Phân Tích Cạnh Tranh Ngành và Đòn Bẩy Tài Chính Tác Động đến Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phân tích cạnh tranh ngành và đòn bẩy tài chính tác động lên hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Vũ Khánh Linh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đạt Chí
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Cạnh Tranh Ngành và Đòn Bẩy Tài Chính Tác Động Lên Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp luận
• 1.5. Kết cấu bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu
• 2.2. Lý thuyết chi phí đại diện
• 2.3. Lý thuyết cấu trúc vốn (Mô hình MM)
• 2.4. Lý thuyết đánh đổi
• 2.5. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 2.6. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.6.1. Đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Cạnh Tranh Ngành và Đòn Bẩy Tài Chính

Phân tích cạnh tranh ngành và đòn bẩy tài chính là hai yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nghiên cứu này sẽ làm rõ mối quan hệ giữa chúng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường Việt Nam. Việc hiểu rõ về phân tích cạnh tranh và đòn bẩy tài chính sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược kinh doanh và nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Định Nghĩa Phân Tích Cạnh Tranh Ngành

Phân tích cạnh tranh ngành là quá trình đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự cạnh tranh trong một ngành cụ thể. Điều này bao gồm việc sử dụng mô hình Porter để xác định các lực lượng cạnh tranh chính và từ đó đưa ra chiến lược phù hợp.

1.2. Đòn Bẩy Tài Chính Là Gì

Đòn bẩy tài chính là tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu trong cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính có thể gia tăng lợi nhuận nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao nếu không được quản lý đúng cách.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Phân Tích Cạnh Tranh Ngành

Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phân tích cạnh tranh ngành. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và sự gia tăng của các đối thủ cạnh tranh. Việc không nắm bắt kịp thời các yếu tố này có thể dẫn đến quyết định sai lầm trong chiến lược kinh doanh.

2.1. Sự Biến Động Của Thị Trường

Thị trường luôn biến động, và các doanh nghiệp cần phải có khả năng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi này. Sự biến động có thể đến từ yếu tố kinh tế, chính trị hoặc xã hội.

2.2. Hành Vi Tiêu Dùng Thay Đổi

Hành vi tiêu dùng của khách hàng ngày càng phức tạp và khó đoán. Doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng để hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của khách hàng.

III. Phương Pháp Phân Tích Cạnh Tranh Ngành Hiệu Quả

Để phân tích cạnh tranh ngành một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính. Việc sử dụng các công cụ như phân tích SWOT và mô hình Porter sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về vị trí của mình trong ngành.

3.1. Phân Tích SWOT Trong Doanh Nghiệp

Phân tích SWOT giúp doanh nghiệp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Điều này rất quan trọng để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.

3.2. Mô Hình Porter và Các Lực Lượng Cạnh Tranh

Mô hình Porter giúp doanh nghiệp hiểu rõ các lực lượng cạnh tranh trong ngành, từ đó đưa ra các chiến lược phù hợp để tăng cường vị thế cạnh tranh.

IV. Tác Động Của Đòn Bẩy Tài Chính Đến Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Đòn bẩy tài chính có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Việc sử dụng nợ có thể gia tăng lợi nhuận nhưng cũng có thể dẫn đến rủi ro tài chính nếu không được quản lý đúng cách. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao có thể làm giảm hiệu quả hoạt động trong các ngành có mức độ cạnh tranh cao.

4.1. Tác Động Tích Cực Của Đòn Bẩy Tài Chính

Khi được sử dụng hợp lý, đòn bẩy tài chính có thể gia tăng lợi nhuận và giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô hoạt động. Điều này đặc biệt đúng trong các ngành có mức độ cạnh tranh thấp.

4.2. Rủi Ro Từ Việc Sử Dụng Đòn Bẩy Tài Chính

Việc sử dụng nợ quá mức có thể dẫn đến rủi ro tài chính cao, đặc biệt trong các ngành có mức độ cạnh tranh cao. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phân Tích Cạnh Tranh Ngành

Phân tích cạnh tranh ngành không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh. Các doanh nghiệp có thể áp dụng các kết quả phân tích để điều chỉnh chiến lược marketing, phát triển sản phẩm và cải thiện dịch vụ khách hàng.

