CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ KHẢ NĂNG THANH TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về tình hình tài chính và khá năng thanh toán 1. Những vấn đề cơ bản về tài chính 1. Khái niệm về tài chính doanh nghiệp Tài chính thể hiện sự vận động của nguồn vốn, tiền tệ diễn ra ở mọi chủ thể trong xã hội.
Nó phản ánh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối các nguồn tài chính thông qua việc tạo.lập và sử dụng quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng nhu cầu khác nhau của các chủ thể trong xã hội Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp 1. Bản chất của tài chính doanh nghiệp Để tiến hành sản xuất kinh doánh các doanh nghiệp cần có các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất như: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao đông Trong nền kinh tế thị trường vận hành kinh tế đều được tiền tệ hóa vì vậy các yếu tố trên đều được biểu hiện bằng tiền. Số tiền ứng trước để mua sắm các yếu tố trên gọi là vốn kinh doanh. Mặt khác sự vận"đệ của vốn tiền tệ ¡ng a trình sản xuất kinh các khâu củ: tiêu dùng.
Với bản chất của tài chính doanh nghiệp là tổng hợp các mối quan hệ tạo lập, sử kinh tế được biểu hiện bằng các quan hệ tiền tệ gắn liền với việc dụng các quỹ tiền tệ trong doanh nghiệp nhằm mục tiêu phục vụ cho các mục đích kinh doanh và nhu cầu lợi ích xã hội. Căn cứ vào hoạt động sản xuất kinh doanh có thể có các mối quan hệ. tài chính sau: -_ Mối quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với ngân sách nhà nước - Méiquan hệ tai chính giữa doanh nghiệp với các thị trường khác -_ Mối quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp 1. Vai trò và chức năng của tài chính doanh nghiệp s* Vai trò Tài chính của doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thể hiện ở các khía cạnh sau: - Tổ chức huy động và đảm bảo đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra một cách nhịp nhàng, liên.tục Không ngừng trệ , gián đoạn - Tổ chức sử dụng vến tiết kiệm, hiệu quả.
Đây được coi là điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và phát triển - Kiểm tra giám sát chặt chế hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: kịp thời phát hiện những khó Khăn, vướng mắc và những tồn tại để ra quyết định tài chính đúng đắn, kịp thời nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra của doanh nghiệp - Vai trò đòn bẩy kích thích và điều tiết kinh doanh thông qua việc đề iệp được thể hiện thông qua 3 chức năng sau: lập, phân phối và sử động của những nguồn lực tài chính trong quá trình tạo đạt được dụng các quỹ tiền tệ hoặc vốn hoạt động của doanh nghiệp nhằm mục tiêu kinh doanh trong khuôn khổ của pháp luật. Các luồng chuyển dịch giá trị, sự vận động của các nguồn tài chính nảy sinh và diễn ra như thế nào, nó có tác động ra sao đến quá trình kinh doanh, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, có yếu tố mạng tính môi trường, có yếu tố mang tính bên trong, yếu tố bên ngoài cụ thể là những yếu tố nào ,tác động đến sự vận động và chuyển dịch ra sao, gần với những mục tiêu hay ngày càng rời xa mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp, có phù hợp với cơ.chế chính sách và phát luật hay không là những vấn đề phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp đưa ra câu trả lời. - Chức năng dự đoán Mọi quyết định của con người đều có hướng vào thực hiện những mục tiêu nhất định. Mục tiêu là đích hướng tới bằng những hành động cụ thể trong tương lai.
Những mục tiêu này hoặc là ngắn hạn hoặc là dài hạn. Nhưng nếu liên quan đến đời sống kinh tế của doanh nghiệp thì cần nhận thấy những tiềm lực tài chính, diễn biến luồng chuyển dịch giá trị, sự vận động của vốn hoạt động trong tương lai của doanh nghiệp. Những quyết định và hành động trong tương lai phụ thuộc vào diễn biến kinh tế xã hội và hoạt động của doanh nghiệp sẽ diễn ra trong tương lai. Doanh nghiệp cho dù đang ở giai đoạn nào trong chu kỳ phát triển thì các ñöạt động cũng đều hướng tới mục tiêu nhật định.
Những mụé tiêu này được hình thành từ nhận thức về điều kiện, năng lực của bản thần cũng như những diễn biến của tình hình kinh tế trong nước, quốc tế, bà \ các doanh ani nghề và khác nhau cùng loại. vì vay dé có Š ti, Tài chính doaÔi nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế tài chính dưới thống hình thái giá trị phát sinh trong quá trình tiến hành các hoạt động. hệ và phức các quan hệ đó bao gồm nhiều loại khác nhau, rất đa dạng, phong phú tạp , chịu ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân và nhân tố cả bên trong lẫn bên ngoài. Hệ thống các quan hệ kinh tế tài chính đó sẽ là bình thường nếu tắt cả các quan hệ trong hệ thống đều diễn ra bình thường và đó là sự kết hợp hài hòa các mỗi quan hệ.
