Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tống quan tài liệu nghiên cứu Trên thế giới và tại Việt Nam đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên trong các doanh nghiệp hoặc tô chức, một số công trình gan đây được tác giả tổng hợp như sau: 1. Tài liệu nghiên cứu nước ngoài Bista (2016) nghiên cứu về sự hài lòng trong công việc của các nhân viên tại những ngân hàng thương mại tại Nepal. Nghiên cứu nhằm đánh giá sự hài lòng của nhân viên đối với công việc một cách tông thẻ, tiếp theo là xác định các yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến sự hài lòng công việc và kiểm tra mối quan hệ giữa những yếu tố này với sự hài lòng công việc của nhân viên tại các ngân hàng thương mại ở Nepal.
Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu mô tả tại bốn ngân hàng thương mại ở Nepal và dựa hoàn toàn trên nguồn dữ liệu chính được thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát. Nghiên cứu cho thấy phần lớn nhân viên hài lòng với công việc của mình tại ngân hàng, rất ít nhân viên không hài lòng về công việc của họ. Trong số các yêu tố, an ninh công việc, lương, khả năng thăng tiễn, mỗi quan hệ với đồng nghiệp là những yếu tô có ảnh hưởng lớn đến sự hài lòng công việc với mức độ cao xuống thấp theo thứ tự. Myint và cộng sự (2016) với một nghiên cứu được thực hiện về sự hài lòng của các nhân viên tại những ngân hàng tư nhân ở Myanmar.
Khảo sát 364 nhân viên tại 12 ngân hàng tư nhân khác nhau ở Yangon và Mandalay của Myanmar, kết quả cho thay các nhân tố như người hướng dẫn/đồng nghiệp, sự đền bù và tính chất công việc là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sự hài lòng trong công việc. Các nhân viên nữ cũng có thái độ hài lòng hơn với tính chât công việc họ đang làm so với các nhân viên nam. Hơn thế nữa, những người ở chức vụ thấp hơn và có độ tuổi cao hơn trong công ty cũng thể hiện sự hài lòng nhiều hơn so với những người chuyên gia cấp cao hơn và độ tuôi thấp hơn. Beheshta (2014) với nghiên cứu sự hài lòng công việc trong lĩnh vực giáo dục tai Afghanistan với sự tham gia của 132 giáo viên cua 4 tỉnh lân cận ở khu vực phía Nam Afghanistan.
Nghiên cứu này dựa trên nền tảng công cụ đo lường như chỉ số mô tả công việc JDI của Smith, Kendall và Hulin (1969), bảng câu hỏi khảo sát sự hài lòng đối với công việc JSS của Spector (1997), bảng câu hỏi hài lòng MSQ của Weiss và cộng sự (1967) và một số thay đổi của chính tác giả nghiên cứu dé thiết kế và đo lường sự hài lòng công việc. Phương pháp phân tích được áp dụng đó là đánh giá độ tin cậy Cronbach’s alpha, phân tích EFA, phân tích hồi quy bội, kiểm định t-test và Anova. Kết quả nghiên cứu đưa ra 6 nhân tố ảnh hưởng sự hai lòng công việc bao gồm: Tính chất công việc, lãnh đạo, sự thăng tiễn, đồng nghiệp, lương và điều kiện làm việc. Đồng thời, nghiên cứu cũng cho thấy yếu tố khu vực công tác (nông thôn và thành thị) ảnh hưởng đến mức độ hài lòng công việc giữa các giảng viên cụ thé là đối với lãnh đạo và điều kiện làm việc.
Onukwube (2014) đã thực hiện nghiên cứu xác định mức độ hài lòng công việc của nhân viên tại các công ty tư van ở thành phố Lagos, Nigeria thông qua chỉ số mô tả công việc (JDI) dé làm nền tảng áp dụng phân tích. Có tổng cộng 100 nhân viên đã được thu thập thông tin để sử dụng cho nghiên cứu này. Các phương pháp phân tích định lượng được áp dụng như: Đánh giá độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tổ khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tính đa biến. Kết qua của nghiên cứu chỉ ra sự hài lòng công việc dựa trên 5 khía cạnh: Lương, sự thăng tiến, người quản lý, đồng nghiệp và tính chất công việc.
Dựa trên kết quả nghiên cứu của mình, tác giả đã đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao sự hài lòng trong công việc của nhân viên các công ty tư vẫn ở Lagos, Nigeria. Tài liệu nghiên cứu trong nước Bùi Văn Trịnh và Ngô Khắc Dat (2022) đã nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng dén sự hài lòng với công việc của nhân viên tại Điện lực Ham Thuận Bac, tỉnh Binh Thuận. Mô hình nghiên cứu được kế thừa từ mô hình trong các nghiên cứu trước là chỉ số mô tả công việc JDI của Smith, Kendall và Hulin (1969) dé đề xuất mô hình. Nghiên cứu sử dụng cả 2 phương pháp định tính và định lượng: Phương pháp thống kê mô tả, chuyên gia, kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy bội với việc sử dụng phần mềm SPSS 22.
