Luận án tiến sĩ phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở việt nam

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở việt, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực

• Tác giả: Trịnh Ngọc Bảo Duy
• Người hướng dẫn: Lê Hoàng Nga
• Trường học: Học Viện Tài Chính
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Phân Tích Hiệu Quả Huy Động Và Sử Dụng Nguồn Tài Chính Trong Lĩnh Vực Phòng Cháy Chữa Cháy Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các hình
• MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1. Chương 1: LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của phòng cháy chữa cháy
• 1.1.2. Vai trò của phòng cháy chữa cháy với phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2. PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY
• 1.2.1. Nguồn lực tài chính sử dụng trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.2. Hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.3. Mục đích, ý nghĩa của phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.4. Nội dung và hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.5. Phương pháp phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.2.7. Tổ chức phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 1.3. KINH NGHIỆM CÁC NƯỚC VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH CHO LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.3.1. Kinh nghiệm của một số nước
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm về nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Tình hình cháy nổ ở Việt Nam trong những năm qua
• 2.1.2. Khái quát về lực lượng phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam
• 2.1.3. Thực trạng về cơ sở vật chất của lực lượng phòng cháy chữa cháy Việt Nam
• 2.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM
• 2.2.1. Cơ chế huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 2.2.2. Phân tích thực trạng hiệu quả huy động nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 2.2.3. Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM
• 2.3.1. Những thành tựu, kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế, bất cập
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM
• 3.1. QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2020 VÀ TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030
• 3.1.1. Dự báo tình hình phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu phát triển lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.1.2. Quy hoạch phát triển lĩnh vực phòng cháy chữa cháy đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
• 3.1.3. Phương hướng nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy trong thời gian tới
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN TÀI CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM TỚI
• 3.2.1. Đổi mới cơ chế huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.2.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.2.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.2.4. Thường xuyên tiến hành và không ngừng hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu, phương pháp phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực PCCC, đồng thời hoàn thiện tổ chức công tác phân tích
• 3.3. CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ THỰC HIỆN THÀNH CÔNG CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
• 3.3.1. Xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật liên quan đến lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.3.2. Tăng cường tổng kết, đánh giá việc xã hội hóa và hiệu quả huy động, sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.3.3. Triển khai thực hiện huy động tiềm lực khoa học và công nghệ cho công tác phòng cháy chữa cháy
• 3.3.4. Nâng cao chất lượng và năng lực công tác của đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính lĩnh vực phòng cháy chữa cháy
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Huy Động Tài Chính Trong PCCC

Phòng cháy chữa cháy (PCCC) là một lĩnh vực quan trọng trong việc bảo vệ tài sản và tính mạng con người. Hiệu quả huy động tài chính trong lĩnh vực này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp mà còn quyết định đến sự phát triển bền vững của hệ thống PCCC tại Việt Nam. Việc phân tích hiệu quả huy động tài chính giúp xác định các nguồn lực cần thiết và cách thức sử dụng chúng một cách hợp lý.

1.1. Khái Niệm Về Huy Động Tài Chính Trong PCCC

Huy động tài chính trong PCCC bao gồm việc thu hút các nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp. Điều này giúp đảm bảo đủ nguồn lực cho các hoạt động phòng cháy và chữa cháy, từ việc trang bị thiết bị đến đào tạo nhân lực.

1.2. Vai Trò Của Tài Chính Trong Hoạt Động PCCC

Tài chính đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao năng lực của lực lượng PCCC. Nguồn tài chính đủ mạnh sẽ giúp cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và đào tạo nhân viên, từ đó nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy chữa cháy.

II. Thách Thức Trong Huy Động Tài Chính Cho PCCC Tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc huy động tài chính cho PCCC, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt ngân sách, quản lý tài chính chưa hiệu quả và sự thiếu đồng bộ trong các chính sách là những yếu tố cản trở sự phát triển của lĩnh vực này.

2.1. Thiếu Hụt Ngân Sách Cho PCCC

Nhiều địa phương vẫn chưa có ngân sách đủ để đáp ứng nhu cầu PCCC. Điều này dẫn đến việc thiếu trang thiết bị và nhân lực, ảnh hưởng đến khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp.

2.2. Quản Lý Tài Chính Chưa Hiệu Quả

Quản lý tài chính trong lĩnh vực PCCC còn nhiều bất cập. Việc phân bổ ngân sách không hợp lý và thiếu minh bạch gây khó khăn trong việc theo dõi và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn tài chính.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Huy Động Tài Chính Trong PCCC

Để nâng cao hiệu quả huy động tài chính trong PCCC, cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiện đại và cải cách chính sách. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn đảm bảo tính bền vững cho các hoạt động PCCC.

