Luận văn: Phản ứng của giá cổ phiếu với thông báo mua lại cổ phần tại Việt Nam - ĐH Kinh tế TP.HCM

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích phản ứng của giá cổ phiếu trước thông báo mua lại cổ phần tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Trịnh Thị Minh Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hải Lý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Doanh Nghiệp
• Đề tài: Phản Ứng Của Giá Cổ Phiếu Đối Với Thông Báo Mua Lại Cổ Phần Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.2. Giả thuyết định giá thấp
• 2.3. Giả thuyết tín hiệu
• 2.4. Giả thuyết dòng tiền tự do
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Phản ứng của thị trường trong ngắn hạn đối với thông báo mua lại cổ phần
• 3.2.2. Thành quả giá trong dài hạn của các công ty mua lại
• 3.2.2.1. Tỷ suất sinh lợi bất thường trong 2 năm mua và nắm giữ cổ phần
• 3.2.2.2. Kiểm trả các giả thuyết làm động cơ của việc mua lại cổ phần
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. PHẢN ỨNG THỊ TRƯỜNG TRONG NGẮN HẠN
• 4.2. THÀNH QUẢ GIÁ TRONG DÀI HẠN CỦA CÁC CÔNG TY MUA LẠI
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phản ứng của giá cổ phiếu với thông báo mua lại cổ phần

Phản ứng của giá cổ phiếu đối với các thông báo mua lại cổ phần là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Tại Việt Nam, việc này đã trở thành một hiện tượng đáng chú ý trong những năm gần đây. Các công ty niêm yết thường công bố thông tin về việc mua lại cổ phần nhằm cải thiện giá trị cổ phiếu và tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Nghiên cứu cho thấy rằng giá cổ phiếu có thể tăng đáng kể sau khi có thông báo mua lại, điều này phản ánh sự kỳ vọng tích cực từ thị trường.

1.1. Tại sao các công ty thực hiện mua lại cổ phần

Các công ty thực hiện mua lại cổ phần vì nhiều lý do, bao gồm việc cải thiện giá trị cổ phiếu, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và giảm thiểu chi phí đại diện. Việc này cũng giúp công ty điều chỉnh giá cổ phiếu bị định giá thấp trên thị trường.

1.2. Tác động của thông báo mua lại đến giá cổ phiếu

Thông báo mua lại cổ phần thường dẫn đến sự gia tăng giá cổ phiếu trong ngắn hạn. Nghiên cứu cho thấy rằng giá cổ phiếu có thể tăng từ 3% đến 5% trong khoảng thời gian xung quanh ngày thông báo.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu phản ứng giá cổ phiếu

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về phản ứng của giá cổ phiếu đối với thông báo mua lại cổ phần, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc áp dụng các kết quả này tại Việt Nam. Sự khác biệt về quy định pháp lý, quy mô và sự trưởng thành của thị trường chứng khoán có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

2.1. Sự khác biệt về quy định pháp lý

Tại Việt Nam, các quy định về công bố thông tin và thực hiện mua lại cổ phần khác biệt so với các nước phát triển. Điều này có thể dẫn đến sự khác biệt trong phản ứng của nhà đầu tư.

2.2. Quy mô và sự trưởng thành của thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang trong quá trình phát triển, điều này có thể ảnh hưởng đến cách mà nhà đầu tư phản ứng với các thông báo mua lại cổ phần.

III. Phương pháp nghiên cứu phản ứng của giá cổ phiếu

Để nghiên cứu phản ứng của giá cổ phiếu đối với thông báo mua lại cổ phần, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp phân tích hồi quy và mô hình định giá tài sản. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa thông báo mua lại và biến động giá cổ phiếu.

3.1. Phân tích hồi quy trong nghiên cứu

Phân tích hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số như giá cổ phiếu và thông báo mua lại. Phương pháp này cho phép đánh giá tác động của thông báo đến giá cổ phiếu trong ngắn hạn và dài hạn.

3.2. Mô hình định giá tài sản

Mô hình định giá tài sản giúp đánh giá giá trị cổ phiếu dựa trên các yếu tố như dòng tiền tự do và chi phí vốn. Việc áp dụng mô hình này có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về lý do các công ty thực hiện mua lại cổ phần.