Kết quả phân tích từ 160 quan sát hợp lệ cho thấy có 5 yếu tô ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng với công việc của nhân viên tại Điện lực Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận với mức độ ảnh hưởng giảm dần là: Lãnh đạo, Tiền lương, Cơ hội dao tạo và thăng tiễn, Phúc lợi và Bản chất công việc. Đây là cơ sở khoa học giúp tác giả đề xuất các hàm ý giúp lãnh đạo Điện lực Hàm Thuận Bắc hoan thiện hơn nữa chính sách nhân sự của Điện lực nhằm nâng cao sự hài lòng công việc của nhân viên trong thời gian tới. Đỗ Thị Thu Hải (2021) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài long đối với công việc của nhân viên tại VNPT Ninh Thuận. Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua kỹ thuật kiếm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính, phân tích Anova từ dữ liệu khảo sát 203 nhân viên trong công ty.
Kết quả mô hình hồi quy đa biến đã cho thay được mức độ tác động của các nhân tố theo thứ tự từ cao xuống thấp đó là: Thu nhập và phúc lợi, cơ hội đào tạo và thăng tiến, điều kiện làm việc, cấp trên, sự công bằng, bản chất công việc, cuối cùng là đồng nghiệp. Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đã đề xuất một số giải pháp cụ thể liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng nhằm gia tăng sự hài lòng đối với công việc của nhân viên tại VNPT Ninh Thuận. Nguyễn Viết Bằng và Văn Đức Chi Vũ (2021) nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng và lòng trung thành của nhân viên tại các doanh nghiệp truyền thông và giải trí tại TP. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng.
Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua thảo luận nhóm tập trung cùng 10 nhân viên. Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua khảo sát 345 nhân viên các doanh nghiệp truyền thông và giải trí tại TP. HCM bằng bảng câu hỏi khảo sát theo phương pháp lấy mẫu thuận tiện. Kết quả nghiên cứu được phân tích bằng mô hình cau trúc tuyến tính (SEM) cho thấy: Môi trường làm việc, cơ hội đào tạo và thăng tiến, và thu nhập có ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên.
Ngoài ra môi trường làm việc và thu nhập còn ảnh hưởng tích cực đến lòng trung thành của nhân viên. Kết quả nghiên cứu còn chỉ ra sự hài lòng trong công việc có ảnh hưởng tích cực đến lòng trung thành của nhân viên. Lâm Thụy Phương Thảo (2016) thực hiện nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng về công việc của nhân viên tại Công ty lưới điện cao thế Miền Nam. Đề tài nghiên cứu trình bày kết quả khảo sát 250 nhân viên đang làm việc trực tiếp tại Công ty lưới điện cao thế Miền Nam.
Các nhân tổ hay biến được kế thừa từ mô hình chỉ số JDI của Smith và cộng sự (1969) và các nghiên cứu trước có liên quan, số liệu được phân tích qua phần mềm thống kê SPSS 20. Đề tài sử dụng hệ số Cronbach’s alpha, phương pháp phân tích nhân tổ (EFA) và hồi quy bội dé đánh giá sự hài lòng của nhân viên tại Công ty lưới điện cao thế Miền Nam. Kết quả rút ra được 7 nhân tố tác động đến sự hài lòng của nhân viên: (1) lãnh dao, (2) thu nhập, (3) công việc, (4) điều kiện môi trường làm việc, (5) đồng nghiệp, (6) cơ hội dao tạo và thăng tiến, (7) phúc lợi. Qua đó, đề tài cũng đề xuất các hàm ý quản trị giúp công ty nâng cao hơn nữa động lực làm việc của nhân viên.
Nguyễn Quang Huy (2012) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự thỏa mãn trong công việc của nhân viên tại công ty cô phần Pygemaco. Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng để xác định sự thỏa mãn công việc của nhân viên tại công ty cổ phần Pygemaco. Dữ liệu sử dung trong nghiên cứu này được thu thập từ bang câu hỏi gửi cho các nhân viên tại công ty cô phần Pygemaco. Kết quả của nghiên cứu đã chỉ ra được mức độ quan trọng của từng yếu tố ảnh hưởng đến sự thỏa mãn công việc của nhân viên bao gồm: đặc điểm công việc, đào tạo va thăng tiến, cấp trên, đồng nghiệp, lương thưởng, phúc lợi, môi trường làm việc, đánh giá công việc, sự công bằng.
Nghiên cứu đã thực hiện được đầy đủ các nội dung và tuân theo các mục tiêu nghiên cứu đã đề ra, kết quả phân tích đã đưa ra được nội dung nghiên cứu, kêt luận và chỉ rõ kêt quả nghiên cứu. Đúc kết và đánh giá các nghiên cứu trước Qua lược khảo các nghiên cứu trước có liên quan (được tông hợp cụ thé tại Phụ lục 1), tac giả đã rút ra được một số nội dung dé ung dung trong dé tai nhu sau: Về co sở lý thuyết, có thé thay hau hết các nghiên cứu đã hệ thống hoa các ly luận có liên quan sự hài lòng trong công việc. Mô hình lý thuyết được nhắc đến nhiều lần và ứng dụng rộng rãi trong nhiều nghiên cứu trước là chỉ số mô tả công việc JDI của Smith, Kendall và Hulin (1969), ngoài ra còn có một số thang đo lường về sự hài lòng như: JSS của Spector (1997), MSQ của Weiss và cộng sự (1967).