Phát triển năng lực hợp tác cho học sinh thông qua dạy học chuyên đề hóa vô cơ lớp 9

Năng lực hợp tác là khả năng làm việc nhóm hiệu quả, đóng góp vào mục tiêu chung. 149 trang · Đại học Huế - Trường Đại học Sư phạm · 2018.

• Tác giả: Phạm Thị Tường Vi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Ánh
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học
• Đề tài: Phát triển năng lực hợp tác cho học sinh thông qua dạy học theo chuyên đề và chủ đề phần vô cơ lớp 9 trung học cơ sở
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục theo định hướng ứng dụng
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục hình vẽ, đồ thị
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Phương pháp nghiên cứu
• Những đóng góp của đề tài
• Cấu trúc luận văn
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DẠY HỌC HỢP TÁC TRONG MÔN HÓA THEO CHUYÊN ĐỀ, CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG THCS
• 1.1. Dạy học theo chuyên đề, chủ đề
• 1.1.1. Tại sao thực hiện yêu cầu dạy học theo chuyên đề, chủ đề
• 1.1.2. Những thuận lợi, khó khăn trong việc dạy học theo chuyên đề, chủ đề
• 1.1.3. Các bước để thực hiện một chuyên đề, chủ đề trong dạy học
• 1.2. Năng lực và năng lực hợp tác của học sinh
• 1.2.1. Năng lực hợp tác
• 1.3. Vận dụng một số phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học nhằm phát triển năng lực hợp tác cho học sinh
• 1.3.1. Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực hợp tác
• 1.3.2. Một số kĩ thuật dạy học tích cực
• 1.3.3. Những kinh nghiệm để dạy học hợp tác thành công
• 1.4. Thực trạng phát triển NLHT cho HS trong dạy học hóa học theo chuyên đề, chủ đề ở một số trường trung học cơ sở ở Châu Đốc - An Giang
• 1.4.1. Mục đích điều tra
• 1.4.2. Đối tượng và phương pháp điều tra
• 1.4.3. Nội dung điều tra
• 1.4.4. Kết quả điều tra
• 2. Chương 2: PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC THEO CHUYÊN ĐỀ, CHỦ ĐỀ PHẦN VÔ CƠ LỚP 9 TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 2.1. Vị trí, cấu trúc và mục tiêu chương trình hóa học vô cơ lớp 9
• 2.1.1. Cấu trúc chương trình Hóa vô cơ lớp 9
• 2.2. Nguyên tắc và quy trình xây dựng chuyên đề, chủ đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực
• 2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn nội dung dạy học theo chuyên đề, chủ đề
• 2.2.2. Quy trình xây dựng chuyên đề, chủ đề
• 2.3. Thiết kế tiêu chí và bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác thông qua dạy học theo chuyên đề, chủ đề phần vô cơ lớp 9
• 2.3.1. Thiết kế bảng tiêu chí đánh giá năng lực hợp tác của học sinh trong dạy học theo chuyên đề, chủ đề phần vô cơ lớp 9
• 2.3.2. Đề xuất bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác thông qua dạy học theo chuyên đề, chủ đề phần vô cơ lớp 9
• 2.4. Thiết kế một số chuyên đề, chủ đề dạy học phần vô cơ lớp 9 THCS
• 2.4.1. Thiết kế chuyên đề 1: AXIT
• 2.4.2. Thiết kế chủ đề 1: BAZƠ
• 2.4.3. Thiết kế chuyên đề 2: MUỐI
• 3. Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
• 3.4. Tiến trình thực nghiệm
• 3.5. Kết quả thực nghiệm
• 3.5.1. Kết quả định tính
• 3.5.2. Kết quả định lượng
• 3.5.3. Phân tích kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN ĐÃ CÔNG BỐ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Năng lực hợp tác và dạy học chuyên đề

Năng lực hợp tác là khả năng làm việc nhóm hiệu quả, đóng góp vào mục tiêu chung. Dạy học chuyên đề là phương pháp giảng dạy tập trung vào một chủ đề cụ thể, giúp học sinh phát triển kỹ năng và kiến thức sâu rộng. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, việc áp dụng phương pháp này giúp học sinh rèn luyện năng lực hợp tác thông qua các hoạt động nhóm. Phương pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp học sinh phát triển các kỹ năng làm việc nhóm, từ đó chuẩn bị tốt hơn cho các thử thách trong tương lai.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của năng lực hợp tác

Năng lực hợp tác bao gồm khả năng giao tiếp, phân công công việc, và đánh giá kết quả nhóm. Đặc điểm chính của năng lực hợp tác là sự tương tác giữa các thành viên trong nhóm, cùng hướng tới mục tiêu chung. Trong dạy học chuyên đề, học sinh được khuyến khích tham gia tích cực vào các hoạt động nhóm, từ đó phát triển kỹ năng làm việc nhóm và năng lực hợp tác.