IV. Kết quả nghiên cứu về phản ứng giá cổ phiếu tại Việt Nam

Nghiên cứu cho thấy rằng giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam thường phản ứng tích cực với thông báo mua lại cổ phần. Các kết quả cho thấy rằng nhà đầu tư có xu hướng kỳ vọng vào sự cải thiện trong hiệu suất tài chính của công ty sau khi có thông báo mua lại.

4.1. Tỷ suất sinh lợi bất thường sau thông báo

Tỷ suất sinh lợi bất thường thường tăng lên trong khoảng thời gian xung quanh thông báo mua lại. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ suất này có thể đạt từ 3% đến 5% trong ngắn hạn.

4.2. Thành quả giá trong dài hạn

Trong dài hạn, giá cổ phiếu của các công ty thực hiện mua lại cổ phần có xu hướng tăng trưởng ổn định. Điều này cho thấy rằng nhà đầu tư tin tưởng vào chiến lược mua lại cổ phần của công ty.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng thông báo mua lại cổ phần có tác động tích cực đến giá cổ phiếu tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến phản ứng của nhà đầu tư.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến phản ứng của giá cổ phiếu đối với thông báo mua lại cổ phần.

5.2. Triển vọng phát triển thị trường chứng khoán

Sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các công ty thực hiện mua lại cổ phần, từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và hành vi của nhà đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2008 – 2014 đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động mua lại cổ phiếu quỹ với 524 chương trình được công bố bởi 379 doanh nghiệp niêm yết trên hai sàn HSX và HNX. Tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện mua lại cổ phần tại Việt Nam đạt mức bình quân 11,6% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức 5,3% tại thị trường Hàn Quốc. Vấn đề cốt lõi đặt ra là liệu thông báo mua lại cổ phần có thực sự tạo ra cú hích tích cực lên giá cổ phiếu như các bằng chứng thực nghiệm tại thị trường Mỹ (với mức sinh lợi bất thường từ 3% đến 5%) hay không, và đâu là động cơ kinh tế thực sự chi phối quyết định của các nhà quản trị doanh nghiệp.

Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Trịnh Thị Minh Hoa, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Hải Lý tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, tập trung giải quyết ba mục tiêu nghiên cứu trọng tâm: đo lường hành vi biến động của giá cổ phiếu trong ngắn hạn xung quanh ngày công bố thông tin, đánh giá thành quả giá cổ phiếu dài hạn trong 24 tháng tiếp theo, và kiểm định ba giả thuyết kinh tế làm động cơ mua lại cổ phần. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ dữ liệu giao dịch từ ngày 01/01/2008 đến hết ngày 30/06/2014. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp hệ thống chỉ số định lượng chuẩn xác giúp các nhà đầu tư thiết lập chiến lược phân bổ vốn hiệu quả, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách minh bạch hóa thông tin thị trường chứng khoán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng ba giả thuyết nền tảng trong lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại để giải thích hiện tượng và động cơ mua lại cổ phần:

• Giả thuyết định giá thấp (Undervaluation Hypothesis): Dựa trên tiền đề bất đối xứng thông tin giữa nhà quản lý nội bộ và thị trường đại chúng. Khi nhà quản lý nhận thấy giá cổ phiếu trên thị trường giao dịch thấp hơn nhiều so với giá trị nội tại, họ sẽ tiến hành mua lại cổ phần như một dự án đầu tư có giá trị hiện tại thuần (NPV) dương, giúp chuyển giao giá trị gia tăng từ nhà đầu tư ngắn hạn sang cổ đông dài hạn (Vermaelen, 1981; Ikenberry & Vermaelen, 1995).
• Giả thuyết tín hiệu (Signaling Hypothesis): Cho rằng quyết định mua lại cổ phiếu chuyển tải thông điệp đáng tin cậy về triển vọng kinh doanh khả quan, dự báo sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả hoạt động tương lai như tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) trong giai đoạn 1 đến 2 năm sau sự kiện (Lie, 2005; Grullon & Michaely, 2004).
• Giả thuyết dòng tiền tự do (Free Cash Flow Hypothesis): Theo Jensen (1986), các doanh nghiệp có mức độ dòng tiền tự do (FCF) dồi dào nhưng cơ hội tăng trưởng thấp (thể hiện qua hệ số Tobin's Q < 1) thường đối mặt với chi phí đại diện cao. Việc mua lại cổ phần giúp phân phối lượng tiền mặt dư thừa, ngăn chặn nguy cơ nhà quản lý đầu tư lãng phí vào các dự án có NPV âm.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kết hợp mô hình định giá tài sản vốn (CAPM), hệ số giá trị sổ sách trên giá thị trường (BM), rủi ro hệ thống (Sys) và rủi ro đặc trưng (Idio) nhằm xây dựng hệ thống biến số phân tích toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được thu thập chuẩn hóa từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), hệ thống dữ liệu Cafef và các công ty chứng khoán uy tín trong suốt chu kỳ 6 năm (2008 – tháng 6/2014).

