CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 1.1 Giới thiệu các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Hiện nay, nước ta có hơn 86 triệu người và mức thu nhập ngày càng tăng song tỉ lệ người dân sử dụng sản phẩm ngân hàng vẫn còn hạn chế. Theo thống kê thì bình quân cả nước mới chỉ có khoảng 50 - 60% dân số có tài khoản trong ngân hàng Bên cạnh đó là sự tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người và của các loại hình doanh nghiệp đã tạo ra thị trường đầy tiềm năng của các ngân hàng thương mại (NHTM), đặc biệt là thị trường dịch vụ ngân hàng bán lẻ (NHBL). Phát triển dịch vụ NHBL đang là một xu thế và là yêu cầu tất yếu đối với các NHTM hiện nay nhằm tăng cường sự hiện diện, gia tăng thị phần và đa dạng hoá các loại hình sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, góp phần vào việc tăng sức cạnh tranh của ngân hàng. Vì vậy, có thể nói loại hình dịch vụ này sẽ phát triển mạnh trong tương lai.
Các NHTM do đó đang có xu hướng chuyển sang bán lẻ, tăng cường tiếp cận với khách hàng là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ. Khi chuyển sang bán lẻ, các ngân hàng sẽ có cơ hội mở rộng thị trường, tiềm năng phát triển tăng lên và tăng khả năng phân tán rủi ro trong kinh doanh. Vì tầm quan trọng của việc dịch vụ Ngân hàng bán lẻ đối với các Ngân hàng thương mại, nên đã có nhiều luận văn, luận án, bài báo nghiên cứu khoa học viết về đề tài này. Có thể kể đến một số các công trình sau: - Luận văn thạc sỹ “Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận” của Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hà bảo vệ năm 2008 - Luận văn thạc sỹ “Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Trà Vinh” của tác giả Trần Thị Tuyết Lan bảo vệ năm 2009.
4 - Luận văn tốt nghiệp“Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Sở giao dịch I- Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam” của tác giả Trần Bảo Hoàng bảo vệ năm 2010. -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Standard Chartered” của tác giả Trần Thị Tuyết Hạnh bảo vệ năm 2009. -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” của tác giả Dương Thị Thu Hiền bảo vệ năm 2009. -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Thăng Long” của tác giả Dương Thị Thu Hà bảo vệ năm 2009 - Bài báo “Phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ trong thời đại hội nhập kinh tế” trên trang báo điện tử http://www.vn - Bài báo khoa học: “ Đẩy mạnh Ngân hàng bán lẻ” của tác giả Nguyễn Linh Anh đăng trên trên trang báo điện tử http://www.
Đánh giá chung các công trình nghiên cứu. Nhìn chung các công trình nghiên cứu kể trên đều nói đến tầm quan trọng của việc phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của NHTM trong thời kỳ hội nhập và các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM. Tuy nhiên do mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của mỗi đề tài, quan điểm của mỗi tác giả là khác nhau nên tác giả nhận thấy còn tồn tại một số hạn chế, cụ thể như sau: -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” của tác giả Dương Thị Thu Hiền bảo vệ năm 2009. Trong luận văn này tác giả đã đánh giá được thực trạng cũng như lợi thế của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trong lĩnh vực phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ và đã đưa ra được các giải pháp phù hợp với chiến lược kinh doanh của Ngân hang ngoại thương Việt Nam.
Tuy nhiên đây là một luận văn nghiên cứu tương đối rộng mang tính chất cho cả một hệ thống chứ không đi sâu vào một Chi nhánh cụ thể với điều kiện kinh doanh cụ thể. - Luận văn Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Trà Vinh” của tác giả Trần Thị Tuyết Lan bảo vệ năm 5 2009. Về cơ bản luận văn đã đánh giá được thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh NH TMCP Công Thương Trà Vinh và đưa ra được những giải pháp hữu ích tuy nhiên đây là luận văn nghiên cứu về một trong những đối thủ cạnh tranh của BIDV, có những đặc điểm hoạt động, nguồn lực và mô hình tương đối khác so với BIDV.Việc đánh giá các mặt ưu nhược điểm về các yếu tố cạnh tranh của Chi nhánh NHTMCP Công Thương Trà Vinh sẽ khác rất nhiều so với việc đánh giá các yếu tố cạnh tranh của BIDV. - Luận văn thạc sỹ “Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận” của Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hà bảo vệ năm 2008 đã phân tích thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận ở mức độ phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ cụ thể Từ đó bám vào đó để đưa ra các giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ cho Chi nhánh Ninh Thuận, tuy nhiên thời điểm phân tích, đánh giá là trong thời điểm 2005- 2008 thì BIDV chưa cổ phần hóa vẫn là một NHTM nhà nước nên mô hình hoạt động, các chủ trương, chính sách vẫn theo mô hình là một ngân hàng truyền thống bán buôn.
- Bài báo “Phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ trong thời đại hội nhập kinh tế” trên trang báo điện tử http://www. Bài báo đã chỉ ra các cơ hội, thách thức cho các Ngân hàng TM tại Việt Nam. Tác giả đã phân tích vai trò của việc phát triên dịch vụ Ngân hàng bán lẻ đối với sự phát triển bền vững của các Ngân hàng thương mại. - Bài nghiên cứu khoa học “Cơ hội thách thức của các ngân hàng Việt Nam trong năm 2011” của tác giả Phương Châm trên trang http://ww.
Bài nghiên cứu khoa học này phân tích tương đối sâu sắc những cơ hội và thách thức của các ngân hàng TM việt nam, tuy nhiên thời gian nghiên cứu chỉ trong năm 2011, đây là một năm có nhiều yêú tố tác động đến tình hình kinh doanh của các ngân hàng, tuy nhiên chưa thể coi là một năm điển hình để đánh giá xu hướng về cơ hội và thách thức chung của các ngân hàng TM trong thời kỳ hội nhập. 6 Luận văn “ Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh ngân hàng Đầu tư và phát triển Sơn La” phân tích thực trạng các dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của BIDV Sơn La trên đầy đủ các yêú tố : Thị phần, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọn, phát triển các sản phẩm mới, cơ cấu sản phẩm dịch vụ. Nghiên cứu trong một khoảng thời gian tương đối dài (3 năm) nên có những đánh giá sát thực về xu hướng, cơ hội và thách thức. Những giải pháp đưa ra thực tế và khả thi để phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của BIDV Sơn La trong thời kỳ hội nhập.
Là bài luận văn nghiên cứu cụ thể về các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ của BIDV Sơn La nên tác giả đầu tư công phu sưu tầm số liệu, phân tích, từ đó đánh giá thực trạng của dịch vụ Ngân hàng bán lẻ, các giải pháp đã áp dụng của BIDV Sơn La. Về phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của NHTM nói chung và của BIDV đã có nhiều tác giả tiến hành nghiên cứu, tuy nhiên nghiên cứu cụ thể về giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của BIDV Sơn La thì chưa có tác giả nào. Vì vậy tác giả hy vọng đây sẽ là một công trình nghiên cứu đầu tiên về phát triển dịch vụ của BIDV Sơn La từ đó đưa ra những giải pháp hữu ích giúp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ của BIDV Sơn La trên địa bàn. Xác định nội dung nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu về mặt nội dung của luận văn 1.
Mục tiêu Hệ thống hoá những vấn đề mang tính lý luận về ngân hàng, ngân hàng thương mại, các dịch vụ ngân hàng bán lẻ và phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại BIDV Sơn La 1. Đối tượng nghiên cứu của luận văn Dịch vụ ngân hàng bán lẻ đang được triển khai của BIDV Sơn La và phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại BIDV Sơn La. Phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu 1. Phạm vi nghiên cứu +Về không gian: Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La 7 +Về thời gian: Nghiên cứu các số liệu và thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ được thu thập từ năm 2007-2011.
Đề xuất các giải pháp thực hiện trong giai đoạn tới. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu luận văn là: * Phương pháp thu thập số liệu: - Số liệu phục vụ công tác nghiên cứu có thể được thu thập bằng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi hoặc bằng các phiếu điều tra hay thông qua các cuộc phỏng vấn trực tiếp. Toàn bộ số liệu này đều là số liệu thô chưa qua xử lý, nó sẽ có tính chính xác cao hơn các số liệu thống kê. Tuy nhiên để khái quát hóa được toàn bộ số liệu này cần phải áp dụng các nguyên lý thuộc Lý thuyết Thống kê nhằm đảm bảo các con số là có ích, có thể mô tả được thực tế và qua đó đưa ra được những nhận định, kết luận phù hợp với thực tế.
- Số liệu thống kê được thu thập thông qua các tài liệu thống kê, các báo cáo đã được BIDV Sơn La công bố. * Phương pháp phân tích tổng hợp: Dựa trên cơ sở toàn bộ số liệu có được thông qua phương pháp thu thập số liệu trên, phân tích, đánh giá thực trạng dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh BIDV Sơn La. 8 CHƯƠNG 2 NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2. Khái niệm về Ngân hàng và hoạt động Ngân hàng thương mại 2.
Khái niệm về Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá.