Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Thị Trường Trái Phiếu Tại Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam, phân tích xu hướng và cơ hội đầu tư trong lĩnh vực tài chính.

• Tác giả: Phạm Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Thị Trường Trái Phiếu Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁI PHIẾU VÀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
• 1.1. Trái phiếu
• 1.2. Căn cứ vào chủ thể phát hành

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thị trường trái phiếu Việt Nam

Thị trường trái phiếu Việt Nam đã trải qua một quá trình hình thành và phát triển đáng kể. Thị trường trái phiếu không chỉ là nơi giao dịch các loại trái phiếu như trái phiếu Chính phủ, trái phiếu đô thị và trái phiếu doanh nghiệp, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho nền kinh tế. Luận văn đã chỉ ra rằng, sự phát triển của thị trường tài chính này gắn liền với các chính sách của Chính phủ, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO. Việc phát hành trái phiếu ra nước ngoài đã mở ra nhiều cơ hội cho thị trường trái phiếu Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường cũng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm tỷ lệ nợ nước ngoài cao và sự cạnh tranh từ các kênh huy động vốn khác.

1.1. Các giai đoạn phát triển của thị trường trái phiếu

Luận văn phân chia quá trình phát triển của thị trường trái phiếu thành ba giai đoạn chính. Giai đoạn đầu tiên là giai đoạn hình thành, khi các quy định pháp lý về trái phiếu Việt Nam được ban hành. Giai đoạn thứ hai là giai đoạn phát triển mạnh mẽ, với sự gia tăng số lượng trái phiếu phát hành và sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài. Cuối cùng, giai đoạn hiện tại là giai đoạn mà thị trường đang dần hoàn thiện và mở rộng, với nhiều cải cách trong chính sách và quy định nhằm thu hút vốn đầu tư. Những giai đoạn này không chỉ phản ánh sự phát triển của thị trường tài chính mà còn cho thấy sự thay đổi trong cách thức huy động vốn của Chính phủ và doanh nghiệp.

II. Chức năng và vai trò của thị trường trái phiếu

Thị trường trái phiếu đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho nền kinh tế. Một trong những chức năng chính của thị trường trái phiếu là huy động vốn đầu tư cho các dự án phát triển hạ tầng và các hoạt động sản xuất kinh doanh. Khi các nhà đầu tư mua trái phiếu, họ không chỉ cung cấp nguồn vốn cho tổ chức phát hành mà còn tạo ra một kênh đầu tư an toàn cho bản thân. Chính sách trái phiếu cũng giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô, thông qua việc điều tiết lãi suất và quản lý ngân sách. Điều này cho thấy rằng, thị trường trái phiếu không chỉ là một công cụ tài chính mà còn là một phần quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của nền kinh tế.

2.1. Huy động vốn và tạo tính thanh khoản

Một trong những chức năng quan trọng của thị trường trái phiếu là huy động vốn cho các dự án đầu tư dài hạn. Trái phiếu cung cấp cho các tổ chức tài chính và công chúng một môi trường đầu tư an toàn và đa dạng. Tính thanh khoản của trái phiếu cũng là một yếu tố hấp dẫn đối với nhà đầu tư, cho phép họ dễ dàng chuyển nhượng hoặc chuyển đổi trái phiếu mà họ sở hữu. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư mà còn tạo ra một thị trường năng động hơn. Lãi suất trái phiếu cũng phản ánh tình hình kinh tế và mức độ tín nhiệm của tổ chức phát hành, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

III. Thách thức và cơ hội cho thị trường trái phiếu Việt Nam

Mặc dù thị trường trái phiếu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tỷ lệ nợ công cao và sự phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài là những vấn đề cần được giải quyết. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các kênh huy động vốn khác như cổ phiếu và tiền gửi ngân hàng cũng tạo ra áp lực cho thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, với những cải cách trong chính sách và quy định, cũng như sự gia tăng nhu cầu đầu tư từ nước ngoài, thị trường trái phiếu có thể mở ra nhiều cơ hội mới cho sự phát triển bền vững.