Cỡ mẫu nghiên cứu ngắn hạn bao gồm 441 chương trình mua lại cổ phần đáp ứng đầy đủ dữ liệu giá hàng ngày trong cửa sổ ước lượng 120 ngày (từ ngày t = -150 đến ngày t = -31 trước ngày sự kiện). Đối với phân tích thành quả giá dài hạn 24 tháng, tác giả tiến hành lọc bỏ 114 doanh nghiệp thực hiện mua lại nhiều lần để cô lập hiệu ứng kép (compounding effect), thu được mẫu chuẩn hóa gồm 194 chương trình mua lại từ 167 doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu sự kiện (Event Study) được áp dụng để tính toán tỷ suất sinh lợi bất thường (AR) và tỷ suất sinh lợi bất thường tích lũy (CAR) qua các cửa sổ sự kiện 4 ngày CAR(-1, 2), 7 ngày CAR(-1, 5) và 41 ngày CAR(-20, 20). Thành quả dài hạn được đo lường bằng tỷ suất sinh lợi bất thường khi mua và nắm giữ trong 2 năm (BHAR 24 tháng). Để kiểm định các giả thuyết động cơ, mô hình hồi quy cắt ngang đa biến (Cross-sectional OLS) được thực hiện với thủ tục White (1980) nhằm kiểm soát và hiệu chỉnh triệt để hiện tượng phương sai thay đổi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Phản ứng giá ngắn hạn tích cực: Thị trường phản ứng mạnh mẽ và đảo chiều tăng giá ngay tại ngày công bố thông tin. Tỷ suất sinh lợi bất thường trung bình (AR) đạt đỉnh tại ngày t = 0 là 0,62% (theo mô hình thị trường) và 0,53% (theo mô hình CAPM). Mức tăng tiếp tục bùng nổ tại ngày t = +1 với AR đạt 1,11% (mô hình thị trường) và 1,07% (CAPM), ngày t = +2 duy trì mức dương 0,56%.
• Bằng chứng cổ phiếu bị định giá thấp trước sự kiện: Trong suốt 20 ngày trước ngày công bố (t = -20 đến t = -4), tỷ suất sinh lợi bất thường tích lũy (CAR) liên tục suy giảm, chạm mức đáy âm -2,07% tại ngày t = -3. Sự sụt giảm sâu này xác nhận các doanh nghiệp tiến hành mua lại khi giá cổ phiếu trên thị trường bị chiết khấu quá mức.
• Hiện tượng rò rỉ thông tin sớm: Tỷ suất sinh lợi bất thường bắt đầu đổi chiều từ âm sang dương tại ngày t = -2 (AR đạt giá trị dương trước ngày thông báo 2 phiên giao dịch), phản ánh hiệu ứng lan truyền thông tin khi doanh nghiệp nộp hồ sơ xin phê duyệt lên Sở Giao dịch Chứng khoán.
• Xu hướng mua lại bùng nổ theo chu kỳ suy thoái: Số lượng chương trình mua lại tập trung cao kỷ lục vào năm 2008 (123 chương trình) và năm 2011 (171 chương trình), trùng khớp với các giai đoạn tỷ suất sinh lợi bình quân thị trường giảm mạnh (năm 2008 đạt -0,25% và năm 2011 đạt 0,13%).

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam phản ứng chậm (underreaction) với thông tin mua lại cổ phần trong ngắn hạn, tạo ra thành quả giá gia tăng liên tục trong dài hạn. Đồ thị biến thiên CAR trong khung cửa sổ 41 ngày ([-20; +20]) thể hiện rõ nét đường cong hình chữ V, chuyển dịch dứt khoát từ vùng âm sang tăng trưởng dương mạnh mẽ sau ngày sự kiện.