1.2. Phương pháp dạy học chuyên đề trong Hóa vô cơ

Dạy học chuyên đề trong môn Hóa vô cơ lớp 9 tập trung vào việc xây dựng các bài học xoay quanh các chủ đề cụ thể như axit, bazơ, và muối. Phương pháp này giúp học sinh hiểu sâu hơn về các khái niệm hóa học thông qua việc thực hành và thảo luận nhóm. Phương pháp dạy học này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển năng lực hợp tác thông qua các hoạt động nhóm.

II. Phát triển năng lực hợp tác thông qua dạy học chuyên đề

Việc phát triển năng lực hợp tác thông qua dạy học chuyên đề đòi hỏi sự kết hợp giữa phương pháp giảng dạy và các hoạt động nhóm. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, giáo viên có thể sử dụng các phương pháp dạy học như thảo luận nhóm, dự án nhỏ, và thực hành thí nghiệm để khuyến khích học sinh hợp tác. Các hoạt động này không chỉ giúp học sinh hiểu bài sâu hơn mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và năng lực hợp tác.

2.1. Các bước thực hiện dạy học chuyên đề

Để thực hiện dạy học chuyên đề hiệu quả, giáo viên cần tuân thủ các bước cụ thể: xác định chủ đề, thiết kế bài học, tổ chức hoạt động nhóm, và đánh giá kết quả. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, các chủ đề như axit, bazơ, và muối được lựa chọn để học sinh thảo luận và thực hành. Phương pháp dạy học này giúp học sinh phát triển năng lực hợp tác thông qua việc cùng nhau giải quyết các vấn đề hóa học.

2.2. Đánh giá năng lực hợp tác trong dạy học chuyên đề

Đánh giá năng lực hợp tác trong dạy học chuyên đề cần dựa trên các tiêu chí như sự tham gia tích cực của học sinh, khả năng phân công công việc, và kết quả nhóm. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, giáo viên có thể sử dụng các công cụ đánh giá như bảng kiểm, phiếu đánh giá, và thảo luận nhóm để đo lường năng lực hợp tác của học sinh. Phương pháp dạy học này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm.

III. Thực nghiệm và ứng dụng trong giáo dục hóa học

Thực nghiệm là một phần quan trọng trong việc phát triển năng lực hợp tác thông qua dạy học chuyên đề. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, các thí nghiệm nhóm giúp học sinh hiểu sâu hơn về các khái niệm hóa học và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm. Phương pháp dạy học này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp học sinh phát triển năng lực hợp tác thông qua việc cùng nhau thực hiện các thí nghiệm và phân tích kết quả.

3.1. Kết quả thực nghiệm trong dạy học chuyên đề

Kết quả thực nghiệm cho thấy rằng dạy học chuyên đề trong môn Hóa vô cơ lớp 9 giúp học sinh phát triển năng lực hợp tác một cách hiệu quả. Các hoạt động nhóm như thảo luận, thực hành thí nghiệm, và dự án nhỏ đã giúp học sinh rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và năng lực hợp tác. Phương pháp dạy học này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho các thử thách trong tương lai.

3.2. Ứng dụng thực tiễn trong giáo dục hóa học

Việc áp dụng dạy học chuyên đề trong giáo dục hóa học không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển năng lực hợp tác. Trong môn Hóa vô cơ lớp 9, các hoạt động nhóm như thảo luận, thực hành thí nghiệm, và dự án nhỏ đã giúp học sinh rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và năng lực hợp tác. Phương pháp dạy học này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho các thử thách trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông đã đặt ra yêu cầu chuyển đổi căn bản từ nền giáo dục truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới, năng lực hợp tác được xác định là một trong 3 năng lực chung cốt lõi bên cạnh năng lực tự chủ và năng lực sáng tạo. Tuy nhiên, tại các trường trung học cơ sở, khoảng 70% giáo viên vẫn duy trì phương pháp thuyết trình truyền thống và gặp nhiều lúng túng khi tổ chức các hoạt động nhóm, dẫn đến việc học sinh thiếu tính chủ động và kỹ năng tương tác xã hội.

Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 5/2017 đến tháng 8/2018 tại thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang với sự tham gia của 10 giáo viên Hóa học và 124 học sinh lớp 9. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là xây dựng quy trình thiết kế bài dạy và bộ công cụ đánh giá nhằm phát triển năng lực hợp tác cho học sinh thông qua hệ thống 3 chuyên đề, chủ đề thuộc phần Hóa học vô cơ lớp 9 với quy mô 15 tiết học.

Ý nghĩa của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp giải pháp sư phạm thực tiễn, giúp nâng tỷ lệ học sinh đạt mức năng lực hợp tác khá và tốt từ 40% lên hơn 75%, đồng thời cải thiện chất lượng học tập bộ môn Hóa học, đáp ứng trực tiếp yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết học tập kiến tạo của Jean Piaget và Lev Vygotsky kết hợp với lý thuyết hoạt động tâm lý học để định hình mô hình dạy học tương tác. Các phương pháp và mô hình dạy học trọng tâm bao gồm:

• Dạy học theo chuyên đề, chủ đề: Tích hợp các bài học đơn lẻ có sự giao thoa kiến thức thành một hệ thống chủ đề có ý nghĩa thực tiễn, giúp học sinh chủ động phân tích, tổng hợp và giải quyết vấn đề.
• Dạy học hợp tác nhóm: Áp dụng các cấu trúc hợp tác hiện đại như Jigsaw (các mảnh ghép), STAD (thành tích nhóm), TGT (trò chơi đồng đội), GI (điều tra nhóm) và cấu trúc gánh xiếc nhằm tối ưu hóa sự phụ thuộc tích cực giữa các thành viên.
• Dạy học theo góc: Bố trí 4 không gian học tập riêng biệt gồm góc phân tích, góc quan sát, góc trải nghiệm và góc áp dụng, cho phép học sinh tiếp cận kiến thức theo nhiều phong cách học khác nhau.

Năng lực hợp tác trong nghiên cứu được cấu trúc thành 5 biểu hiện thành phần: xác định mục đích và phương thức hợp tác, xác định trách nhiệm bản thân, nhận biết nhu cầu và khả năng của người khác, tổ chức và thuyết phục, đánh giá hoạt động hợp tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu thực tiễn kết hợp với thống kê toán học để lượng hóa kết quả.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát thực trạng trên 10 giáo viên môn Hóa học và 124 học sinh lớp 9 tại 2 trường THCS Nguyễn Đình Chiểu và THCS Vĩnh Châu (Châu Đốc, An Giang). Quá trình thực nghiệm sư phạm lựa chọn các lớp thực nghiệm và đối chứng có trình độ tương đương nhau dựa trên kết quả kiểm tra đầu vào.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng bảng hỏi khảo sát thực trạng, phiếu quan sát hành vi nhóm theo thang đo rubric, hồ sơ học tập và 2 bài kiểm tra định lượng kiến thức.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê toán học với các tham số đặc trưng: điểm trung bình, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên, sai số tiêu chuẩn và kiểm định giả thuyết thống kê t-Student nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu cho thấy 80% giáo viên chưa từng tự xây dựng bài học theo chuyên đề, 70% giáo viên thừa nhận còn ít kinh nghiệm tổ chức các kỹ thuật dạy học tích cực và 50% giáo viên chỉ sử dụng phương pháp hoạt động nhóm thông thường ở mức độ thỉnh thoảng. Về phía người học, có tới 60% học sinh chỉ đạt năng lực hợp tác ở mức độ trung bình, 67,9% học sinh còn e dè, thụ động khi giao tiếp hoặc nêu thắc mắc với giáo viên.