3.1. Cải Cách Chính Sách Tài Chính

Cần có các chính sách tài chính rõ ràng và minh bạch để thu hút đầu tư từ các nguồn lực bên ngoài. Điều này bao gồm việc xây dựng các cơ chế khuyến khích cho doanh nghiệp tham gia vào công tác PCCC.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Tài Chính

Sử dụng công nghệ thông tin để quản lý tài chính sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc theo dõi và đánh giá các nguồn tài chính cho PCCC.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Huy Động Tài Chính Trong PCCC

Việc huy động tài chính cho PCCC đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể tại nhiều địa phương. Các mô hình hợp tác công tư (PPP) đã được triển khai, mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện cơ sở hạ tầng và trang thiết bị cho PCCC.

4.1. Mô Hình Hợp Tác Công Tư Trong PCCC

Mô hình hợp tác công tư đã giúp huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, tạo ra sự đồng bộ trong các hoạt động PCCC. Điều này không chỉ giúp cải thiện trang thiết bị mà còn nâng cao năng lực đào tạo cho lực lượng PCCC.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Huy Động Tài Chính

Nghiên cứu cho thấy rằng các địa phương có chính sách huy động tài chính hiệu quả đã giảm thiểu đáng kể số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra. Điều này chứng tỏ rằng việc đầu tư vào PCCC là cần thiết và mang lại lợi ích lâu dài.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Huy Động Tài Chính Trong PCCC

Tương lai của huy động tài chính trong PCCC tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải cách chính sách và nâng cao nhận thức của cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để đảm bảo nguồn lực cho PCCC.

5.1. Định Hướng Phát Triển Tương Lai

Cần xây dựng các chiến lược dài hạn để phát triển nguồn tài chính cho PCCC, bao gồm việc tăng cường hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư từ các tổ chức phi chính phủ.

5.2. Tăng Cường Nhận Thức Cộng Đồng Về PCCC

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của PCCC sẽ giúp tăng cường sự tham gia của xã hội trong việc huy động tài chính cho lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa diễn ra với tốc độ nhanh chóng tại Việt Nam, sự gia tăng của các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại và tổ hợp nhà cao tầng đã kéo theo nguy cơ cháy, nổ diễn biến ngày càng phức tạp, đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng con người, tài sản xã hội và sự ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, nguồn lực tài chính công dành cho công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) luôn đối mặt với tình trạng khan hiếm và phân bổ phân tán. Luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Kế toán (Mã số: 62.01) của nghiên cứu sinh Trịnh Ngọc Bảo Duy với đề tài "Phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam", dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Hoàng Nga tại Học viện Tài chính (2014), là công trình tiên phong thiết lập khung phân tích toàn diện về tài chính công trong lĩnh vực an toàn phòng chống cháy nổ tại Việt Nam.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định: Trong khi lý thuyết kinh tế công cộng đã định danh PCCC là hàng hóa công cộng đặc thù, các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam (như Nguyễn Quang Thứ, 2004, 2011; Phạm Chí Thanh, 2011; Bùi Tuấn Minh, 2012) chủ yếu tiếp cận PCCC dưới góc độ quản lý hành chính, tổ chức lực lượng hoặc chính sách xã hội hóa dịch vụ công nói chung, thiếu vắng một hệ thống chỉ tiêu kế toán - tài chính lượng hóa trực tiếp mối quan hệ giữa chi phí đầu vào và kết quả đầu ra trong công tác PCCC.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được cụ thể hóa:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của các dòng vốn tài chính cho PCCC là gì và những nguyên tắc nào chi phối quá trình phân bổ ngân sách?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Nội hàm hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính PCCC được đo lường bằng hệ thống chỉ tiêu nào trong điều kiện dữ liệu kế toán công đặc thù?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Thực trạng tương quan giữa tốc độ tăng chi ngân sách nhà nước (NSNN), nguồn vốn ngoài NSNN và mức độ thiệt hại do cháy nổ giai đoạn 2008 - 2012 diễn biến ra sao?
• Giả thuyết 1 (H1): Cơ chế phân bổ ngân sách PCCC hiện hành mang nặng tính bao cấp, thiếu sự linh hoạt và chưa phản ánh đúng nhu cầu thực tế theo quy hoạch rủi ro cháy nổ vùng.
• Giả thuyết 2 (H2): Đa dạng hóa nguồn tài chính thông qua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc và đóng góp tự nguyện sẽ tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ của toàn bộ hệ thống PCCC.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa Lý thuyết hàng hóa công cộng (Public Goods Theory), Lý thuyết hiệu quả kinh tế (Economic Efficiency Theory) và Lý thuyết quản lý tài chính công theo dự toán. Về phạm vi, công trình khảo sát dữ liệu tài chính của lực lượng PCCC do Bộ Công an quản lý và tổng hợp dữ liệu thẩm duyệt PCCC từ 10 tỉnh, thành phố trọng điểm giai đoạn 2008 - 2012, đặt nền tảng định lượng cho việc triển khai Quyết định số 1110/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch cơ sở PCCC đến năm 2020, tầm nhìn 2030 với nhu cầu vốn giai đoạn 1 (2013 - 2015) lên tới 7.542,91 tỷ đồng.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu tài chính trong lĩnh vực PCCC đòi hỏi sự giao thoa giữa kinh tế học công cộng và kế toán phân tích hoạt động kinh tế. Tổng quan tài liệu chỉ ra ba dòng học thuật chính:

Dòng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào bản chất hàng hóa công cộng của dịch vụ an ninh và an toàn. Joseph E. Stiglitz (1995) trong cuốn Kinh tế học công cộng đã thiết lập nền tảng về chi tiêu công và phân định phương thức hợp đồng cung ứng dịch vụ công giữa Nhà nước và khu vực tư nhân. Tiếp nối quan điểm của Paul A. Samuelson (1954) và David Begg, dịch vụ an toàn PCCC mang đầy đủ hai thuộc tính: tính phi cạnh tranh trong tiêu dùng (non-rivalry) và tính phi loại trừ (non-excludability). Nguyễn Quang Thứ (2004, 2011) khẳng định tại Việt Nam, dịch vụ PCCC là hàng hóa công cộng phi lợi nhuận, song nhấn mạnh sự cần thiết phải vận hành cơ chế thu - chi tài chính theo mô hình doanh nghiệp công ích để huy động nguồn lực xã hội.

Dòng nghiên cứu thứ hai liên quan đến hiệu quả kinh tế và phân tích báo cáo tài chính công. William D. Nordhaus (1997) định nghĩa: "Hiệu quả tức là sử dụng một cách hữu hiệu nhất các nguồn lực của nền kinh tế để từng bước thỏa mãn các mong muốn của con người". Vận dụng vào khu vực công lập Việt Nam, Đặng Văn Du (2004) phát triển hệ thống chỉ tiêu "hiệu quả trong" và "hiệu quả ngoài", trong khi Bùi Tuấn Minh (2012) và Vụ Chế độ Kế toán và Kiểm toán - Bộ Tài chính (2013) hoàn thiện quy trình phân tích báo cáo tài chính đối với đơn vị sử dụng ngân sách.

Dòng nghiên cứu thứ ba bàn về đổi mới chính sách tài chính công và cơ chế xã hội hóa. Phạm Chí Thanh (2011) đề xuất chuyển đổi quản lý phí, lệ phí sang giá dịch vụ và phân cấp tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập. Đối với lĩnh vực PCCC, Trịnh Ngọc Bảo Duy (2011) bước đầu phân tích cơ cấu tài chính giai đoạn 2007 - 2010, chỉ ra sự mất cân đối nghiêm trọng giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai trường phái:

• Trường phái tài khóa truyền thống: Cho rằng an toàn cháy nổ là an ninh quốc gia tối thượng, do đó NSNN phải bao cấp toàn bộ 100% để đảm bảo tính sẵn sàng chiến đấu và bình đẳng xã hội.
• Trường phái quản trị công mới (New Public Management): Ủng hộ việc thương mại hóa một phần thông qua cơ chế giá dịch vụ thẩm duyệt, phí bảo hiểm bắt buộc và chuyển giao nghĩa vụ tài chính cho khu vực tư nhân theo nguyên tắc "người gây ô nhiễm/người chịu rủi ro phải trả tiền".

Vị thế nghiên cứu của luận án: Luận án định vị là công trình đầu tiên bắc cầu giữa hai trường phái trên bằng cách thiết lập một khung phân tích tài chính kép: vừa đánh giá kỷ luật ngân sách nhà nước theo mục lục ngân sách, vừa lượng hóa hiệu quả đầu tư phòng ngừa của toàn xã hội. Công trình so sánh trực tiếp với hai mô hình quốc tế điển hình:

1. Mô hình Na Uy: Áp dụng nghĩa vụ tài chính trực tiếp khi pháp luật quy định mỗi người dân đóng góp bình quân 40 USD/năm vào quỹ dịch vụ cứu hỏa công cộng.
2. Mô hình nhóm 28 quốc gia phát triển: Tỷ lệ ngân sách đầu tư cho PCCC dao động từ 0,01% đến 12,6% GDP, kết hợp cơ chế chia sẻ rủi ro tài chính thông qua thị trường bảo hiểm thương mại.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Hàng hóa công cộng của Samuelson và Stiglitz vào lĩnh vực an ninh phi truyền thống tại các nền kinh tế chuyển đổi. Công trình chỉ ra rằng dịch vụ PCCC không thuần túy là hàng hóa công cộng đơn nhất mà là một tổ hợp hàng hóa công cộng hỗn hợp: chức năng chữa cháy khẩn cấp mang tính công cộng thuần túy, trong khi chức năng thẩm duyệt thiết kế, kiểm định phương tiện và tư vấn an toàn PCCC mang tính chất hàng hóa tư nhân có thể thương mại hóa.