3.1. Các giải pháp thúc đẩy phát triển thị trường

Để phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam, cần có những giải pháp cụ thể nhằm cải thiện tính thanh khoản và tăng cường sự minh bạch. Việc xây dựng một hệ thống thông tin đầy đủ và chính xác về các trái phiếu sẽ giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin và đưa ra quyết định đầu tư. Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ trong việc ban hành các chính sách khuyến khích phát hành trái phiếu, cũng như tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường trái phiếu Việt Nam đã trải qua quá trình hình thành và phát triển gắn liền với các chính sách và nghị định của Chính phủ, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007. Tính đến giữa năm 2006, tổng dư nợ trái phiếu chỉ chiếm khoảng 9-10% GDP, thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan (40%) hay Malaysia (65%). Nhu cầu vốn đầu tư dài hạn của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2006-2010 được ước tính lên tới 120-170 tỷ USD, trong khi nguồn vốn ngân sách và vốn tự có của doanh nghiệp còn hạn chế. Thị trường trái phiếu được xem là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, góp phần giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng thương mại vốn chủ yếu cung cấp vốn ngắn hạn.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích quá trình phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam, đánh giá các khó khăn, thuận lợi, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm từ các quốc gia có thị trường trái phiếu phát triển như Singapore, Thái Lan và Trung Quốc. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ trước năm 1994 đến năm 2007, với trọng tâm là các chính sách pháp luật, hoạt động phát hành và giao dịch trái phiếu, cũng như vai trò của các loại trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu đô thị.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường trái phiếu Việt Nam, góp phần đa dạng hóa kênh huy động vốn, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính và ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về thị trường trái phiếu và thị trường vốn, trong đó:

• Khái niệm trái phiếu: Trái phiếu là chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn nợ của tổ chức phát hành. Trái phiếu có các đặc điểm như mệnh giá, thời hạn, lãi suất cố định hoặc thả nổi, và có thể được phân loại theo thời hạn, chủ thể phát hành và hình thức ghi danh.

• Chức năng và vai trò của thị trường trái phiếu: Thị trường này giúp huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế, cung cấp môi trường đầu tư đa dạng và lành mạnh, tạo tính thanh khoản cho các loại trái phiếu, đánh giá hoạt động doanh nghiệp và hỗ trợ chính sách kinh tế vĩ mô.

• Rủi ro trong đầu tư trái phiếu: Bao gồm rủi ro lãi suất, rủi ro lạm phát, rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và phát hành trái phiếu.

• Vai trò của trái phiếu trong huy động vốn: Trái phiếu là công cụ huy động vốn dài hạn, giúp giảm áp lực lạm phát, thúc đẩy doanh nghiệp minh bạch tài chính và tạo thói quen đầu tư cho dân cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định tính kết hợp với thu thập và xử lý số liệu thứ cấp từ các nguồn chính thức như Bộ Tài chính, Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội, các báo cáo ngành và các nghiên cứu quốc tế. Cỡ mẫu dữ liệu bao gồm các số liệu về giá trị phát hành, giao dịch trái phiếu trong giai đoạn 1994-2007, với trọng tâm phân tích các giai đoạn phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam.

Phương pháp chọn mẫu là lựa chọn các mốc thời gian quan trọng gắn liền với các chính sách pháp luật và sự kiện phát triển thị trường, đồng thời so sánh với kinh nghiệm của các quốc gia trong khu vực. Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua so sánh tỷ lệ phần trăm, biểu đồ thể hiện giá trị phát hành và giao dịch, cũng như đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường.

Timeline nghiên cứu tập trung vào ba giai đoạn chính: trước năm 1994, giai đoạn 1994-2006 và từ năm 2006 đến 2007, nhằm đánh giá sự thay đổi về quy mô, cơ cấu và hiệu quả hoạt động của thị trường trái phiếu Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô thị trường trái phiếu còn nhỏ và phát triển chưa đồng đều: Tính đến giữa năm 2006, tổng dư nợ trái phiếu chỉ chiếm khoảng 9-10% GDP, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Trong đó, trái phiếu Chính phủ chiếm khoảng 80% tổng giá trị thị trường, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu đô thị chiếm tỷ trọng nhỏ.

