khoa häc vμ thùc tiÔn cña m×nh ®−îc thÓ hiÖn trong ®Ò tμi: “ Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu vÒ tÝn dông ng©n hμng ®Ó ph¸t triÓn ho¹t ®éng CN-TTCN trªn ®Þa bμn tØnh An Giang” sÏ phÇn nμo gi¶i ®¸p ®−îc yªu cÇu bøc xóc ®ã. LuËn v¨n ®−îc tr×nh bμy víi kÕt cÊu nh− sau: Ch−¬ng I: Lý luËn chung vÒ tÝn dông vμ quy chÕ cho vay cña tæ chøc tÝn dông phôc vô ho¹t ®éng CN- TTCN trªn ®Þa bμn tØnh An Giang. Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông phôc vô ph¸t triÓn CN- TTCN trªn ®Þa bμn tØnh An Giang, Ch−¬ng III: Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu vÒ tÝn dông Ng©n hμng ®Ó ph¸t triÓn ho¹t ®éng CN-TTCN trªn ®Þa bμn tØnh An Giang. Víi sù gióp ®ì cña quý ThÇy c« tr−êng §¹i häc kinh tÕ, c¸c anh chÞ c¸c b¹n ®ång nghiÖp, c¸c c¬ quan, ban ngμnh vÒ ng©n hμng trªn ®Þa bμn tØnh An Giang, b¶n luËn v¨n ®· ®−îc hoμn thμnh.
Tuy cã nhiÒu cè g¾ng vμ tËn t©m, nh−ng b¶n luËn v¨n kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, kÝnh mong quý ThÇy c«, c¸c anh chÞ vμ c¸c b¹n gãp ý vμ gióp ®ì ®Ó ®Ò tμi nghiªn cøu nμy ®−îc hoμn thiÖn h¬n. Xin ch©n thμnh c¶m ¬n. An Giang, ngμy 15 th¸ng 05 n¨m 2003 Häc viªn líp cao häc kho¸ IV CÇn Th¬ NguyÔn ThÞ Thïy Trang Trang 4 Ch−¬ng 1: Lý luËn chung vÒ tÝn dông vμ quy chÕ cho vay cña tæ chøc tÝn dông phôc vô ho¹t ®éng c«ng nghiÖp-tiÓu thñ c«ng nghiÖp trªn ®Þa bμn tØnh An giang: 1. Kh¸i niÖm, b¶n chÊt, chøc n¨ng cña tÝn dông.1 Kh¸i niÖm vÒ tÝn dông: Trong ®êi sèng kinh tÕ x· héi, ph¹m trï tÝn dông xuÊt hiÖn tõ rÊt sím vμ ®−îc diÔn gi¶i theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh−: - TÝn dông lμ sù vay m−în.
- TÝn dông lμ c¬ chÕ cho phÐp b¸n hμng ho¸ hoÆc dÞch vô víi lêi høa sÏ tr¶ tiÒn sau. - TÝn dông lμ mét ph−¬ng thøc tμi chÝnh gióp mét c¸ nh©n hoÆc doanh nghiÖp vay tiÒn ®Ó mua s¶n phÈm, nguyªn vËt liÖu. Song, dï ®−îc diÔn gi¶i b»ng c¸ch nμy hay c¸ch kh¸c, tÝn dông ®Òu lμ nh÷ng quan hÖ vay m−în, quan hÖ sö dông vèn lÉn nhau (vèn b»ng tiÒn hoÆc hiÖn vËt) gi÷a ng−êi ®i vay (con nî) vμ ng−êi cho vay (chñ nî) dùa trªn nguyªn t¾c hoμn tr¶. Quan hÖ nμy ®−îc thÓ hiÖn th«ng qua qu¸ tr×nh sau: Ng−êi cho vay( ng−êi së h÷u) chuyÓn giao cho ng−êi kh¸c sö dông mét sè tiÒn hay hμng ho¸ trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh.
§Õn thêi h¹n do hai bªn tháa thuËn, ng−êi sö dông (ng−êi vay) ph¶i hoμn tr¶ l¹i cho ng−êi së h÷u mét gi¸ trÞ lín h¬n lóc vay. PhÇn t¨ng thªm nμy gäi lμ lîi tøc tÝn dông. B¶n chÊt cña tÝn dông: TÝn dông lμ hÖ thèng quan hÖ kinh tÕ ph¸t sinh gi÷a ng−êi ®i vay vμ ng−êi cho vay, nhê quan hÖ Êy mμ vèn tiÒn tÖ ®−îc vËn ®éng tõ chñ thÓ nμy sang chñ thÓ kh¸c ®Ó sö dông cho c¸c nhu cÇu kh¸c nhau trong nÒn kinh tÕ x· héi. Chøc n¨ng cña tÝn dông: TÝn dông cã 3 chøc n¨ng: * Mét lμ: Chøc n¨ng tËp trung vμ ph©n phèi l¹i vèn tiÒn tÖ §©y lμ chøc n¨ng c¬ b¶n nhÊt cña tÝn dông, nhê chøc n¨ng nμy cña tÝn dông mμ c¸c nguån vèn tiÒn tÖ trong x· héi ®−îc ®iÒu tiÕt tõ n¬i “thõa” sang n¬i “thiÕu” ®Ó sö dông nh»m ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ.
TËp trung vμ ph©n phèi l¹i vèn tiÒn tÖ lμ hai mÆt hîp thμnh chøc n¨ng cèt lâi cña tÝn dông.