Phân Tích Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm Trong Nhà Máy Sản Xuất Thức Ăn Chăn Nuôi Gà Thịt Lông Trắng

Phân tích mối nguy an toàn thực phẩm trong nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng, đảm bảo chất lượng và sức khỏe cho gia cầm.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Long Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Tú
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thực Phẩm
• Đề tài: Phân Tích Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm Trong Nhà Máy Sản Xuất Thức Ăn Chăn Nuôi Gà Thịt Lông Trắng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT NỘI DUNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Ngành chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi
• 1.2. Tình hình dịch covid diễn biến phức tạp
• 1.3. Tình hình dịch tả lợn Châu Phi (ASF)
• 1.4. Tập quán chăn nuôi
• 1.5. Thống kê sản lượng thức ăn chăn nuôi cả nước 2019-2021
• 1.6. Giá trị dinh dưỡng từ thịt gà
• 1.7. Quy trình sản xuất thức ăn chăn nuôi
• 1.8. Nguyên liệu sản xuất
• 1.9. Nghiền nguyên liệu
• 1.10. Một số dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi
• 1.11. Thực tiễn đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Chọn loại nguyên liệu nghiên cứu
• 2.5. Chọn đối tượng và cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Xây dựng chỉ tiêu an toàn, chỉ tiêu dinh dưỡng cho nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng
• 3.2. Xây dựng chỉ tiêu các loại nguyên liệu chính cấu thành nên TACN gà thịt lông trắng
• 3.3. Xây dựng chỉ tiêu an toàn, chỉ tiêu dinh dưỡng cho các loại TACN theo từng giai đoạn của gà thịt lông trắng
• 3.4. Sản phẩm thức ăn chăn nuôi cho gà trắng siêu thịt từ 1 đến 10 ngày tuổi
• 3.5. Sản phẩm thức ăn chăn nuôi cho gà trắng siêu thịt từ 11 đến 24 ngày tuổi
• 3.6. Kết quả kiểm soát nguyên liệu
• 3.6.1. Nguyên liệu ngô
• 3.6.2. Nguyên liệu hạt mạch
• 3.6.3. Nguyên liệu DDGS ngô
• 3.7. Kiểm soát thành phẩm
• 3.7.1. Kết quả đánh giá sản phẩm EU-851 sau sản xuất
• 3.7.2. Kết quả đánh giá EU-852 sau sản xuất
• 3.7.3. Kết quả đánh giá EU-853 sau sản xuất
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm Trong Thức Ăn Chăn Nuôi Gà Thịt

Mối nguy an toàn thực phẩm trong sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt đang trở thành vấn đề cấp bách. Ngành chăn nuôi gà thịt lông trắng đang phát triển mạnh mẽ, nhưng đi kèm với đó là những thách thức về an toàn thực phẩm. Việc nhận diện và kiểm soát các mối nguy này là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng và phát triển bền vững cho ngành chăn nuôi.

1.1. Tình Hình An Toàn Thực Phẩm Trong Ngành Chăn Nuôi

Ngành chăn nuôi gà thịt đang đối mặt với nhiều vấn đề về an toàn thực phẩm. Các mối nguy từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất và bảo quản đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu và sản phẩm là rất cần thiết để đảm bảo an toàn thực phẩm.

1.2. Các Mối Nguy Chính Trong Sản Xuất Thức Ăn Chăn Nuôi

Các mối nguy an toàn thực phẩm trong sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt bao gồm vi sinh vật gây bệnh, hóa chất độc hại và các chất cấm. Những yếu tố này có thể gây ra ngộ độc thực phẩm và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

II. Vấn Đề An Toàn Thực Phẩm Trong Sản Xuất Thức Ăn Chăn Nuôi Gà Thịt

Vấn đề an toàn thực phẩm trong sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Nhiều vụ ngộ độc thực phẩm đã xảy ra do sử dụng nguyên liệu không đảm bảo chất lượng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm

Nguyên nhân chính gây ra mối nguy an toàn thực phẩm bao gồm việc sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, quy trình sản xuất không đảm bảo và thiếu kiểm soát chất lượng. Những yếu tố này làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm thực phẩm.

