Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Của Tổ Chức Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam

Tài liệu chuyên khảo về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Tổ Chức Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam trình bày khoa học, dễ hiểu, dễ áp dụng

• Tác giả: Đào Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thanh Tâm
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Của Tổ Chức Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Tiếp cận vấn đề nghiên cứu
• 1.8. Hệ thống dữ liệu
• 1.9. Những đóng góp mới của luận án
• 1.9.1. Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận
• 1.9.2. Những đề xuất mới từ kết quả nghiên cứu
• 1.10. Bố cục của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ VÀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ
• 2.1. Quá trình phát triển và vai trò của tổ chức tài chính vi mô
• 2.2. Khái quát về tài chính vi mô
• 2.3. Tổ chức tài chính vi mô
• 2.4. Hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
• 2.5. Các hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
• 2.6. Mục tiêu và cách tiếp cận trong đánh giá hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
• 2.7. Nội dung phân tích, đánh giá hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
• 2.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
• 2.8.1. Các nhân tố thuộc về tổ chức tài chính vi mô
• 2.8.2. Các nhân tố thuộc về môi trường hoạt động
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Lịch sử phát triển hoạt động tài chính vi mô tại Việt Nam
• 3.2. Hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam
• 3.3. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam
• 3.4. Đánh giá hoạt động của các TCTCVM tại Việt Nam
• 3.5. Những kết quả đạt được
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: MÔ HÌNH VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VIỆT NAM
• 4.1. Mô hình và kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ bền vững của tổ chức tài chính vi mô
• 4.2. Cơ sở xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ bền vững của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam
• 4.3. Mô hình và các giả thuyết nghiên cứu
• 4.4. Mô tả mẫu
• 4.5. Kết quả nghiên cứu
• 4.6. Mô hình và kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tiếp cận vốn vay của khách hàng
• 4.7. Cơ sở xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tiếp cận vốn vay của khách hàng
• 4.8. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu
• 4.9. Mô tả mẫu
• 4.10. Kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VIỆT NAM
• 5.1. Định hướng hoạt động TCVM tại Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn 2030
• 5.2. Một số khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động của tổ chức tài chính mô tại Việt Nam
• 5.2.1. Khuyến nghị đối với các tổ chức tài chính vi mô
• 5.2.2. Khuyến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tổ chức tài chính vi mô

Tổ chức tài chính vi mô (tổ chức tài chính vi mô) đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính cho các đối tượng khó khăn, đặc biệt là người nghèo và các doanh nghiệp nhỏ. Các tổ chức này không chỉ giúp nâng cao khả năng tiếp cận tài chính mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của xã hội. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô rất đa dạng, từ yếu tố nội tại của tổ chức đến các yếu tố bên ngoài như chính sách tài chính, thị trường tài chính và môi trường kinh tế. Việc nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng này sẽ giúp các tổ chức tài chính vi mô cải thiện hoạt động và đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

1.1. Vai trò của tổ chức tài chính vi mô trong phát triển kinh tế

Tổ chức tài chính vi mô có ảnh hưởng lớn đến việc cải thiện điều kiện sống của người dân thông qua việc cung cấp dịch vụ tài chính phù hợp. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, tài chính vi mô không chỉ giúp giảm nghèo mà còn tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ phát triển. Điều này chứng minh rằng tổ chức tài chính vi mô không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện xã hội quan trọng, giúp nâng cao năng lực và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhiều hộ gia đình. Việc phát triển tổ chức tài chính vi mô sẽ góp phần vào sự ổn định của hệ thống tài chính và phát triển kinh tế bền vững.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính vi mô

Hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố ảnh hưởng khác nhau. Các nhân tố này có thể được chia thành hai nhóm chính: nhân tố thuộc về tổ chức tài chính vi mô và nhân tố thuộc về môi trường hoạt động. Nhóm nhân tố đầu tiên bao gồm quản lý nội bộ, năng lực nhân sự, và quy trình hoạt động. Nhóm thứ hai bao gồm chính sách tài chính của nhà nước, tình hình kinh tế vĩ mô và sự cạnh tranh trong thị trường tài chính. Sự tương tác giữa các nhân tố này sẽ xác định mức độ thành công và bền vững của tổ chức tài chính vi mô. Việc phân tích sâu sắc các nhân tố này sẽ giúp các tổ chức điều chỉnh chiến lược hoạt động của mình để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

2.1. Nhân tố thuộc về tổ chức tài chính vi mô

Các nhân tố thuộc về tổ chức tài chính vi mô như quy mô tổ chức, cấu trúc quản lý và năng lực của đội ngũ nhân viên có vai trò then chốt trong việc xác định hiệu quả hoạt động của tổ chức. Một tổ chức có quy mô lớn thường có khả năng tiếp cận nguồn vốn tốt hơn và khả năng mở rộng dịch vụ tài chính đến nhiều đối tượng hơn. Bên cạnh đó, năng lực quản lý và đội ngũ nhân viên có trình độ cao sẽ giúp tổ chức hoạt động hiệu quả hơn, từ đó tăng cường khả năng phục vụ khách hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Sự kết hợp giữa các yếu tố này sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển của tổ chức tài chính vi mô.

