BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN —>!»■■» »I«--------------------------- DAI HOC KTQD TRUNG TAM th6ng tin THU vien Nguyen Quoc Long hinh thanh va phat trien KINH TE TRI THETC 0 9 VIET NAM TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE. I Chuyen nganh: Kinh te chfnh tri Ma so: 5.01 LU AN VAN THAC SY KINH TE NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: GS. TS Pham Quang Phan DAI HOC KTQD , vruncPTUm THONG TIN THU VIEN Ha Noi, N am 2006 JUH cam oil Luan van nay dude hoan thanli dtrdi str hudng dan va giup do tan tinh cua cac Thdy giao, Co giao trudng Dai hoc Kinh te Quoc dan. Toi xin bay to str biet On chan thanh ve tat ca str giup dd do, dac biet la str chi bao hudng dan nhiet tinh cua GS.TS Pham Quang Phan - Ngudi hudng dan khoa hoc cua Luan van.
Do tinh phtrc tap cua d£ tai cung vdi thdi gian nghien ctru co han, Luan van nay khong the tranh khbi cdn co nhtrng thieu sot va han che nhat dinh, tac gia mong nhan dude cac y kien quy bau cua cac Thdy giao, Co giao, cac chuyen gia, cac nha nghien ctru, cac dong nghiep. Tran trong cam dn. MUC LUC Trang Mo dau. Nhung van de ly luan co ban ve su' hinh va pliat trien kinh te tti thcc ttong boi canh hoi nhap.1 Qua ttinh hinh thanh va phat trien cua kinh te tti thuc.1 Khai niem va dac ttung cua kinh te tti thCc.2 Qua ttinh hinh thanh va phat trien cua kinh te tti thCc.3 Dieu kien hinh thanh kinh te tti thuc.4 Tieu chi nhan biet ttinh do kinh te tti thuc.2 Nhung nhan to anh huong toi qua ttinh hinh thanh va phat trien kinh te tti thuc.1 Chat luong nguon nhan luc va giao duc dao tao.2 Tiem luc khoa hoc cong nghe va co so ha tang kinh te.3 Vai tto cua Nha nudc doi vdi su phat trien KH-CN va Kinh te tti thCc.4 Tac dong cua qua ttinh hoi nhap quoc te.3 Kinh nghiem phat trien kinh te tti thcc cua mot so nudc.1 Qua ttinh phat trien kinh te tti thCc cua mot so nude.1 -Kinh te tri thdc d cac nucc phat trien.12 Kinh tetri tti.dc t cac nuwcchau A dann Jjhht trien.2 Nhung bai hoc kinh nghiem cho Viet Nam.1 Kinh nghiem td cac nuCc phat trien.322 Kinh nghiem td ccc nucc chuu A dang phat trien.
Quan diem va cCc giai phap nham phat trien kinh te tri thuc d Viet Nam.1 Cac quan diem dinh lunxng.1 Phhc trien kinh te tti ttiiic theo huring dong thuan, ben vung.2 Xay dung tiem luc tri thUc va su dung luc luong lao dong tri thuc 86 3.3 Xay dung the che va to chuc quan ly theo yeu cau phCt trien cua kinh te tri thdc.2 Cac giai phap va kien nghi chu yeu de phat trien kinh te tri thtrc d Viet Nam.1 Giai phCp nang cao nhan thuc ve kinh te tri thuc.2 Doi mni chien luqc phat trien.3 Lua chon mo hinh phCt trien kinh te tri thuc.4 Xay dung co che chfnh sCch va cai cCch nen hanh chfnh quoc gia phu hop vni phCt trien kinh te tri thuc.5 Doi mni dong luc va cCc the che kinh te.6 PhCt trien giCo duc va dao tao nguon nhan luc cho phCt trien kinh te tri thuc.7 PhCt trien manh khoa hoc cong nghe, dac biet la cong nghe thong tin.8 Tang curing bao dam ve mat sd huu rri tue. 107 Tai lieu tham khao. 108 Danh muc cac chu viet tat -CNTT : Cong nghe thong tin - CNH : Cong nghiep hoa - HDH : Hien dai hoa - LLSX : Luc lupng san xuat - QHSX : Quan he san xuat - OECD : To chuc hop tac va phat trien kinh te - KH-CN : Khoa hoc - Cong nghe BO GIAO DUC VA DAO TAO TRJONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN * * * Nguyen Quoc Long HINH THANH va PHAT TRIEN KINH TE TRI THl( 0 VIET NAM TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE. Chuyen nganh: Kinh te chinh tri TOM TAT LU AN VAN THAC SY KINH TE Ha Noi, Nam 2006 a Cong trinh duoc hoan thanh tai: Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan NguOi hu’dng dan khoa hoc: GS.TS Pham Quang Phan Phan bien 1: PGS.TS Dao Phuong Lien Phan bien 2: PGS.
