Nghiên cứu phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính sau khi cấy điện cực ốc tai

Luận án tiến sĩ nghiên cứu ngôn ngữ học đặc điểm phát âm tiếng việt của trẻ khiếm thính sau khi cấy điện cực ốc tai, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong

• Tác giả: Văn Tú Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Kim Bảng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính sau cấy điện cực ốc tai
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ THUYẾT
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Giả thiết nghiên cứu
• 1.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Những đóng góp của luận án
• 1.8. Cấu trúc luận án
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢ NĂNG PHÁT ÂM LOẠI HÌNH VÀ THÀNH PHẦN ÂM TIẾT TIẾNG VIỆT, ĐẶC ĐIỂM VỀ GIỌNG VÀ MỨC ĐỘ DỄ HIỂU TRONG PHÁT ÂM CỦA TRẺ KHIẾM THÍNH
• 2.1. Kết quả khảo sát
• 2.2. Khả năng phát âm loại hình và thành phần âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính
• 2.3. Đặc điểm về giọng (chất lượng giọng, siêu đoạn tính - giọng có giai điệu, âm sắc) của trẻ khiếm thính được mô tả cắt ngang
• 2.4. Mức độ dễ hiểu trong phát âm của trẻ khiếm thính được mô tả cắt ngang
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: LỖI PHÁT ÂM TIẾNG VIỆT VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY RA LỖI PHÁT ÂM TIẾNG VIỆT CỦA TRẺ KHIẾM THÍNH
• 3.1. Kết quả khảo sát
• 3.2. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM PHÁT ÂM TIẾNG VIỆT CỦA TRẺ KHIẾM THÍNH VÀ TRẺ NGHE BÌNH THƯỜNG
• 4.1. So sánh đặc điểm phát âm tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường
• 4.2. So sánh đặc điểm phát âm các loại hình và thành phần âm tiết tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường
• 4.3. So sánh đặc điểm về giọng (chất lượng giọng, siêu đoạn tính - giọng nói có giai điệu, âm sắc) giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường
• 4.4. So sánh đặc điểm về mức độ dễ hiểu trong phát âm giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường
• 4.5. So sánh đặc điểm về lỗi phát âm tiếng Việt và nguyên nhân gây ra lỗi phát âm tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường
• 4.6. Đề xuất phương hướng hỗ trợ sửa lỗi phát âm cho các trẻ khiếm thính
• 4.7. Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Nghiên cứu về phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính sau khi cấy điện cực ốc tai là một vấn đề cấp thiết. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1,3 tỷ người trên toàn cầu bị khuyết tật, trong đó có hơn 1 triệu người khiếm thính tại Việt Nam. Tỷ lệ trẻ khiếm thính bẩm sinh là 0,3 - 0,5%, tương đương với khoảng 5.000 trẻ mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ có 10% trẻ được phát hiện và can thiệp kịp thời. Việc phát âm chính xác là điều kiện tiên quyết để trẻ khiếm thính có thể giao tiếp và hòa nhập với xã hội. Do đó, nghiên cứu này nhằm tìm hiểu đặc điểm phát âm của trẻ khiếm thính sau khi cấy điện cực, từ đó đưa ra các phương pháp can thiệp hiệu quả.

II. Mục đích nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu là xác định những tương đồng và khác biệt trong phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính trước và sau khi cấy điện cực ốc tai. Nghiên cứu cũng nhằm so sánh đặc điểm phát âm giữa trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu các yếu tố tác động đến phát triển ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp của trẻ khiếm thính cũng là một phần quan trọng. Những kết quả này sẽ giúp đề xuất các phương pháp giáo dục và can thiệp phù hợp, nhằm nâng cao khả năng giao tiếp cho trẻ khiếm thính.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và định lượng để thu thập dữ liệu về phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính. Các trẻ được theo dõi trước và sau khi cấy điện cực ốc tai trong một khoảng thời gian nhất định. Dữ liệu được thu thập thông qua các bài kiểm tra phát âm, phỏng vấn và quan sát. Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định các đặc điểm âm học cơ bản trong phát âm của trẻ, từ đó đưa ra những nhận định về sự phát triển ngôn ngữ và khả năng giao tiếp của trẻ khiếm thính.

IV. Kết quả khảo sát

Kết quả khảo sát cho thấy trẻ khiếm thính có sự cải thiện đáng kể trong phát âm tiếng Việt sau khi cấy điện cực ốc tai. Các thông số âm học như chất lượng giọng, siêu đoạn tính và mức độ dễ hiểu trong phát âm đều có sự thay đổi tích cực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số lỗi phát âm nhất định, đặc biệt là trong các âm tiết khó. Những phát hiện này cho thấy tầm quan trọng của việc can thiệp sớm và liên tục trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ khiếm thính.