2.2. Hệ Thống Kiểm Soát An Toàn Thực Phẩm

Hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm cần được thiết lập và duy trì để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và quy trình kiểm soát chất lượng là rất quan trọng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi.

III. Phương Pháp Nhận Diện Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm

Nhận diện mối nguy an toàn thực phẩm là bước đầu tiên trong việc kiểm soát chất lượng sản phẩm. Các phương pháp nhận diện bao gồm phân tích nguyên liệu, đánh giá quy trình sản xuất và kiểm tra sản phẩm cuối cùng.

3.1. Phân Tích Nguyên Liệu Đầu Vào

Phân tích nguyên liệu đầu vào giúp xác định các mối nguy tiềm ẩn từ nguồn cung cấp. Việc kiểm tra chất lượng nguyên liệu là rất cần thiết để đảm bảo an toàn thực phẩm.

3.2. Đánh Giá Quy Trình Sản Xuất

Đánh giá quy trình sản xuất giúp phát hiện các điểm yếu trong hệ thống kiểm soát chất lượng. Việc này cần được thực hiện định kỳ để đảm bảo quy trình sản xuất luôn đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

IV. Giải Pháp Kiểm Soát Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm

Để kiểm soát mối nguy an toàn thực phẩm, cần áp dụng các giải pháp hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng nguyên liệu và đào tạo nhân viên.

4.1. Cải Tiến Quy Trình Sản Xuất

Cải tiến quy trình sản xuất giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới và quy trình sản xuất hiện đại là rất cần thiết.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Nguyên Liệu

Nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm. Cần lựa chọn nhà cung cấp uy tín và kiểm tra chất lượng nguyên liệu thường xuyên.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Kiểm Soát An Toàn Thực Phẩm

Ứng dụng thực tiễn trong kiểm soát an toàn thực phẩm là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp cần áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và quy trình kiểm soát chất lượng trong sản xuất.

5.1. Tiêu Chuẩn An Toàn Thực Phẩm

Áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Các tiêu chuẩn này cần được tuân thủ nghiêm ngặt trong sản xuất.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về An Toàn Thực Phẩm

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc kiểm soát an toàn thực phẩm có thể giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá và cải tiến quy trình kiểm soát chất lượng.

VI. Kết Luận Về Mối Nguy An Toàn Thực Phẩm Trong Sản Xuất Thức Ăn Chăn Nuôi

Kết luận về mối nguy an toàn thực phẩm trong sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt cho thấy cần thiết phải có các biện pháp kiểm soát hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức và áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

6.1. Tương Lai Của Ngành Chăn Nuôi

Tương lai của ngành chăn nuôi gà thịt phụ thuộc vào việc kiểm soát an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại để nâng cao chất lượng sản phẩm.

6.2. Đề Xuất Chính Sách An Toàn Thực Phẩm

Đề xuất chính sách an toàn thực phẩm cần được thực hiện để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Các cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý và kiểm tra chất lượng thực phẩm trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN) tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và các dịch bệnh trên đàn vật nuôi như dịch tả lợn Châu Phi (ASF). Theo báo cáo của ngành, sản lượng thức ăn chăn nuôi tăng trung bình khoảng 7,1% mỗi năm trong giai đoạn 2019-2021, tuy nhiên, số lượng các trang trại chăn nuôi quy mô lớn chiếm tỉ trọng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, ngành chăn nuôi gà thịt lông trắng có sự phát triển vượt bậc về số lượng đàn và sản lượng trong 3 năm gần đây, với xu hướng phát triển mạnh mẽ chăn nuôi quy mô công nghiệp, áp dụng quy trình an toàn sinh học và không sử dụng kháng sinh hay chất cấm.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các mối nguy an toàn thực phẩm trong nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng tại Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia, Thanh Hóa, nhằm nhận diện các mối nguy, đề xuất chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng cần kiểm soát, đồng thời đánh giá hiệu quả kiểm soát các chỉ tiêu này trong quá trình sản xuất. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 10/2020 đến tháng 6/2022, tập trung vào nguyên liệu đầu vào và sản phẩm thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng theo từng giai đoạn phát triển của gà.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm trong sản xuất TACN, góp phần giảm chi phí sản xuất chiếm khoảng 70% giá thành sản phẩm, đồng thời đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng và phát triển bền vững ngành chăn nuôi trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm trong ngành công nghệ thực phẩm, bao gồm:

• Hệ thống quản lý chất lượng nội bộ (Internal Quality Control - IQC): Tập trung kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra nhằm đảm bảo các chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng theo tiêu chuẩn TCVN và tiêu chuẩn cơ sở của doanh nghiệp.
• Mô hình nhận diện và kiểm soát mối nguy (Hazard Analysis and Critical Control Points - HACCP): Áp dụng để nhận diện các mối nguy tiềm ẩn trong từng công đoạn sản xuất thức ăn chăn nuôi, từ nguyên liệu đến thành phẩm, nhằm xây dựng các biện pháp kiểm soát hiệu quả.
• Khái niệm chỉ tiêu an toàn thực phẩm: Bao gồm các chỉ tiêu vi sinh vật (Coliforms, E.coli, Salmonella), độc tố (Aflatoxin), kim loại nặng (Asen, Cadimi, Chì, Thủy ngân) và các chỉ tiêu cảm quan (màu sắc, mùi, hình dạng).
• Chỉ tiêu dinh dưỡng: Độ ẩm, protein thô, xơ thô, năng lượng trao đổi, canxi, photpho, lysine, methionine, threonine, cát sạn và khoáng tổng số, được xây dựng theo tiêu chuẩn TCVN và khuyến cáo của nhà cung cấp giống Aviagen.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ các lô nguyên liệu nhập kho và các lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng được sản xuất tại Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia trong giai đoạn 10/2020 – 06/2022.
• Cỡ mẫu: Tối thiểu 10 mẫu nguyên liệu chính (ngô, lúa mì, hạt mạch, DDGS, gạo tấm) và 10 mẫu sản phẩm thức ăn chăn nuôi theo từng giai đoạn phát triển của gà.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu đại diện từ các lô nhập kho và lô sản xuất để đảm bảo tính khách quan và đại diện cho toàn bộ quy trình.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng các phương pháp phân tích theo tiêu chuẩn TCVN và ISO, bao gồm phân tích cảm quan, hóa lý, vi sinh vật và độc tố. Kết quả được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn TCVN và tiêu chuẩn cơ sở của công ty.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu kéo dài gần 2 năm, từ tháng 10/2020 đến tháng 6/2022, bao gồm các giai đoạn thu thập mẫu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp kiểm soát mối nguy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kiểm soát nguyên liệu đầu vào:

   • Tỉ lệ ẩm của nguyên liệu ngô dao động từ 12,5% đến 15,6%, trong đó nhiều lô vượt mức quy định ≤13,5%, dẫn đến việc phải trả lại nhà cung cấp do nguy cơ biến đổi chất lượng trong lưu kho.
   • Hàm lượng protein trong nguyên liệu DDGS ngô đạt trung bình trên 28%, cung cấp nguồn đạm chính cho thức ăn, tuy nhiên một số lô bị mốc do bảo quản lâu, ảnh hưởng đến chất lượng.
   • Nguyên liệu lúa mì và hạt mạch có hàm lượng tinh bột và xơ cao, phù hợp với yêu cầu dinh dưỡng, nhưng cũng gặp tình trạng côn trùng sống do thời gian lưu kho kéo dài.

2. Chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng sản phẩm thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng:

   • Các sản phẩm EU-851, EU-852 và EU-853 tương ứng với các giai đoạn 1-10 ngày, 11-24 ngày và 25-39 ngày tuổi đều đạt các chỉ tiêu cảm quan, độ ẩm ≤13%, protein thô từ 19% đến 22,5%, xơ thô ≤4%, và các khoáng chất trong giới hạn cho phép.
   • Chỉ tiêu vi sinh vật như Coliforms, E.coli, Salmonella đều nằm dưới ngưỡng cho phép (Coliforms ≤1x10² CFU/g, E.coli <10 CFU/g, Salmonella không phát hiện trong 25g mẫu).
   • Aflatoxin tổng số trong sản phẩm luôn dưới 30 µg/kg, đảm bảo an toàn cho vật nuôi và người tiêu dùng.

3. Kiểm soát thành phẩm:

   • Tất cả các lô sản phẩm sau sản xuất đều được kiểm tra nghiêm ngặt trước khi xuất kho, với tỉ lệ đạt chất lượng trên 95%. Một số lô có chỉ tiêu đạm thô thấp hơn tiêu chuẩn được tái chế để đảm bảo chất lượng đồng đều.
   • Kết quả phân tích chéo tại phòng thí nghiệm bên ngoài cho thấy sự ổn định và chính xác trong kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các mối nguy trong nguyên liệu là do thời gian lưu kho và vận chuyển kéo dài, đặc biệt trong bối cảnh dịch COVID-19 làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc kiểm soát độ ẩm và vi sinh vật trong nguyên liệu là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng thức ăn chăn nuôi. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với xu hướng tăng cường kiểm soát chất lượng nguyên liệu nhập khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro an toàn thực phẩm.

Việc xây dựng và áp dụng các chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng theo tiêu chuẩn TCVN và khuyến cáo của nhà cung cấp giống giúp đảm bảo thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển của gà thịt lông trắng, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm chi phí thức ăn chiếm khoảng 70% giá thành sản xuất. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh hàm lượng protein, độ ẩm và chỉ tiêu vi sinh vật giữa các lô nguyên liệu và sản phẩm, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả kiểm soát chất lượng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường kiểm soát độ ẩm nguyên liệu:

   • Áp dụng hệ thống giám sát độ ẩm tự động tại kho nguyên liệu để đảm bảo độ ẩm luôn dưới mức quy định ≤13,5%.
   • Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ phận kho và quản lý chất lượng.

2. Rút ngắn thời gian lưu kho và vận chuyển nguyên liệu:

   • Tối ưu hóa quy trình nhập khẩu và lưu kho, phối hợp với nhà cung cấp để giảm thiểu thời gian lưu kho quá lâu gây biến đổi chất lượng.
   • Thời gian thực hiện: 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng mua hàng và logistics.

3. Đào tạo nâng cao kỹ năng nhân sự kiểm soát chất lượng:

   • Tổ chức các khóa đào tạo về nhận diện mối nguy, kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.
   • Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và đào tạo.

4. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng hiện đại:

   • Triển khai phần mềm quản lý chất lượng tích hợp để theo dõi và kiểm soát các chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng trong toàn bộ quy trình sản xuất.
   • Thời gian thực hiện: 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng công nghệ thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi:

   • Lợi ích: Áp dụng các chỉ tiêu kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm để nâng cao uy tín và giảm chi phí sản xuất.
   • Use case: Xây dựng hệ thống kiểm soát nguyên liệu và sản phẩm đầu ra theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.

2. Các trang trại chăn nuôi quy mô lớn:

   • Lợi ích: Hiểu rõ về chất lượng thức ăn chăn nuôi phù hợp từng giai đoạn phát triển của vật nuôi, từ đó tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi.
   • Use case: Lựa chọn thức ăn chăn nuôi đạt chuẩn để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm:

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình kiểm soát mối nguy và xây dựng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm trong ngành thức ăn chăn nuôi.
   • Use case: Xây dựng chính sách và quy định quản lý chất lượng thức ăn chăn nuôi phù hợp với thực tiễn sản xuất.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành công nghệ thực phẩm:

   • Lợi ích: Nắm bắt phương pháp nghiên cứu, phân tích mối nguy và kiểm soát chất lượng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi.
   • Use case: Áp dụng làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu liên quan đến an toàn thực phẩm và công nghệ chế biến.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc kiểm soát độ ẩm nguyên liệu lại quan trọng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi?
   Độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, gây mốc và biến đổi chất lượng nguyên liệu, ảnh hưởng đến an toàn và dinh dưỡng của sản phẩm cuối cùng. Ví dụ, nguyên liệu ngô có độ ẩm vượt mức quy định thường bị trả lại do nguy cơ mốc cao.