2. Sự gia tăng mạnh mẽ giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp từ năm 2006: Năm 2006, giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt khoảng 7.000 tỷ đồng, tăng đột biến so với các năm trước. Đến tháng 7/2007, tổng giá trị phát hành đạt gần 16.000 tỷ đồng, trong đó hai tập đoàn lớn là Vinashin và EVN chiếm hơn 60%.

3. Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp thấp hơn lãi vay ngân hàng: Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp dao động từ 10,5%/năm, thấp hơn mức lãi suất vay ngân hàng trung bình 11-15%/năm, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn dài hạn với chi phí hợp lý.

4. Tính thanh khoản của thị trường trái phiếu còn hạn chế: Thị trường thứ cấp chưa phát triển mạnh, đặc biệt là đối với trái phiếu đô thị và trái phiếu doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc phát hành trái phiếu theo lô lớn và tập trung đấu thầu trái phiếu Chính phủ từ năm 2006 đã cải thiện phần nào tính thanh khoản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân quy mô thị trường trái phiếu còn nhỏ là do các quy định pháp lý trước đây quá chặt chẽ, ví dụ như Nghị định 120/CP quy định nhiều điều kiện khắt khe cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu, dẫn đến sự e ngại và hạn chế tham gia của doanh nghiệp. Việc sửa đổi chính sách trong Nghị định 52/2006 đã tạo điều kiện thuận lợi hơn, giúp thị trường phát triển nhanh chóng.

So sánh với các quốc gia trong khu vực như Singapore và Thái Lan, Việt Nam còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng thị trường, tính thanh khoản và đa dạng sản phẩm. Tuy nhiên, việc phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế với lãi suất thấp hơn các nước trong khu vực cho thấy uy tín tín dụng của Việt Nam đang được cải thiện.

Việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp với kỳ hạn từ 2 đến 10 năm phù hợp với tâm lý nhà đầu tư trong bối cảnh lạm phát cao và môi trường chính sách chưa ổn định. Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp cao hơn trái phiếu Chính phủ khoảng 2,5-3% phản ánh mức độ rủi ro tín dụng hợp lý.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp theo năm, biểu đồ so sánh lãi suất trái phiếu Chính phủ và doanh nghiệp, cũng như bảng thống kê tỷ lệ phát hành thành công và tỷ lệ giao dịch trên thị trường thứ cấp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách phát hành trái phiếu: Đơn giản hóa thủ tục phát hành, giảm bớt các điều kiện ràng buộc không cần thiết, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia thị trường. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, trong vòng 12 tháng.

2. Phát triển thị trường thứ cấp và nâng cao tính thanh khoản: Tăng cường các phiên giao dịch tập trung, phát triển các công cụ tài chính hỗ trợ giao dịch trái phiếu, cho phép giao dịch trái phiếu đô thị trên thị trường mở. Chủ thể thực hiện: Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước, trong 18 tháng.

3. Xây dựng hệ thống xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp và trái phiếu: Khuyến khích các tổ chức đánh giá tín nhiệm hoạt động chuyên nghiệp, minh bạch để nhà đầu tư có cơ sở đánh giá rủi ro và lựa chọn đầu tư. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp với các công ty đánh giá tín nhiệm, trong 24 tháng.

4. Đa dạng hóa sản phẩm trái phiếu và khuyến khích phát hành trái phiếu dài hạn: Phát triển các loại trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu có bảo đảm, trái phiếu đô thị với kỳ hạn dài hơn để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư dài hạn của nền kinh tế. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp, Bộ Tài chính, trong 36 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài chính và ngân hàng trung ương: Giúp hiểu rõ vai trò và cơ chế vận hành của thị trường trái phiếu, từ đó xây dựng chính sách phù hợp để phát triển thị trường vốn.