Sau khi triển khai thực nghiệm sư phạm với 3 chuyên đề (Chuyên đề Axit 5 tiết, Chủ đề Bazơ 4 tiết, Chuyên đề Muối 6 tiết), nghiên cứu ghi nhận sự chuyển biến vượt bậc:

• 64,5% học sinh khẳng định không gian học tập theo chuyên đề và học theo góc tạo cảm giác thoải mái, hứng thú.
• 72,6% học sinh chủ động đưa ra ý kiến cá nhân, biết lắng nghe, tranh luận và hỗ trợ đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.
• Điểm đánh giá năng lực hợp tác qua 6 lần hoạt động nhóm tăng đều từ mức 6,2 điểm lên 8,6 điểm.
• Kết quả bài kiểm tra định lượng số 1 và số 2 của các lớp thực nghiệm tại trường THCS Vĩnh Châu và THCS Nguyễn Đình Chiểu đều có tỷ lệ điểm giỏi (8-10 điểm) đạt trên 35%, cao hơn từ 15% đến 20% so với các lớp đối chứng; tỷ lệ học sinh dưới trung bình ở nhóm thực nghiệm giảm xuống dưới 3%.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của nhóm thực nghiệm bắt nguồn từ việc thiết kế các hoạt động học tập linh hoạt. Khi tham gia 4 góc học tập (quan sát video thí nghiệm, tự làm thí nghiệm trải nghiệm, phân tích tài liệu và áp dụng giải bài tập thực tế), mỗi học sinh đều phải chịu trách nhiệm cá nhân kết hợp cùng trách nhiệm nhóm theo kỹ thuật khăn trải bàn, loại bỏ hoàn toàn hiện tượng ỷ lại vào các học sinh khá giỏi.

Dữ liệu thực nghiệm khi biểu diễn qua biểu đồ tần suất và đường lũy tích cho thấy đường phân phối điểm số của các lớp thực nghiệm luôn dịch chuyển lệch hẳn về phía bên phải (vùng điểm cao) so với lớp đối chứng. Độ lệch chuẩn và hệ số biến thiên ở nhóm thực nghiệm thấp hơn, chứng tỏ độ phân hóa đồng đều và chất lượng học tập bền vững. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học tích cực tại các thành phố lớn, khẳng định tính khả thi và hiệu quả vượt trội khi áp dụng dạy học theo chuyên đề tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình và nâng cao hiệu quả phát triển năng lực hợp tác cho học sinh, luận văn đề xuất 4 giải pháp trọng tâm:

1. Đổi mới quy trình sinh hoạt chuyên môn tại các trường trung học cơ sở: Ban Giám hiệu và tổ chuyên môn Hóa học - Khoa học tự nhiên cần tổ chức định kỳ 2 tuần/lần các buổi hội thảo thiết kế giáo án tích hợp theo chuyên đề. Mục tiêu trong 1 năm học, 100% giáo viên trong tổ bộ môn tự xây dựng và giảng dạy thành thạo tối thiểu 2 chuyên đề dạy học phát triển năng lực.
2. Triển khai đồng bộ mô hình dạy học theo góc và kỹ thuật khăn trải bàn: Giáo viên bộ môn Hóa học THCS cần chủ động thiết kế hệ thống phiếu học tập phân hóa theo 4 mức độ nhận thức (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao), kết hợp sử dụng video thí nghiệm và dụng cụ trực quan để tổ chức luân chuyển góc linh hoạt trong các tiết học 45 phút hoặc 90 phút.
3. Chuẩn hóa bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác đa chiều: Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng các nhà trường cần áp dụng thống nhất bộ tiêu chí Cohen và bảng kiểm quan sát hành vi, kết hợp linh hoạt giữa đánh giá của giáo viên, tự đánh giá của học sinh và đánh giá đồng đẳng giữa các thành viên nhóm sau mỗi 3 hoạt động học tập.
4. Đầu tư cơ sở vật chất và phòng bộ môn đạt chuẩn: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cần phân bổ kinh phí giai đoạn 2018-2023 để trang bị đầy đủ hóa chất, dụng cụ thí nghiệm thực hành và máy chiếu đa phương tiện cho các trường THCS ngoại thành, tạo điều kiện tối ưu để triển khai các dự án học tập thực tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giáo viên môn Hóa học và Khoa học tự nhiên cấp THCS: Khai thác trực tiếp giáo án chi tiết 3 chuyên đề phần Hóa vô cơ lớp 9 (Axit, Bazơ, Muối) cùng hệ thống phiếu học tập 4 góc, bộ câu hỏi trắc nghiệm và bài tập phân hóa thực tế để áp dụng ngay vào giảng dạy trên lớp.
• Cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Sử dụng quy trình 6 bước xây dựng chuyên đề dạy học và bộ công cụ đánh giá năng lực học sinh làm tài liệu tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trong trường.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm Hóa học: Tham khảo khung lý thuyết sư phạm, cấu trúc luận văn chuẩn mực, phương pháp chọn mẫu, xử lý số liệu thực nghiệm bằng thống kê toán học và cách thiết kế bảng kiểm quan sát năng lực hợp tác.
• Nhà nghiên cứu và chuyên gia phát triển chương trình: Sử dụng các số liệu thực chứng từ 124 học sinh tại Châu Đốc để đánh giá mức độ thích ứng của học sinh khu vực Tây Nam Bộ khi tiếp cận Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học theo chuyên đề có làm quá tải thời lượng chương trình Hóa học 9 không? Không làm quá tải, vì dạy học theo chuyên đề thực chất là quá trình tích hợp, cấu trúc lại các bài học riêng lẻ trong sách giáo khoa có cùng mạch kiến thức (như gộp các bài về tính chất, ứng dụng và điều chế axit vào 5 tiết liên hoàn). Cách làm này giúp lược bỏ những nội dung trùng lặp và tăng thêm 30% thời lượng cho học sinh thực hành, thảo luận nhóm.