2.2. Nhân tố thuộc về môi trường hoạt động

Môi trường hoạt động của tổ chức tài chính vi mô bao gồm các yếu tố như chính sách tài chính, quy định của nhà nước và tình hình kinh tế vĩ mô. Những nhân tố này có thể tạo ra cơ hội hoặc thách thức cho tổ chức. Chẳng hạn, chính sách hỗ trợ từ chính phủ có thể tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của tổ chức, trong khi sự biến động của kinh tế có thể làm giảm khả năng tiếp cận vốn của khách hàng. Việc phân tích và hiểu rõ các nhân tố này là rất quan trọng để tổ chức có thể điều chỉnh chiến lược hoạt động và phát triển bền vững.

III. Đánh giá thực trạng hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam

Thực trạng hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam cho thấy nhiều điểm tích cực nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, số lượng tổ chức tài chính vi mô đang ngày càng tăng, tuy nhiên, các tổ chức này vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động bền vững và tiếp cận được nhiều khách hàng. Các nhân tố ảnh hưởng như chính sách tài chính chưa đồng bộ, khả năng quản lý yếu kém và sự cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác đang gây áp lực lên hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô. Đánh giá thực trạng này sẽ giúp xác định rõ hơn những vấn đề cần giải quyết để phát triển hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô trong tương lai.

3.1. Thành tựu đạt được

Trong những năm qua, các tổ chức tài chính vi mô đã đóng góp không nhỏ vào việc giảm nghèo và phát triển kinh tế tại Việt Nam. Nhiều tổ chức đã mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho nhiều đối tượng khách hàng. Sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế và chính phủ cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển này. Tuy nhiên, để duy trì và mở rộng hơn nữa, các tổ chức cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và nâng cao năng lực quản lý.

3.2. Thách thức cần vượt qua

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng các tổ chức tài chính vi mô vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như sự cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức tín dụng truyền thống, vấn đề quản lý rủi ro và sự biến động của thị trường. Đặc biệt, việc thiếu nguồn vốn ổn định và chính sách hỗ trợ từ nhà nước còn hạn chế khả năng phát triển của các tổ chức này. Để vượt qua những thách thức này, các tổ chức cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường khả năng tiếp cận vốn.

IV. Khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam

Để phát triển hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam, cần có những khuyến nghị cụ thể nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động. Đầu tiên, cần tăng cường chính sách hỗ trợ từ chính phủ để đảm bảo các tổ chức tài chính vi mô có đủ nguồn lực hoạt động. Thứ hai, các tổ chức cần chú trọng vào việc nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nhân viên để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Cuối cùng, việc thúc đẩy hợp tác giữa các tổ chức tài chính vi mô và các tổ chức khác trong lĩnh vực tài chính sẽ tạo ra nhiều cơ hội phát triển hơn nữa.

4.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Chính phủ cần xem xét việc xây dựng các chính sách hỗ trợ rõ ràng và đồng bộ cho các tổ chức tài chính vi mô. Điều này bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tiếp cận nguồn vốn từ các tổ chức tài chính khác. Việc này không chỉ giúp các tổ chức tài chính vi mô tồn tại mà còn phát triển bền vững trong dài hạn.

4.2. Nâng cao năng lực quản lý

Các tổ chức tài chính vi mô nên đầu tư vào việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ và khả năng phục vụ khách hàng. Đồng thời, cần xây dựng các quy trình quản lý rủi ro hiệu quả để đảm bảo hoạt động của tổ chức luôn ổn định và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (mã số: 9340201) của tác giả Đào Lan Phương, được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2019 dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lê Thanh Tâm và TS. Nguyễn Kim Anh, mang tiêu đề: “Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam”.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Tài chính vi mô (TCVM) giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, công cuộc giảm nghèo và tiến trình tài chính toàn diện. Sau khi Việt Nam gia nhập WTO và tham gia CPTPP, các tổ chức tín dụng (TCTD) phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn hoạt động khắt khe hơn, khiến người nghèo, đối tượng chính sách và doanh nghiệp siêu nhỏ gặp nhiều trở ngại khi tiếp cận nguồn vốn chính thức. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB, 2015), Việt Nam thuộc nhóm 25 quốc gia có 75% dân số chưa được tiếp cận dịch vụ tài chính, và chỉ khoảng 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Thực trạng này thúc đẩy thị trường tín dụng phi chính thức (hụi, họ, phường) hoạt động phức tạp với nhiều rủi ro.