2. Các chỉ tiêu an toàn nào được ưu tiên kiểm soát trong thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng?
   Các chỉ tiêu vi sinh vật như Coliforms, E.coli, Salmonella, chỉ tiêu độc tố Aflatoxin và kim loại nặng được kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho vật nuôi và người tiêu dùng.

3. Làm thế nào để đảm bảo chất lượng thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển của gà?
   Thức ăn được phân chia theo 3 giai đoạn tuổi (1-10 ngày, 11-24 ngày, 25-39 ngày) với công thức dinh dưỡng và chỉ tiêu chất lượng riêng biệt, đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất phù hợp sinh lý gà.

4. Phương pháp phân tích nào được sử dụng để đánh giá chất lượng và an toàn thức ăn chăn nuôi?
   Sử dụng các phương pháp tiêu chuẩn TCVN và ISO như phân tích độ ẩm, protein, xơ, vi sinh vật, độc tố và kim loại nặng, đảm bảo kết quả chính xác và đáng tin cậy.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro mối nguy trong quá trình sản xuất thức ăn chăn nuôi?
   Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng nội bộ, nhận diện mối nguy theo mô hình HACCP, kiểm soát nghiêm ngặt nguyên liệu đầu vào và quy trình sản xuất, đồng thời đào tạo nhân sự chuyên môn cao.

Kết luận

• Nghiên cứu đã nhận diện và phân tích chi tiết các mối nguy an toàn thực phẩm trong nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi gà thịt lông trắng, tập trung vào nguyên liệu và sản phẩm thành phẩm.
• Các chỉ tiêu an toàn và dinh dưỡng được xây dựng và áp dụng theo tiêu chuẩn TCVN và khuyến cáo của nhà cung cấp giống, đảm bảo phù hợp với từng giai đoạn phát triển của gà.
• Kết quả kiểm soát nguyên liệu và sản phẩm cho thấy chất lượng ổn định, tuy nhiên cần kiểm soát chặt chẽ độ ẩm và thời gian lưu kho để tránh biến đổi chất lượng.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng, giảm chi phí sản xuất và đảm bảo an toàn thực phẩm trong ngành thức ăn chăn nuôi.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống giám sát tự động, đào tạo nhân sự và áp dụng phần mềm quản lý chất lượng hiện đại để phát triển bền vững ngành chăn nuôi gà thịt lông trắng.

Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng các giải pháp kiểm soát mối nguy, nâng cao chất lượng thức ăn chăn nuôi, góp phần phát triển ngành chăn nuôi bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Ngành chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi Tình hình ngành chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi hiện nay đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn khi vừa bị ảnh hưởng của đại dịch Covid – 19 vừa phải phòng chống dịch bệnh trên đàn gia súc và gia cầm. Thị trường tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi bị chững lại, giá thức ăn chăn nuôi liên tục gia tăng trong khi giá bán giảm khiến người chăn nuôi gặp nhiều trở ngại kèm theo đó là nguy cơ bùng phát Dịch tả Heo Châu Phi toàn cầu [9]. Ngành chăn nuôi trong năm 2021 đối mặt với nhiều khó khăn: Do bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tác động đến mọi mặt của đời sống, kinh tế, xã hội, làm đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu và gây ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Dịch bệnh trên động vật tiềm ẩn nguy cơ bùng phát,nhất là bệnh Dịch tả lợn Châu Phi, xuất hiện chủng virus nguy hiểm trên đàn gia cầm (H5N6, H5N8…) và bệnh viêm da nổi cục trên trâu, bò. [10] Tuy nhiên, nhìn chung thì chăn nuôi đã bắt đầu phục hồi trở lại với sản lượng thức ăn chăn nuôi heo tăng hơn 6% sau 2 năm bị tàn phá vì Dịch tả Heo Châu Phi (ASF) và đặc biệt là sức tăng 14.2% tại riêng Châu Á Thái Bình Dương. Sản lượng thức ăn chăn nuôi gà thịt tăng 2% với việc một loạt các yếu tố giúp thúc đẩy sản lượng gà thịt bao gồm người dân tăng nấu ăn tại nhà trong thời kỳ đại dịch, cũng như là việc thịt gà là nguồn protein hợp túi tiền trong giai đoạn khó khăn kinh tế [9]. Trong đó, chăn nuôi gà năm 2021 là một năm khắc nghiệt với rất nhiều dịch virus nguy hiểm trên đàn gia cầm và không có nguồn cung nguyên liệu nên làm tăng giá thành thức ăn chăn nuôi mà trong khi đó giá thịt gà lại giảm mạnh khiến nhà chăn nuôi thua lỗ nặng [11].