V. Đề xuất phương hướng hỗ trợ

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có các phương hướng hỗ trợ cụ thể cho trẻ khiếm thính trong việc cải thiện phát âm tiếng Việt. Các phương pháp giáo dục nên bao gồm việc sử dụng thiết bị trợ thính, cấy điện cực ốc tai, và các chương trình trị liệu nghe nói. Đặc biệt, việc xây dựng môi trường giao tiếp tích cực và khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động ngôn ngữ sẽ giúp nâng cao khả năng giao tiếp và phát triển ngôn ngữ cho trẻ khiếm thính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN VĂN TÚ ANH LUAN AN TIEN SI NGON NGU HOC Hà Nội - 2023 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN VĂN TÚ ANH Chuyên ngành: Ngôn ngữ hoc Mã số: 62 22 02 40 LUẬN AN TIEN SI NGON NGU HOC Người hướng dan khoa học: 1. Vương Hồng Tâm Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các sô liệu, kêt quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bô trong bât cứ công trình nào khác. Tác giả luận án Văn Tú Anh LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành tới thầy cô hướng dẫn: PGS.

Vũ Kim Bảng và TS. Vương Hồng Tâm. Thầy cô đã dành nhiều tâm huyết và những lời chỉ dạy nghiêm khắc, chí tình, hướng dẫn tôi đi đúng hướng nghiên cứu dé hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm on Ban Chủ nhiệm Khoa cùng tập thé các thầy cô của Khoa Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, tạo môi trường học tập và nghiên cứu thuận lợi nhất cho tôi.

Tôi xin cảm ơn toàn thể Ban Lãnh đạo Viện Ngôn ngữ học và Lãnh đạo Tạp chí Ngôn ngữ. Tôi xin cảm ơn các Lãnh đạo và các đồng nghiệp trong Phòng Ngữ âm - Từ vựng - Ngữ pháp, Viện Ngôn ngữ học. Tôi xin cảm ơn các chuyên gia thuộc các chuyên ngành Ngôn ngữ học, Y học Giáo duc Đặc biệ: Cố GS. Nguyễn Văn Lợi và PGS.

Mai Xuân Huy (Viện Ngôn ngữ học), PGS. Nguyễn Tuyết Xương (Bệnh viện Nhi TW), BSCKII. Phạm Tiến Dũng (Bệnh viện Tai — Mũi — Họng TW), ThS. Đặng Thái Thu Hương (Bệnh viện PHCN Hà Nội).

Tôi xin cảm ơn các vị lãnh đạo, các giáo viên dạy trẻ khiếm thính, các trẻ khiếm thính (và gia đình của các bé) tại các cơ sở trị liệu nghe nói. Tôi xin cảm ơn gia đình hai bên của tôi: bố mẹ, các em, đặc biệt là chồng và hai con của tôi đã luôn kề vai sát cánh, ủng hộ vật chat và tinh than, chia sẻ khó khăn cùng tôi trong suốt thời gian qua. Tác giả luận án Văn Tú Anh MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LOI CAM ON MUC LUC 222. 1 DANH MỤC CAC CHU VIET TAT .ccccccccccsssesssesssessssssessesssessssssecssecssesseessesses 4 DANH MỤC BANG2.

ccccsscsssessessssssessessessssssessesscsusssessesssssessessessessessisssessesssseeesess 5 DANH MỤC HINHo. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên COU. Muc dich nghién COU. Khách thé và đối tượng nghiên cứu.

Giả thiết nghiên CỨu.--¿- 2¿©++22++EE++EE+2EE2EEEEEEE2E1122122112211221211211221 22 te 14 5. NhiGM VU NGHIEN CUU 0. Phương pháp nghiÊn CỨU. Những đóng góp của luận An.

Các luận điểm PHAl DAO VE 177. Cấu trúc luận án. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ THUYẾTT. Tổng quan tình hình nghiên cứu .----- + ¿5£ s+SE+E++EE2E++E£+E£EerEerxerxerssree 27 1.

Nhóm nghiên cứu lớn thứ 1: Nhận biết các âm vị ở trẻ khiếm thính. Nhóm nghiên cứu lớn thứ 2: Tạo sản các âm vi ở trẻ khiếm thính. Nhóm nghiên cứu lớn thứ 3: Các thông số âm học trong phát âm của trẻ khiếm thính. Nhóm nghiên cứu lớn thứ 4: Rối loạn âm lời nói/lỗi phát âm của trẻ khiếm thính cấy điện cực Ốc tai.

Nhóm nghiên cứu lớn thứ 5: Việc dạy và học phát âm cho trẻ khiếm thính. Lí thuyết liên quan đến van đề phát âm. Lí thuyết liên quan đến van đề khiếm thinh/nghe kém. Lí thuyết liên quan đến van đề thiết bi trợ thính và trị liệu nghe nói.

51 Tiểu kết chương. - 2: ¿+ 2+SE+SE92EE2EEEEEEEEE2E12117171121121111111 211111116 58 Chương 2. KHẢ NĂNG PHÁT ÂM LOẠI HÌNH VÀ THÀNH PHẢN ÂM TIẾT TIENG VIỆT, DAC DIEM VE GIỌNG VÀ MUC ĐỘ DE HIỂU TRONG PHAT AM CUA TRE KHIEM THÍNH. Kết quả khảo sát.