TSKH Tran Nguyen Tuyen Co the tim hieu luan van tai: - Thu vien Khoa sau dai hoc - Thu vien Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan. r To>A TU lV. Tinh cap thiet cua de tai Trong ly luan kinh te chinh tri hoc, cac nha kinh te hoc truoc C.Mac da chi ra ba yeu to “dau vao” quan trong cua qua trinh san xuat xa hoi la Von, Lao dong va Tai nguyen. Tiep theo do, C.Mac da tien doan khoa hoc se trd A A thanh nguon luc thu tu dong vai tro la mot thanh phan quan trong cua LLSX.
Sau nay, thuc tien cung nhu ly luan da khang dinh dieu do. Tu thap ky 80 den nay, do tac dong cua cach mang khoa hoc cong nghe, dac biet la cong nghe thong tin, cong nghe sinh hoc, cong nghe nang luong, cong nghe vat lieu. nen kinh te the gioi dang bien doi manh me ve co cau, chuc nang va phuong thuc hoat dong. Day khong phai la mot su bien doi binh thuong ma la mot buoc ngoat lich su co y nghia trong dai: nen kinh te chuyen tu kinh te cong r \ nghiep sang kinh te tri thuc, nen van minh nhan loai chuyen tu van minh cong nghiep sang van minh tri tue.
r Nhan thuc duoc xu the neu tren, trong van kien Dai hoi dai bieu toan quoc lan thu IX, Dang ta da khang dinh: “Con duong cong nghiep hoa, hien a •> r a dai hoa cua nuoc ta can va co the rut ngan thoi gian, vua co nhung buoc tuan tu, vua co buoc nhay vot. Phat huy nhung loi the cua dat nuoc, tan dung moi kha nang de dat trinh do cong nghe tien tien, dac biet la cong nghe thong tin, cong nghe sinh hoc, tranh thu ung dung ngay cang nhieu hon, d muc cao hon va pho bien hon nhung thanh tuu moi ve khoa hoc va cong nghe, tung buoc phat trien nen kinh te tri thuc. Phat huy nguon luc tri tue va suc manh tinh than cua nguoi Viet Nam, coi phat trien giao duc va dao tao, khoa hoc va cong nghe la nen tang cua su nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa”. Nen kinh te the gioi da bat dau chuyen sang giai doan kinh te tri thuc, mot trinh do phat trien cao cua LLSX.
Viet Nam cung nhu mot so nuoc dang phat trien dang dung truoc nhung co hoi va thach thuc rat lon de co the tan 2 ' e ■> 9 / / dung uu the cua nguoi di sau de co the dinh huong, nam bat khoa hoc cong nghe, di tat don dau xu huong phat trien cUa nhan loai. Chi co nhu vay chung ta moi co the theo kip cac nuoc phat trien. Ben canh do, khi ca the gioi dang chuyen minh sang giai doan phat trien kinh te tri thuc, neu chung ta khong co 7 • ' ' ' duoc su chuan bi tot nhat ca ve nhan thuc lan hanh dong thi chac chan chung ta khong theo kip su phat trien cua nhan loai. Luc do thi viec hoi nhap qudc te se khong con y nghia quan trong, boi vi khi do chung ta khong the tan dung va hoc hoi cac kinh nghiem, cong nghe tien tien va nguoc lai cac nuoc khac cung chang hop tac duoc gi tu chung ta.
