Chương 1: TỔNG AN TÌNH HÌNH NGHI N CỨ 1.1 Đề tài nghiên cứu trong nước Nguyễn hị Lệ húy (2009), “Hoàn thiện quản lý thu thuế của nhà nước nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp - Nghiên cứu tình huống của Hà Nội”. ề tài tập trung vào phân tích thực trạng quản lý thu thuế trên địa bàn Hà Nội từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của các N. ề phương pháp, đề tài cũng đã sử dụng một số mô hình hiện đại về sự tuân thủ thuế, tuy nhiên mức độ vận dụng các mô hình này chỉ dừng lại ở phân tích thống kê mô tả, chưa sử dụng các phương pháp phân tích sâu hơn như phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy. Nguyễn hị hanh Hoài và các thành viên với chuyên đề nghiên cứu (2011), “ iám sát sự tuân thủ thuế ở iệt Nam”.
ề phương pháp nghiên cứu, đề tài sử dụng một số phương pháp khác nhau như kết hợp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phân tích tổng hợp, thống kê, đối chiếu, so sánh để rút ra kết luận, tuy nhiên đề tài chưa sử dụng các phương pháp định lượng nhằm cung cấp những luận cứ xác đáng và thuyết phục hơn. õ ức hín (2011), “ ác nhân tố tác động đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp – trường hợp tỉnh ình ương” sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng đã định danh và định lượng được các nhân tố tác động đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Mô hình nghiên cứu theo đề xuất của tác giả gồm nhóm nhân tố về đặc điểm doanh nghiệp, ngành kinh doanh, nhóm nhân tố về xã hội, về kinh tế, hệ thống thuế và tâm lý ảnh hưởng đến sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp. Kết quả cho thấy yếu tố kinh tế, hệ thống thuế, các yếu tố về tâm lý, đặc điểm doanh nghiệp và yếu tố xã hội của doanh nghiệp đều tác động đến hành vi tuân thủ của doanh nghiệp tại ình ương.
uy nhiên, nghiên cứu này chỉ phù hợp với thực tế các doanh nghiệp tại tỉnh ình ương. ăn ông uân (2012), “ ác nhân tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp (tình huống nghiên cứu tại hi cục huế quận 1 p. Nghiên cứu khám phá, sử dụng phương pháp định tính: rao đổi với các công chức LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 thuế làm việc tại các bộ phận khác nhau như bộ phận quản lý, bộ phận tuyên truyên hỗ trợ, bộ phận kiểm tra. Phát phiếu khảo sát thử một số doanh nghiệp có loại hình, ngành nghề, quy mô và thời gian kinh doanh khác nhau.
Nghiên cứu chính thức định lượng: ừ kết quả phản hồi thông các qua phiếu khảo sát. ữ liệu được làm sạch, thang đo được kiểm định bằng hệ số ronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp bằng phương trình hồi quy tuyến tính bội. ữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 16. CQ luôn cố gắng nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, để công tác này thật sự đạt kết quả cao hơn nữa, bên cạnh sự nỗ lực của ngành thuế, Q cần hiểu được rõ ràng các nguyên nhân dẫn đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp.
Nhận dạng và xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp trong trường hợp Quận 1 PH M từ đó đề ra các giải pháp thích hợp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế. ới ý nghĩa thực tiễn đó, mong rằng luận văn sẽ góp thêm một phần nhỏ vào nguồn tài liệu tham khảo cho công chức thuế để hỗ trợ thực hiện công việc tốt hơn. Hồ hị oan hanh (2013), “Quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của người nộp thuế trên địa bàn hành phố à Nẵng”. Hệ thống hóa những lý luận, tư tưởng về quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của người nộp thuế (NN ) trong điều kiện quản lý thuế hiện đại trên thế giới và ở iệt Nam hiện nay.
Nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý thuế, tình hình tuân thủ thuế hiện nay của NN ở iệt Nam nói chung, thành phố à Nẵng nói riêng nhằm tìm ra nguyên nhân hạn chế của những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ của NN trên địa bàn thành phố à Nẵng. rên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng của quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của NN trong thời gian qua, đề tài đưa ra một số giải pháp hoàn thiện quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của NN tại thành phố à Nẵng. ề tài góp phần vào việc nghiên cứu, trao đổi, bổ sung làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về quản lý thuế, sự tuân thủ thuế của NN trong điều kiện quản lý thuế hiện đại. ề tài góp phần cung cấp thực LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 trạng của quản lý thuế nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của NN trên địa bàn thành phố à Nẵng trong thời gian qua và đưa ra những giải pháp mang tính trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế để cải thiện sự tuân thủ thuế của NN ở địa phương trong thời gian tới.