5.1. Điều Chỉnh Chiến Lược Marketing

Dựa trên kết quả phân tích, doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược marketing để phù hợp hơn với nhu cầu của thị trường và hành vi tiêu dùng.

5.2. Phát Triển Sản Phẩm Mới

Phân tích cạnh tranh giúp doanh nghiệp nhận diện các khoảng trống trên thị trường, từ đó phát triển sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Phân Tích Cạnh Tranh Ngành

Phân tích cạnh tranh ngành và đòn bẩy tài chính là hai yếu tố không thể tách rời trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục mở rộng để bao quát các yếu tố mới trong môi trường kinh doanh hiện đại.

6.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Cạnh Tranh

Nghiên cứu về cạnh tranh sẽ tiếp tục phát triển để đáp ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh và công nghệ.

6.2. Định Hướng Phát Triển Chiến Lược Kinh Doanh

Doanh nghiệp cần phải liên tục điều chỉnh chiến lược kinh doanh dựa trên các kết quả phân tích để duy trì và nâng cao vị thế cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có nhiều biến động và phát triển mạnh mẽ, năm 2017 ghi nhận mức tăng trưởng GDP đạt 6,81%, cao nhất trong gần một thập kỷ, cùng với số lượng doanh nghiệp thành lập mới đạt kỷ lục 126.859 doanh nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, vẫn tồn tại các thách thức như tỷ lệ nợ xấu khoảng 8,61% tính đến cuối tháng 9/2017, cho thấy việc sử dụng nợ trong hoạt động kinh doanh còn nhiều bất cập. Trước thực trạng này, nghiên cứu tập trung phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc vốn, đặc biệt là đòn bẩy tài chính, và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trong các điều kiện cạnh tranh khác nhau của thị trường Việt Nam.

Mục tiêu chính của luận văn là xác định tác động của tỷ lệ đòn bẩy tài chính đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, đồng thời làm rõ vai trò điều chỉnh của mức độ cạnh tranh ngành. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 212 doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2011-2016, phân tích dựa trên các chỉ số cạnh tranh như Herfindahl-Hirschman Index (HHI) và chỉ báo Boone (BI). Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng chính sách tài chính doanh nghiệp và quản lý cạnh tranh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên bốn lý thuyết chính để phân tích mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp:

• Lý thuyết chi phí đại diện (Jensen & Meckling, 1976): Giải thích mâu thuẫn lợi ích giữa nhà quản lý và cổ đông, cho rằng đòn bẩy tài chính có thể giảm chi phí đại diện và tăng hiệu quả hoạt động.
• Lý thuyết cấu trúc vốn (Mô hình MM) (Modigliani & Miller, 1958): Trong điều kiện thị trường hoàn hảo, cấu trúc vốn không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp, tuy nhiên lý thuyết này bị giới hạn do giả định không thực tế.
• Lý thuyết đánh đổi (Kraus & Litzenberger, 1973): Doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn bằng cách cân bằng lợi ích tấm chắn thuế từ nợ và chi phí kiệt quệ tài chính.
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Myers & Majluf, 1984): Doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ, sau đó mới đến nợ và cuối cùng là phát hành cổ phần do thông tin bất cân xứng.

Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng các chỉ số đo lường mức độ cạnh tranh ngành như HHI và chỉ báo Boone (BI) để đánh giá tác động điều chỉnh của cạnh tranh lên mối quan hệ đòn bẩy - hiệu quả hoạt động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng cân bằng gồm 212 doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội trong giai đoạn 2011-2016, loại trừ các ngành tài chính và dịch vụ để đảm bảo tính đồng nhất. Các doanh nghiệp được phân thành 21 ngành công nghiệp theo chuẩn phân ngành của sàn giao dịch.

Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy dữ liệu bảng với tác động cố định (Fixed-effects Model - FEM) nhằm kiểm soát các đặc điểm riêng biệt không đổi theo thời gian của từng doanh nghiệp. Để xử lý vấn đề nội sinh và biến công cụ, nghiên cứu áp dụng phương pháp Generalized Method of Moments (GMM) theo Arellano và Bond (1991), phù hợp với dữ liệu bảng có số lượng doanh nghiệp lớn và thời gian quan sát ngắn.

Các biến chính bao gồm:

• Biến phụ thuộc: Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp đo bằng tỷ số lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA).
• Biến độc lập: Tỷ lệ đòn bẩy tài chính (LEV), đòn bẩy tương đối (RLEV).
• Biến điều chỉnh: Mức độ cạnh tranh ngành đo bằng HHI và BI.
• Biến kiểm soát: Quy mô doanh nghiệp (SIZE), tăng trưởng doanh thu (GROWTH), trung bình lợi nhuận trên tổng tài sản (MROA).
• Biến công cụ: Tỷ lệ tài sản hữu hình (TANG), lá chắn thuế phi nợ (NDTS).

Quá trình nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian 2011-2016, với việc thu thập và xử lý dữ liệu từ nguồn Thomson Reuters, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của đòn bẩy tài chính đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số đòn bẩy tài chính (LEV) có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ROA, hỗ trợ giả thuyết rằng đòn bẩy giúp giảm chi phí đại diện và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ví dụ, hệ số R2 của mô hình đạt 68,28%, cho thấy mô hình giải thích tốt biến thiên của ROA.

2. Ảnh hưởng của mức độ cạnh tranh ngành: Mức độ cạnh tranh đo bằng HHI có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, tức là thị trường càng cạnh tranh (HHI thấp) thì hiệu quả hoạt động càng cao. Ngược lại, trong thị trường tập trung cao (HHI cao), tác động tích cực của đòn bẩy giảm đi.

3. Tác động phi tuyến của đòn bẩy: Biến đòn bẩy tài chính bình phương có dấu âm, cho thấy việc sử dụng đòn bẩy quá mức có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động, phản ánh sự tồn tại của điểm tối ưu trong việc sử dụng nợ.

4. Đòn bẩy tương đối và cạnh tranh: Khi sử dụng đòn bẩy tương đối (RLEV), kết quả vẫn giữ nguyên tính tích cực và có ý nghĩa, đồng thời mức độ cạnh tranh ngành (HHI) cũng có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động, củng cố tính ổn định của kết quả nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên có thể giải thích bởi việc đòn bẩy tài chính giúp doanh nghiệp tận dụng lợi ích tấm chắn thuế và tăng cường giám sát quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, khi đòn bẩy vượt quá mức tối ưu, chi phí tài chính và rủi ro phá sản tăng lên, làm giảm hiệu quả.

Mức độ cạnh tranh ngành đóng vai trò điều chỉnh quan trọng: trong thị trường cạnh tranh cao, doanh nghiệp phải hoạt động hiệu quả hơn để tồn tại, do đó đòn bẩy có tác động tích cực hơn. Ngược lại, trong thị trường tập trung, doanh nghiệp có thể dựa vào vị thế độc quyền, làm giảm áp lực cạnh tranh và ảnh hưởng tích cực của đòn bẩy.

Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước đây như Jensen & Meckling (1976), Campello (2003) và các nghiên cứu thực nghiệm tại các nước đang phát triển, đồng thời mở rộng hiểu biết về mối quan hệ này trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tương quan giữa ROA và LEV theo các mức độ cạnh tranh khác nhau, hoặc bảng so sánh hệ số hồi quy giữa các mô hình sử dụng HHI và BI.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa tỷ lệ đòn bẩy tài chính: Doanh nghiệp cần xác định mức đòn bẩy phù hợp, tránh sử dụng nợ quá mức gây rủi ro tài chính, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp.

2. Tăng cường cạnh tranh lành mạnh trong ngành: Các cơ quan quản lý nhà nước nên thúc đẩy môi trường cạnh tranh công bằng, giảm thiểu độc quyền để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển hiệu quả. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Công Thương, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng.

3. Cải thiện khung pháp lý và giám sát tín dụng: Hoàn thiện các quy định về quản lý nợ và giám sát tín dụng nhằm giảm chi phí đại diện và rủi ro tài chính cho doanh nghiệp. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực quản trị tài chính: Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo quản lý tài chính, nâng cao nhận thức về cấu trúc vốn và chiến lược tài chính phù hợp với đặc thù ngành và mức độ cạnh tranh. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Doanh nghiệp, các tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ tác động của đòn bẩy tài chính và cạnh tranh đến hiệu quả hoạt động, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp.