Làm cách nào để ngăn chặn tình trạng học sinh ỷ lại khi làm việc nhóm? Luận văn đã ứng dụng kỹ thuật khăn trải bàn kết hợp tính điểm cá nhân trong hoạt động nhóm. Mỗi thành viên buộc phải viết ý kiến độc lập vào góc giấy của mình trước khi cả nhóm thảo luận tổng hợp vào ô trung tâm, kết hợp bình bầu điểm khuyến khích sau 6 lần hoạt động, giúp 100% học sinh đều phải nỗ lực đóng góp.

Mô hình 4 góc học tập trong chuyên đề Hóa học vận hành như thế nào? Lớp học được chia làm 4 góc: Góc phân tích (đọc tài liệu SGK), Góc quan sát (xem video hiện tượng), Góc trải nghiệm (trực tiếp làm thí nghiệm với ống nghiệm) và Góc áp dụng (giải bài tập đời sống). Các nhóm học sinh luân chuyển qua từng góc sau mỗi 10 phút theo chiều kim đồng hồ để hoàn thành nhiệm vụ đa dạng.

Năng lực hợp tác của học sinh được đo lường bằng những công cụ cụ thể nào? Năng lực hợp tác được đo lường qua bảng tiêu chí Cohen gồm 5 mức độ hành vi, bảng kiểm quan sát của giáo viên, phiếu tự đánh giá cá nhân, phiếu chấm chéo đồng đẳng giữa các nhóm và 2 bài kiểm tra kiến thức định lượng có xử lý thống kê toán học.

Quy trình xây dựng một chuyên đề dạy học môn Hóa học gồm những bước nào? Quy trình gồm 6 bước chuẩn mực: Xác định vấn đề cần giải quyết; Xây dựng nội dung chuyên đề từ các bài học liên quan; Xác định chuẩn kiến thức, kỹ năng và năng lực cần hình thành; Mô tả 4 mức độ yêu cầu câu hỏi; Thiết kế chuỗi hoạt động dạy học theo góc/dự án; Tổ chức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về dạy học hợp tác, dạy học theo chuyên đề, dạy học theo góc và năng lực hợp tác của học sinh THCS.
• Khảo sát thực chứng toàn diện trên 10 giáo viên và 124 học sinh, chỉ rõ những khoảng trống trong phương pháp tổ chức hoạt động nhóm tại địa bàn Châu Đốc, An Giang.
• Thiết kế thành công 3 chuyên đề dạy học phần Hóa vô cơ lớp 9 (15 tiết) kèm bộ tiêu chí, bảng kiểm quan sát đánh giá năng lực hợp tác chuẩn mực.
• Thực nghiệm sư phạm khẳng định tính khả thi vượt trội: điểm số kiểm tra tăng mạnh, tỷ lệ khá giỏi tăng 15-20%, năng lực tương tác và sự tự tin của học sinh được cải thiện rõ nét.
• Định hướng tiếp theo: Nhân rộng mô hình chuyên đề sang phần Hóa học hữu cơ lớp 9 và tích hợp các chủ đề STEM liên môn trong giai đoạn thực hiện Chương trình GDPT 2018.

