Luận văn các nhân tố tác động đến việc công bố thông tin kế toán môi trường nghiên cứu tại các doanh nghiệp thủy sản việt nam

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến công bố thông tin kế toán môi trường tại doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Lâm Thị Trúc Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Việc Công Bố Thông Tin Kế Toán Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Thủy Sản Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tại Sao Công Bố Thông Tin Kế Toán Môi Trường Quan Trọng

Kế toán môi trường (KTMT) đóng vai trò then chốt trong việc xác định, đo lường, phân bổ chi phí môi trường, và kết hợp chúng vào các quyết định kinh tế. Quan trọng hơn, công bố thông tin cho các bên liên quan là một bước không thể thiếu (IMA, 1996; Cho, Chen & Roberts, 2008). Các thông tin cần công bố bao gồm chi phí môi trường (CPMT), tài sản môi trường, và nợ phải trả môi trường trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (KQHĐKD) và thuyết minh báo cáo tài chính (BCTC) (Senn, 2018). Mục tiêu chính của việc công bố thông tin kế toán môi trường là đáp ứng áp lực từ các bên liên quan, bao gồm cơ quan quản lý môi trường, nhà cung ứng, cộng đồng và ban quản lý doanh nghiệp (Cormier & cộng sự, 2005; Neu & cộng sự, 1998). MOE (2005) nhấn mạnh rằng việc này không chỉ là một phương tiện để doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm giải trình mà còn để đánh giá hiệu quả hoạt động và rủi ro tài chính liên quan đến hoạt động môi trường. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc áp dụng kế toán môi trường.

1.1. Lợi Ích Của Công Bố Thông Tin Kế Toán Môi Trường KTMT

Việc công bố thông tin kế toán môi trường mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Nó giúp nâng cao uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp trong mắt các bên liên quan, đồng thời cải thiện mối quan hệ với chính phủ và cộng đồng. Thông qua việc công bố thông tin, doanh nghiệp thể hiện sự cam kết đối với phát triển bền vững và quản lý rủi ro môi trường một cách hiệu quả. Điều này có thể dẫn đến việc thu hút đầu tư, mở rộng thị trường, và tăng cường lợi thế cạnh tranh. Thông lệ quốc tế cũng ngày càng yêu cầu minh bạch về kế toán môi trường.

1.2. Tiêu Chuẩn Và Khuôn Khổ Pháp Lý Về Báo Cáo Bền Vững

Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã phát triển các tiêu chuẩn và khuôn khổ pháp lý liên quan đến báo cáo bền vững và công bố thông tin kế toán môi trường. Các tiêu chuẩn này, như Global Reporting Initiative (GRI) và International Integrated Reporting Council (IIRC), cung cấp hướng dẫn cho doanh nghiệp về nội dung và hình thức báo cáo. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin được công bố.

II. Thách Thức Tại Sao Doanh Nghiệp Thủy Sản Việt Nam Chậm Trễ

Ngành doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, với hoạt động nuôi trồng và chế biến, tạo ra một lượng lớn chất thải gây ô nhiễm môi trường (Phạm Đình Côn, 2014). Bùn thải, nước thải chứa hóa chất độc hại, và khí thải là những vấn đề nhức nhối. Chính phủ đã ban hành nhiều quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường, yêu cầu doanh nghiệp phải đầu tư vào tài sản môi trường và chi phí xử lý ô nhiễm (Chính phủ, 2012; Quốc Hội, 2014; Chính phủ, 2015). Tuy nhiên, việc công bố thông tin kế toán môi trường vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu của Lâm Thị Trúc Linh (2017a) cho thấy các doanh nghiệp thủy sản niêm yết chỉ công bố thông tin chung chung về môi trường, chưa đi sâu vào thông tin từ thực hiện kế toán môi trường. Cần xác định rõ các yếu tố tác động đến quyết định công bố thông tin của các doanh nghiệp này.

2.1. Các Loại Hình Ô Nhiễm Đặc Thù Trong Ngành Thủy Sản

Ngành thủy sản đối mặt với nhiều loại hình ô nhiễm đặc thù, bao gồm ô nhiễm từ chất thải rắn, chất thải lỏng, khí thải, và ô nhiễm tiếng ồn. Chất thải rắn từ quá trình nuôi trồng và chế biến, nếu không được xử lý đúng cách, có thể gây ô nhiễm nguồn nước và đất đai. Nước thải chứa hóa chất độc hại và vi sinh vật gây bệnh có thể đe dọa sức khỏe cộng đồng. Khí thải từ các hoạt động sản xuất cũng góp phần vào ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu. Do đó, quản lý môi trường hiệu quả là điều kiện tiên quyết để ngành thủy sản phát triển bền vững.