2. Nhà quản lý tài chính và kế toán: Cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa cấu trúc vốn và quản lý rủi ro tài chính.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Hỗ trợ xây dựng chính sách cạnh tranh và quản lý tín dụng hiệu quả, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học: Là tài liệu tham khảo quý giá trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, cạnh tranh thị trường và kinh tế phát triển.

Câu hỏi thường gặp

1. Đòn bẩy tài chính là gì và tại sao nó quan trọng?
   Đòn bẩy tài chính là tỷ lệ nợ trên tổng tài sản của doanh nghiệp, phản ánh mức độ sử dụng vốn vay để tài trợ hoạt động. Nó quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn, rủi ro tài chính và hiệu quả hoạt động.

2. Mức độ cạnh tranh ngành được đo như thế nào?
   Mức độ cạnh tranh được đo bằng chỉ số Herfindahl-Hirschman Index (HHI) và chỉ báo Boone (BI). HHI đo sự tập trung thị trường dựa trên thị phần, còn BI đo độ nhạy lợi nhuận với chi phí cận biên, phản ánh cạnh tranh thực tế.

3. Tại sao đòn bẩy tài chính có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến hiệu quả?
   Đòn bẩy giúp tận dụng lợi ích tấm chắn thuế và tăng giám sát quản lý, nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, nếu quá cao sẽ tăng chi phí vay và rủi ro phá sản, làm giảm hiệu quả.

4. Làm thế nào mức độ cạnh tranh điều chỉnh tác động của đòn bẩy?
   Trong thị trường cạnh tranh cao, đòn bẩy có tác động tích cực hơn vì doanh nghiệp phải hoạt động hiệu quả để tồn tại. Trong thị trường tập trung, tác động tích cực giảm do doanh nghiệp có vị thế độc quyền.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để xử lý vấn đề nội sinh?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp Generalized Method of Moments (GMM) để xử lý nội sinh, sử dụng biến công cụ như tỷ lệ tài sản hữu hình và lá chắn thuế phi nợ nhằm đảm bảo kết quả chính xác.

Kết luận

• Đòn bẩy tài chính có tác động tích cực và đáng kể đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trong điều kiện cạnh tranh cao.
• Mức độ cạnh tranh ngành đóng vai trò điều chỉnh quan trọng, làm tăng hoặc giảm ảnh hưởng của đòn bẩy.
• Sử dụng đòn bẩy quá mức có thể gây tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động.
• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2016.
• Đề xuất các giải pháp tối ưu hóa cấu trúc vốn và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