Quý thầy cô, cán bộ quản lý và các bạn học viên quan tâm có thể ứng dụng ngay bộ giáo án chuyên đề và phiếu học tập 4 góc từ công trình này để nâng cao chất lượng dạy học môn Hóa học tại đơn vị của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN VE DAY HỌC HOP TAC TRONG MON HOA THEO CHUYEN DE, CHỦ ĐÈ O TRUONG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Dạy học theo chuyên đề, chủ đề [11] 1. Khái niệm [11] Dạy học theo chuyên đề, chủ đề là phương pháp tìm tòi những khái niệm, tư tưởng, đơn vị kiến thức, nội dung bài học, chuyên đề, chủ đề,.

có sự giao thoa, tương đồng lẫn nhau, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được cập đến trong các môn học hoặc các hợp phần của môn học đó (tức là con đường. tích hợp những nội dung từ một số đơn vị, bài học, môn học có liên hệ với nhau) làm thành nội dung học trong một chủ đề có ý nghĩa hơn, thực tế hơn, nhờ đó học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn. Tại sao thực hiện yêu cầu dạy học theo chuyên đề, chủ đề? Mỗi phương pháp, cách thức tổ chức dạy học đều có những ưu thế và hạn chế riêng. Nhưng xét theo yêu cầu hiện nay của giáo dục (GD) là làm thế nào để nội dung kiến thức trở nên hắp dẫn và có ý nghĩa trong cuộc sống? Làm thế nào để việc học tập phải nhắm đến mục đích là rèn các kĩ năng sống, nhất là kĩ năng giải quyết vấn để - những vấn đề đa dạng của thực tiễn? Lam thế nào đẻ nội dung chương trình dạy luôn được cập nhật trước sự bùng nỗ vũ bão của thông tin ?.

Và trả lời được các câu hỏi trên đồng nghĩa với việc xác định mục tiêu GD, mô hình dạy học trong thời đại mới. Dạy học theo chủ đề, theo hiểu biết qua nghiên cứu. tài liệu, chúng tôi thấy có những lợi thế hơn so với cách dạy truyền thống ở những. điểm sau: Các nhiệm vụ học tập được giao cho HS, các em chủ động tìm hướng giải quyết đề.

Kiến thức không bị dạy riêng lẻ mà được tổ chức lại theo một hệ thống nên kiến thức các em tiếp thu được là những khái niệm trong một mạng lưới quan hệ chặt chẽ. Mức độ hiểu biết của các em sau phần học không chỉ là Hiểu, Biết, Vận dụng mà còn biết Phân tích, Tông hợp, Đánh giá. Kiên thức cũng không. chỉ là kiến thức mà những kiến thức đó liên quan đến những lĩnh vực nào trong.

cuộc sống, vận dụng nó như thế nào. Những thuận lợi, khó khăn trong vi học theo chuyên đề, chủ đề — Thuận lợi: + Giữa các bài học trong chương trình (cùng một khối lớp hoặc trong những khối lớp của bậc THCS) có nhiều bài có mối quan hệ chặt chẽ, GV dễ dàng trong việc chọn chủ đề dé xây dựng chủ đề dạy học. + Bộ môn khoa học tự nhiên, có nội dung phong phú, nguồn tải liệu dồi dào để HS tìm hiểu và liên hệ thực tiễn đời sóng khá dễ dàng. ~ Khó khăn: + Trước hết là nhận thức, là ý thức.

Đôi mới bao giờ cũng gây khó khăn cho. GV vì thay đổi một thói quen thực hiện bao đời là điều không dễ + Không có sẵn chương trình từ SGK, SGV mà GV tự biên soạn, cấu trúc lại chương trình. Những gì cần lược bỏ, những gì cần tích hợp vào tự GV quyết định. + Mỗi chủ đề thường được thực hiện trong nhiều tiết.

Thế nhưng khoảng cách thời gian giữa các tiết không gần nhau, dạy phải có sự xâu chuỗi kiến thức giữa các tiết mắt nhiều thời gian. + Ti lệ HS tích cực, chủ động trong học tập còn quá ít. Khả năng tự học hạn chế đã làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng tiết học.