Chương 1.1 GIỚI THIỆU Những năm gần đây, công tác quản lý giáo dục Việt Nam được điều chỉnh theo hướng vừa hiện đại vừa đáp ứng nhu cầu thực tiễn của xã hội. Nhiều trường đại học và cao đẳng tiến hành kiểm định tại nhiều cấp, trong nước và quốc tế, với những qui mô khác nhau, kiểm định chương trình hoặc kiểm định toàn trường. Các hoạt động trong qui trình kiểm định phân tích cho lãnh đạo trường nhận thức được các giá trị của trường đang sở hữu, nhận thức rõ hơn vị trí của trường mình trước yêu cầu hiện đại có tính quốc tế và yêu cầu thực tiễn xã hội Việt Nam, để từ đó hình thành các chính sách cần thiết nâng tầm của trường trong môi trường cạnh tranh. Một trong những hoạt động của qui trình kiểm định trường là thu thập ý kiến của xã hội đối với sản phẩm của trường.
Trong đó, ý kiến của nhà tuyển dụng đánh giá về sản phẩm của trường tạo ra là những sinh viên tốt nghiệp đóng góp cho xã hội, ý kiến của sinh viên tốt nghiệp đánh giá về mức độ thích nghi của hành trang vào đời do trường trang bị cho mình trong thời gian học, ý kiến của người dạy (thầy cô giáo) về khả năng đáp ứng của mình đối với công tác giảng dạy và sự phù hợp của các chính sách của trường. Trong thực tế, nhiều trường hợp lãnh đạo trường chưa phân tích đầy đủ và áp dụng ý nghĩa của dữ liệu để tạo ra những chính sách quản lý phù hợp. Về phương diện kỹ thuật, trực quan hóa là một tiếp cận mới có thể giúp cho những nhà quản trị các cấp của trường dễ dàng hiểu được ý nghĩa của dữ liệu mình đang có bằng những kinh nghiệm, kiến thức quản lý, và yêu cầu riêng của mình. Trực quan hóa là một ánh xạ biến đổi dữ liệu thành thông tin hoặc trí thức thông qua cảm nhận bằng thị giác của con người.
Nói cách khác, trực quan hóa biến đổi dữ liệu từ các dạng, các cấu trúc khác nhau thành hình ảnh để con người có thể cảm nhận thông tin và/hoặc tri thức bằng hệ thống thị giác, bằng phương pháp nhìn-hiểu. Hệ thống trực quan hóa gồm 2 hợp phần, kỹ thuật trực quan và cảm nhận trực quan (Hình 1. Hợp phần kỹ thuật trực quan sử dụng khả năng của máy 1 tính để hỗ trợ người dùng cảm nhận thông tin/tri thức thông qua những đồ thị biểu diễn dữ liệu hiển thị trên màn hình phẳng. Hợp phần cảm nhận trực quan là những người quản trị trường nhìn vào những đồ thị sản phẩm của hợp phần kỹ thuật trực quan để hiểu ý nghĩa ẩn chứa trong dữ liệu.
Thông tin / Làm thế nào? Tri thức Kỹ thuật Cảm nhận trực quan trực quan Hình 1.1: Hệ thống trực quan hóa ánh xạ dữ liệu thành thông tin và/hoặc tri thức thông qua cảm nhận trực quan của con người. Trong luận văn này, các kỹ thuật trực quan được áp dụng để biểu diễn dữ liệu khảo sát về hoạt động dạy và học của trường thành những đồ thị trực quan sao cho những người quản trị có thể cảm nhận được ý nghĩa ẩn chứa trong dữ liệu. Nguyên lý cơ bản của phân tích dữ liệu là trích xuất thông tin từ dữ liệu. Trong phân tích trực quan người dùng trích xuất thông tin bằng cách trả lời những câu hỏi phân tích dựa trên dữ liệu đã được biểu diễn như những đồ thị trực quan.
Luận văn xây dựng qui trình phân tích trực quan dữ liệu khảo sát về chất lượng giáo dục của một chương trình, biến đổi tập dữ liệu khảo sát thành tập dữ liệu đánh giá và cấu trúc tập dữ liệu như là tập của các biến dữ liệu và các quan hệ của chúng. Thiết lập bảng câu hỏi phân tích và thiết kế các đồ thị trực quan mà người dùng có thể nhìn- hiểu và trả lời các câu hỏi phân tích phục vụ việc làm chính sách quản lý phát triển trường.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Luận văn “Rút trích thông tin từ tập dữ liệu ý kiến phản hồi về hoạt động dạy và học của một trường cao đẳng bằng phương pháp trực quan” áp dụng phương 2 pháp phân tích trực quan đối với tập dữ liệu khảo sát về hoạt động dạy và học của một trường để trích xuất thông tin cần thiết phục vụ xây dựng chính sách cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giáo dục của trường.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Đối tượng nghiên cứu Dữ liệu khảo sát về hoạt động dạy và học của một trường cao đẳng. Đồ thị trực quan Câu hỏi phân tích 1.2 Phạm vi nghiên cứu Áp dụng cho tập dữ liệu khảo sát dùng để kiểm định của một trường cao đẳng.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Phương pháp phân tích. Luận văn áp dụng phương pháp phân tích để phân tích tính chất của dữ liệu, quan hệ giữa các biến, lập các câu hỏi phân tích dữ liệu, và phân tích các đồ thị trực quan.
- Phương pháp hình học. Luận văn áp dụng phương pháp hình học để thiết kế đồ thị trực quan. - Phương pháp đại số. Luận văn áp dụng phương pháp đại số để biến đổi biến khảo sát thành biến đánh giá và phân tích quan hệ giữa các biến dữ liệu.
