CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về tài chính của doanh nghiệp 1.Khái niệm, bản chất của tài chính doanh nghiệp s* Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiểu nhất định. % Bản chất của tài chính doanh nghiệp Xét về nội dung, tài chính doánh nghiệp gắn liền với quá trình hình thành, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ phục vụ eio mục đích kinh doanh của doanh nghiệp. Xét về bản chất tài chính.döanh nghiệp là mối quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với các'chủ thể kỉnh tế xã hội trong và ngoài nước.
Hệ thống các mối quán hệ tiền tệ trong một doanh nghiệp rất đa dạng và phức tạp, tuy nhiên có thể chia thành: Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với ngân sách Nhà nước Quan hệ kinh tế giữa doanh.nghiệp với thị trường Quan hệ kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với các chủ thể kinh tế khác 1. Vai trò và chức năng của tài chính doanh nghiệp tài chính doanh nghiệp ;Vấi trò cửa tài.chính doanh nghiệp thể hiệnở sự vận dụng các chức năng của tài 8 nghiệp để giải quyết các yêu cầu nhiệm vụ cụ thể. ò chính doanh nghiệp trên nhiều góc độ khác nhau. ệ "thống tài chính quốc gia: khâu tài chính doanh nghiệp đóng vai trò là khẩu: cở sở, khâu thời điểm, nó đảm bảo sự tổn tại và vững chắc cho cả hệ thống vì đó là khâu tạo ra nguồn thu ban đầu và chủ yếu nhất và cho hầu hết các khâu khác trong hệ thống.
+ Đối với hoạt động sản xuất kinh doanh nghiệp: tài chính doanh nghiệp có một vai trò quan trọng là tạo tiền đề cho sản xuất kinh doanh và nó có quyết định đến hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh thể hiện như sau: Vai trò tạo nguồn vốn, đảm bảo nhu cầu vốn cho:Hoạt động sản xuất kinh doanh được liên tục và thuận lợi, vai trò tổ chức sử dụng vốn hợp lý và hiệu quả: 'Vai trò phân phối kết quả kinh doanh qua đó tạo động lực thúc đây hoạt động kinh doanh không ngừng phát triển vai trò kiểm tra; kiểm soát mọi hoạt động của doanh nghiệp đảm bảo chơ đoanh nghiệp thực hiện được những mục tiêu mà chiến lược kinh doanh đã vạch ra. + Đối với người lao động: tài chính doanh nghiệp.góp phan nâng cao mức sống của người lao động trong đoäñh nghiệp; thể hiện qua việc tăng nhanh thu nhập danh nghĩa cho tăng các khoản lương thưởng. + Đối với môi trường bên.ngoài: nếu doañl nghiệp hoạt động có hiệu quả nó sẽ tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh, an toàn. Vì hoạt động sản xuất kinh doanh, các dơanh nghiệp có thể chiếm dụng vốn lẫn nhau trong thanh toán, nếu tài chính doanh nghiệp lành mạnh, an toàn thì có khả năng chỉ trả, thanh toán €ác khoản nợ, tránh tình trạng vỡ nợ, điều này giúp cho doanh nghiệp khác có sự an toàn hơn trong kinh doanh.
s* Chức năng của tài chính doanh nghiệp *⁄ Chức năng tổ chức vốn Trước đầy trong cơ chế quản lý kế hoạch hoá tập trung ngân sách nhà nước cấp toàn bộ vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho việc thiết lập các xí h. Hiện nay khi chuyển sang nền kinh tế thị trường với sự oanh ngnghiệp trong mọi thành phần kinh tế khác nhau, nhiều xí nghiệ ốc Ạ anh đã tỏ ra sự yếu kém của mình. Thực trạng đó A ý đặt ra chị Wy kinh tế nói chung và các nhà quan lý tài chính nói riêng m é Tk lam thé nào để đưa các xí nghiệp làm ăn thua lỗ đó thoát khỏi tình traiệt hiện nay? Chính sự bất ổn định này đã tạo ra một sự chưa được nhất quán trong việc định hình các nguồn vốn cho các doanh nghiệp ở nước ta. Tuy nhiên, dù thay đổi cụ thể như thế nào chăng nữa thì mọi doanh nghiệp với mọi hình thức sở hữu trong các lĩnh vực sản xuất, lưu thông, dịch vụ đều có thể huy động được vốn từ các nguồn sau: + Vốn do ngân sách nhà nước cấp hoặc cấp trên cấp đối với đoảnh nghiệp nhà nước + Vốn tự bổ sung + Phần vốn khấu hao cơ bản để lại doanh nghiệp + Phần lợi nhuận sau khi đã nộp thuế + Phần tiền nhượng bán tài sản + Vốn liên đoanh liên kết + Vốn vay Ngoài các loại vốn nói trên, các đoanh nghiệp còn có thể huy động ˆ vốn của cán bộ công nhân viên và doanh nghiệp Sẽ trả lãi cho số vốn vay đó theo lãi suất ngân hàng.
v⁄ Chức năng phân phối Sau khi huy động vốn và đã sử dụng nguồn vốn đó sẽ thu được kết quả là việc tiêu thụ sản phẩm hàng hoá của đöanh nghiệp. Do đó doanh nghiệp tiến hành phân phối kết quả hoạt động sân xuất kinh doanh của mình. Ở nước ta, do tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần, hình thức sở hữu khác nhau, cho nên quy mô và:phương thức phân phối ở các loại hình doanh nghiệp cũng khác nhau. Sau mỗi kỳ kinh doanh, số tiền mà doanh nghiệp thu được bao gồm cả giá vốn và chỉ phí phát sinh.