Lê hanh rường (2014), “ ác nhân tố tác động đến việc tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại ục huế hành phố Hồ hí Minh”. rên cơ sở các lý thuyết tuân thủ thuế, các nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trước đây. ác giả đã xây dựng mô hình và giả thuyết nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Mô hình lý thuyết cho thấy: có 09 yếu tố tác động đến việc tuân thủ thuế của doanh nghiệp: huế suất, ính đơn giản của việc kê khai thuế, Hiệu quả hoạt động của cơ quan thuế, Kiểm tra thuế, Kiến thức thuế, Nhận thức tích cực về tính công bằng của thuế, Nhận thức tích cực về chi tiêu của chính phủ, Hình phạt, ình trạng tài chính của doanh nghiệp.
ữ liệu thu thập từ các doanh nghiệp được xử lý bằng kỹ thuật phân tích độ tin cậy thông qua hệ số ronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và mô hình hồi quy tuyến tính. Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ có 7 nhân tố tác động đến tuân thủ thuế tại ục huế P Hồ hí Minh: ính đơn giản của việc kê khai thuế, Hiệu quả hoạt động của cơ quan thuế, Kiểm tra thuế, Kiến thức thuế, Nhận thức tích cực về tính công bằng của thuế, Nhận thức tích cực về chi tiêu của chính phủ, Hình phạt. ên cạnh những hạn chế nhất định như: tác giả chỉ thực hiện lấy mẫu các doanh nghiệp trên địa bàn quận 1,3, ,10 nên chưa đại diện cho đám đông nghiên cứu, việc lấy mẫu theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện cũng ảnh hưởng đến độ tin cậy của thang đo. uy nhiên kết quả nghiên cứu này dựa trên cơ sở lý thuyết, các nghiên cứu thực nghiệm vững chắc, sử dụng phương pháp định lượng nên đây là tài liệu tham khảo có giá trị, là cơ sở cho các nhà quản lý kinh tế, các nhà hoạch định chính sách thuế trong việc tiếp tục nghiên cứu đề xuất và hoạch định cơ chế, chính sách, giải pháp cụ thể nhằm cải thiện việc tuân thủ thuế của các doanh nghiệp.
ặng hị ạch ân (2014) đã tổng hợp về lý thuyết và cho rằng có vô số các nhân tố có ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế của người nộp thuế. Như vậy tùy LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 từng phạm vi nghiên cứu cụ thể mà sử dụng lý thuyết cho phù hợp, và vấn đề là cần xác định mô hình nghiên cứu nào đơn giản nhất trong vô số mô hình có thể mà vẫn đạt được tính vững và tính hiệu quả trong nghiên cứu. Nguyễn hị Hồng iệt (201 ), “ hực trạng tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp tại ục huế tỉnh ình ương”. Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động chấp hành thuế của các doanh nghiệp thuộc ục huế ình ương quản lý và hệ thống kiểm soát thuế trên cơ sở dữ liệu giai đoạn 2011-2013.
Hệ thống hóa các lý luận cơ bản về sự tuân thủ thuế N N của doanh nghiệp và hệ thống kiểm soát sự tuân thủ thuế N N của cơ quan thuế. Khảo sát thực trạng tuân thủ thuế N N đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của ục huế. Qua đó phân tích, đánh giá những ưu điểm, hạn chế và tìm ra nguyên nhân của những hạn chế này. rên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kiểm soát sự tuân thủ thuế N N của doanh nghiệp và hệ thống kiểm soát của cơ quan thuế.
ác yếu tố quyết định bao gồm: đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp, đặc điểm hoạt động của kế toán, ý thức về nghĩa vụ thuế của người nộp thuế, chính sách thuế, tổ chức bộ máy quản lý thuế. ựa trên cơ sở mô hình nghiên cứu gốc đã lựa chọn và phiếu câu hỏi đã được các nhà nghiên cứu xây dựng trong mô hình này, tiến hành phát phiếu khảo sát và thu thập kết quả khảo sát, sử dụng phần mềm SPSS để kiểm định các yếu tố quyết định hành vi tuân thủ thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh ình ương. Kết quả mô hình hồi quy bội tuyến tính hiệu chỉnh cho thấy biến độc lập “ hính sách thuế”, “ ộ máy quản lý thuế” và “ ặc điểm hoạt động của N” đều có mối quan hệ cùng chiều với biến phụ thuộc “Hành vi không tuân thủ thuế”, có trọng số chiếm ưu thế vượt trội hơn, điều này cũng phản ánh đúng cả về lý thuyết và trên thực tế tại iệt Nam. heo kết quả hồi quy hính sách thuế là nhân tố được đánh giá cao nhất vì bất kỳ thời điểm nào N đi vào hoạt động đều phải dựa vào chính sách thuế, phải thực hiện việc tuân thủ đúng quy định, đây là điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất khi N hình thành.
Kế tiếp là ộ máy quản lý thuế có trách nhiệm tuyên truyền, kiểm tra kiểm soát giúp đối tượng nộp thuế tuân thủ đúng quy định của chính sách thuế. Sau đó là các nhân tố đặc điểm hoạt động của N, hoạt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 động kế toán, ý thức nghĩa vụ thuế đều có ảnh hưởng đến tuân thủ thuế.