2. Doanh nghiệp và nhà phát hành trái phiếu: Cung cấp kiến thức về các loại trái phiếu, quy trình phát hành, cũng như lợi ích và rủi ro khi huy động vốn qua kênh này.

3. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Nắm bắt các đặc điểm, rủi ro và cơ hội đầu tư trên thị trường trái phiếu Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

4. Các tổ chức tài chính, công ty chứng khoán và công ty đánh giá tín nhiệm: Hỗ trợ phát triển dịch vụ tư vấn, bảo lãnh phát hành và đánh giá tín nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Thị trường trái phiếu Việt Nam hiện nay có quy mô như thế nào?
   Tính đến giữa năm 2006, tổng dư nợ trái phiếu chiếm khoảng 9-10% GDP, trong đó trái phiếu Chính phủ chiếm 80%, trái phiếu doanh nghiệp và đô thị chiếm phần nhỏ. Quy mô thị trường đang tăng nhanh nhờ các chính sách mới.

2. Lợi ích khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu là gì?
   Phát hành trái phiếu giúp doanh nghiệp huy động vốn dài hạn với chi phí thấp hơn vay ngân hàng, không phải chia sẻ quyền quản lý, đồng thời tạo uy tín trên thị trường tài chính.

3. Rủi ro chính khi đầu tư vào trái phiếu là gì?
   Bao gồm rủi ro lãi suất (giá trái phiếu biến động theo lãi suất thị trường), rủi ro lạm phát (giảm giá trị thực của lãi và gốc), rủi ro tín dụng (khả năng trả nợ của nhà phát hành) và rủi ro thanh khoản (khó bán lại trái phiếu).

4. Tại sao tính thanh khoản của thị trường trái phiếu Việt Nam còn hạn chế?
   Do thị trường thứ cấp chưa phát triển, số lượng nhà đầu tư và nhà tạo lập thị trường còn ít, các loại trái phiếu có nhiều kỳ hạn và lãi suất khác nhau gây khó khăn trong giao dịch.

5. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm gì từ các quốc gia khác?
   Việt Nam có thể học cách xây dựng đường cong lãi suất chuẩn, phát triển thị trường thứ cấp, đa dạng hóa sản phẩm trái phiếu và thiết lập hệ thống đánh giá tín nhiệm như Singapore, Thái Lan và Trung Quốc.

Kết luận

• Thị trường trái phiếu Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng, đặc biệt từ năm 2006 với sự gia tăng mạnh mẽ của trái phiếu doanh nghiệp và cải thiện cơ chế phát hành trái phiếu Chính phủ.
• Quy mô thị trường còn nhỏ so với các nước trong khu vực, tính thanh khoản và đa dạng sản phẩm chưa cao.
• Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp thấp hơn lãi vay ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn dài hạn.
• Các rủi ro đầu tư trái phiếu cần được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là rủi ro tín dụng và thanh khoản.
• Đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường thứ cấp, xây dựng hệ thống đánh giá tín nhiệm và đa dạng hóa sản phẩm là các bước cần thiết để thúc đẩy thị trường trái phiếu phát triển bền vững.

Next steps: Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới để nâng cao hiệu quả thị trường trái phiếu, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế nhằm học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư nước ngoài.

Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chủ động tham gia và hỗ trợ phát triển thị trường trái phiếu nhằm góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I (70/2006/QH ngày 29/6/2006) Trang 1 123doc Luận văn Thạc Sỹ Kinh Tế: Phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam • Tạo tính thanh khoản cho các loại trái phiếu: nhờ thị trường trái phiếu mà nhà ñầu tư có thể chuyển nhượng, chuyển ñổi các loại trái phiếu mà họ sở hữu một cách linh hoạt và dễ dàng. Khả năng thanh khoản là một trong những ñặc tính hấp dẫn của trái phiếu ñối với người ñầu tư. ðây là yếu tố cho thấy tính linh hoạt, an toàn của vốn ñầu tư. Thị trường trái phiếu họat ñộng càng năng ñộng và có hiệu quả thì tính thanh khoản của các trái phiếu giao dịch trên thị trường càng cao.