2.2. Thiếu Minh Bạch Trong Công Bố Chi Phí Và Lợi Ích Môi Trường

Một trong những thách thức lớn nhất đối với công bố thông tin kế toán môi trường trong ngành thủy sản là sự thiếu minh bạch trong việc xác định và công bố chi phí môi trường và lợi ích môi trường. Nhiều doanh nghiệp chưa có hệ thống kế toán phù hợp để theo dõi và đánh giá các chi phí và lợi ích này một cách chính xác. Điều này dẫn đến việc thông tin được công bố thường không đầy đủ và khó so sánh giữa các doanh nghiệp.

III. Giải Pháp Áp Lực Nhận Thức Ảnh Hưởng Công Bố Ra Sao

Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra nhiều nhân tố tác động đến công bố thông tin môi trường, bao gồm áp lực từ chính sách và công chúng, chuẩn mực công bố thông tin và thái độ của nhà quản lý (Gamble & cộng sự, 1995; Fekrat & cộng sự, 1996; Walden & Schwartz, 1997; Fortes & Akerfeldt, 1999; Suttipun & cộng sự, 2012). Cụ thể, ngành nhạy cảm với môi trường thường chịu áp lực lớn hơn để công bố thông tin (Deegan & Gordon, 1996). Hơn nữa, khi có hướng dẫn hoặc chuẩn mực rõ ràng, doanh nghiệp có xu hướng công bố đầy đủ hơn (Deegan & Rankin, 1996). Quan trọng nhất, thái độ tích cực của nhà quản lý đối với bảo vệ môi trường đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy công bố thông tin (Suttipun & cộng sự, 2012).

3.1. Vai Trò Của Áp Lực Từ Chính Sách Và Quy Định

Áp lực từ chính sách và quy định đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy công bố thông tin kế toán môi trường. Các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, cùng với các chính sách khuyến khích doanh nghiệp thực hiện kế toán môi trường, tạo ra động lực để doanh nghiệp tăng cường tính minh bạch. Các cơ quan quản lý nhà nước có thể sử dụng các công cụ như kiểm tra, thanh tra, và xử phạt để đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ các quy định về công bố thông tin.

3.2. Tầm Quan Trọng Của Chuẩn Mực Và Hướng Dẫn Kế Toán Môi Trường

Việc thiếu chuẩn mực và hướng dẫn cụ thể về kế toán môi trường là một rào cản đối với công bố thông tin. Khi có các chuẩn mực và hướng dẫn rõ ràng, doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn trong việc xác định, đo lường, và công bố thông tin liên quan đến môi trường. Các chuẩn mực này cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và phù hợp với đặc thù của từng ngành, bao gồm cả ngành thủy sản.

3.3. Ảnh Hưởng Của Nhận Thức Và Thái Độ Của Nhà Quản Lý

Nhận thức và thái độ của nhà quản lý có ảnh hưởng lớn đến quyết định công bố thông tin kế toán môi trường. Nếu nhà quản lý nhận thức được tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và coi đây là một yếu tố quan trọng trong phát triển bền vững, họ sẽ có xu hướng thúc đẩy công bố thông tin đầy đủ và minh bạch hơn. Do đó, việc nâng cao nhận thức và thay đổi thái độ của nhà quản lý là một nhiệm vụ quan trọng.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Tại Doanh Nghiệp Thủy Sản

Để hiểu rõ hơn về các nhân tố tác động đến công bố thông tin kế toán môi trường tại các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, cần tiến hành nghiên cứu cụ thể. Nghiên cứu có thể tập trung vào việc đo lường ảnh hưởng của các yếu tố như áp lực từ các bên liên quan, nhận thức của nhà quản lý, quy mô doanh nghiệp, và hệ thống quản trị doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc xây dựng chính sách và giải pháp nhằm thúc đẩy công bố thông tin đầy đủ và minh bạch hơn.

4.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính Và Định Lượng

Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến công bố thông tin kế toán môi trường có thể sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính, thông qua phỏng vấn chuyên gia và phân tích tài liệu, giúp xác định các nhân tố quan trọng và hiểu rõ cơ chế tác động của chúng. Phương pháp định lượng, thông qua khảo sát và phân tích thống kê, giúp đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này một cách chính xác.