Khả năng phát âm loại hình và thành phần âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thínnh. Đặc điểm về giọng (chất lượng giọng, siêu đoạn tính - giọng có giai điệu, âm sắc) của trẻ khiếm thính được mô tả cắt ngang. Mức độ dễ hiểu trong phát âm của trẻ khiếm thính được mô tả cắt ngang.98 Tiểu kết chương 2. CAC THONG SO ÂM HỌC CƠ BAN CUA THANH DIEU TIENG VIỆT VA LOI PHÁT ÂM TIENG VIET CUA TRE KHIEM THÍNH.

Kết quả khảo Sat. Các thông số âm học cơ bản của thanh điệu trong phát âm tiếng Việt ở trẻ khiếm thính sau khi cấy điện cực Ốc tai .¿--5¿©2++22+2Ex+2Ext2Exerkeerxrsrkersree 105 3. Lỗi phát âm tiếng Việt và nguyên nhân gây ra lỗi phát âm tiếng Việt của trẻ khiếm thính. -- ¿2 5 x9St2EE2EE2EE2EE2E122121121127127171121127171711211211 111.1 crxee 111 Tiểu kết chương 3.

ccc ccc ess csscssessessessessesscsessessesscsuesscsscsessessesssssessessessesseees 126 Chuong 4. SO SANH DAC DIEM PHAT AM TIENG VIET CUA TRE KHIEM THÍNH VA TRE NGHE BÌNH THUONG. Dan nlp nn. So sánh đặc điểm phát âm tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình 4.

So sánh đặc điểm phát âm các loại hình và thành phần âm tiết tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường. So sánh đặc điểm về giọng (chất lượng giọng, siêu đoạn tính - giọng nói có giai điệu, âm sắc) giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường. So sánh đặc điểm về mức độ dễ hiểu trong phát âm giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường. So sánh đặc điểm về lỗi phát âm tiếng Việt và nguyên nhân gây ra lỗi phát âm tiếng Việt giữa các trẻ khiếm thính và trẻ nghe bình thường.

Đề xuất phương hướng hỗ trợ sửa lỗi phát âm cho các trẻ khiếm thính được 4. Các nguyên tắc để xây dựng phương hướng hỗ trợ sửa lỗi phát âm tiếng Việt cho các trẻ khiếm thính được khảo sát. Đề xuất một số phương hướng hỗ trợ sửa lỗi phát âm các thành phần âm tiết tiếng Việt (thanh điệu, âm đầu, phần vần) cho các trẻ khiếm thính được khảo sát 171 Tiểu kết chương 4. crrrrreg 177 KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ.--- 22522252 22E2EtEESExrsrrrrkrerrrerrrrree 179 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CUA TAC GIA LIÊN QUAN 9809.

185 TÀI LIEU THAM KHẢO .2-5:25¿©522S22EE2EEEEEEEEESEEEExerkrerkrsrrerred 187 PHU LUC LUẬN ÁN. Q1 1111011222 155111111 1111112 201 DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT AD Am dau Ad Am dém AC Am chinh Ac Âm cuối AT Âm tiết ATM Âm tiết mở ATNM Âm tiết nửa mở ATNK Âm tiết nửa khép ATK Âm tiết khép BTT Bảng từ thử ĐCÔT Điện cực ốc tai MTT May tro thinh LHAT Loai hinh 4m tiét Th Thang TPAT Thanh phan âm tiết TKT Tré khiém thinh TLNN Tri liệu nghe nói TNBT Trẻ nghe bình thường DANH MỤC BANG Bảng 2.1: Bảng tổng hợp khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt trước và sau khi cay điện cực ốc tai của các nhóm trẻ được khảo St.2: Tổng hợp khả năng phát âm các thành phần âm tiết tiếng Việt trước và sau khi cấy điện cực ốc tai của các nhóm trẻ được khảo sắt.3: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của các trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 1 tháng (nhóm Ì).4: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của các trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 3 tháng (nhóm ]).5: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 4 tháng (nhóm I).6: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 5 tháng (nhóm ]).7: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 7 tháng (nhóm Ï).8: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tudi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 10 tháng (nhóm I).9: Kha năng phat âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 11 tháng (nhóm I).10: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 15 tháng (nhóm I).11: Kha năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 18 tháng (nhóm I).12: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 36 tháng (nhóm ]).13: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tudi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 3 tháng (nhóm 2).14: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 4 tháng (nhóm 2).15: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 6 tháng (nhóm 2).16: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi =12 tháng (nhóm 2).17: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 20 tháng (nhóm 2).18: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 24 tháng (nhóm 2).19: Kha năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi < 1 tháng (nhóm 3).20: Kha năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 1 tháng (nhóm 3).21: Khả năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 3 tháng (nhóm 3).22: Kha năng phát âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 7 tháng (nhóm 3).23: Kha năng phat âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi = 1 tháng (nhóm 4).24: Kha năng phat âm các loại hình âm tiết tiếng Việt của trẻ khiếm thính có tuổi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi < 1 tháng (nhóm 4).25: Khả năng phát âm thành phần âm tiết tiếng Việt của tiêu nhóm trẻ khiếm thính có tuôi điện cực ốc tai ở lần đầu theo dõi < 6 tháng (nhóm I).