Next steps: Doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài chính và chính sách cạnh tranh phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng trong các ngành và giai đoạn khác.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và hoạch định chính sách nên tham khảo và áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH Nguyễn Vũ Khánh Linh PHÂN TÍCH CẠNH TRANH NGÀNH VÀ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG LÊN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh, năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN VŨ KHÁNH LINH PHÂN TÍCH CẠNH TRANH NGÀNH VÀ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG LÊN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Lê Đạt Chí TP. Hồ Chí Minh, năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “Phân tích cạnh tranh ngành và đòn bẩy tài chính tác động lên hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp” là công trình nghiên cứu của riêng tác giả dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Đạt Chí. Các số liệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và không sao chép bất cứ nguồn dữ liệu nào. Học viên cao học khóa 25 Nguyễn Vũ Khánh Linh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG PHẦN MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp luận . Kết cấu bài nghiên cứu . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY . Cơ sở lý thuyết nghiên cứu . Lý thuyết chi phí đại diện . Lý thuyết cấu trúc vốn (Mô hình MM) . Lý thuyết đánh đổi . Lý thuyết trật tự phân hạng . Tổng quan các nghiên cứu trước đây. Đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp . Đòn bẩy tài chính, chiến lược giá, mức độ cạnh tranh, hiệu quả doanh nghiệp………………………………………………………………………….10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đòn bẩy tài chính và cạnh tranh trên thị trường sản phẩm: Phương pháp đo lường . DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Giả thuyết nghiên cứu . Nguồn dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Nguồn dữ liệu . Phương pháp nghiên cứu . Biến số nghiên cứu . Biến phụ thuộc . Biến độc lập . Biến công cụ . Mô hình thực nghiệm. Thống kê mô tả . Các vấn đề nội sinh . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Mối quan hệ giữa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính . Mối quan hệ giữa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính tương đối . Phân tích tác động biên . Kết quả GMM .50 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT BI Chỉ báo Boone Đòn bẩy Đòn bẩy tài chính HHI Chỉ số Herfindahl Hirschman Index Hiệu suất Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Danh sách các ngành trong dữ liệu nghiên cứu. Bảng mô tả biến . Giá trị trung bình của các biến theo từng ngành. Bảng mô tả dữ liệu . Ma trận tương quan. Kết quả kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến . Mối quan hệ giữa hiệu quả hoạt động và đòn bẩy tài chính . Mối quan hệ giữa hiệu quả hoạt động và đòn bẩy tài chính tương đối . Tác động biên của đòn bẩy tài chính . Mối quan hệ đòn bẩy tài chính - hiệu quả hoạt động - Phương pháp GMM .49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU Bài nghiên cứu hướng đến sự phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, đặc biệt chú ý đến mức độ cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường. Bài nghiên cứu sử dụng một lý thuyết cạnh tranh mới, chỉ báo Boone, đo lường mức độ cạnh tranh trên thị trường. Bằng việc sử dụng dữ liệu bảng của 212 doanh nghiệp Việt Nam trong suốt giai đoạn 2011 - 2016 bài nghiên cứu xem xét chi tiết hiệu quả của cấu trúc vốn lên hoạt động của doanh nghiệp và nghiên cứu mở rộng liệu rằng mối quan hệ đó có phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp hay không. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng tích cực đáng kể đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh nhưng lại có ảnh hưởng tiêu cực và đáng kể trong thị trường sản phẩm tập trung. Kết quả cũng cho thấy rằng mức độ cạnh tranh ngành thích hợp làm tăng cường hiệu quả này. Bài nghiên cứu gồm có năm phần: phần một giới thiệu tổng quan đề tài nghiên cứu. Phần hai đưa ra cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, mối quan hệ trên khi có sự xuất hiện của mức độ cạnh tranh thị trường, được đúc kết từ các bài nghiên cứu trước đây bên cạnh đó trình bày chi tiết hơn về vấn đề này qua mỗi bài nghiên cứu. Tiếp theo, phần ba nêu lên giả thuyết nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu sử dụng trong bài. Phần bốn đưa ra kết quả bài nghiên cứu. Cuối cùng, phần năm đúc kết lại những nội dung quan trọng đã trình bày xuyên suốt trong bài nghiên cứu, đồng thời đưa ra