Kết quả hồi quy BHAR 2 năm khẳng định giả thuyết định giá thấp và giả thuyết dòng tiền tự do là hai động cơ chi phối mạnh nhất tại Việt Nam. Hệ số BM và biến tương tác dòng tiền tự do với Tobin's Q thấp (FCF x TQ thấp) có mối tương quan thuận chiều với mức sinh lợi dài hạn ở mức ý nghĩa thống kê 1% và 5%. Ngược lại, biến quy mô doanh nghiệp (ln(size)) có mối quan hệ nghịch chiều, chứng minh các doanh nghiệp vốn hóa nhỏ với mức độ bất đối xứng thông tin cao sẽ tạo ra tỷ suất sinh lợi bất thường vượt trội hơn sau thông báo mua lại.

So sánh quốc tế cho thấy phản ứng thị trường Việt Nam có nét tương đồng lớn với thị trường Mỹ (Ikenberry et al., 1995 ghi nhận BHAR 4 năm đạt 12,14%) và Canada (Ikenberry et al., 2000 ghi nhận BHAR 3 năm đạt 21,4%), nhưng khác biệt với thị trường Hàn Quốc – nơi các quy định bắt buộc hoàn tất mua lại trong 3 tháng đã triệt tiêu hoàn toàn tỷ suất sinh lợi bất thường dài hạn (Lee & Jung, 2005).

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện cơ chế công bố thông tin giao dịch tức thời: Cơ quan quản lý thị trường cần rút ngắn thời hạn công bố kết quả giao dịch mua lại từ mức 10 ngày sau khi kết thúc đợt mua xuống thành báo cáo định kỳ hàng ngày hoặc trong vòng 24 giờ kể từ khi phát sinh giao dịch (tương tự quy định tại Đài Loan và Hồng Kông), nhằm nâng cao tính minh bạch và ngăn chặn hành vi giao dịch nội gián.
• Xây dựng chiến lược mua lại cổ phiếu quỹ linh hoạt: Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị doanh nghiệp nên chủ động triển khai chương trình mua lại khi hệ số BM vượt ngưỡng 1,5 hoặc khi giá thị trường giảm trên 20% so với giá trị định giá nội tại. Giải pháp này giúp tối ưu hóa chi phí vốn, hỗ trợ bình ổn giá và gia tăng giá trị cho cổ đông hiện hữu trong giai đoạn suy thoái kinh tế.
• Thiết lập danh mục đầu tư theo sự kiện (Event-driven strategy): Các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân nên áp dụng chiến lược giải ngân đón đầu vào các cổ phiếu công bố mua lại có dòng tiền tự do dồi dào và tỷ lệ thặng dư vốn cao, duy trì thời gian nắm giữ từ 12 đến 24 tháng để hiện thực hóa mức sinh lợi kỳ vọng vượt trội từ 10% đến 15% so với chỉ số thị trường chung.
• Tăng cường giám sát việc sử dụng dòng tiền thặng dư: Ban kiểm soát và các cổ đông độc lập cần thiết lập quy trình thẩm định chặt chẽ nguồn vốn thực hiện mua lại, đảm bảo việc giải ngân dòng tiền tự do phục vụ mục tiêu tái cấu trúc vốn thực chất, tránh tình trạng doanh nghiệp phát tín hiệu ảo nhằm thao túng giá trong ngắn hạn nhưng không thực hiện cam kết mua lại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức tài chính: Nắm bắt quy luật phản ứng giá ngắn hạn (AR đạt đỉnh tại t = 0 đến t = +2) và cơ chế hình thành tỷ suất sinh lợi vượt trội dài hạn 24 tháng, từ đó hoàn thiện chiến lược giao dịch cổ phiếu mua lại.
• Giám đốc Tài chính (CFO) và Nhà quản trị doanh nghiệp: Tiếp cận cơ sở khoa học định lượng để đưa ra quyết định mua lại cổ phiếu đúng thời điểm, cân đối dòng tiền tự do và tối ưu hóa cấu trúc vốn chủ sở hữu.
• Chuyên viên phân tích và tư vấn đầu tư chứng khoán: Vận dụng hệ thống chỉ số tài chính (BM, FCF, Tobin's Q, Sys, Idio) và mô hình hồi quy để xây dựng báo cáo khuyến nghị đầu tư chuyên sâu cho khách hàng.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về ứng dụng phương pháp nghiên cứu sự kiện (Event Study), đo lường BHAR và kỹ thuật xử lý phương sai thay đổi White (1980) trong kinh tế lượng tài chính.

