Luận văn thạc sĩ luật học pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở việt nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở việt nam hiện, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phạm Tố Uyên
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Vũ Huân
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Cạnh Tranh Không Lành Mạnh Trong Lĩnh Vực Quảng Cáo Trên Truyền Hình Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
• Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH VÀ PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO TRÊN TRUYỀN HÌNH
• 1.1. Khái quát về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• 1.2. Khái quát về cạnh tranh không lành mạnh
• 1.3. Khái quát về lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• 1.4. Khái niệm và đặc điểm của cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• 1.5. Khái quát pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• 1.6. Các nhóm hành vi và cơ chế xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO TRÊN TRUYỀN HÌNH VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng quy định pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình theo pháp luật Việt Nam hiện nay
• 2.3. Các hình thức xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình theo pháp luật Việt Nam
• 2.4. Thẩm quyền và thủ tục giải quyết vụ việc cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình theo pháp luật Việt Nam
• 2.5. Thực tiễn thực hiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam hiện nay
• 2.6. Thực tiễn hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam thời gian qua
• 2.7. Thực tiễn xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO TRÊN TRUYỀN HÌNH Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Xu hướng phát triển của lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam
• 3.3. Định hướng hoàn thiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam
• 3.4. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam hiện nay
• 3.5. Hoàn thiện các quy định pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• 3.6. Hoàn thiện cơ chế bảo đảm thi hành pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Pháp luật cạnh tranh và cạnh tranh không lành mạnh

Pháp luật cạnh tranh là công cụ pháp lý quan trọng để điều chỉnh các hành vi kinh doanh, đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng. Cạnh tranh không lành mạnh là những hành vi vi phạm nguyên tắc trung thực, thiện chí trong kinh doanh, gây thiệt hại cho đối thủ hoặc người tiêu dùng. Luật Cạnh tranh Việt Nam năm 2018 đã định nghĩa rõ ràng về hành vi cạnh tranh không lành mạnh, nhấn mạnh tính trái pháp luật và tác động tiêu cực đến thị trường. Các hành vi này bao gồm quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gây hiểu lầm, và quảng cáo so sánh nhằm hạ thấp đối thủ.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của cạnh tranh không lành mạnh

Cạnh tranh không lành mạnh được hiểu là các hành vi kinh doanh trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật, gây thiệt hại cho đối thủ hoặc người tiêu dùng. Đặc điểm chính của các hành vi này là tính đối lập với nguyên tắc trung thực và thiện chí trong kinh doanh. Luật Cạnh tranh Việt Nam phân loại các hành vi này thành ba nhóm chính: lợi dụng ưu thế cạnh tranh, chỉ trích đối thủ, và gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. Các hành vi này cần được xử lý kịp thời để duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh.

1.2. Pháp luật điều chỉnh cạnh tranh không lành mạnh

Pháp luật cạnh tranh tại Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong việc điều chỉnh các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Luật Cạnh tranh năm 2018 đã bổ sung nhiều quy định mới, đặc biệt là về quảng cáo gây hiểu lầm và quảng cáo so sánh. Các quy định này nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc thực thi pháp luật vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự hoàn thiện hơn nữa trong tương lai.

II. Quảng cáo truyền hình và các hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Quảng cáo truyền hình là một trong những phương thức hiệu quả để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực dễ xảy ra các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Các hành vi phổ biến bao gồm quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gây hiểu lầm, và quảng cáo xúc phạm đối thủ. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho đối thủ mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng và thị trường.

2.1. Quảng cáo sai sự thật và gây hiểu lầm

Quảng cáo sai sự thật và quảng cáo gây hiểu lầm là những hành vi phổ biến trong lĩnh vực quảng cáo truyền hình. Các doanh nghiệp thường sử dụng thông tin không chính xác để thu hút khách hàng, gây thiệt hại cho đối thủ và người tiêu dùng. Luật Cạnh tranh Việt Nam đã có quy định cụ thể để xử lý các hành vi này, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều thách thức.

2.2. Quảng cáo so sánh và xúc phạm đối thủ

Quảng cáo so sánh và quảng cáo xúc phạm đối thủ là những hành vi cạnh tranh không lành mạnh phổ biến trong quảng cáo truyền hình. Các doanh nghiệp thường sử dụng các thông tin không chính xác hoặc mang tính chất chỉ trích để hạ thấp đối thủ. Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng xấu đến môi trường cạnh tranh.

III. Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật

Thực trạng pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo truyền hình tại Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập. Mặc dù Luật Cạnh tranh năm 2018 đã có nhiều quy định mới, nhưng việc thực thi vẫn còn hạn chế. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh như quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gây hiểu lầm, và quảng cáo so sánh vẫn diễn ra phổ biến. Để hoàn thiện pháp luật, cần có các giải pháp cụ thể như tăng cường giám sát, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

3.1. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện

Thực trạng pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo truyền hình tại Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập. Mặc dù Luật Cạnh tranh năm 2018 đã có nhiều quy định mới, nhưng việc thực thi vẫn còn hạn chế. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh như quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gây hiểu lầm, và quảng cáo so sánh vẫn diễn ra phổ biến.

3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo truyền hình, cần có các giải pháp cụ thể như tăng cường giám sát, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Ngoài ra, cần bổ sung các quy định cụ thể hơn về quảng cáo gây hiểu lầm và quảng cáo so sánh để đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường tại Việt Nam, quảng cáo trên truyền hình giữ vai trò quan trọng trong việc giới thiệu sản phẩm, dịch vụ đến người tiêu dùng. Theo ước tính, quảng cáo trên truyền hình chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí quảng cáo của các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh, góp phần mở rộng thị trường và tăng doanh thu. Tuy nhiên, sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp đã dẫn đến sự xuất hiện ngày càng nhiều các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh và quyền lợi người tiêu dùng.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình tại Việt Nam từ năm 2018 đến nay, giai đoạn sau khi Luật Cạnh tranh 2018 có hiệu lực. Mục tiêu chính là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp luật, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, ngăn chặn hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực này. Nghiên cứu có phạm vi trên toàn quốc, tập trung vào các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn xử lý vi phạm.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cạnh tranh, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc nhận diện, phòng ngừa và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về cạnh tranh kinh tế và pháp luật cạnh tranh, trong đó có:

• Lý thuyết cạnh tranh kinh tế: Xem cạnh tranh là quy luật tất yếu của kinh tế thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Cạnh tranh không lành mạnh được định nghĩa là hành vi vi phạm các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, gây thiệt hại cho đối thủ và người tiêu dùng.

• Mô hình pháp luật cạnh tranh không lành mạnh: Bao gồm các nhóm hành vi như lợi dụng uy tín doanh nghiệp khác, công kích đối thủ, lôi kéo khách hàng bằng thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn. Mô hình này được xây dựng dựa trên các quy định của Luật Cạnh tranh 2018, Luật Quảng cáo 2012 và các văn bản pháp luật liên quan.

• Khái niệm chính: Cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình là hành vi quảng bá sản phẩm, dịch vụ bằng cách cung cấp thông tin không trung thực hoặc so sánh thiếu căn cứ nhằm tác động tiêu cực đến quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp khác và người tiêu dùng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

• Phương pháp phân tích: Phân tích các quy định pháp luật, các hành vi cạnh tranh không lành mạnh và thực tiễn áp dụng pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý số liệu về các vụ việc vi phạm cạnh tranh không lành mạnh được xử lý từ năm 2015 đến 2022, cho thấy xu hướng giảm số vụ vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình.

• Phương pháp chứng minh: Chứng minh các luận điểm về tính cấp thiết của việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

• Phương pháp tổng hợp, quy nạp: Tổng hợp kết quả nghiên cứu từ các chương để đưa ra kết luận và đề xuất giải pháp.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm văn bản pháp luật, báo cáo của Cục Quản lý Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, các bài viết khoa học, luận văn, luận án liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ việc cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình được xử lý trong giai đoạn nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình còn thiếu hệ thống và đồng bộ: Luật Cạnh tranh 2018 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh, nhưng vẫn chưa có quy định cụ thể về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình. Các quy định còn chồng chéo với Luật Quảng cáo 2012 và các văn bản khác, gây khó khăn trong áp dụng.

2. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh phổ biến gồm: đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn, so sánh thiếu căn cứ, quảng cáo quá mức công dụng sản phẩm. Theo số liệu thống kê, các hành vi này chiếm đa số trong các vụ việc bị xử lý, với tỷ lệ giảm từ khoảng 78% năm 2015 xuống còn khoảng 45% năm 2022, phản ánh sự cải thiện ý thức doanh nghiệp.