Mô hình lý thuyết của luận án mở rộng công thức xác định hiệu quả kinh tế truyền thống thành hệ thống chỉ tiêu phân tích hai chiều:

• Hiệu quả tuyệt đối: $E = K - C$ (Trong đó $K$ là giá trị thiệt hại tài sản ngăn chặn được và mức độ giảm thiểu thương vong; $C$ là tổng chi phí tài chính huy động và sử dụng).
• Hiệu quả tương đối: $E = K / C$ (Tỷ suất sinh lợi xã hội trên một đơn vị vốn đầu tư cho PCCC).

Luận án xác lập bước chuyển mô hình (paradigm shift) từ "quản lý chi phí thụ động" sang "đầu tư phòng ngừa chủ động", chứng minh bằng thực nghiệm rằng mỗi đồng vốn đầu tư thích đáng cho công tác thẩm duyệt và trang bị phương tiện tại chỗ sẽ làm giảm cấp số nhân thiệt hại tài sản thực tế khi xảy ra sự cố cháy nổ.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba lý thuyết nền tảng:

1. Lý thuyết Kinh tế học công cộng: Định hình bản chất dịch vụ PCCC và lý giải sự thất bại của thị trường nếu thiếu sự điều tiết tài chính của Nhà nước.
2. Lý thuyết Quản lý tài chính theo dự toán: Làm cơ sở đánh giá tính tuân thủ pháp lệnh ngân sách, định mức chi và cơ cấu chi thường xuyên/chi đầu tư.
3. Lý thuyết Phân tích hoạt động kinh tế: Cung cấp kỹ thuật bóc tách nhân tố ảnh hưởng, phương pháp cân đối và phân tích chuỗi thời gian.

Khung phân tích xác định các điều kiện biên (boundary conditions): Dữ liệu phân tích giới hạn trong phạm vi quản lý tài chính của lực lượng Cảnh sát PCCC thuộc Bộ Công an và các dự án xây dựng được thẩm duyệt PCCC; không bao gồm chi phí tự trang bị phân tán, không hóa đơn chứng từ của các hộ gia đình nhỏ lẻ.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp lập trường nhận thức luận thực chứng (Positivism) và hiện thực phản biện (Critical Realism). Nghiên cứu sử dụng thiết kế hỗn hợp đa tầng (Multi-level Mixed Methods):

• Cấp độ vĩ mô: Đánh giá cơ chế phân bổ ngân sách quốc gia và mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng GDP, tăng trưởng NSNN chi an ninh và tổng nguồn lực cho PCCC.
• Cấp độ trung mô: Khảo sát cơ cấu chi ngân sách trung ương và địa phương tại các địa bàn kinh tế trọng điểm.
• Cấp độ vi mô: Phân tích chi tiết định mức chi nghiệp vụ, chi mua sắm, bảo dưỡng trang thiết bị tại các đơn vị chiến đấu trực tiếp.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Dữ liệu được thu thập qua quy trình chuẩn hóa từ các nguồn chính thống:

1. Dữ liệu thứ cấp kế toán công: Báo cáo quyết toán ngân sách, sổ chi tiết hoạt động của các cơ quan quản lý tài chính thuộc Bộ Công an giai đoạn 2008 - 2012.
2. Dữ liệu điều tra thực địa: Bảng tổng hợp thẩm duyệt an toàn PCCC và ước tính vốn đầu tư hạng mục PCCC tại 10 tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng kinh tế trọng điểm (Bảng 2.6 và Bảng 2.7 của luận án).
3. Giao thức tam giác hóa (Triangulation): Kiểm tra chéo giữa số liệu báo cáo tài chính của Bộ Tài chính, số liệu thống kê nghiệp vụ chữa cháy của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, cùng dữ liệu bồi thường từ các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm cháy nổ.

Độ tin cậy và giá trị nội tại được đảm bảo nhờ tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002, chuẩn mực kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành và các quy chuẩn kỹ thuật an toàn cháy quốc gia (TCVN).

Data và phân tích

Phân tích định lượng áp dụng các kỹ thuật phân tích tài chính chuyên sâu với sự trợ giúp của phần mềm bảng tính và thống kê chuyên dụng:

• Phương pháp phân tích tỷ lệ (Ratio Analysis): Đánh giá tỷ trọng chi thường xuyên so với chi đầu tư; tỷ lệ đáp ứng dự toán ngân sách.
• Phương pháp so sánh và đồ thị hóa: Mô hình hóa tốc độ tăng trưởng liên hoàn và định gốc giữa các dòng ngân sách (Hình 2.1, 2.2, 2.3).
• Phương pháp phân tích nhân tố (Factor Analysis): Tách biệt mức độ ảnh hưởng của nhân tố biến động giá phương tiện nhập khẩu, quy mô biên chế lực lượng và số vụ cháy nổ đến tổng chi phí vận hành.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, luận án phát hiện sự mất cân đối nghiêm trọng trong cơ cấu nguồn tài chính giai đoạn 2008 - 2012: NSNN vẫn đóng vai trò gánh vác chủ đạo (chiếm trên 85% tổng nguồn lực), trong khi các nguồn ngoài NSNN như bảo hiểm cháy nổ bắt buộc và vốn ODA chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn. Luận án trích dẫn nhận định then chốt: "Hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực PCCC là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác, huy động, quản lý và sử dụng nguồn tài chính vào hoạt động PCCC nhằm đạt được kết quả tối đa với chi phí tối thiểu".