• ðánh giá hoạt ñộng của doanh nghiệp: vì phát hành trái phiếu chính là ñi vay vốn nên doanh nghiệp muốn phát hành trái phiếu thì mức ñộ tín nhiệm phải ñược ñánh giá ở mức cao. Chính yêu cầu này buộc các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, kích thích doanh nghiệp áp dụng công nghệ mới, cải tiến sản phẩm. • Tạo môi trường giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô. Các chỉ báo của thị trường trái phiếu phản ánh ñộng thái của nền kinh tế một cách nhạy bén và chính xác.

Lãi suất trái phiếu giảm xuống cho thấy nền kinh tế ñang tăng trưởng, uy tín của Chính phủ ñuợc nâng lên cao và ngược lại khi lãi suất tăng chứng tỏ nền kinh tế có dấu hiệu ñi xuống, mức ñộ tín nhiệm của Chính phủ giảm. Thị truờng trái phiếu nói riêng và thị trường chứng khoán nói chung ñược gọi là phong vũ biểu của nền kinh tế và là một công cụ quan trọng giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô. Thông qua thị trường trái phiếu, Chính phủ có thể mua và bán trái phiếu Chính phủ ñể tạo ra nguồn thu bù ñắp thâm hụt ngân sách và quản lý lạm phát.2 Vai trò của kênh huy ñộng vốn thông qua trái phiếu: • Là công cụ khuyến khích dân chúng tiết kiệm và thu hút mọi nguồn vốn nhàn rỗi vào ñầu tư: trái phiếu cũng là một trong các hình thức ñầu tư, tuy nhiên trái phiếu có mức ñộ rủi ro thấp nên phù hợp với các những nguời không thích mạo hiểm. Mua trái phiếu cũng gần giống với tiết kiệm nên ñã tao ra một kênh ñầu tư khác cho dân chúng.

Do vậy, người dân tiết kiệm nhiều hơn ñể ña dạng hóa các khoản mục ñầu tư ñồng thời giúp nền kinh tế thu hút nguồn Trang 2 123doc Luận văn Thạc Sỹ Kinh Tế: Phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam vốn nhàn rổi thông qua một kênh khác khá an toàn – trái phiếu - ngoài kênh tiết kiệm thông thường thông qua tiền gửi ngân hàng. • Là một phương tiện ñể huy ñộng vốn cho nền kinh tế, cho doanh nghiệp cần hỗ trợ vốn dài hạn cho các dự án ñầu tư: trái phiếu tạo ra một kênh huy ñộng vốn dài hạn cho nền kinh tế bên cạnh các kênh huy ñộng vốn khác như cổ phịếu, tiền huy ñộng từ gửi tiết kiệm của dân cư. ðặc biệt, do trái phiếu thường có thời hạn dài nên ñây là kênh hỗ trợ vốn dài hạn cho các dự án ñầu tư lớn cần nhiều thời gian của doanh nghiệp. Như vậy, doanh nghiệp không còn khó khăn khi chỉ trông chờ vào những khoản vay với thời gian và số lượng hạn chế từ các ngân hàng thương mại • Là công cụ làm giảm áp lực lạm phát: trái phiếu tạo ra một kênh huy ñộng vốn dài hạn và mang tính an toàn cao nên ñã giúp thu hút một lượng vốn nhàn rỗi từ dân cư.

Một khi tiền ñược rút bớt khỏi lưu thông và tỷ lệ tiêu dùng giảm sẽ làm giảm khả năng xảy ra lạm phát cho nền kinh tế. • Thúc ñầy doanh nghiệp làm ăn hiệu quả hơn. Bởi vì huy ñộng vốn thông qua trái phiếu chủ yếu dựa vào mức ñộ tín nhiệm của doanh nghiệp nên chỉ có minh bạch tài chính và làm ăn hiệu quả mới có thể giúp cho doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận với kênh huy ñộng vốn thông qua trái phiếu. • Tạo thói quen về ñầu tư cho dân chúng: dân chúng thường có khuynh hướng gửi tiết kiệm vào ngân hàng ñể có ñược một tỷ lệ sinh lời nhất ñịnh với mức ñộ rủi ro thấp.