3. Cơ chế xử lý vi phạm còn hạn chế, chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan quản lý: Thẩm quyền xử lý thuộc về Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan địa phương nhưng chưa có cơ chế phối hợp chặt chẽ, dẫn đến việc xử lý vụ việc còn chậm và chưa triệt để.

4. Chế tài xử lý bao gồm xử phạt hành chính, bồi thường thiệt hại và hình sự, nhưng mức phạt còn thấp so với thiệt hại thực tế. Ví dụ, mức phạt tiền tối đa đối với doanh nghiệp vi phạm có thể lên đến 100 triệu đồng, trong khi thiệt hại do quảng cáo gian dối có thể gây ra cho người tiêu dùng và doanh nghiệp khác lớn hơn nhiều.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng của thị trường quảng cáo truyền hình, trong khi hệ thống pháp luật chưa kịp thời hoàn thiện. Việc thiếu quy định cụ thể về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình dẫn đến khó khăn trong việc xác định và xử lý vi phạm. So sánh với các quốc gia phát triển, như Liên minh Châu Âu, Australia hay Hoa Kỳ, Việt Nam còn thiếu các quy định chi tiết về quảng cáo so sánh và quảng cáo gây nhầm lẫn, cũng như cơ chế phối hợp xử lý vi phạm hiệu quả.

Việc áp dụng các biện pháp xử lý hiện nay chủ yếu dựa trên Luật Cạnh tranh và Luật Quảng cáo, chưa có sự đồng bộ và thống nhất, dẫn đến tình trạng "chồng chéo" và "bỏ lọt" hành vi vi phạm. Mức phạt hành chính còn thấp, chưa đủ sức răn đe, trong khi thiệt hại do quảng cáo không trung thực gây ra cho người tiêu dùng và doanh nghiệp là rất lớn, ảnh hưởng đến sự minh bạch và công bằng của thị trường.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng số vụ vi phạm cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình từ năm 2015 đến 2022, cùng bảng so sánh mức phạt và thiệt hại ước tính để minh họa hiệu quả của các biện pháp xử lý hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình: Cần bổ sung các quy định cụ thể về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình vào Luật Cạnh tranh và Luật Quảng cáo, làm rõ các hành vi bị cấm và quyền lợi của các bên liên quan. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

2. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả trong xử lý vi phạm: Thiết lập quy trình phối hợp giữa Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan quản lý địa phương để xử lý nhanh chóng, đồng bộ các vụ việc cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các bộ ngành liên quan.

3. Tăng cường chế tài xử phạt và bồi thường thiệt hại: Nâng mức phạt hành chính phù hợp với thiệt hại thực tế, bổ sung các biện pháp xử lý bổ sung như tước giấy phép quảng cáo, công khai cải chính thông tin sai lệch. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

4. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của doanh nghiệp và người tiêu dùng: Tổ chức các chương trình đào tạo, tuyên truyền về pháp luật cạnh tranh và quảng cáo lành mạnh, khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, người tiêu dùng cảnh giác với quảng cáo sai lệch. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, các hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về cạnh tranh và quảng cáo: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình.

2. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo và truyền thông: Giúp nhận diện các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, từ đó xây dựng chiến lược quảng cáo tuân thủ pháp luật, bảo vệ uy tín và quyền lợi.

3. Người tiêu dùng và tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Cung cấp kiến thức về các hành vi quảng cáo sai lệch, giúp người tiêu dùng có cơ sở để bảo vệ quyền lợi khi bị ảnh hưởng bởi quảng cáo không trung thực.

4. Giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu ngành luật kinh tế, quản trị kinh doanh: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu, giảng dạy và phát triển các đề tài liên quan đến pháp luật cạnh tranh và quảng cáo.

Câu hỏi thường gặp

1. Cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình là gì?
   Là hành vi quảng bá sản phẩm, dịch vụ trên truyền hình bằng cách cung cấp thông tin không trung thực hoặc so sánh thiếu căn cứ nhằm gây thiệt hại cho đối thủ cạnh tranh hoặc người tiêu dùng.

2. Luật Cạnh tranh 2018 quy định thế nào về hành vi quảng cáo cạnh tranh không lành mạnh?
   Luật cấm đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn và so sánh hàng hóa, dịch vụ không có căn cứ trong quảng cáo nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác.

