CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan nghiên cứu về phân tích tài chính Phân tích tài chính cung cấp những thông tin hữu ích cho các đối tượng quan tâm đến tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc phân tích tài chính không chỉ phản ánh tình hình tài chính tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm, mà nó còn cung cấp thông tin về kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tại thời điểm nhất định trong kỳ, bên cạnh đó thông tin từ việc phân tích còn là căn cứ quan trọng giúp cho các đối tượng sử dụng thông tin đưa ra quyết định. Các vấn đề phân tích tài chính trong doanh nghiệp nói chung đã được nhiều học viên quan tâm và chọn làm đề tài nghiên cứu như: Bùi Văn Lâm (năm 2011) trong luận văn: “Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần Vinaconex 25’’ đã nghiên cứu về cơ sở dữ liệu phục vụ cho việc phân tích.
Luận văn đã đề cập đến các vấn đề cơ bản của của phân tích như hệ thống chỉ tiêu phân tích, phương pháp, cơ sở dữ liệu và tổ chức công tác phân tích. Trong các phương pháp phân tích luận văn đã sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp, các thông tin thu được từ việc phân tích sẽ đáng tin cậy hơn. Tuy nhiên, trong hệ thống các chỉ tiêu phân tích thì chưa đề cập rõ đến các chỉ tiêu thanh toán, chưa phân tích chi tiết khả năng thanh toán của doanh nghiệp ra sao, trong khi đó thông tin từ việc phân tích chỉ tiêu khả năng thanh toán lại rất cần thiết cho việc ra các quyết định kinh doanh. Nguyễn Mạnh Cường (năm 2013) trong luận văn: “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính của ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam” cũng đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận chung về phân tích tình hình tài chính, từ nội dung phân tích đã đưa ra được phương pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính.
Tuy nhiên, hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính mới chỉ phân tích cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động mà chưa phân tích rủi ro trong hoạt 4 động kinh doanh. Những rủi ro mà doanh nghiệp gặp phải cần được phân tích rõ để tránh những thiệt hại đáng tiếc xảy ra và căn cứ vào đó nhà quản lý có thể xây dựng các chiển lược hay phương hướng kinh doanh phù hợp để giảm tránh rủi ro trong kinh doanh. Ngô Thị Quyên (năm 2011) trong luận văn: “Phân tích tình hình tài chính của Công ty xi măng Bút Sơn”: qua quá trình đưa ra những lý luận chung về phân tích tài chính và phân tích thực trạng tài chính của doanh nghiệp luận văn đã đưa ra những kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao việc phân tích tình hình tài chính tại công ty như tăng cường quản lý các khoản phải thu, tăng cường biện pháp giảm chi phí giá vốn hàng bán để đạt được lợi nhuận cao nhất, tăng cường khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu. Nguyễn Thị Hà (năm 2011) trong luận văn: “Phân tích báo cáo tài chính tại công ty cổ phần dược phẩm Viễn Đông” cũng đã hệ thống hóa lý luận về phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp ở Việt Nam và đưa ra những đánh giá về thực trạng tài chính, những kiến nghị cải thiện tình hình tài chính của các doanh nghiệp nói chung.
Tuy nhiên luận văn cũng chưa so sánh một số chỉ tiêu tài chính quan trọng với hệ thống chỉ tiêu tài chính ngành để rút ra kết quả chính xác hơn trong quá trình phân tích, đưa ra thông tin cần thiết cho các đối tượng có quan tâm đến tình hình tài chính của Công ty. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trước đã tổng hợp và hệ thống các vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các doanh nghiệp sau đó tiến hành phân tích nhằm thể hiện rõ tình hình tài chính tại các doanh nghiệp. Tuy nhiên các luận văn trên chưa đi sâu vào việc phân tích và so sánh với số liệu của ngành, để có kết quả và thông tin chính xác nhất phục vụ cho đối tượng sử dụng thông tin. Mặt khác, cũng chưa có công trình nghiên cứu nào trước đó thực hiện phân tích tài chính tại Công ty cổ phần công nghệ dược phẩm Việt Pháp.
Do đó, luận văn của tác giả sẽ hướng đến bù đắp khoản trống của nghiên cứu trên bằng cách phân tích tài chính tại Công ty cổ phần công nghệ dược phẩm Việt Pháp. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái quát chung về phân tích tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là các mối quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị gắn liền với việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Về hình thức, tài chính doanh nghiệp phản ánh sự vận động và chuyển hóa các các nguồn lực tài chính trong quá trình phân phối để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc hoạt dộng tài chính của doanh nghiệp.