Câu hỏi thường gặp

• Giá cổ phiếu biến động như thế nào ngay sau khi có thông báo mua lại cổ phần? Thị trường ghi nhận phản ứng tích cực mạnh mẽ ngay sau thông báo. Tỷ suất sinh lợi bất thường (AR) đạt đỉnh tại ngày t = 0 (0,53% đến 0,62%) và tiếp tục tăng mạnh tại ngày t = +1 (1,07% đến 1,11%), giúp chặn đứng đà giảm giá trước đó và xác lập xu hướng tăng điểm ổn định trong 20 ngày tiếp theo.
• Vì sao giá cổ phiếu lại có dấu hiệu đảo chiều tăng trước ngày công bố 2 ngày? Hiện tượng AR chuyển sang giá trị dương từ ngày t = -2 bắt nguồn từ việc thông tin bị rò rỉ sớm ra thị trường. Khi doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục và nộp công văn xin chấp thuận lên Sở Giao dịch Chứng khoán, các nhà đầu tư thạo tin đã nhanh chóng giải ngân đón đầu làn sóng tăng giá.
• Đâu là động cơ kinh tế chủ đạo thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam mua lại cổ phiếu? Giả thuyết định giá thấp và dòng tiền tự do là hai động cơ chính. Các doanh nghiệp thường đẩy mạnh mua lại trong các năm thị trường suy giảm mạnh (như 2008 với 123 đợt, 2011 với 171 đợt), tận dụng lượng tiền mặt tích lũy lớn từ thặng dư vốn để mua vào các cổ phiếu đang bị thị trường định giá dưới giá trị sổ sách.
• Nắm giữ cổ phiếu của doanh nghiệp mua lại trong 24 tháng có đem lại hiệu quả cao không? Có, kết quả nghiên cứu BHAR 2 năm cho thấy cổ phiếu của các doanh nghiệp mua lại duy trì mức sinh lợi bất thường dương trong dài hạn, đặc biệt vượt trội ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và có tỷ số BM cao do thị trường cần thời gian dài để điều chỉnh sai lệch định giá.
• Quy định pháp lý về mua lại cổ phiếu tại Việt Nam có điểm gì khác so với quốc tế? Tại Việt Nam giai đoạn nghiên cứu, Hội đồng quản trị được quyền quyết định mua lại tối đa 10% cổ phần phổ thông trong 12 tháng mà không cần Đại hội đồng cổ đông phê duyệt, đồng thời chỉ phải báo cáo kết quả sau 10 ngày kết thúc chương trình, linh hoạt hơn so với yêu cầu báo cáo hàng ngày tại Thụy Điển hay Hồng Kông.

Kết luận

• Nghiên cứu trên 441 chương trình ngắn hạn và 194 chương trình dài hạn giai đoạn 2008 – 2014 xác nhận thông báo mua lại cổ phiếu tạo ra tỷ suất sinh lợi bất thường tích cực tức thì (AR đạt 1,11% tại t = +1).
• Thực nghiệm chứng minh sự tồn tại của hiện tượng thị trường phản ứng chậm, mở ra cơ hội sinh lời bền vững cho chiến lược nắm giữ cổ phiếu trong 24 tháng (BHAR 2 năm).
• Động cơ định giá thấp và giải ngân dòng tiền tự do dư thừa được kiểm định là hai yếu tố kinh tế có tác động chi phối mạnh nhất đến quyết định mua lại của doanh nghiệp niêm yết.
• Công trình đóng góp khung phương pháp luận nghiên cứu sự kiện chuẩn xác, cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị cho thị trường chứng khoán mới nổi tại Việt Nam.
• Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng tập dữ liệu sau giai đoạn 2015 và đánh giá thêm tác động điều chỉnh của các văn bản pháp luật chứng khoán mới ban hành.

