CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Những lý luận cơ bản về tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp - Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động cứa doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. 4 Bản chất tài chính doanh nghiệp được ẩn dấu bên trong là-những biểu hiện kinh tế phức tạp dưới hình thái giá trị gắn liền với việc tạo lập và xây dựng các quỹ tiền tệ trong SXKD.
Các mối quan hệ tài:chính chủ yếu của doanh nghiệp: - Mối quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với nhả nước: Đây là mối quan hệ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đối với nhà nước, khi nhà nước góp vốn vào doanh nghiệp. - Mối quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp Với thị trường: thị trường hàng ` hóa, lao động, thị trường tài chính (vồn). - Mối quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp: giữa các phòng ban, tổ đội sản xuất, các cán bộ nhân viên trong quá trình tạm ứng, thanh toán tài sản vốn, phân phối thu nhập. Nhiệm vụ, váïtrò của tài chính doanh nghiệp 1.
Nhiệm vụ của tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp có nhiệm vụ tổ chức khai thác và huy động kịp _ thời các nguồn vốn nhàn rỗi phục vụ cho quá trình SXKD, không để cho vốn ứ đọng và sử dụng kém biệu quả. Để thực hiện được điều này, tài chính doanh nghiệp phải thường Xuyên giám sát và tổ chức sử dụng các nguồn vốn vay và tự có của dðanh nghiệp, làm sao với một lượng vốn nhất định đó phải tạo ra một lượng lợi nhuận lớn dựa trên cơ sở sử dụng tối đa các nguồn lực của doanh nghiệp. Vai trò của tài chính doanh nghiệp — Chủ động trong việc tạo vốn, đảm bảo đầy đủ và kịp thời vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. — Tổ chức sử dụng vốn một cách tiết kiệm và hiệu quả.
— Là công cụ để kích thích và thúc đầy quá trình sản xuất kinh doanh. — Ngoài ra tài chính doanh nghiệp còn là một công cụ quan trọng đề kiểm. tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tông quan phân tích tài chính doanh nghiệp 1.
Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra về nội dung kết cấu, thực trạng các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính; từ đó so sánh đối chiếu các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính với các chỉ tiêu tài chính trong quá khứ, hiện tại, tương lại ở tại doanh nghiệp ở các doanh nghiệp khác, ở phạm vi ngành, địa phương, quốc gia.nhằm xác định thực trạng, đặc điểm, xu hướng, tiềm năng tài chính của doanh nghiệp để cung cấp thông tin tài chính phục vụ việc thiết lập các giải pháp quản trị tài chính thích hợp, hiệu quả: h 1. Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp ~ Nhận đạng những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn về mặt tài chính theo các tiêu chí: Hiệu quả tài chính, rủi ro tài chính, tổng hợp hiệu quả và rủi ro tài chính nhằm tìm hiểu, giải thích các nguyên nhân đứng sau thực trạng đó và đề xuất giải pháp cải thiện vị thế tài chính của doanh nghiệp nhằm đáp ứng thông tin cho tất cả các đối tượng quan tâm tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như-oác nhà đầu tư, quản lý doanh nghiệp, cơ quan thuế, các chủ nợ, người lao động,. - Định: hướn§ các quyết định của các đối tượng quan tâm theo chiều hướng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp như quyết định đầu tư, tài trợ, phân chia lợi nhuận. — Trở thành cơ sở cho các dự báo tài chính, giúp người phân tích dự đoán được tiềm năng tài chính của doanh nghiệp trong tương lai.
Nhiệm vụ của phân tích tài chính doanh nghiệp — Đánh giá thực trạng của hoạt động tài chính trên các mặt: Đảm bảo. vốn cho hoạt động kinh doanh, quản lý và phân phối vốn, tình hình và hiệu quả sử dụng vốn, tình hình và khả năng thanh toán của doanh'nghiệp, khả năng và tính chắc chắn của các dòng tiền ra, vào doanh nghiệp:›: — Xác định rõ các nhân tố và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tình hình tài chính của doanh nghiệp cũng như những nguyên nhân gây nên tình trạng biến động của các nhân tố trên. ~— Trên cơ sở đó đề ra các biện pháp tích cực nhằm nâng cao hơn hiệu quả sản xuất kinh đoanh của doanh nghiệp. Ý nghĩa và vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp Thông tin tài chính của doanh nghiệp được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm.
Tuy nhiên mỗi cá nhân, tổ chức sẽ quan tâm đến những khía cạnh khác nhau khi phân tích tài chính vì vậy phân tích tài chính cũng có ý nghĩa khác nhau đối với từng các nhân, fỗ chức. - Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: phân tích tài chính nhằm tim ra những giải pháp tài chính để xây dựng cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả, tiềm lực tài chính cho doanh nghiệp. - Đối voi Chi Sở. hữu: phân tích tài chính giúp đánh giá đúng đắn thành quả của các nhà quản lý về thực trạng tài sản, nguồn vốn, thu nhập, chỉ phí, lợi:nhúuậo của doanh nghiệp; hiệu quả của đồng vốn đầu tư vào doanhngiiệp:.
