BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LÊ THỊ PHƯƠNG THẢO PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HÀNH VI DÙNG THUỐC HẠ ĐƯỜNG HUYẾT CỦA BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT KÉM TẠI BỆNH VIỆN 19-8 LUẬN VĂN THẠC SĨ HÀ NỘI 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LÊ THỊ PHƯƠNG THẢO PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HÀNH VI DÙNG THUỐC HẠ ĐƯỜNG HUYẾT CỦA BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT KÉM TẠI BỆNH VIỆN 19-8 LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯỢC HỌC NGÀNH: DƯỢC LÝ VÀ DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: 8720205 Người hướng dẫn khoa học: TS. Cao Thị Bích Thảo PGS. Hoàng Thanh Tuyền HÀ NỘI 2024 LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của các thầy cô, các anh chị, các em và các bạn. Đầu tiên, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới TS.
Cao Thị Bích Thảo - Giảng viên Bộ môn Dược lâm sàng, người thầy đã cùng tôi đi từ những bước đầu tiên, hướng dẫn, đưa ra lời khuyên và tận tình chỉ bảo trong suốt thời gian tôi thực hiện luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Hoàng Thanh Tuyền - Giám đốc Bệnh viện 19-8, người trực tiếp hướng dẫn, đóng góp ý kiến quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn ThS.
Nguyễn Thị Hạnh - Phó Trưởng Khoa Dược, Bệnh viện 19-8, đã theo sát, giúp đỡ và cho tôi những lời khuyên hữu ích trong quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Bệnh viện, các bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ Khoa Nội tiết, Khoa Dược Bệnh viện 19-8 đã luôn giúp đỡ, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện đề tài. Tôi cũng dành lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô và toàn thể các bạn làm nghiên cứu khoa học tại Bộ môn Dược lâm sàng đã đồng hành và nhiệt tình hỗ trợ trong thời gian tôi thực hiện luận văn. Và cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến gia đình và bạn bè tôi, những người luôn ở bên, động viên và chia sẻ trong những lúc tôi cảm thấy khó khăn nhất, là nguồn động lực cho tôi tiếp tục cố gắng.
Hà Nội, ngày 22 tháng 04 năm 2024 Học viên Lê Thị Phương Thảo MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ , ĐỒ THI ̣ ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN. Tổ ng quan về bê ̣nh đái tháo đường típ 2 và thuố c điề u tri ̣ kiể m soát đường huyế t…………………………………………………………………………. Tiêu chuẩ n chẩ n đoán đái tháo đường típ 2.
Mu ̣c tiêu kiể m soát đường huyế t. Các thuố c kiể m soát đường huyế t. Tổ ng quan về các vấ n đề liên quan đế n hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân đái tháo đường típ 2. Khái niê ̣m và phân loa ̣i các vấ n đề liên quan đế n hành vi dùng thuố c.
Tuân thủ dùng thuố c. Các vấ n đề (DRP) dùng thuố c trên bê ̣nh nhân đái tháo đường típ 2. Tổ ng quan về các yế u tố liên quan đế n hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân đái tháo đường típ 2. Các yế u tố liên quan đế n tuân thủ dùng thuố c.
Các yế u tố liên quan đế n vấ n đề (DRP) dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Mô hình quản lý bê ̣nh nhân đái tháo đường típ 2 ta ̣i Bê ̣nh viê ̣n 19-8. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩ n lựa cho ̣n.
Tiêu chuẩ n loa ̣i trừ. Phương pháp nghiên cứu. Thiế t kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp lấ y mẫu.
Thời gian và điạ điể m nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. Chỉ tiêu nghiên cứu. Đă ̣c điể m chung của mẫu nghiên cứu.
Chỉ tiêu nghiên cứu mu ̣c tiêu 1. Chỉ tiêu nghiên cứu mu ̣c tiêu 2. Các tiêu chuẩ n và quy ước trong nghiên cứu. Tiêu chuẩ n nghiên cứu.
Mô ̣t số quy ước trong nghiên cứu. Phương pháp xử lí số liê ̣u. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đă ̣c điể m của mẫu nghiên cứu.
Đă ̣c điể m chung của bê ̣nh nhân. Đă ̣c điể m bê ̣nh lý. Đă ̣c điể m thuố c và phác đồ ha ̣ đường huyế t. Đă ̣c điể m hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân.
Đă ̣c điể m tuân thủ dùng thuố c của bê ̣nh nhân. Đă ̣c điể m DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân. Các yế u tố liên quan đế n hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân. Phân tích các yế u tố liên quan đế n điể m tuân thủ dùng thuố c.
Phân tích các yế u tố liên quan đế n xuấ t hiê ̣n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t nói chung. Phân tích các yế u tố liên quan đế n xuấ t hiê ̣n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t đường uố ng. Đă ̣c điể m của mẫu nghiên cứu. Đă ̣c điể m chung của bê ̣nh nhân nghiên cứu.
Đă ̣c điể m bê ̣nh lý. Đă ̣c điể m thuố c và phác đồ ha ̣ đường huyế t. Đă ̣c điể m hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Đă ̣c điể m tuân thủ dùng thuố c.