những nhận định cho tình hình kinh tế Việt Nam hiện nay, đưa ra định hướng phát triển cho bài nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh nền kinh tế các quốc gia và khu vực trên thế giới đầy biến động, đang dần đạt đến mức độ bão hòa, đối với Việt Nam, năm 2017 vừa qua có thể nói rằng là một năm vô cùng đặc biệt khi lần đầu tiên đất nước ta hoàn thành nhiệm vụ một cách toàn diện, vượt mức 13 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó tăng trưởng GDP đạt 6,81%, mức cao nhất trong gần 10 năm qua, vượt chỉ tiêu 6,7% Quốc hội đề ra vào đầu năm. Niềm tin, sự hứng khởi và tinh thần đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp đang lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Số doanh nghiệp thành lập mới năm 2017 đạt mức kỷ lục 126.859 doanh nghiệp với số vốn đăng ký mới và bổ sung trên 3,16 triệu tỷ đồng, đồng thời có 26.448 doanh nghiệp hoạt động trở lại. Bên cạnh những thành quả đạt được vẫn còn một số mặt tồn đọng như nợ công cao, xử lý nợ xấu còn gặp nhiều khó khăn. Theo nguồn tin từ Vnexpress, đến cuối tháng 9/2017, tỷ lệ nợ xấu là 2,34%. Nếu tính thận trọng bao gồm cả một số khoản nợ tiềm ẩn, nợ VAMC đã mua cùng với nợ xấu nội bảng tại ngân hàng thì tổng mức nợ xấu đến cuối tháng 9/2017 là khoảng 566.000 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ 8,61%. Mặc dù vậy, theo Uỷ ban Giám sát, quá trình xử lý nợ xấu đã được đẩy nhanh hơn, đặc biệt trong những tháng cuối năm nhờ tác động Nghị quyết 42. Tính cả năm, ngành ngân hàng đã xử lý được 70. Từ đó ta thấy được việc sử dụng nợ trong các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp còn nhiều điều bất cập. Câu hỏi đặt ra là: “Cấu trúc vốn như thế nào là hiệu quả, tỷ lệ đòn bẩy tài chính như thế nào là phù hợp cho từng tính chất thị trường kinh tế khác nhau?”. Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ nghiên cứu, chúng ta vẫn chưa có một kết luận nào chung nhất về mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các bài viết khoa học của Modigliani and Miller (1958, 1963) cho thấy, dù có những lợi thế về thuế cho những khoản nợ, cấu trúc vốn không liên quan đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động đã thu hút nhiều cuộc tranh luận và có những kết quả thực nghiệm tổng hợp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Chi phí cơ hội trong việc sử dụng nợ và vốn chủ sở hữu (Jensen & Meckling, 1976) và hiệu quả xử lý nợ (Grossman & Hart, 1983; Jensen, 1986) là những ý tưởng cho thấy sự ảnh hưởng tích cực của đòn bẩy lên hiệu quả hoạt động. Phần mở rộng của các lý thuyết (Bolton & Scharfstein, 1990; Chevalier & Scharfstein, 1996; Dasgupta & Titman, 1998) gợi ý rằng đòn bẩy tài chính sẽ mở ra một cơ hội ganh đua trong thị trường sản phẩm tập trung, do đó cần điều chỉnh ảnh hưởng đòn bẩy tài chính lên hiệu quả doanh nghiệp trong từng mức độ cạnh tranh của thị trường. Những phát hiện của nghiên cứu này cho thấy tác động tích cực đáng kể của đòn bẩy đến hiệu quả hoạt động công ty. Bài nghiên cứu cũng tìm thấy được rằng hiệu ứng tương tác của đòn bẩy và mức độ cạnh tranh đến hiệu quả hoạt động công ty là tích cực. Những phát hiện này ngụ ý sự cạnh tranh tăng cường lợi ích của đòn bẩy. Những phát hiện này phù hợp với các nghiên cứu của Opler và Titman (1994) và Kovenock và Phillips (1997) đối với các bất lợi tương tác của đòn bẩy và thị trường sản phẩm tập trung. Tuy nhiên, các tác giả chỉ tìm thấy kết quả tiêu cực không có ý nghĩa thống kê của đòn bẩy và hoạt động công ty, trái với những tác động tích cực trực tiếp trong bài báo này. Bài viết này đóng góp và xây dựng thêm vào các tài liệu hiện có như sau: Thứ nhất, bằng cách tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán tại Việt Nam, bài nghiên cứu cung cấp trực tiếp bằng chứng sự ảnh hưởng tương tác của đòn bẩy và cạnh tranh về hiệu quả hoạt động doanh nghiệp ở các nước đang phát triển. Thứ hai, ngoài chỉ số Herfindahl-Hirschman Index, nghiên cứu này sử dụng một phương pháp đo lường mức độ cạnh tranh mới, chỉ báo Boone – Boone Indicator (Boone, Griffith, & Harrison, 2005; Boone, van Ours, & van der Wiel, 2007; Boone, 2008). Chỉ báo Boone khắc phục những lỗi tiềm ẩn trong chỉ số đo lường mức độ tập trung sử dụng trong tất cả các nghiên cứu trước đây (Campello, 2003, 2006; Chevalier, 1995a, 1995b; Kovenock & Phillips, 1997; Opler & Titman, 1994). Ví dụ, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 mức độ tập trung thị trường sản phẩm cao chỉ đơn giản là kết quả của việc các công ty hoạt động không hiệu quả rút khỏi thị trường do cạnh tranh khốc liệt (Demsetz, 1973), trong trường hợp này, lợi nhuận của công ty hoạt động hiệu quả sẽ tăng (Boone et al.