4.2. Mẫu Nghiên Cứu Và Thu Thập Dữ Liệu

Mẫu nghiên cứu cần được lựa chọn đại diện cho các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp lớn và nhỏ, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước. Dữ liệu có thể được thu thập thông qua khảo sát bằng bảng hỏi, phỏng vấn trực tiếp, và phân tích báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của doanh nghiệp.

4.3. Phân Tích Dữ Liệu Và Diễn Giải Kết Quả

Dữ liệu thu thập được cần được phân tích bằng các phương pháp thống kê phù hợp, như phân tích hồi quy, phân tích phương sai, và phân tích nhân tố. Kết quả phân tích cần được diễn giải một cách cẩn thận để rút ra kết luận về mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến công bố thông tin kế toán môi trường.

V. Kết Luận Hàm Ý Chính Sách Hướng Phát Triển Tương Lai

Việc nghiên cứu các nhân tố tác động đến công bố thông tin kế toán môi trường tại doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển bền vững. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đề xuất các biện pháp khuyến khích doanh nghiệp tăng cường tính minh bạch trong quản lý môi trường, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Khuyến Khích Công Bố Thông Tin

Chính phủ có thể ban hành các chính sách khuyến khích doanh nghiệp công bố thông tin kế toán môi trường, như giảm thuế, hỗ trợ tài chính, và ưu tiên trong các dự án đầu tư. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử phạt các doanh nghiệp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường và công bố thông tin.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Kế Toán Môi Trường Cho Doanh Nghiệp

Cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho kế toán viên và nhà quản lý về kế toán môi trường. Các khóa đào tạo cần tập trung vào việc cung cấp kiến thức và kỹ năng về xác định, đo lường, và công bố thông tin liên quan đến môi trường. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng hệ thống kế toán môi trường phù hợp với đặc thù của ngành thủy sản.

5.3. Phát Triển Chuẩn Mực Công Bố Thông Tin Môi Trường

Việc phát triển chuẩn mực công bố thông tin môi trường cụ thể cho ngành thủy sản là rất cần thiết. Các chuẩn mực này cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và phù hợp với các thông lệ quốc tế. Đồng thời, cần có sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, và các tổ chức phi chính phủ, trong quá trình xây dựng và ban hành chuẩn mực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu trước, trình bày các nghiên cứu về công bố thông tin môi trường, các nhân tố tác động đến công bố thông tin môi trường ở nước ngoài, tại Việt Nam. Từ đó tổng kết các kết quả nghiên cứu liên quan đến luận án, xác định khe hổng trong nghiên cứu và đưa ra định hướng nghiên cứu cho Luận án. Chương 2: Cơ sở lý thuyết, trình bày lý thuyết về KTMT và công bố thông tin KTMT; các lý thuyết nền, việc ứng dụng lý thuyết nền vào nghiên cứu trước có liên quan; vận dung lý thuyết nền và các nghiên cứu trước biện luận xác 7 định nhân tố tác động đến việc công bố thông tin KTMT tại các DN thủy sản Việt Nam; tổng hợp các nhân tố tác động đến việc công bố thông tin KTMT. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu, mô tả chi tiết phương pháp nghiên cứu của luận án.

Đầu tiên phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng để xác định các nhân tố tác động sau đó sử dụng phương pháp định lượng nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng các nhân tố tác động đến việc công bố thông tin KTMT tại các DN thủy sản Việt Nam. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận, trình bày kết quả nghiên cứu định tính từ việc nghiên cứu tài liệu và phỏng vấn chuyên gia đã xây dựng mô hình các nhân tố tác động và thang đo các nhân tố tác động đến việc công bố thông tin KTMT. Đánh giá độ tin cậy của thang đo và khám phá các nhân tố tác động, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc công bố thông tin KTMT tại các DN thủy sản Việt Nam bằng phương pháp định lượng. Từ kết quả trên so sánh phát hiện mới với các nghiên cứu trước và đưa ra bàn luận Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách, đưa ra kết luận và hàm ý chính sách nhằm gia tăng việc công bố thông tin KTMT tại các DN thủy sản Việt Nam.