Tuy nhiên , những mối quan hệ kinh tế ngoại sinh, bản thân doanh nghiệp cũng như các đối tượng quan tâm không thể kiểm soát và chỉ phối toàn bộ. Vì vậy đề kết hợp các mối quan hệ, doanh nghiệp, các đối tượng có liên quan phải điều chỉnh các mối quan hệ và nghiệp vụ kinh tế nội bộ. Nhiệm vụ của phân tích tài chính doanh nghiệp - Đánh giá tình hình sử dụng vốn, nguồn vốn như : xem xét việc phân bổ vốn, nguồn vốn có hợp lý hay không, xém xét mức độ đảm bảo vốn cho nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, phát hiện những nguyễn nhân dẫn đến tình trạng thừa, thiếu vốn. - Đánh giá tình hình thanh toán, khả năng thanh toán của doanh nghiệp, tình hình chấp hành các chế độ, chính sách tài chính , tín dụng của nhà nước - Đánh giá hiểu quả sử dụng vốn.
- Phát hiện khả năng tiềm tàng; để ra:các biện pháp động viên, khai thác khả năng tiềm ẩn nhằm nắng cao hiệu quả sử dụng vốn. Phân tích tình hình tải chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp Phân tích tải chính doanh-nghiép là quá trình xem xét, kiểm tra đối chiếu và so sánh số liệu về tài chính hiện hành với quá khứ nhằm đánh giá tiềm năng, hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng như những rủi ro và triển vọng Phân tí định doanh nghiệp nhằm mục đích xem xét, đánh giá quản lý doanh hiệu quả sản xuất kính doanh dưới góc độ tài chính, từ đó nhà cũng như tình nghiệp nắm được thực trạng về tình hình sản xuất kinh doanh hình tài chính của doanh nghiệp. Phân tích tình hình tài chính cũng cung cấp các thông tin cần thiết và chính xác cho chủ nợ ngắn hạn, chủ nợ đài hạn, các tổ chức tín dụng tài chính, các khách hàng mua bán với công ty, các nhà đầu tư liên doanh liên kết, hội đồng quản trị, các đối tượng lao động trong công ty, các thông tin về khả năng thanh toán và trả nợ, thời hạn thu hồi vốn, khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh được cung cấp cho các dự án để đầu tứ hợp lý tránh rủi ro sau này.
Trước đây việc phân tích tình hình tài chính chỉ để phục vụ cho nhu cầu các nhà đầu tư và các ngân hàng. Hiện nay-việc phân tích tình hình tài chính được rất nhiều đối tượng quan tâm./Tùy theo mục đính khác nhau của người sử dụng mà phân tích tài chính có những vai trò khác nhau như : - Đối với các chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kếm lợi nhuận và khả năng trả nợ. Một doanh nghiệp bị lỗ liên tục, sẽ bị cạn kiệt nguồn lực và buộc phải đóng cửa. Mặt khác nếu doanh nghiệp không có khả năng thanh toán cũng buộc phải đóng cửa.
- Đối với các chủ ngân hàng vả các nhà cho vay tín dụng mối quan tâm hàng đầu của họ chủ yếu là khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Vì vậy họ đặc biệt quan tâm đến lượng,fiền và các tài khoản có tiền chuyển nhanh thành tiền, từ đó so sánh với nợ ngắn hận để biết được khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp. Bên cạnh đó; các chủ ngân hàng và các nhà vay tín dụng cũng rất quan tâm tới số lượng vốn chủ sở hữu, bởi vì số vốn này là khoản bảo hiểm cho họ ‘te bờ = doanh = bị rủi ro. T mịcó tho phép khách hàng sắp tới được mua chịu hàng ie được khả năng thanh toán của doanh nghiệp hiện hoàn vốn, - Đối với các dhà đầu tư, mối quan tâm của họ làm thời gian kiện tài chính, mức sinh lãi và sự rủi ro.
Vì vậy họ cần các thông tin về điều trưởng của các tình hình hoạt động, hiệu quả kinh doanh và tiềm năng tăng doanh nghiệp. Ngoài ra các cơ quan tài chính, thống kê, thuế, cơ quan chủ quản, các nhà phân tích tài chính hoạch định chính sách những người lao động. cũng quan tâm tới thông tin tài chính của doanh nghiệp. Như vậy, có thể nói mục tiêu tối cao và quan trọng nhất của phân tích tình hình tài chính là giúp ra quyết định lựa chọn phương án kinh doanh tối cao và đánh giá chính xác thực trạng, tiềm năng của doanh nghiệp.
Phương pháp phân tích tài chính 1. Phương pháp thu nhập số liệu Thông tin chủ yếu để phân tích tài chính doanh nghiệp là báo cáo tài chính của doanh nghiệp, bao gồm các báo cáo chủ yếu sau': - Bang cân đối kế toán (B01 — DN) - Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (B02-DN) - Báo cáo lưu chuyền tiền tệ (B03 — DN) - Thuyết minh báo cáo tài chính (B09 - DN) - Các báo cáo chỉ tiết của các tài khoản liên quan 1. Phương pháp phân tích. Các bước tiến hành quá trình phân tích tài chính - Thu nhập thông tin: Sử dụng mỗi thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp.