Chương 06 CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs Alan C. Shapiro Nội dung Lý thuyết về công ty đa quốc gia Các chiến lược đầu tư nước ngoài của các công ty đa quốc gia Luận giải về đầu tư trực tiếp nước ngoài và sự sống còn Xây dựng một chiến lược mở rộng trên phạm vi toàn cầu 2 I. LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA Sự tồn tại của MNCs??? MNCs và thị trường không hoàn hảo Sự không hoàn hảo tồn tại: Thị trường sản phẩm Thị trường các yếu tố sản xuất Thị trường tài chính 3 I. LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA Lý thuyết tổ chức ngành Nghiên cứu hành vi chiến lược của các doanh nghiệp hay nhóm doanh nghiệp sản xuất hàng hóa và cung cấp dịch vụ, nghiên cứu cơ cấu của các thị trường và sự tương tác giữa các doanh nghiệp.
LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA Lý thuyết tổ chức ngành Cơ cấu thị trường Hậu quả cạnh tranh - Cạnh tranh hoàn hảo - Xây dựng giá phân biệt - Cạnh tranh độc quyền - Khác biệt hóa sản phẩm - Độc quyền bán - Thị trường thứ cấp - Độc quyền nhóm bán - Xung đột - Độc quyền mua - Mua lại và sáp nhập - Độc quyền nhóm mua - Thông tin - Xâm nhập và rút lui. LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA Phương thức thâm nhập thị trường nước ngoài Xuất xứ hàng hóa -> Xuất khẩu Quy trình công nghệ, nhãn hiệu …-> nhượng quyền Kỹ năng tổ chức, phát triển sản phẩm mới, quảng cáo… -> thành lập các chi nhánh, công ty con ở nước ngoài 6 II. CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs 1. Công ty mới khởi sự Chiến lược đầu tư nước ngoài Đầu tư trực tiếp -> không thích hợp Đầu tư gián tiếp -> có thể thực hiện nhưng rủi ro cao Chiến lược tài chính 7 II.
CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs Các thông số chiến lược tài chính Rủi ro kinh doanh Rất cao Rủi ro tài chính Rất thấp Nguồn tài trợ Vốn mạo hiểm Chính sách cổ tức Tỷ lệ trả cổ tức : 0 Triển vọng tăng trưởng Rất cao tương lai Tỷ số giá thu nhập (P/E) Rất cao EPS Danh nghĩa hoặc âm Giá cổ phần Tăng nhanh hoặc biến động cao 8 2. Công ty đang tăng trưởng Chiến lược tài chính Các thông số chiến lược tài chính • Rủi ro kinh doanh Cao • Rủi ro tài chính Thấp • Nguồn tài trợ Các nhà đầu tư vốn cổ phần tăng trưởng • Chính sách cổ tức Tỷ lệ chi trả danh nghĩa • Triển vọng tăng trưởng Cao tương lai • Tỷ số giá thu nhập (P/E) Cao • EPS Thấp • Giá cổ phần Tăng nhưng dễ biến động 9 II. CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs 2. Công ty đang tăng trưởng (tt) Chiến lược đầu tư nước ngoài Lợi thế kinh tế theo quy mô - Số lượng sản phẩm tăng -> giảm chi phí bình quân trên sản phẩm - Thị trường rộng lớn, thương hiệu, chiến lược marketing…-> mở rộng đầu tư nước ngoài với chi phí thấp hơn đối thủ -> cạnh tranh tốt - Ví dụ : 1- Ngành ô tô, dầu khí, bột giấy,… 2- Sự đầu tư mạnh mẽ vào thị trường châu Âu thập niên 90 của thế kỷ 20 10 II.
CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs 2. Công ty đang tăng trưởng (tt) Chiến lược đầu tư nước ngoài (tt) Các hình thức thực hiện Theo chân người dẫn đầu Liên doanh Thỏa thuận giá và đầu tư lẫn nhau Ví dụ : Chiến lược của Fiat 11 3. Công ty sung mãn Chiến lược tài chính Các thông số chiến lược tài chính • Rủi ro kinh doanh Trung bình • Rủi ro tài chính Trung bình • Nguồn tài trợ Lợi nhuận giữ lại + nợ vay • Chính sách cổ tức Tỷ lệ chi trả cao • Triển vọng tăng trưởng Trung bình đến thấp tương lai • Tỷ số giá thu nhập (P/E) Trung bình • EPS Cao • Giá cổ phần Ổn định 12 II. CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs 3.
Công ty sung mãn (tt) Chiến lược đầu tư nước ngoài Duy trì thị phần Cải tiến hoạt động hiệu quả Thiết lập danh mục đầu tư thích hợp các sản phẩm trong phạm vi ngành 13 4. Công ty đang suy yếu Chiến lược tài chính Các thông số chiến lược tài chính • Rủi ro kinh doanh Thấp • Rủi ro tài chính Cao • Nguồn tài trợ Nợ • Chính sách cổ tức Tỷ lệ chi trả toàn bộ • Triển vọng tăng trưởng Âm tương lai • Tỷ số giá thu nhập (P/E) Thấp • EPS Thấp và giảm dần • Giá cổ phần Giảm và tăng trong biến động 14 II. CÁC CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA MNCs 4. Công ty đang suy yếu (tt) Chiến lược đầu tư nước ngoài Phân bổ toàn cầu Dời địa điểm sản xuất Hợp lý hóa và phối hợp các điều kiện sản xuất của công ty trên khắp thế giới Rút ngắn dòng đời của sản phẩm Ví dụ : Ngành công nghiệp vỏ xe của Mỹ 15 III.
ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI & SỰ SỐNG CÒN Các lợi ích từ việc đầu tư ra nước ngoài Cắt giảm chi phí Quy mô kinh tế Đa dạng nguồn cung Tìm kiếm kiến thức Giữ khách hàng nội địa Giảm rủi ro và tăng lưu chuyển vốn trực tiếp hoặc gián tiếp 16 IV. XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG TRÊN PHẠM VI TOÀN CẦU Các yêu cầu cơ bản Khả năng sinh lợi Lợi ích và hiệu quả của những chiến lược thâm nhập riêng Thường xuyên đánh giá tính hiệu quả của các phương thức thâm nhập thị trường hiện tại Sử dụng các tiêu chí đánh giá thích hợp Duy trì lâu dài các lợi thế cạnh tranh Ví dụ: - Nhật Bản - Canon 17