Hãy áp dụng ngay các phát hiện định lượng từ luận văn để xây dựng chiến lược tài chính doanh nghiệp và danh mục đầu tư chứng khoán vượt trội!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Sự cần thiết của đề tài Mua lại cổ phần đã được xem là một chiến lược tài chính rất quan trọng đối với các Công ty ở các nước phát triển như Mỹ, Châu Âu (Barclay and Smith, 1988, Grullon and Michaely, 2002). Theo số liệu từ Compustat, giữa năm 1984 và 2000 các công ty Mỹ đã dành khoảng 26% tổng thu nhập hàng năm của họ vào việc mua lại, hơn 90% trong số này đã tiến hành chương trình mua lại trên thị trường mở. Tại Châu Âu, công bố mua lại cổ phần lên tới 47,2 tỷ Euro trong năm 1997 so với 14,2 tỷ Euro trong năm 1996 (Lasfer, 2011).

Và theo thống kê của các nghiên cứu trước đây, có khoảng 1159 chương trình mua lại cổ phần trong giai đoạn 1989 – 1997 tại thị trường Canada (Ikenberry, Lakonishok, 2000), 264 chương trình mua lại cổ phần trong giai đoạn 1985 – 1998 tại Anh (Mermaelen and Rau, 2002), 452 chương trình mua lại cổ phần từ năm 1995 đến năm 1998 tại Nhật Bản (Hatakeda and Isagawa, 2003), 336 chương trình mua lại cổ phần trong giai đoạn 1994 – 2000 tại Hàn Quốc (Park and Jung, 2005), 800 chương trình mua lại cổ phần từ 1993 – 1997 tại Hong Kong (Zhang, 2005). Thị trường chứng khoán phản ứng tích cực với những việc mua lại cổ phần và những thông báo mua lại này tạo ra tỷ suất sinh lợi bất thường trung bình từ 3% đến 5% xung quanh ngày thông báo (Chang, Chen, & Chen, 2010; Ikenberry et al., 1995; Lie, 2005; Rau & Vermaelen, 2002; Zhang, 2002). Hơn nữa còn có sự gia tăng đáng kể của giá cổ phiếu mua lại trong những năm sau, ngụ ý rằng thị trường phản ứng chậm với thông tin mua lại cổ phần trong ngắn hạn. Nhưng tại sao các công ty mua lại cổ phần của mình? Lý thuyết về tài chính cũng như các bằng chứng thực nghiệm tại các thị trường chứng khoán trên thế giới đã đưa ra 3 giả thuyết chính làm động cơ của việc mua lại cổ phần trên thị trường mở.

Thứ nhất, các công ty mua lại cổ phần do giá cổ phiếu trên thị trường bị định giá thấp (giả thuyết định giá thấp). Thứ hai, giả thuyết tín hiệu khẳng định rằng quyết định mua lại đưa ra thông tin quan trọng về viễn cảnh tương lai tốt hơn (thu nhập, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 khả năng sinh lợi, hiệu quả hoạt động). Thứ ba, các công ty mua lại cổ phần để giảm chi phí đại diện, chi phí đại diện cao ngụ ý một dòng tiền tự do cao và cơ hội đầu tư thấp (giả thuyết dòng tiền tự do). Mặc dù việc mua lại cổ phần đã rất phổ biến trên thế giới nhưng chỉ mới phổ biến ở Việt Nam trong vài năm trở lại đây, đặc biệt là từ khi xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đến nay.

Chương trình IPO thành công trước năm 2008 đã giúp các công ty tích lũy được lượng tiền mặt lớn từ thặng dư vốn cổ phần và lợi nhuận giữ lại. Chính điều này đã tạo thêm điều kiện thuận lợi cho các công ty tại Việt nam đẩy mạnh việc tiến hành mua lại cổ phần. Quy định pháp lý của Mỹ và Châu Âu bắt buộc các công ty mua lại cổ phần phải công bố chi tiết giao dịch hàng quý; các nước như Thụy Điển, Canada, Hong Kong, Singapore thì buộc các công ty mua lại cổ phần phải công bố chi tiết giao dịch đã mua lại hàng ngày; ở Việt Nam, các công ty chỉ phải công bố kết quả mua lại cổ phần trong vòng 10 ngày sau kể từ ngày kết thúc chương trình mua lại cổ phần thực tế.