Quá trình vận động và chuyển hóa các nguồn lực tài chính trong tiến trình phân phối để tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc hoạt động tài chính của doanh nghiệp diễn ra như thế nào, kết quả kinh tế tài chính của sự vận động và chuyển hóa ra sao, có phù hợp với mục tiêu mong muốn của các đối tượng quan tâm đến tài chính của doanh nghiệp là đối tượng nghiên cứu cụ thể của phân tích tài chính doanh nghiệp. Kết quả kinh tế tài chính thuộc đối tượng nghiên cứu của phân tích tài chính doanh nghiệp, có thể là kết quả của từng khâu, từng bộ phận, từng quan hệ kinh tế, cũng có thể là kết quả tổng hợp của cả quá trình vận động và chuyển hóa các nguồn lực tài chính doanh nghiệp. Thông thường mọi hoạt động kinh tế của mọi đối tượng đều có mục tiêu, kế hoạch cụ thể, vì vậy phân tích tài chính doanh nghiệp hướng vào việc kết quả thực hiện các mục tiêu, kế hoạch đặt ra hoặc là kết quả đã đạt được ở các kỳ trước đồng thời xác định kết quả có đạt được trong tương lai hay không. Khái niệm phân tích tài chính Phân tích tài chính là việc chuyển các dữ liệu tài chính trên báo cáo tài chính thành những thông tin hữu ích.
Quá trình này có thể thực hiện theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào mục tiêu của nhà phân tích. Việc phân tích sẽ tạo ra các chứng cứ có tính hệ thống và khoa học đối với các nhà quản trị. Phân tích tài chính là quá trình kiểm tra, đối chiếu số liệu, so sánh số liệu về tài chính thực có của doanh nghiệp với quá khứ để định hướng trong tương lai. Qua phân tích có thể đánh giá đầy đủ điểm mạnh, điểm yếu trong công tác quản lý doanh nghiệp và tìm ra các biện pháp sát thực để tăng cường các hoạt động kinh tế và còn 6 là căn cứ quan trọng phục vụ cho việc dự đoán, dự báo xu thế phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đưa ra được quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá được các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó giúp cho các đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó có các quyết định phù hợp với lợi ích củ chính họ. Như vậy phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình sử dụng các phương pháp, công cụ thích hợp để thu thập và xử lý thông tin kế toán và các thông tin khác nhằm đánh giá tình hình tài chính, cũng như khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp cho người sử dụng thông tin đưa ra những quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp với thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Ý nghĩa phân tích tài chính Như chúng ta đã biết mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều có mối quan hệ mật thiết với hoạt động tài chính. Do đó, việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp đã đánh giá đầy đủ và sâu sắc mọi hoạt động kinh tế trong trạng thái thực của chúng.
Trong điều kiện kinh tế thị trường cạnh tranh, các doanh nghiệp bình đẳng trước pháp luật trong kinh doanh và mỗi doanh nghiệp đều có rất nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của mình như các nhà đầu tư, nhà cho vay, nhà cung cấp. Mỗi đối tượng này quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên những góc độ khác nhau. Nhưng nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa. Phân tích tài chính là công cụ đắc lực cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và là công cụ không thể thiếu phục vụ cho công tác quản lý.
Thông tin từ việc phân tích tài chính có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân chủ doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan đến tài chính của doanh nghiệp. Việc phân tích không chỉ đơn thuần đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp qua các chỉ tiêu, mà còn xác định được những nguyên nhân ảnh hưởng đến 7 kết quả kinh doanh của các tổ chức. Từ đó, đưa ra các phương pháp tác động tích cực đến các chỉ tiêu tài chính nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, phù hợp với sự thay đổi của thị trường. Có rất nhiều đối tượng quan tâm và sử dụng thông tin từ hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính theo những mục tiêu khác nhau.
Vì thế, nhu cầu về thông tin phân tích báo cáo tài chính cũng rất đa dạng. Thường xuyên phân tích tình hình tài chính giúp cho các đối tượng quan tâm thấy rõ hơn bức tranh về thực trạng hoạt động tài chính, xác định đầy đủ và đúng đắn hơn những nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, để có căn cứ đưa ra các quyết định đúng đắn hơn. Các nhà đầu tư của doanh nghiệp bao gồm nhiều đối tượng như cổ đông mua cổ phiếu, công ty góp vốn liên doanh…Mục đích chính của các nhà đầu tư là lợi nhuận. Họ luôn mong đợi và tìm kiếm cơ hội đầu tư vào doanh nghiệp có khả năng sinh lời cao.