Theo thống kê không chính thức, tại thị trường miền Bắc, số lượng các trại chăn nuôi gà thịt giảm đến 40% trong năm 2021, tuy nhiên số lượng các trại nuôi của các công ty, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, sản xuất thức ăn chăn nuôi lại tăng cả về số lượng trại và đầu con, đặc biệt là ở các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài hoặc hợp tác – liên kết với nước ngoài [12]. Việc sản xuất thức ăn chăn nuôi và chăn nuôi theo hướng quy mô công nghiệp là xu hướng phát triển trong tương lai tại Việt Nam nói riêng và Châu Á nói chung. Với việc phát triển quy mô theo hướng doanh nghiệp vừa để đảm bảo chất lượng thức ăn chăn nuôi đạt kết quả tốt với giá thành rẻ vừa làm giảm giá 4 thành thịt gà trên thị trường vốn đã rất khắc nghiệt tại Việt Nam trong những năm gần đây, tiến tới xu hướng xuất khẩu thịt ra thị trường toàn cầu nhằm phát triển ngành nông nghiệp, phát triển thương hiệu Việt Nam. Chính vì vậy, vấn đề an toàn thực phẩm khi sản xuất thức ăn chăn nuôi trên quy mô công nghiệp sẽ được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh nguyên liệu có nhiều biến động cả về giá cả, chất lượng và phải đến 60% nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi phải nhập khẩu [13] với thời gian vận chuyển và lưu kho bến bãi lâu ảnh hưởng đến chất lượng nguyên liệu.

Tình hình dịch covid diễn biến phức tạp Tính đến 21/11/2020 dịch COVID 19 đã phủ sóng ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng số ca nhiễm lên tới hơn 58.000 người và có hơn 1.000 ca tử vong [14]. 1: Tổng số ca covid 19 ở 6 nước có covid 19 nhiều nhất thế giới tính tới 21/11/2020 (Nguồn: Bộ Y tế - Cục Công nghệ Thông tin) Tổng số ca mắc Tổng số ca tử vong STT Quốc gia (người) (người) 1 Mỹ 12.778 6 Tây Ban Nha 1.619 Do tình hình dịch covid diễn biến phức tạp trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng nên nguồn cung thực phẩm có nguồn gốc từ thịt bị giảm đáng kể, đặc biệt là nguồn thực phẩm thịt nhập khẩu. Các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật khác như gà, bò, vịt, trứng sữa cũng bị giảm đáng kể do tình hình nguyên liệu, ngũ cốc tăng cao làm giảm số lượng đàn trong chăn nuôi. Tình hình dịch tả lợn Châu Phi (ASF) Dịch tả lợn Châu Phi (ASF) bắt nguồn từ Kenya – Châu Phi (năm 1909) [15], hiện đang hoành hành ở 20 quốc gia trên thế giới (theo thống kê của Tổ chức 5 Thú y thế giới (OIE) tới 18/02/2019, trong đó nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Trung Quốc, cũng là nhà sản xuất và tiêu thụ thịt lợn lớn nhất thế giới.