Đă ̣c điể m các DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Đă ̣c điể m các yế u tố liên quan đế n hành vi dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Đă ̣c điể m các yế u tố liên quan đế n điể m tuân thủ dùng thuố c. Đă ̣c điể m các yế u tố liên quan đế n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t.
Đă ̣c điể m các yế u tố liên quan đế n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t đường uố ng…. 67 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI. 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADA Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ ADR Phản ứng có hại của thuốc AACE Hiệp hội nội tiết lâm sàng Hoa Kỳ BN Bệnh nhân DRP Các vấn đề liên quan đến thuốc DAI Bô ̣ câu hỏi Drug Attitude Inventory ĐTĐ Đái tháo đường GMAS Bô ̣ câu hỏi General Medication Adherence Scale HĐH Ha ̣ đường huyế t HB-MAS Thang đo tuân thủ Hill-Bone IDF Liên đoàn đái tháo đường thế giới MMAS Bô ̣ câu hỏi Morisky MCQ Bô ̣ câu hỏi Medication Compliance Questionaire PCNE Mạng lưới chăm sóc dược Châu Âu PNCT Phụ nữ có thai PNCCB Phụ nữ cho con bú SU Sulfonylurea TZD Thiazolidine WHO Tổ chức Y Tế Thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 1. Các tiêu chí chẩ n đoán ĐTĐ típ 2.
Mu ̣c tiêu điề u tri ̣ĐTĐ ở người cao tuổ i. Các thuố c ha ̣ đường huyế t không insulin. Các thuố c insulin. Phân loa ̣i các DRP trong hành vi dùng thuố c theo PCNE.
Phân loa ̣i các DRP trong hành vi dùng thuố c theo Bô ̣ Y Tế. Các bô ̣ câu hỏi đánh giá tuân thủ dùng thuố c. Tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Các DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t đường uố ng.
Các DRP dùng insulin. Các nghiên cứu trên thế giới về các yế u tố liên quan đế n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Các nghiên cứu ta ̣i Viê ̣t Nam về các yế u tố liên quan đế n DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t. Các DRP dùng thuố c ha ̣ đường huyế t của bê ̣nh nhân.
Phân loa ̣i mức đô ̣ tuân thủ theo thang điể m GMAS. Tiêu chuẩ n BMI theo hướng dẫn của Bô ̣ Y Tế. Quy ước về đă ̣c điể m bê ̣nh nhân nghiên cứu. Đặc điểm bệnh nhân.
Đặc điểm bệnh lý. Đă ̣c điể m các thuố c ha ̣ đường huyế t đường uố ng. Đă ̣c điể m các thuố c insulin. Đặc điểm phác đồ hạ đường huyết.
Đă ̣c điể m tuân thủ của bệnh nhân theo bộ câu hỏi GMAS. Phân loa ̣i tuân thủ dùng thuốc của bệnh nhân theo bộ câu hỏi GMAS. Đặc điểm chung về DRP dùng thuốc hạ đường huyết. Phân loại các DRP dùng thuốc hạ đường huyết.
Đặc điểm DRP dùng thuốc hạ đường huyết đường uống. Đặc điểm DRP về liều dùng theo từng thuốc. Đặc điểm DRP dùng thuốc khác theo từng thuốc. Đặc điểm các DRP dùng insulin.
Các biế n đươc̣ lựa cho ̣n đưa vào phân tích hồ i qui đa biế n để xác đinh ̣ mố i liên quan đế n điể m tuân thủ dùng thuố c. Kết quả phân tích hồi qui đa biến xác định các yếu tố ảnh hưởng đến điểm tuân thủ GMAS. Các biế n đươc̣ lựa cho ̣n đưa vào phân tích hồ i qui đa biế n xác đinh ̣ mố i liên quan đế n xuấ t hiê ̣n DRP dùng thuố c nói chung. Kết quả phân tích hồi qui đa biến xác định các yếu tố liên quan đến xuấ t hiê ̣n DRP dùng thuốc nói chung.
Các biế n đươc̣ lựa cho ̣n đưa vào phân tích hồ i qui đa biế n để xác đinh ̣ mố i liên quan đế n xuấ t hiê ̣n DRP dùng thuố c uố ng. Kết quả phân tích hồi qui đa biến xác định các yếu tố liên quan đến xuất hiện DRP dùng thuốc uống. 56 DANH MỤC CÁC HÌ NH VẼ , ĐỒ THI ̣ Hình 2. Quy trình sàng lo ̣c bê ̣nh nhân.
Quy trình thu thâ ̣p thông tin. Tỷ lê ̣ bê ̣nh nhân sai sót trong kỹ thuâ ̣t dùng lo ̣ tiêm……………………. Tỷ lê ̣ bê ̣nh nhân sai sót trong kỹ thuâ ̣t dùng bút tiêm. 51 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường hiện đã trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng toàn cầu, ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống và tính mạng của người bệnh, đồng thời gia tăng gánh nặng cho gia đình bệnh nhân và toàn xã hội [1],[2].