Thứ hai, nghiên cứu chỉ ra mâu thuẫn giữa tốc độ tăng chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển. Chi thường xuyên (chủ yếu là thanh toán cá nhân và quản lý hành chính) tăng nhanh, chiếm tỷ trọng áp đảo, trong khi ngân sách đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) và mua sắm trang bị kỹ thuật chữa cháy chuyên dụng chỉ chiếm phần nhỏ và phụ thuộc lớn vào các gói bổ sung cuối năm. Tình trạng này dẫn đến hệ quả là cơ sở vật chất, phương tiện xe chữa cháy bị xuống cấp nghiêm trọng (Bảng 2.1).

Thứ ba, nguồn tài chính từ việc trích nộp phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc theo Nghị định số 130/2006/NĐ-CP chưa được khai thông triệt để do thiếu chế tài kiểm tra và sự bất cập trong quy chế phối hợp giữa Bộ Tài chính, Bộ Công an và các doanh nghiệp bảo hiểm.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện nghịch lý trong huy động vốn xã hội hóa: Trong khi các công trình dân dụng, tòa nhà cao tầng và khu công nghiệp đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho hạng mục PCCC tại chỗ (Bảng 2.7), thì lực lượng PCCC chuyên nghiệp phụ trách địa bàn lại thiếu kinh phí nhiên liệu, trang phục bảo hộ và phương tiện cứu nạn chuyên dùng.

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết: Khẳng định tính đúng đắn của việc vận dụng Lý thuyết Hàng hóa công cộng trong quản trị an toàn đô thị; chứng minh rằng PCCC cần được quản lý bằng công cụ kinh tế kết hợp công cụ mệnh lệnh hành chính.
• Hàm ý phương pháp luận: Cung cấp bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính chuẩn mực áp dụng cho các cơ quan, đơn vị thuộc khối lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng kinh phí đặc thù.
• Hàm ý thực tiễn và chính sách:
  1. Đổi mới căn bản cơ chế lập dự toán ngân sách PCCC theo hướng trung hạn 3 - 5 năm, gắn phân bổ ngân sách với bản đồ rủi ro cháy nổ của từng địa phương thay vì phân bổ cào bằng theo biên chế hành chính.
  2. Hoàn thiện khung pháp lý thực thi bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, quy định rõ tỷ lệ trích nộp phần trăm doanh thu phí bảo hiểm để tái đầu tư trực tiếp cho trang thiết bị chữa cháy.
  3. Xây dựng cơ chế liên doanh, liên kết, cho phép các cơ sở nghiên cứu kỹ thuật PCCC chuyển giao công nghệ, kiểm định thiết bị có thu phí theo cơ chế giá dịch vụ công ích.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

1. Giới hạn dữ liệu thống kê: Do tính chất bảo mật của ngành an ninh và hạn chế trong hệ thống hạch toán kế toán công thời kỳ 2008 - 2012, số liệu tài chính chủ yếu phản ánh các dòng tiền tập trung qua Bộ Công an, chưa phản ánh đầy đủ tổng chi phí PCCC tự phát tại khu vực kinh tế tư nhân và hộ gia đình.
2. Giới hạn về phạm vi thời gian: Khảo sát tập trung trong giai đoạn 2008 - 2012, thời điểm trước khi Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC năm 2013 có hiệu lực toàn diện.
3. Giới hạn kỹ thuật định lượng: Chưa áp dụng mô hình kinh tế lượng hồi quy đa biến bậc cao hoặc mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) do chuỗi dữ liệu thời gian chưa đủ dài.

Hướng nghiên cứu tương lai:

• Ứng dụng mô hình phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis - CBA) nâng cao để định lượng hóa giá trị thiệt hại gián tiếp do cháy nổ gây ra đối với chuỗi cung ứng kinh tế.
• Nghiên cứu cơ chế đối tác công tư (PPP) trong việc đầu tư xây dựng mạng lưới trung tâm ứng cứu khẩn cấp và kiểm định kỹ thuật PCCC.
• Đánh giá tác động tài khóa của các công nghệ chữa cháy tự động thế hệ mới và chuyển đổi số trong công tác quản lý an toàn PCCC đô thị.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Đặt nền móng lý luận kinh tế - kế toán cho chuyên ngành Phân tích hoạt động kinh tế trong lĩnh vực an ninh trật tự; là tài liệu tham khảo chuẩn mực tại Học viện Tài chính, Đại học PCCC và các viện nghiên cứu tài chính công.
• Tác động chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ Bộ Công an và Bộ Tài chính trong việc xây dựng các văn bản hướng dẫn Luật PCCC sửa đổi 2013, Nghị định thi hành Luật và hoàn thiện 05 dự án thành phần theo Quyết định 1110/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Lợi ích xã hội: Góp phần tối ưu hóa nguồn lực tài khóa quốc gia, nâng cao năng lực ứng phó sự cố khẩn cấp, bảo vệ an toàn tài sản hàng trăm nghìn tỷ đồng của nền kinh tế và tính mạng nhân dân.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học: Tiếp cận khung lý thuyết và phương pháp phân tích tài chính công đặc thù để phát triển các đề tài kế toán quản trị trong khu vực sự nghiệp công lập.
• Nhà quản lý, hoạch định chính sách: Sử dụng các khuyến nghị để hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách PCCC và ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật mua sắm trang thiết bị chữa cháy.
• Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH: Nắm bắt phương pháp luận để nâng cao năng lực lập dự toán, quản lý và thanh quyết toán các nguồn vốn ngân sách và tài trợ minh bạch, hiệu quả.
• Doanh nghiệp và công chúng: Hưởng lợi từ môi trường kinh doanh an toàn, cơ chế phí bảo hiểm minh bạch và dịch vụ PCCC công cộng chất lượng cao.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án mở rộng Lý thuyết Hàng hóa công cộng của Samuelson và Stiglitz bằng việc giải mã cấu trúc kinh tế kép của dịch vụ PCCC trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN: tích hợp chức năng an ninh công cộng phi thương mại với các dịch vụ kỹ thuật an toàn có khả năng xã hội hóa tài chính.

2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây? So với các nghiên cứu thuần túy định tính hành chính của Nguyễn Quang Thứ (2004) hay nghiên cứu tài chính sự nghiệp chung của Bùi Tuấn Minh (2012), luận án này lần đầu tiên thiết lập hệ thống chỉ tiêu phân tích kết hợp giữa báo cáo quyết toán NSNN với dữ liệu thẩm duyệt vốn đầu tư xây dựng thực tế tại 10 tỉnh trọng điểm.

3. Phát hiện bất ngờ nhất có bằng chứng số liệu? Mặc dù nguy cơ cháy nổ tăng theo cấp số nhân cùng tốc độ đô thị hóa, tỷ trọng chi đầu tư trang bị kỹ thuật chữa cháy thực tế từ ngân sách trung ương giai đoạn 2008 - 2012 lại có xu hướng bị thu hẹp tương đối so với chi thường xuyên, tạo nên khoảng trống năng lực tác chiến nghiêm trọng khi đối mặt với các đại hỏa hoạn nhà cao tầng.

4. Luận án có cung cấp giao thức tái lập nghiên cứu (Replication Protocol)? Có. Hệ thống biểu mẫu, quy trình thu thập dữ liệu từ sổ cái mục lục ngân sách và công thức tính toán chỉ số hiệu quả kinh tế được chuẩn hóa chi tiết tại Chương 1 và Phụ lục, cho phép các nhà nghiên cứu tái lập đánh giá định kỳ cho các giai đoạn tiếp theo.

5. Định hướng chương trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Chương trình tập trung vào việc lượng hóa mô hình tài chính xanh trong PCCC, đánh giá cơ chế tự chủ tài chính cho các đơn vị kiểm định PCCC độc lập và xây dựng quỹ tài chính rủi ro khẩn cấp quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu và cháy rừng quy mô lớn.