1 Dịch tả heo Châu Phi “phủ sóng” 63 tỉnh thành Việt Nam đến 09/2019 Tại Việt Nam, ngày 19 tháng 02 năm 2019, Chi cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã thông báo phát hiện ổ dịch tả lợn Châu Phi đầu tiên tại tỉnh Hưng Yên và Thái Bình [16]. Ngày 5/3/2019, thông tin từ cơ quan chức năng cho biết đã có 202 hộ tại 7 tỉnh thành xuất hiện dịch, trong đó 4.200 con lợn nhiễm bệnh đã bị tiêu hủy. Tính đến ngày 26 tháng 3 năm 2019, dịch tả lợn Châu Phi đã lan rộng ra 22 tỉnh tại Việt Nam, với 91 huyện và 476 xã có dịch xảy ra bao gồm: Hải Phòng, Thanh Hóa, Hà Nội, Hà Nam, Hải Dương, Thái Bình, Hưng Yên, Hòa Bình, Điện Biên, Thái Nguyên, Ninh Bình, Nam Định, Quảng Ninh, Bắc Kạn, Sơn La, Nghệ An, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Thừa Thiên - Huế, Lai Châu, Bắc Giang, Quảng Trị [17]. Tính từ đầu tháng 2/2019 đến ngày 22/7/2019, chỉ sau 6 tháng phát hiện, dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra 6.016 xã thuộc 558 huyện của 62/63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với số lợn tiêu hủy là 3,7 triệu con, với trọng lượng tiêu hủy là 211,5 nghìn tấn.

Tính đến ngày 19/12/2019, dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 8.527 xã thuộc 667 huyện của tất cả các địa phương trên cả nước với tổng số lợn tiêu hủy gần 6 triệu con, tương đương với tổng trọng lượng 340,8 nghìn tấn. Tổng đàn lợn của cả nước tháng Mười Hai năm 2019 giảm khoảng 25,5% so với cùng thời điểm năm 2018 [18] 6 Và tới tháng 09 năm 2019 dịch tả lợn Châu Phi đã “phủ sóng” ở khắp 63 tỉnh thành của Việt Nam. Chính các yếu tố trên làm nguồn cung thịt lợn bị hạn chế, giá thịt lợn và một số mặt hàng có nguồn gốc từ động vật tăng cao. 2: Giá 01 vài sản phẩm có nguồn gốc động vật tại miền Bắc (Nguồn: báo chăn nuôi Việt Nam) Loại thịt Đơn vị 01/2019 01/2020 11/2020 15/06/2021 Thịt lợn 45.600- VNĐ/kg lông trắng 36.000- VNĐ/kg lông màu 38.000 Trứng gà VNĐ/quả 1.

Tập quán chăn nuôi Theo số liệu chính thức Việt Nam hiện có 10,9 triệu hộ chăn nuôi gà vịt, 4 triệu hộ chăn nuôi heo và khoảng 2,5 triệu hộ chăn nuôi bò, cộng chung là gần 18 triệu hộ. Một thống kê khác cho biết có khoảng 4 triệu hộ chăn nuôi heo, 7,9 triệu hộ chăn nuôi vịt, 2,5 triệu hộ chăn nuôi bò. Quy mô chăn nuôi còn nhỏ bé, phổ biến nhất vẫn là trang trại quy mô chăn nuôi theo hộ gia đình, nên đa số hoạt động nhỏ lẻ.131,6 nghìn hộ chăn nuôi thì số quy mô nhỏ (dưới 10 con lợn/hộ) chiếm tới 86,4%, riêng số hộ quy mô siêu nhỏ (1-4 con lợn/hộ) chiếm 71,6% tổng số hộ chăn nuôi, nhưng chỉ sản xuất 43,2% tổng lượng thịt, về gia cầm, trong tổng số 7.864 nghìn hộ chăn nuôi, số hộ quy mô nhỏ (dưới 100 con gia cầm/hộ) chiếm 89,62% (riêng quy mô siêu nhỏ 1-19 con chiếm 54,39%) nhưng chỉ sản xuất 30% tổng số thịt gia cầm. [19] Hiện nay, chăn nuôi Việt Nam vẫn tồn tại nhiều hạn chế như hệ thống sản xuất chưa đồng bộ làm cản trở bước tiến của ngành chăn nuôi với ba vấn đề lớn là giá thành sản phẩm, thương hiệu sản phẩm và xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm.