Những hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo cũng được chỉ ra. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC Chương 1 được trình bày thành 5 mục chính. Cụ thể ở mục 1.1 trình bày các nghiên cứu nước ngoài về KTMT và công bố thông tin KTMT, các nhân tố tác động đến công bố thông tin KTMT.2 mô tả các nghiên cứu về KTMT tại Việt Nam sau đó nhận xét các công trình nghiên cứu ở phần 1. Khe hổng nghiên cứu được nhận diện ở phần 1.4 và định hướng nghiên cứu thực hiện ở phần 1.1 Các nghiên cứu nước ngoài 1.1 Kế toán môi trường (KTMT) KTMT xuất hiện từ đầu những năm 1970, giai đoạn đầu được gọi là kế toán xã hội và môi trường.

Kế toán xã hội và môi trường là việc tự nguyện công bố thông tin, cả định tính và định lượng được thực hiện bởi các công ty để thông báo đến các đối tượng có liên quan những ảnh hưởng môi trường từ hoạt động của họ. Công bố định lượng có thể là các khoản mục tài chính hoặc phi tài chính (Mathews,1993) Sự phát triển Kế toán xã hội và môi trường được chia thành 3 giai đoạn 1971-1980; 1981-1990; 1991 đến 1995. Mục tiêu của Kế toán xã hội và môi trường nhằm mở rộng trách nhiệm giải trình của công ty với các cổ đông bằng việc thúc đẩy công bố các thông tin về xã hội, môi trường. Giai đoạn đầu tiên chưa có khung lý thuyết mà chỉ có một số nghiên cứu thực nghiệm có tồn tại hay không việc công bố thông tin có liên quan đến khía cạnh kế toán xã hội, còn thông tin môi trường chưa được quan tâm, số lượng công bố rất ít thể hiện số trang, dòng, từ.

Kết quả nghiên cứu từ báo cáo thường niên của 500 công ty cho thấy, tỷ lệ công bố thông tin xã hội khoảng 90% nhưng khối lượng trung bình khoảng một nửa một trang. Đến giai đoạn 1981-1990, việc công bố thông tin môi trường được quan tâm, thuật ngữ KTMT được nhấn mạnh trong thời gian này bởi nhu cầu BVMT. Có một số quy định liên quan đến môi trường nhưng chưa thành 9 Luật. Đến giai đoạn 1991-1995 KTMT phát triển thúc đẩy các nghiên cứu về lĩnh vực này và cũng có một số các quy định và luật có liên quan đến vấn đề môi trường (Mathews, 1997) Một nghiên cứu khác của Mathews cho thấy trong giai đoạn từ 1995- 2000 có nhiều nhà nghiên cứu quan tâm đến KTMT cụ thể là vấn đề công bố thông tin môi trường.

Cũng từ năm 1990 trở về sau, có nhiều nghiên cứu về khái niệm KTMT KTMT bao gồm tất cả các lĩnh vực kế toán có thể bị ảnh hưởng bởi phản ứng của doanh nghiệp đối với các vấn đề môi trường, bao gồm lĩnh vực mới là kế toán sinh thái (Gray & cộng sự, 1993). Còn IMA (1996) nhấn mạnh đến khía cạnh chi phí: KTMT là việc xác định, đo lường và phân bổ CPMT, kết hợp CPMT trong các quyết định kinh tế, công bố thông tin cho các bên có liên quan. KTMT cũng là một bộ phận của kế toán nhằm ghi chép, phân tích và báo cáo thông tin về các tác động của DN tới môi trường và tới hiệu quả kinh tế - sinh thái của đơn vị (Schaltergger & cộng sự, 2000). Thông tin KTMT được sử dụng trong nội bộ, tạo ra thông tin môi trường để giúp đưa ra các quyết định quản lý về định giá, kiểm soát chi phí và ngân sách vốn; hoặc công bố cho các đối tượng bên ngoài có quan tâm như công chúng, nhà đầu tư, các tổ chức tài chính (Bartolomeo& cộng sự, 2000).

KTQTMT hướng đến cung cấp thông tin môi trường trong nội bộ giúp quản lý chi phí môi trường tốt hơn (Yakhou & cộng sự, 2003). Đến năm 2005, Bộ Môi trường Nhật Bản tiếp cận KTMT theo quan điểm phát triển bền vững, cơ quan này khẳng định: KTMT có mục tiêu hướng tới sự phát triển bền vững, vì cộng đồng, theo đuổi các hoạt động BVMT đồng thời công bố thông tin cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng (MOE, 2005).2 Công bố thông tin KTMT Công bố thông tin KTMT là công bố thông tin kế toán về môi trường trên bảng CĐKT, báo cáo KQHĐKD và thuyết minh BCTC. Các thông tin phải công 10 bố gồm chi phí môi trường, tài sản môi trường, nợ phải trả môi trường (Senn, 2018). Nghiên cứu về công bố thông tin môi trường chỉ được thực hiện ở một số ít các công ty vào cuối những năm 1980, tuy nhiên từ những năm 1990 lại trở thành chủ đề được các nhà nghiên cứu quan tâm (Barbu & cộng sự, 2012).