Khi trái phiếu ra ñời, với ñộ an toàn khá cao (ñặc biệt ñối với trái phiếu chính phủ thì hầu như không có rủi ro) sẽ tạo ra một loại hình ñầu tư mới phù hợp với mọi tầng lớp dân cư. Dân chúng sẽ tiết kiệm nhiều hơn cho các khoản ñầu tư vì có thể ña dạng hóa danh mục ñầu tư mà ñộ rủi ro vẫn thấp và thậm chí an toàn hơn tiết kiệm ngân hàng. • Thu hút luồng vốn ñầu tư từ nước ngoài bên cạnh nguồn vốn ñầu tư hạn chế trong nước: ngoài việc tham gia của các nhà ñầu tư trong nuớc vào trái phiếu thì gần ñây trái phiếu ñã ñược phát hành ra nước ngoài thu hút sự quan tâm của các nhà ñầu tư nước ngoài. Do nguồn vốn trong nước là giới hạn nên việc huy ñộng từ luồng vốn từ bên ngòai là hết sức cần thiết ñể ñáp ứng nhu cầu vốn ñầu tư dài hạn ngày càng cao cho sự phát triển của nền kinh tế.

Trang 3 123doc Luận văn Thạc Sỹ Kinh Tế: Phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam ðể phát huy vai trò quan trọng của trái phiếu một cách tích cực thì trái phiếu cần phải ñạt một mức ñộ thanh khoản nhất ñịnh ñể nhà ñầu tư có thể linh hoạt ñối khoản ñầu tư của mình. Muốn trái phiếu có tính thanh khoản thì chủ thề phát hành trái phiếu cần ñược ñánh giá mức ñộ tín nhiệm ñể nhiều nhà ñầu tư tiếp cận, nắm bắt ñược thông tin dễ dàng về nhà phát hành. Ngoài ra, cũng cần có một ñường cong lãi suất chuẩn (mô tả mối quan hệ có xu hướng ổn ñịnh giữa thời gian ñến khi ñáo hạn với lãi suất ñến khi ñáo hạn của các loại trái phiếu chính phủ tại một thời ñiểm nhất ñịnh) ñể giúp nhà ñầu tư dễ ñịnh hướng cho quyết ñịnh của mình. Nhưng ñể có ñường cong lãi suất chuẩn thì Chính phủ cần ña dạng các kỳ hạn phát hành từ ngắn ñến trung và dài hạn làm cơ sở cho lãi suất của trái phiếu doanh nghiệp.

Bên cạnh ñó, vai trò của các nhà kinh doanh sơ cấp, vai trò của nhà bảo lãnh phát hành cũng cần ñược chú trọng phát huy cùng với việc hoàn thiện các quy ñịnh của pháp luật ñối trái phiếu.3 ðặc ñiểm của trái phiếu: 1. Các ñặc ñiểm của trái phiếu: + Mệnh giá: là số tiền ghi trên bề mặt của tờ trái phiếu. mệnh giá của trái phiếu thường chính là giá bán của trái phiếu khi phát hành (chú thích: chỉ trừ trường hơp các trái phiếu ñược phát hành theo giá chiết khấu thì giá trái phiếu lúc phát hành mới thấp hơn mệnh giá, còn các trường hợp khác ñều bằng mệnh giá), và ñây cũng là số tiền mà nhà phát hành phải hoàn trả lại cho người sở hữu trái phiếu khi trái phiếu ñáo hạn. + Thời hạn của trái phiếu: là thời hạn vay vốn của tổ chức phát hành, nó ñược ghi rõ trên tờ trái phiếu.