Đối với khách hàng, chủ nợ: phân tích tài chính sẽ giúp đánh gia đúng đắn khả năng và thời hạn thanh toán của doanh nghiệp. - Đối với cỡ quan quản lý chức năng: (cơ quan thuế, phòng kinh tế.) phân tích tài chính giúp đánh giá đúng đắn thực trạng tài chính doanh nghiệp, tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, những đóng góp hoặc tác động của doanh nghiệp đến tình hình và chính sách kinh tế- xã hội. Nguồn tài liệu và phương pháp phân tích tài chính của doanh nghiệp 1. Nguồn tài liệu phân tích tài chính của doanh nghiệp Để đánh giá một cách cơ bản tình hình tài chính của doanh nghiệp, có thể sử dụng thông tin kế toán trong nội bộ doanh nghiệp.
Các-căn cứ đề phân tích và đánh giá tình hình tài chính như sau: ~ Các báo cáo tài chính của doanh nghiệp: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (và báo cáo thu nhập), Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết mỉnh báo cáo tài chính, các tài liệu liên quan.như giải trình kết quả kinh doanh, nghị quyết đại hội cổ đông thương niên. — Các chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp trong những năm trước — Các chỉ tiêu tài chính mục tiêu, Các chỉ tiêu tài chính của ngành 1. Các phương pháp được sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp Phương pháp phân tích tài chính 1a tong Hop các cách thức, thủ pháp, công thức, mô hình. được sử dụng trong.
quá trình phân tích để nghiên cứu bản chất và quy luật vận động của các hiện tượng kinh tế. Phân tích tài chính có nhiều phương pháp, trong quá trình phân tích cần dựa vào loại hình doanh nghiệp, đặc điểm SXKD, nguồn tài liệu, mục đích phân tích. để lựa chọn phương pháp phù hợp. Phuong pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp sử dụng phổ biến nhất trong phân tích tài chíah:"Ưu,điểm của nó là có thể thấy độ lớn của các chỉ tiêu, các khoản rnpe chỉ 6hí; tài sản công nợ được phản ánh trong các báo cáo tài chính.
Tuy nhiên nó lại không cho thấy mối liên hệ giữa các chỉ tiêu, các khoản mục và hoạt động-SXKI) của doanh nghiệp. Do đó phương pháp so sánh luôn được kết hợp với các phương pháp phân tích tài chính khác. Để vận dụng phép so sánh trong phân tích tài chính, người phân tích quan tâm đến tiêu chuẩn so sánh, điều kiện so sánh và kỹ thuật so sánh. - Tiêu chuẩn so sánh: Phân tích so sánh tuyệt đối là so sánh giữa các chỉ tiêu muốn so sánh với chỉ tiêu gốc theo giá trị.
Phân tích so sánh tương đối là so sánh giữa chỉ tiêu muốn so sánh với chỉ tiêu gốc theo tỷ lệ phần trăm. - Điều kiên so sánh: là các chỉ tiêu tài chính phải đảm-bả6 thống nhất về không gian, nội dung, tính chất và đơn vị, tuỳ theo mục đích'so sánh mà xác định gốc so sánh. Gốc so sánh được chọn là gốc về mặt thời gian hoặc không gian, kỳ phân tích được chọn là kỳ báo cáo hoặc kỳ kế hoạch, giá trị so sánh có thể là số tương đối, số tuyệt đối hay số bình quân. - Kỹ thuật so sánh: + So sánh giữa số thực hiện kỳ này với thực hiện kỳ trước để thấy rõ xu hướng thay đổi về tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Đánh giá sự tăng trưởng hay giảm sút trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. + So sánh giữa số liệu thực biện với số kế hoạch để thấy mức độ phấn đấu của doanh nghiệp. + So sánh giữa số liệu doanh nghiệp với Số trung bình của ngành, của các doanh nghiệp khác để dánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp tốt hay sấu. + So sánh theo chiều dọc để xem tỷ trọng của từng chỉ tiêu so với tổng thể, so sánh theo chiều ngang của nhiều kỳ để thấy được sự biến đổi cả về số tương đối và số tuyệt đối của một chỉ tiêu nào đó qua các niên độ kế toán liên tiếp.
Phương pháp thay thế liên hoàn Phương pháp thay thế liên hoàn được áp dụng khi mối quan hệ giữa các chỉ tiêu 9à giữa cae whan tố, các hiện tượng kinh tế có thể biểu thị bằng một hàm số. “Thay thế liên hoàn được sử dụng để tính toán mức ảnh hưởng của các nhân tổ táo động tới cùng một chỉ tiêu phân tích. Trong phương pháp này, nhân tố thay điế là nhân tố được tính mức ảnh hưởng, còn các nhân tố khác giữ nguyên, lúc đó so sánh mức chênh lệch giữa cái trước nó và cái đã được thay thế sẽ tính được mức ảnh hưởng của nhân tố được thay thế. Phương pháp thay thế liên hoàn là đặt đối tượng nghiên cứu vào những điều kiện giả định khác nhau để xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến sự biến động của chỉ tiêu phân tích.
Phương pháp tỷ số Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó các tỷ số được sử đụng đề phân tích. Đó là các chỉ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiéu nay so với `ehi tiêu khác.