- Phương pháp đồ họa. Luận văn áp dụng phương pháp đồ họa để biểu diễn trực quan tập dữ liệu nhiều biến và thiết kế đồ thị trực quan giúp cho nhà quản trị tự trả lời các câu hỏi. - Phương pháp chuyên gia. Luận văn áp dụng phương pháp chuyên gia để thiết lập bảng câu hỏi phân tích và thiết kế đồ thị trực quan.5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN Luận văn được bố cục thành 5 chương như sau: Chương một.
Giới thiệu Chương một nêu sự cần thiết phải phân tích dữ liệu khảo sát dạy và học của một trường cao đẳng. Sự phân tích tập dữ liệu khảo sát không chỉ được áp dụng cho các tổ chức kiểm định mà còn cần để giúp trường nhận định hiện trạng khi thiết kế những chính sách cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giảng dạy. Do đó, ý 3 nghĩa của tập dữ liệu khảo sát cần được những người quản trị các cấp của trường cảm nhận một cách đầy đủ và thống nhất. Phân tích trực quan là một tiếp cận giúp những người quản trị các cấp nhìn nhận hiện trạng của trường hoặc của chương trình trong các phiên họp hoặc hội nghị thảo luận về chính sách cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giáo dục của trường.
Do đó, luận văn nghiên cứu tiếp cận phân tích trực quan dữ liệu với mô hình trực quan hóa 2 hợp phần, trong đó hợp phần kỹ thuật trực quan biến đổi tập dữ liệu khảo sát thành đồ thị trực quan, hợp phần cảm nhận trực quan gồm những người quản trị nhìn-hiểu ý nghĩa dữ liệu. Chương hai. Tổng quan về trực quan hóa dữ liệu Chương hai đề cập đến một chiến lược phân tích dữ liệu được phát triển hiện nay là phân tích trực quan, trong đó, dữ liệu với nhiều kiểu khác nhau được biểu diễn thành đồ thị để con người có thể cảm nhận nội dung ẩn chứa trong đó bằng phương pháp nhìn-hiểu. Nội dung của chương này liên quan đến những khái niệm về trực quan hóa, những đặc điểm cảm nhận thông tin và tri thức bằng thị giác của con người, tổng hợp các lý luận về đánh giá tính trực quan của đồ thị và nghiên cứu biến thị giác để làm công cụ tăng tính trực quan của đồ thị.
Chương ba. Tập dữ liệu khảo sát Chương ba phân tích tính chất của tập dữ liệu khảo sát việc dạy và học của một trường cao đẳng, xác định các biến dữ liệu, loại dữ liệu. Phương pháp đại số được áp dụng để biến đổi biến dữ liệu khảo sát thành biến dữ liệu đánh giá và cấu trúc tập dữ liệu đánh giá. Trong đó, các biến dữ liệu được mô tả và xác định các quan hệ giữa các biến.
Chương bốn. Phân tích dữ liệu dạy và học của trường cao dẳng Chương bốn áp dụng mô hình khối nhiều chiều phi không gian để biểu diễn tập dữ liệu đánh giá theo nhiều kiểu khác nhau. Các mô hình biểu diễn trực quan được triển khai với dữ liệu thực được trình bày trong phần phụ lục của luận văn. Một đồ thị được trích dẫn tại chương này để minh họa tính hiệu quả của đồ thị trực quan trong phân tích dữ liệu.
Câu hỏi phân tích là nội dung không thể thiếu trong các bài toán phân tích dữ liệu vì phân tích dữ liệu liên quan đến việc trả lời những câu hỏi đặt ra trước hoặc phát sinh trong khi cảm nhận ý nghĩa của dữ liệu. Do đó, 4 một số câu hỏi phân tích chất lượng giáo dục của chương trình đã được đề xuất tại chương bốn. Kết luận Kết quả chính của luận văn là qui trình phân tích trực quan tập dữ liệu khảo sát về một chương trình giáo dục tại một trường cao đẳng được đề xuất để sử dụng trong các phiên thảo luận của những người quản trị trường về cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giáo dục của chương trình. Luận văn đã nghiên cứu và biến đổi tập dữ liệu khảo sát thành tập dữ liệu đánh giá và cấu trúc tập dữ liệu đánh giá gồm nhiều biến, trong đó biến đánh giá tham chiếu biến đối tượng đánh giá hoặc lớp đối tượng đánh giá, tiêu chí hoặc biến lĩnh vực, và biến thời gian.
Ngoài ra, luận văn đã triển khai biến đổi tất cả dữ liệu khảo sát các năm học 2015-2016, 2016- 2017, 2017-2018 thành các đồ thị trực quan để sử dụng trong các phiên thảo luận của những người quản trị các cấp của trường. Tóm lại, chương một giới thiệu sự cần thiết phải phân tích dữ liệu khảo sát dạy và học của một trường cao đẳng. Thể hiện mục tiêu, phương pháp nghiên cứu và bố cục của luận văn. Sự phân tích tập dữ liệu khảo sát không chỉ được áp dụng cho các tổ chức kiểm định mà còn cần để giúp trường nhận định hiện trạng khi thiết kế những chính sách cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giảng dạy.
Do đó, ý nghĩa của tập dữ liệu khảo sát cần được những người quản trị các cấp của trường cảm nhận một cách đầy đủ và thống nhất. Phân tích trực quan là một tiếp cận giúp những người quản trị các cấp nhìn nhận hiện trạng của trường hoặc của chương trình trong các phiên họp hoặc hội nghị thảo luận về chính sách cải thiện hoặc nâng cao chất lượng giáo dục của trường. 5 Chương 2 TỔNG QUAN VỀ TRỰC QUAN HÓA DỮ LIỆU 2.