+ Lãi suất: là lãi trả cho trái phiếu, thường ñựơc quy ñịnh theo tỷ lệ phần trăm trên mệnh giá. Lãi suất trái phiếu có thể ñược quy ñịnh cố ñịnh hoặc thả nổi theo lãi suất thị trường. Lãi thường ñược trả ñịnh kỳ hằng năm hoặc một năm hai lần. Lãi suất cũng như kỳ hạn của trái phiếu ñều ñược quy ñịnh rất cụ thể trên tờ trái phiếu.

Trang 4 123doc Luận văn Thạc Sỹ Kinh Tế: Phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam 1. Quan hệ giữa chủ thể phát hành và người nắm giữ trái phiếu: Trái phiếu thể hiện quan hệ con nợ – chủ nợ giữa người phát hành và người ñầu tư. Phát hành trái phiếu là ñi vay vốn. Mua trái phiếu là cho người phát hành vay vốn và như vậy, trái chủ là chủ nợ của người phát hành.

Là chủ nợ, người nắm giữ trái phiếu (trái chủ) có quyền ñòi các khoản thanh toán theo cam kết về khối lượng và thời hạn, song không có quyền tham gia vào những vấn ñề của bên phát hành. Lãi suất của trái phiếu Lãi suất của trái phiếu rất khác nhau, ñược quyết ñịnh bởi các yếu tố: + Cung cầu vốn trên thị trường tín dụng. Lượng cung cầu vốn ñó lại tùy thuộc vào chu kỳ kinh tế, ñộng thái chính sách của ngân hàng trung ương, mức ñộ thâm hụt ngân sách của chính phủ và phương thức tài trợ thâm hụt ñó. + Mức rủi ro của mỗi nhà phát hành và của từng ñợt phát hành.

Cấu trúc rủi ro của lãi suất sẽ quy ñịnh lãi suất của mỗi trái phiếu. Rủi ro càng lớn, lãi suất càng cao. + Thời gian ñáo hạn của trái phiếu. Nếu các trái phiếu có mức rủi ro như nhau, nhìn chung thời gian ñáo hạn càng dài thì lãi suất càng cao.

ðặc trưng của kênh huy ñộng vốn thông qua trái phiếu: Theo ñịnh nghĩa ở trên về trái phiếu thì trái phiếu là một loại chứng khoán nợ, người mua trái phiếu chính là người cho vay dựa trên ñộ tín nhiệm của nhà phát hành. Nguời ñi vay không phải chia sẻ quyền quản lý doanh nghiệp như huy ñộng bằng cổ phiếu và cũng không phải chịu sự giám sát chặt chẽ về việc sử dụng vốn vay hay phải sử dụng tài sản ñể ñảm bảo cho khoản vay như vay vốn từ ngân hàng. ðổi lại, người mua trái phiếu sẽ ñược thanh toán tiền lãi ñịnh kỳ cho dù doanh nghiệp có lợi nhuận hay không và ñược ưu tiên thanh toán gốc trước các cổ ñông (người mua cổ phiếu của doanh nghiệp) trong trường hợp Trang 5 123doc Luận văn Thạc Sỹ Kinh Tế: Phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam doanh nghiệp phá sản. ðây chính là ñặc trưng của kênh huy ñộng vốn thông qua hình thức trái phiếu - dựa trên uy tín của người ñi vay – so với các kênh huy ñộng vốn khác.4 Phân loại trái phiếu : Trái phiếu ñược phân loại căn cứ vào thời hạn của trái phiếu, căn cứ vào chủ thể phát hành hoặc căn cứ vào việc có ghi danh hay không nhằm giúp nhà ñẩu tư dễ dàng lựa chọn danh mục ñầu tư cho mình tùy theo nhu cầu và mục ñích ñầu tư.1 Căn cứ vào thời hạn của trái phiếu: - Trái phiếu ngắn hạn có thời hạn từ 1 ñến 5 năm; - Trái phiếu trung hạn có thời hạn từ 5 ñến 15 năm; - Trái phiếu dài hạn có thời hạn hơn 15 năm; 1.