Còn Mathews (2000) nhận thấy rằng phần lớn các nghiên cứu này được tiến hành trong bối cảnh các nước phát triển và tập trung vào thực hành công bố thông tin môi trường. Đối với các nước đang phát triển khẳng định rằng mô hình kế toán thông thường không thể phục vụ nhu cầu hiện tại vì nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của họ khác với nhu cầu của các nước phát triển. Cần có các quy định bắt buộc cho các công ty báo cáo về tác động xã hội và môi trường do việc khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức trong tiến trình phát triển kinh tế. Công bố thông tin KTMT ở các nước phát triển tiên tiến hơn so với những nghiên cứu đã được thực hiện ở các nước đang phát triển.

Ở các nước phát triển, các nhà nghiên cứu đã điều tra các yếu tố quyết định và chất lượng của việc công bố thông tin KTMT; điều tra mối quan hệ giữa công bố thông tin môi trường và hiệu quả kinh tế và môi trường. Ngược lại, ở các nước đang phát triển, trọng tâm của nghiên cứu là liệu các công ty có công bố KTMT hay không và số lượng các thông tin này (Al-khuwiter, 2005).1 Công bố thông tin tự nguyện và bắt buộc Berthelot & cộng sự (2003) giải thích việc công bố tự nguyện hay bắt buộc cho rằng công bố thông tin tự nguyện của công ty nhằm mục đích nâng cao hình ảnh trước công chúng, đáp ứng nhu cầu thông tin cho các bên liên quan tuy nhiên thông tin công bố cần xem xét có thích đáng và đáng tin cậy; hình thức công bố cũng có sự khác biệt, mức độ ở dạng định tính, chủ yếu là thông tin tích cực. Đối với công bố thông tin bắt buộc dựa trên cơ sở quy định cụ thể của quốc gia được áp dụng đối với công ty niêm yết, các quy định này bắt buộc thông tin phải công bố, doanh nghiệp thực hiện công bố để đảm bảo tính hợp pháp và đáp 11 ứng nhu cầu của người sử dụng thông tin ngày càng cao. Chất lượng thông tin công bố và mối quan hệ với các nhân tố lợi nhuận, hiệu quả hoạt động môi trường được tiến hành dựa trên quan điểm công bố bắt buộc.

Nghiên cứu này kết luận việc công bố thông tin môi trường có thể khác nhau tùy thuộc yếu tố bối cảnh như luật pháp hoặc trình độ công nghệ của quốc gia. Mobus (2005) cho rằng công bố thông tin môi trường là một áp lực để các công ty tuân thủ các quy định trong việc sử dụng định mức môi trường. Ioannou & Setafeim (2014) ước tính sự khác biệt trong công bố thông tin liên quan đến các quy định bắt buộc công bố thông tin phi tài chính về môi trường, xã hội và quản trị công ty. Nghiên cứu tiến hành ở các công ty của bốn nước là Trung Quốc, Đan Mạch, Malaysia và Nam phi.

Thông tin môi trường liên quan đến phát thải, nước, chất thải, năng lượng và các chính sách hoạt động xung quanh tác động môi trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác nhau về mức độ công bố thông tin, ngoài quy định bắt buộc, các công ty Trung Quốc và Nam phi còn công bố thông tin theo hướng dẫn của GRI để nâng cao độ tin cậy và tính so sánh của thông tin. Jerry (2015) phân tích thực hành công bố thông tin KTMT của công ty Nigeria liệu có khác nhau khi không có hướng dẫn bắt buộc công bố. Kết quả nghiên cứu cho rằng thiếu chuẩn mực kế toán môi trường nên các bên liên quan chỉ dựa vào thông tin mà doanh nghiệp tự nguyện công bố, thông tin này không đồng nhất giữa các công ty, các quốc gia.

Vì vậy, tác giả đề nghị cần xây dựng chuẩn mực công bố thông tin về KTMT để tạo sự đồng nhất trong việc công bố.