7 Chính vì có quá nhiều các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ và công tác xúc tiến thương mại chưa cao, nên nông nghiệp Việt Nam vẫn đang còn phải đối mặt với nhiều thách thức, về tình hình an toàn vệ sinh dịch bệnh (hiện đang có dịch tả lợn Châu Phi trên lợn, dịch viêm da nổi cục trên trâu bò, dịch cúm gia cầm trên gà,…), an toàn thực phẩm trong chăn nuôi, hội nhập thế giới. Vì thế nông nghiệp Việt Nam cần phát triển với chăn nuôi trang trại lớn quy mô công nghiệp và liên kết với các nhà máy thức ăn chăn nuôi để đưa ra thị trường sản phẩm thịt chất lượng cho giá thành rẻ nhất. Thống kê sản lượng thức ăn chăn nuôi cả nước 2019-2021 Sản lượng TACN giai đoạn 2019-2021 theo vùng theo bảng sau: Bảng 1. 3: Sản lượng TACN giai đoạn 2019-2021 theo vùng sinh [20] (Nguồn: Trích từ báo cáo của Cục chăn nuôi) 2019 2020 2021 STT Vùng (1.000 tấn) 1 Bắc Trung Bộ 470 541 609 Duyên hải Nam Trung 2 1.969 Bộ 3 Đông Bắc 422 499 372 Đồng bằng Sông Cửu 4 2.963 Long 5 Đồng bằng Sông Hồng 7.231 6 Đông Nam Bộ 5.438 7 Tây Bắc Bộ 191 330 308 Tổng số 18.895 Tăng trưởng (%) 0,7 7,1 7,9 Sản lượng TACN giai đoạn 2019-2021 theo loại hình doanh nghiệp và vật nuôi theo bảng sau: 8 Bảng 1.

4: Sản lượng TACN giai đoạn 2019-2021 theo loại hình doanh nghiệp và vật nuôi (Nguồn: Trích từ báo cáo của Cục Chăn nuôi) Loại hình 2019 2020 2021 DN/loại vật Sản lượng Tỷ lệ Sản lượng Tỷ lệ Sản lượng Tỷ lệ nuôi (triệu tấn) (%) (triệu tấn) (%) (triệu tấn) (%) DN FDI 11,6 61,3 12,1 59,8 13,5 61,7 DN trong nước 7,3 38,7 8,1 40,2 8,4 38,3 TACN cho lợn 9,4 49,7 8,9 43,8 12,2 55,8 TACN cho gia 8,9 47,2 10,7 52,7 8,8 40,4 cầm TACN cho vật 0,6 2,9 0,6 3,0 0,9 3,8 nuôi khác Tổng 18,9 --- 20,3 7,4 21,9 7,9 Mặc dù tổng sản lượng thức ăn chăn nuôi tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây, tuy nhiên số hộ chăn nuôi quy mô nhỏ (dưới 10 con lợn/hộ) chiếm tới 86,4%, riêng số hộ quy mô siêu nhỏ (1-4 con lợn/hộ) chiếm 71,6% tổng số hộ chăn nuôi, nhưng chỉ sản xuất 43,2% tổng lượng thịt. Về gia cầm, số hộ quy mô nhỏ (dưới 100 con gia cầm/hộ) chiếm 89,62% (riêng quy mô siêu nhỏ 1-19 con chiếm 54,39%) nhưng chỉ sản xuất 30% tổng số thịt gia cầm. Các số liệu trên cho thấy, tổng sản lượng thức ăn chăn nuôi đang phụ thuộc rất nhiều vào các doanh nghiệp và các hộ chăn nuôi quy mô lớn.