Do vậy các doanh nghiệp có thể phân phối theo dạng chung như sau: + Phần còn lá hi Bi đắp các chỉ phí được gọi là lợi nhuận của doanh nghiệp. Phần lợi nhận này, một phần phải nộp cho ngân sách nhà nước dưới hình thức thuế, phần còn lại tuỳ thuộc vào quy định của từng doanh nghiệp mà tiền hành chia lãi liên doanh. ⁄ Chức năng giám đốc tài chính Đó là khả năng khách quan đẻ sử dụng tài chính làm công cụ kiểm tra, giám đốc bằng đồng tiền với việc sử dụng chức năng thước đo giá trị và phương tiện thanh toán của tiền tệ. Khả năng này biểu-Hiện ở chỗ, tron g quá trình thực hiện chức năng phân phối, sự kiểm tra có thẻ diễn ra dưới dạng: xem xét tính cần thiết, quy mô của việc hân phối các.nguền tài chính, hiệu quả của việc phân phối qua các quỹ tiền tệ.
Giám đốc tài chính mang tính chất tổng hợp toàn diện, tự thân và diễn ra thường xuyên vì giám đốc tài chính là quá trình kiểm tra, kiểm soát các hoạt động tài chính nhằm phát hiện những ưu điểm để phát huy, tồn tại để khác phục. Nội dung giám đốc tài chính là giám đốc sự vận động và chu chuyển của nguồn vốn tiền tệ với hiệu quả sử dụng vốn; giám đốc việc lập và chấp hành các chỉ tiêu kế hoạch, các định mức kinh tế tài chính, giám đốc quá trình hình thành và sử dung éác quỹ tiền tệ, quá trình hạch toán kinh tế và giám đốc việc chấp hành các chính sách Về tài chính.Phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp 1.Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là tập hợp các khái niệm, phương pháp, công cụ theo một hệ thống nhất định cho phép thu thập và xử lý các thông tin kế toán cũng như các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đưa ra những đánh giá chính xác, đúng đắn về tiềm lực của doanh ng gố n4 ân lý kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, a 4 £ : ‘ A nang e hiệư°quả sử d ng ÿôn cũng như dự đoán trước những rủi ro có thê 1. Ý nghĩa củaphân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính cung cấp các thông tin cần thiết và chính xác cho các tô chức liên quan. Đối với chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị đoanh nghiệp quan tâm đến việc tìm kiếm lợi nhuận và khả năng thanh toán.
Do đó đặc biệt quan tâm đến những thông tin về kết quả phân tích tài chính: ` Đối với chủ ngân hàng và các nhà cho vay tin dung tap trung, vao các thông tin về khả năng tài trợ của doanh nghiệp. Nếu đoanh nghiệp có khả năng thanh toán tốt, nguồn tài chính dồi dào thï họ tiếp tục chồ'vay va ngược lại họ sẽ ngừng cho vay và tìm giải pháp thủ hồi nợ: Đối với nhà cung ứng vật tư cho doanh nghiệp cũng rất cần những thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp để quyết định việc có tiếp tục quan hệ bình thường với doanh nghiệp hay không, €ó tiếp tục cho mua chịu hay không. Đối với nhà đầu tư quan tâm đến yếu tố rủi ro, tHời gian hòa vốn, khả năng sinh lời và khả năng thanh toán của doanh nghiệp để quyết định đầu tư hay ngừng đầu tư. Đối với các đối tượng khá: cơ quan tài chính, thuế, thống kê, cơ quan chủ quản, ngay cả người lao động cũng cần quan tâm đến lợi ích và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với họ.Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp s* Trình tự các bước phân tích v Thu thập thông tin: Thông tin chủ yếu dùng để phân tích tài chính doanh nghiệp là các báo cáo tài chính của doanh nghiệp, bao gồm: Bảng cân đối kế toán - _ Báo cáo-kệt quả hoạt động kinh doanh - B chuyền tiện tệ = h uy, á cáo lài chính ` 3.
in: La giai doan tap hop nhiing théng tin va s6 liéu da Ss thu thập đượê (heo những mục tiêu, tiêu chí, phương pháp nhất định, làm cơ sở đưa ra những nhận xét, nhận định, nguyên nhân hoặc so sánh cần thiết theo yêu cầu phân tích. ˆ Dự đoán và ra quyết định: Trên cơ sở kết quả phân tích, các đối tượng quan tâm có thể đưa ra dự đoán của mình hoặc đưa ra các quyết định cần thiết về sản xuất kinh doanh, về cứng cấp, tài trợ, quản lý. +* Phương pháp phân tích Về lý thuyết, có nhiều phương pháp phân tícñ tài chính nhưng thực tẾ người ta thường sử dụng các phương pháp sau: + Phương pháp cân đối: Cơ sở phương pháp này là cân đối về lượng giữa hai mặt các yếu tố và quá trình kinh dóanh như: giữa tổng tài sản và tổng nguồn vốn, nguồn thu huy động và tình hình sử dụñg các quỹ, nhu cầu và khả năng thanh toán, nguồn cung cấp vật tư, giữa thu và chi.Sự cân đối về lượng giữa các yếu tố dẫn đến sự cân bằng Về mức biến động về lượng giữa chúng. + Phương pháp so sánh: Điều kiện áp dụng so sánh là các chỉ tiêu tài chính phải thống nhất về không giàn, thời gian, nội dung, tính chất đơn vị tính toán.và theo mục đích phân tích mà xác định số gốc so sánh.