3. Các cơ quan nào có thẩm quyền xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo trên truyền hình?
   Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan quản lý địa phương phối hợp xử lý các vụ việc vi phạm.

4. Mức phạt đối với hành vi quảng cáo cạnh tranh không lành mạnh hiện nay ra sao?
   Mức phạt hành chính có thể lên đến 100 triệu đồng đối với doanh nghiệp, kèm theo các biện pháp bổ sung như cải chính công khai và tước giấy phép quảng cáo.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp tránh vi phạm pháp luật về cạnh tranh trong quảng cáo?
   Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định pháp luật, cung cấp thông tin chính xác, minh bạch trong quảng cáo, tránh so sánh thiếu căn cứ và không sử dụng ngôn ngữ gây hiểu nhầm.

Kết luận

• Luận văn làm rõ các khái niệm, đặc điểm và quy định pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình tại Việt Nam.
• Đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý vi phạm cho thấy còn nhiều hạn chế về quy định và cơ chế thực thi.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao chế tài xử lý nhằm bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và người tiêu dùng.
• Nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức của các bên liên quan về tầm quan trọng của cạnh tranh lành mạnh trong quảng cáo.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất và theo dõi hiệu quả thực thi pháp luật trong thời gian tới.

Quý độc giả và các nhà quản lý được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khai quát về cạnh tranh không lành mạnh và pháp luật về canh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình. Chương 2: Thực trạng pháp luật vẻ cạnh tranh không lành mạnh trong Tĩnh vực quảng cáo trên truyền hình va thực tiễn thực hiện ở Việt Nam hiện nay. Chương 3: Một số kiên nghị hoàn thiên pháp luật va nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình ở Việt Nam. CHƯƠNG1 KHÁI QUÁT VẺ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH VÀ PHÁP LUẬT VẺ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VUC QUANG CÁO TREN TRUYEN HÌNH 11.

Khái quát về cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo trên truyền hình 1. Khái quát về cạnh tranh không lành mạnit 1. Khái mệnh cạnh: tranh Canh tranh la “một sự kiện hoặc cuộc đua, theo đó các đối thủ ganh đua để gianh phan hon hay ưu thé tuyệt đối về phía minh” (theo cách hiểu thông qua Từ điển ngôn ngữ tiếng Anh)’ Còn theo giải thích của Từ điển tiếng Việt, thì cạnh tranh được hiểu là “cô gắng gianh phan hon, phan thắng về minh giữa những người, những tô chức hoạt động nhằm những lợi ích như nhau”2 Có thé nói cạnh tranh 1a quy luật tất yêu của kinh tế va là một trong những phương thức dé đầy mạnh nên kinh tế vả điều tiết thị trường. Cạnh tranh cũng có thé coi là động lực thúc đây các nhà kinh doanh luôn sang tao, đổi mới trong hoạt động sản xuất kinh doanh, không ngừng nỗ lực nhằm thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng vả thị trường.

Về ban chất, cạnh tranh dưới góc nhìn kinh tê là sự ganh đua giữa các thương nhân nhằm gianh giât khách hang Ma thường thì kết qua của cuộc canh tranh sẽ là bên chiến thắng mở réng thị trường, tăng loi nhuận, còn bên thua cuộc sẽ giảm thiểu khách hang và thậm chí là phải rút lui khối thị trường Đây 1a một phan tat yéu, buộc các nha kinh doanh phải không ngừng cải tiền, nâng cao nguôn lực dé có thé tén tại trong thị trường. Tuy nhiên, cạnh tranh chỉ điễn ra khi co it nhất hai doanh nghiệp cùng tung ra thi trường những sản ‘ CUTS All About Competition Policy & Law For the advanced leaner (2000), tr. i * Viên ngôn ngữ học, Trung tim Tử diễn học (1997), Từ điền nắng Việt, Neb Da Ning, tr. phẩm tương tự nhau, hướng đến cùng những đổi tượng khách hàng.

Bởi lế, khó có thé bắt gap một doanh nghiệp sản xuất giây cạnh tranh với doanh nghiệp sản xuất ô tô. Do đó, cạnh tranh xuất hiện khi các chủ thể kinh doanh là đôi thủ của nhau thê hiện sự tranh gianh khách hang thông qua nhiêu cach thức khác nhau, trong đó quãng cáo trên truyền hình là mét hình thức trong số đó. Khái niệm và đặc diém của cạnh tranh không lành manh “Bat kỳ hành vi cạnh tranh nao đi ngược lai các thông lệ trung thực, thiện chi trong công nghiệp hoặc trong thương mai đêu la hành vi cạnh tranh không lảnh mạnh”. Đây là đính nghĩa được thừa nhận rộng rai nhật hiện nay vé hảnh vi canh tranh không lành mạnh, được quy định tại Điều 10°5 Công ước Paris về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp năm 1883 (được sửa đổi, bỏ sung vào các năm 1900, 1911, 1925, 1934, 1958, 1967 vả được tông sửa đôi năm 1979).

Vai trò của cạnh tranh trong việc cân bằng thị trường là đặc biệt quan trọng. Điều nảy đã tạo động lực cho các doanh nghiệp phát triển vả đôi mới không ngừng. Tuy nhiên, tan dụng điều đó, nhiêu doanh nghiệp đã có những hanh vi vượt ngoai khuôn khô, gây cạnh tranh qua mức. Nha nước mang trong trách là không tạo ưu thê hay gây bat loi cho đối thủ cạnh tranh, đồng thời phải kip thời ngăn chặn việc các đối thủ canh tranh dùng thủ đoạn để tao ra lợi thé cho minh.

Luật Cạnh tranh ra đời với muc dich ngăn chăn các hành vi của doanh nghiệp nhằm tạo lợi thé cạnh tranh không chính đáng trước các đối thủ khác. Năm 2004, Quốc hôi ban hảnh Luật Canh tranh dau tiên với khái niệm “Hanh vi cạnh tranh không lảnh mạnh là hành vi cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh trái với các chuẩn mực thông thường ` Nguyễn Thi Vin Anh (chủ bền, 2020), Giáo nữ: Luật Cạnh ranh NXB. Công án nhấn din, Hi Nội, 1.279 vé đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thé gây thiệt hai đền lợi ích của Nha nước, quyên và lợi ich hop pháp của doanh nghiệp khác hoặc người tiêu dung”. Điêu nay đã chứng tö sự quan tâm của Nha nước đổi với thị trường va su ảnh hưởng của hành vi cạnh tranh không lành mạnh lên hoạt đông kinh doanh của các doanh nghiệp nói riêng va môi trường kính doanh nói chung.

Đến năm 2018, Luật Cạnh tranh lại quy đình: “Hanh vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trai với nguyên tắc thiên chi, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hai hoặc có thể gây thiệt hại đến quyên vả lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác"”Ẻ. Đây dường như là một khái niệm mở hơn, khi ngày cảng có nhiều phương thức cạnh tranh không lành mạnh xuất hiên song song với sự phát triển của nên kinh tế. Yêu tổ đánh giá về tính lành manh của hành vị cạnh tranh trong Luật 2018 đã được quy định cụ thé hơn so với Luật Cạnh tranh 2004, từ việc quy định chung các chuẩn mực đạo đức kinh doanh theo Luật Canh tranh 2004 thành quy định nguyên tắc thiên chí, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh theo Luật Cạnh tranh 2018. Hơn nữa định nghĩa theo Luật Cạnh tranh 2018 đã đặt trong tâm vao xem xét tác đông của hành vi cạnh tranh không lành mạnh tới doanh nghiệp khác và bỏ qua việc xem xét tác động đền người tiêu dùng hay trật tự quản lý của nha nước như định nghiia của Luật Cạnh tranh 2004.

Như vây, có thể hiểu: “cạnh tranh không lành mạnh là những hành vi cu thé của chủ thé thực hiện hoạt động kinh doanh, mục đích lả cạnh tranh gây thiệt hại cho cho khách hang hoặc đôi thủ cạnh tranh hay ban hàng cu thé”. Đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh bao gồm: 3 Khoản $ Điều 3 Luật Caủttranh 2004 * Khoän 6 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2018 10 Một ia, đây là hành vi cạnh tranh được thực hiên bởi các chủ thé hoạt động kinh doanh nhằm đem lại lợi nhuận cho chính doanh nghiệp của minh Doanh nghiệp có thể dùng cách nay hay cách khác nhằm mục dich thu hút hay giảnh giật khách hàng về phía mình nhằm thu lại loi nhuận. Hai là hành vi này mang tính chat đối lập, trái ngược với các nguyên tắc, thông lê tốt trong kinh doanh, có thể hiểu là những quy tắc xử sư chung đã được chấp nhận rộng rãi va lâu dai trong hoạt động kinh doanh trên thị trườngẾ Voi nên lạnh tế xã hôi phát triển, loài người dân thoát ra khỏi mô hình kinh doanh tập trung, đồng nghĩa với việc các hành vi cạnh tranh xuất hiện Ba là hành vi này cần thiết phải được loại bö ngay khi nó gây thiệt hai hay có khả năng gây hại cho doanh nghiệp đôi thủ. Tùy vào pháp luật từng quốc gia vả quan điểm lập luận cơ quan xử lý mà có các cách nhìn khác nhau về hậu qua của hành vi cạnh tranh không lành mạnh” Dựa vào Luật Cạnh tranh và thực tế áp dụng thì hành vi cạnh tranh không lành mạnh có thể được chia thành ba nhóm như sau: (0) Những hành vi có tinh lợi dung ưu thé cạnh tranh của doanh nghiệp khác được coi là uy tín trên thi trường.