Kết luận

1. Khẳng định vững chắc bản chất kinh tế - xã hội của PCCC là hàng hóa công cộng đặc thù, đòi hỏi sự điều tiết và bảo đảm nguồn lực chủ đạo từ NSNN kết hợp xã hội hóa.
2. Hoàn thiện hệ sinh thái lý luận và phương pháp phân tích hiệu quả huy động, sử dụng nguồn tài chính chuyên biệt cho lĩnh vực an toàn cháy nổ tại Việt Nam.
3. Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện, khách quan về thực trạng tài chính PCCC giai đoạn 2008 - 2012, chỉ rõ những "điểm nghẽn" trong cơ cấu chi thường xuyên và nguồn thu bảo hiểm.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ đổi mới thể chế ngân sách, ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đến hoàn thiện mô hình tổ chức tài chính đáp ứng Đề án 1110/QĐ-TTg.
5. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành giữa kinh tế học an ninh, tài chính công và quản trị rủi ro thảm họa đô thị hiện đại.
6. Thiết lập chuẩn mực đo lường hiệu quả đầu tư công vì mục tiêu bảo vệ bền vững tính mạng con người và sự ổn định kinh tế - xã hội của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy (54 trang) Chương 2: Phân tích thực trạng hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam (53 trang) Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam (42 trang) 5 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Trong những năm vừa qua, đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực PCCC, huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực PCCC được công bố, cụ thể bao gồm: 1. Joseph E Stiglitz (1995), trong cuốn Kinh tế học công cộng, phần II với tiêu đề lý thuyết về chi tiêu công cộng, bằng góc nhìn tổng quát về hàng hóa công cộng, tác giả đã tập trung bàn về các vấn đề lý thuyết chung về hàng hóa công cộng và hàng hóa công cộng do tư nhân sản xuất, cung cấp; sản xuất công cộng và bộ máy hành chính; phương thức hợp đồng sản xuất, cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cộng giữa Nhà nước và tư nhân. Đây là những vấn đề lý luận cơ bản, làm nền tảng cho việc nghiên cứu, phát triển lý luận về dịch vụ, hàng hóa công cộng PCCC và cơ chế huy động, sử dụng nguồn tài chính; phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong trong lĩnh vực sản xuất, cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cộng nói chung, sản xuất, cung cấp dịch vụ, hàng hóa công cộng PCCC nói riêng. Vụ Chế độ Kế toán và kiểm toán, Bộ Tài chính (2013), trong cuốn sách “Tài liệu bồi dưỡng kế toán trưởng đơn vị kế toán nhà nước”, Nhà xuất bản Tài chính đã đưa ra khung lý thuyết khá đầy đủ về phân tích báo cáo tài chính nói chung và phân tích báo cáo tài chính đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN nói riêng, cụ thể: - Về phân tích báo cáo tài chính nói chung, các nội dung bao gồm: + Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính: chỉ ra một cách tổng hợp về tình hình hoàn thành các mục tiêu của các chủ thể bằng hệ thống chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật - tài chính và các nguyên nhân dẫn đến sai lệch trong thực hiện các chỉ tiêu đó; qua đó đánh giá đầy đủ mặt mạnh, mặt yếu trong công tác quản lý, giúp cho các nhà quản lý tìm ra các biện pháp sát thực để tăng cường các hoạt động thuộc chức năng của đơn vị, nhằm nâng cao kết quả hoạt động; đồng thời, tài liệu phân tích còn là những căn cứ quan trọng phục vụ cho việc dự đoán, dự báo xu thế phát triển của cơ quan, đơn vị.

+ Nội dung phân tích tập trung vào các chỉ tiêu về kết quả hoạt động (khối lượng công việc, chi phí cho một đơn vị công việc) và mối liên hệ của các chỉ tiêu này với các chỉ tiêu về điều kiện (yếu tố) của quá trình hoạt động (cán bộ, kinh phí). + Các chỉ tiêu thường dùng: (i) theo tính chất của chỉ tiêu, có chỉ tiêu số lượng và chỉ tiêu chất lượng; (ii) theo phương pháp phân tích, có chỉ tiêu tuyệt đối, chỉ tiêu tương đối và chỉ tiêu bình quân. 6 + Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động tài chính: (i) theo nội dung kinh tế của nhân tố, có những nhân tố về điều kiện hoạt động (số lượng cán bộ, công chức, số lượng tài sản, kinh phí); (ii) theo tính tất yếu của nhân tố, có nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan; (iii) theo tính chất của nhân tố, có nhân tố số lượng (phản ánh quy mô, kết quả hoạt động) và nhân tố chất lượng (phản ánh hiệu suất hoạt động); (iv) theo xu hướng tác động của nhân tố, có nhân tố tích cực và nhân tố tiêu cực. + Các phương pháp phân tích: phương pháp tỷ lệ, phương pháp chi tiết, phương pháp so sánh, phương pháp loại trừ, phương pháp liên hệ.

+ Tổ chức phân tích báo cáo tài chính là vận dụng tổng hợp các phương pháp phân tích để đánh giá đúng kết quả, chỉ ra những tồn tại và tìm biện pháp sửa chữa thiếu sót trong hoạt động, bao gồm các loại sau: (i) theo tính chất về thời gian tiến hành, có phân tích định kỳ theo tháng, quý, năm; (ii) theo nội dung phân tích, có phân tích chuyên đề hoặc phân tích toàn diện; (iii) theo phạm vi phân tích, có phân tích điển hình và phân tích tổng thể; (iv) theo lĩnh vực và cấp quản lý, có phân tích bên ngoài và phân tích bên trong. + Tổ chức lực lượng phân tích có thể được thực hiện như sau: các bộ phận chức năng đảm nhiệm các phần hành phân tích phù hợp với lĩnh vực công tác của mình; hội đồng phân tích của đơn vị giúp cho thủ trưởng đơn vị toàn bộ về công tác tổ chức phân tích kinh tế - tài chính. + Quy trình tổ chức phân tích gồm: xây dựng kế hoạch phân tích; sưu tầm và kiểm tra tài liệu; xây dựng hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích; viết báo cáo và tổ chức hội nghị phân tích. - Về những nội dung cụ thể của phân tích báo cáo tài chính đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước gồm: + Đối với đơn vị hành chính sự nghiệp thuần túy: phân tích tổng quan tình hình tài sản và nguồn vốn; phân tích mối liên hệ giữa tài sản, kinh phí với nguồn vốn, nguồn kinh phí của đơn vị; phân tích tình hình quản lý sử dụng kinh phí NSNN.

Trong đó chỉ rõ cơ sở số liệu phục vụ cho việc phân tích được lấy từ các báo cáo, sổ kế toán nào và quy trình phân tích chi tiết. + Đối với đơn vị sự nghiệp công lập: (i) phân tích tình hình thực hiện tiết kiệm chi phí với các phương pháp được sử dụng (phương pháp phân chia hiện tượng, phương pháp so sánh) và nguồn lấy số liệu từ các báo cáo tình hình thực hiện các chỉ tiêu dự toán, dự toán chi và sổ chi tiết hoạt động; (ii) phân tích tình hình khai thác nguồn thu với phương pháp sử dụng là phân chia hiện tượng và kết quả tài chính được sử dụng và 7 cơ sở dữ liệu lấy từ dự toán thu và sổ chi tiết các khoản thu, sổ chi tiết doanh thu hoặc có thể lấy số liệu trong báo cáo thu, chi hoạt động sự nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh; (iii) phân tích kết quả tài chính với phương pháp sử dụng là phương pháp cân đối và nguồn dữ liệu lấy từ báo cáo thu, chi hoạt động sự nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh. Mặc dù chưa đề cập đến các đơn vị sử dụng NSNN có tính chất đặc thù như các cơ quan, đơn vị trong lĩnh vực PCCC. Song nội dung trên đây của cuốn “Tài liệu bồi dưỡng kế toán trưởng đơn vị kế toán nhà nước” đã cung cấp không những các lý luận cơ bản mà còn cung cáp nhưng kiến thức chuyên môn nghiệp vụ nền tảng để nghiên cứu sinh tiếp thu, phát triển nội dung về lý luận và thực trạng phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực PCCC trong luận án tiến sĩ của mình.

Phạm Chí Thanh (2011), trong luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Đổi mới chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công ở Việt Nam” đã tập trung phân tích, luận giải những vấn đề lý luận về chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công; thực trạng chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công ở Việt Nam; đề xuất các giải pháp đổi mới chính sách tài chính đối với khu vực sự nghiệp công ở Việt Nam. Trong đó, các giải pháp cơ bản thực hiện đổi mới chính sách tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công được đề xuất gồm: tiếp tục hoàn thiện phân cấp quản lý tài chính; đổi mới cơ chế giám sát, kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động; chuyển chính sách quản lý phí và lệ phí sang quản lý giá dịch vụ; chuyển các đơn vị sự nghiệp sang thực hiện hạch toán đầy đủ chi phí. Tuy chưa đề cập đến đổi mới chính sách tài chính đối với các đơn vị trong lĩnh vực PCCC, song những vấn đề mà luận án đã phân tích, luận giải và đề xuất đã cung cấp cho nghiên cứu sinh những cơ sở lý luận và thực tiễn cần thiết để vận dụng, nghiên cứu về các giải pháp đổi mới cơ chế huy động và sử dụng nguồn tài chính đối với lĩnh vực PCCC trong luận án tiến sĩ của mình. Đặng Văn Du (2004), trong luận án tiến sĩ với đề tài “Các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính cho đào tạo đại học ở Việt Nam” đã tập trung xây dựng các chỉ tiêu phục vụ cho việc đánh giá hiệu quả đầu tư tài chính cho đào tạo đại học ở Việt Nam và đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả đầu tài chính cho đào tạo đại học nước ta như: - Nhóm giải pháp nâng cao “hiệu quả trong”: áp dụng cơ chế trả lương cho giáo viên theo số lượng và chất lượng lao động; hạ tỷ lệ sinh viên/giáo viên; đầu tư cơ sở hạ tầng cho đào tạo đại học; đầu tư cho chương trình và tài liệu môn học.

Việc đánh giá 8 chất lượng lao động dựa vào nhiệm vụ mà giáo viên phải thực hiện (về giảng dạy, nghiên cứu khoa học), chuẩn chất lượng chung của giáo viên và chuẩn đánh giá giáo viên chuyên môn xuất sắc. - Nhóm các giải pháp nâng cao “hiệu quả ngoài”: đổi mới cơ chế phân cấp quản lý; từng bước thực hiện công bằng trong đào tạo đại học; việc phân bổ kinh phí thường xuyên từ NSNN cho trường đại học phải được coi là khoản kinh phí để thực hiện đơn đặt hàng và thực hiện cơ chế đấu thầu; gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực sau đào tạo đại học. Mặc dù luận án luận giải, phân tích về cơ sở lý luận và thực tế áp dụng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả đầu tư tài chính cho lĩnh vực giáo dục đại học, song những nội dung này có tính gợi mở giúp nghiên cứu sinh nghiên cứu, vận dụng vào xây dựng và áp dụng một số chỉ tiêu phân tích hiệu quả huy động và sử dụng nguồn tài chính trong lĩnh vực PCCC trong luận án tiến sĩ của mình.