Co chang chung ta chi la thi truong tieu thu cac cong nghe lac hau, tieu thu cac san pham cUa cac nuoc khac. Kinh te tri thuc hien nay dang o trong giai doan bat dau, khai niem ve kinh te tri thuc con chua duoc thong nhat, su nghien cuu kinh te tri thuc cung chua co nhieu, dac biet o Viet Nam. Nhung co the khang dinh do la mot xu 7 r r r r huong phat trien tat yeu cUa LLSX, cUa moi mat doi song kinh te xa hoi cua nhan loai. Xuat phat tu nhung ly do do, tac gia chon de tai “Hinh thanh va 9 ? r r r \ phat trien kinh te tri thu-c d Viet Nam trong boi canh hoi nhap quoc te " nham > > •» r gop phan hoan thien ve ly luan va cac giai phap phat trien kinh te tri thuc o nuoc ta trong qua trinh toan cau hoa dang dien ra manh me, gop phan hien thuc hoa muc tieu di tat, don dau ma Dang da de ra.
Tinh hinh nghien ciiu de tai. Trong mot vai nam qua, da co mot so tac pham trong va ngoai nudc nghien cuu ve kinh te' tri thuc. Cu the o nudc ta co mot so tac pham nhu “ Phat trien kinh te' tri thuc: rut ngftn cong nghiep hoa, hien dai hoa” xuat ban nam 2001 cua GS.VS Dang Huu, “Kinh te' tri thuc: Nhung khai niem va van de co ban” xuat ban nam 2000 cua Dang Mong Lan, va nhieu bai bao, tham luan, nghien cuu duoc dang tren cac tap chi, hoi thao khoa hoc. Ve cac tac pham nuoc ngoai thi phai ke den tac pham “Kinh te' tri thuc: Xu the mod cua xa hoi the ky XXI” NXB Chfnh tri quoc gia, Ha noi 2000 cua GS.TS Ngo Quy Tung, mot nha nghien cuu cua Trung Quoc.
Tac pham nay rat gan gui voi cac nude 3 dang phat trien nhu Viet Nam. Tuy nhien, de gop phan vao viec hinh thanh va phat trien kinh te tri thuc d Viet Nam trong boi canh hoi nhap quoc te hien nay thi v&n con can nhieu nghien cun hon nua vao linh vuc nay de co the vach ra nhung con duong, budc di ngan nhat, phu hop nhat cho Viet Nam tren con duong phat trien va hoi nhap. Muc dich va nhiem vu nghien cuu cua de tai. Trong luan van, tac gia tap trung nghien cuu, tim hieu va lam ro khai.
' 9 r x niem, ban chat va xu hudng phat trien cua kinh te tri thuc, cac tac dong ve kinh te, xa hoi, thoi co, thach thuc va nhung van de dat ra vdi Viet Nam trudc ' 9 r A A xu the phat trien cua kinh te tri thuc. Dong thoi phan tich thuc trang nen kinh te va cac yeu to tien de cua kinh te tri thuc de tu do de xuat cac hudng chien ,. , 9 9 A f 9 luoc, cac giai phap de phat trien nen kinh te nudc ta theo kip su phat trien cua the gidi vdi trinh do phat trien cao, trinh do kinh te tri thuc. Doi tuong va pham vi nghien cuu Doi tuong nghien cuu: Nhung van de ve ly luan va thuc tien trong • - , 9 ' < viec xay dung va phat trien kinh te tri thuc cua Viet Nam trong boi canh hoi 1 A z A r.
A * I nhap quoc te.