Nhóm hành vi nay thường được bắt gap dưới những dạng thức như nhâm lẫn về nguôn gốc, xâm phạm bí mật kinh doanh hay lợi dụng thành qua của người khác,. (ii) Những hảnh vi có tinh chat chỉ trích hay gây trở ngại cho các doanh nghiệp khác. Nhóm này thường có hanh vi tân công trực tiếp vao đi thủ cạnh tranh, nhằm lam suy giãm lợi thé canh tranh của đối thủ, vi du như tác đông đến uy tín của doanh nghiệp đối thủ * Nguyễn Thi Vin Anh (chủ biên, 2020), Giáo rink Luật Cạnh rank,NXB. Công an nhân din, Hi Néi, tr.

` Nguyễn Thi Vin Anh (chủ bên, 2020), Giáo mink Luật Cạnh tranh NXB. Công an nhân din, Hà Nội, tr.290 11 (iit) Những hanh vi nhằm lôi kéo khách hang của doanh nghiệp khác. Đây là một dạng hành vị kha phô biển trên thị trường quảng cáo hiện nay. Khai quát về lữnh tực quang cáo trên truyền hinh “Quang cáo là noi nhà buôn hay cơ quan kinh doanh lam cho moi người biết dén hang của mìnhŠ.

Theo đó, bản chat của quảng cáo là phô biên thông tin liên quan tới hàng hoa, dich vu của doanh nghiệp kính doanh mặt hang do, dé đem về Ici nhuận thông qua hình ảnh, thông điệp hay sức thuyết phục về sản phẩm hay dịch vụ của người bán. Trong đó, chủ thể của hoạt động quảng cáo 1a nhà lĩnh doanh, còn chủ thể tiếp nhận quảng cáo 1a người tiêu ding Theo định nghia của Hiệp hội Quảng cáo Mỹ (AMA) thi “Quang cáo la hoạt động truyền bá thông tin trong đó nói rõ ý đồ của quảng cáo, tuyên truyén hang hóa, dich vu của quảng cáo trên cơ sở thu phí quảng cáo, không trực tiếp nhằm công kích người tiêu dùng”. Con ở Việt Nam, khoản 1 Điều 2 Luật Quảng cáo năm 2012 quy định hai hình thức lả quảng cáo nhằm mục đích sinh lợi và quảng cáo vì lợi ích xã hôi hay nói cách khác là không có mục đích sinh loi. Hình thức quảng cáo không có mục đích sinh lợi được thực hiện bởi Dang, Nha nước khi có hoạt đông tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật.

Tại Việt Nam, truyền thông truyền hình chiêm vị tri đặc biệt quan trong va trở thành nguôn tin dang tin cây của người dân Việt Nam nhờ được thừa hưởng uy tin từ kênh truyền thông chính thông của quốc gia. Tương tự các nước trên thé giới, quảng cáo trên truyền hình ở nước ta cũng có nhiều hình thức khác nhau, như sau: - Quảng cáo bằng hình thức TVC (Television Commercial): Thời lượng cho mối phim quảng cáo TVC thường la 15 đến 45 giây va được chiều trước, * Vấn Tin (1994), Từ điển Thống Việt Nod. Khoa hoc số hội, Ha Nội tr 315 sau hoặc giữa các chương trình truyền hình. Quảng cáo sẽ chất lọc những nôi dung đặc sắc, cơ bản nhất của sản phẩm, dịch vụ va nhãn hiệu.