Trong hệ thống tài chính, các tổ chức tài chính vi mô (TCTCVM) truyền thống tuy có quy mô nhỏ nhưng sở hữu độ sâu tiếp cận khách hàng tốt thứ hai trên thị trường, chỉ đứng sau Ngân hàng Chính sách xã hội (Lê Thanh Tâm, 2015). Mặc dù vậy, phần lớn TCTCVM tại Việt Nam còn non trẻ, năng lực tài chính hạn chế và phụ thuộc vào nguồn tài trợ. Phần lớn các công trình trong nước trước đây tập trung nghiên cứu các định chế tài chính chính thức thuộc sở hữu Nhà nước (NHCSXH, NHNo&PTNT, Quỹ tín dụng nhân dân, NHTM cổ phần Bưu điện Liên Việt), thiếu vắng các nghiên cứu chuyên sâu về TCTCVM quy mô nhỏ bao gồm cả khu vực chính thức và bán chính thức. Khoảng trống nghiên cứu then chốt mà luận án xác định là: chưa có công trình nào đánh giá đồng thời các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM trên cả hai phương diện mức độ bền vững và mức độ tiếp cận bằng việc kết hợp cả hai phương pháp định tính và định lượng, đặc biệt là kiểm định mức độ tiếp cận từ phía khách hàng.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM tại Việt Nam, tạo lập cơ sở khoa học để đề xuất hệ thống khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động của các TCTCVM.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về TCTCVM và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM.
  2. Phân tích thực trạng hoạt động của các TCTCVM và kiểm định thực nghiệm các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM tại Việt Nam.
  3. Đề xuất các khuyến nghị đối với các TCTCVM và cơ quan quản lý nhà nước (Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban nhân dân các tỉnh, Nhóm công tác TCVM - VMFWG) nhằm phát triển hoạt động TCVM.

Câu hỏi nghiên cứu

Luận án giải quyết câu hỏi trung tâm: Các nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM tại Việt Nam? Câu hỏi này được cụ thể hóa thành 6 câu hỏi thành phần:

1. Hoạt động của TCTCVM bao gồm những nội dung gì?
2. Các chỉ tiêu phân tích, đánh giá hoạt động của TCTCVM thường được sử dụng là gì?
3. Các nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM, tập trung vào mức độ bền vững và mức độ tiếp cận?
4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM Việt Nam được nhận diện như thế nào qua phân tích thực trạng hoạt động theo 2 khía cạnh tiếp cận và bền vững?
5. Các phát hiện chính thông qua kết quả mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ bền vững của TCTCVM tại Việt Nam là gì?
6. Các phát hiện chính thông qua kết quả mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tiếp cận vốn vay của khách hàng tại TCTCVM Việt Nam là gì?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của TCTCVM tại Việt Nam.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hai khía cạnh cốt lõi là mức độ tiếp cận và mức độ bền vững. Luận án đi sâu vào hoạt động cho vay (gắn liền với huy động tiết kiệm bắt buộc), phân tích các TCTCVM quy mô nhỏ (chính thức và bán chính thức). Khảo sát khách hàng được tiến hành tại 5 TCTCVM đại diện cho các mô hình và địa bàn khác nhau: TCTCVM Thanh Hóa, TCTCVM TNHH Một thành viên TYM, Trung tâm TCVM và Phát triển M&D, Trung tâm Vì Phụ nữ và Phát triển Cộng đồng (CWCD), Quỹ TCVM Vì sự Phát triển Cộng đồng (MFCDI).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp về TCTCVM được thu thập trong giai đoạn 2011–2016 (6 năm đầu thi hành Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12). Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp về khách hàng được thu thập từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2016 (thời điểm điều tra khảo sát: tháng 10/2016).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu điểm lại trong văn bản

Tác giả hệ thống hóa các nghiên cứu quốc tế và trong nước theo 4 dòng quan điểm đánh giá hoạt động TCTCVM:

1. Đánh giá qua hiệu quả hoạt động tài chính: Armendáriz và Morduch (2010), Tucker (2001), Abate và cộng sự (2002), CGAP (2009), Tulchin, Sassman và Wolkomir (2009).
2. Đánh giá qua 2 tiêu chí (Mức độ tiếp cận và Sự bền vững): Ledgerwood (1999), Littlefield và cộng sự (2003), Armendáriz de Aghion và Morduch (2006), Khandker (1998), Yunus (2005), Nguyễn Kim Anh và cộng sự (2013), Phạm Bích Liên (2016).
3. Đánh giá qua 3 mục tiêu (Tiếp cận, Bền vững tài chính, Tác động xã hội): Zeller và Meyer (2002), Shakil Quayes (2012), Manijeh Sabi (2013), Nguyễn Đức Hải (2012), Nguyễn Kim Anh và Lê Thanh Tâm (2013), Nguyễn Quỳnh Phương (2017).
4. Đánh giá từ góc nhìn hai phía (TCTCVM và khách hàng): Sofia Bredbeg và Sara Ek (2011); Anderson và Locker (2002).

Về mối quan hệ giữa mức độ tiếp cận và mức độ bền vững, y văn tồn tại hai luồng quan điểm:

• Quan hệ đánh đổi: Christen và cộng sự (1995), Thys (2000), Olivares-Polanco (2005 với mẫu 28 TCTCVM Mỹ Latinh giai đoạn 1999–2001).
• Quan hệ tích cực bổ trợ: Shakil Quayes (2012 với dữ liệu 702 TCTCVM tại 83 quốc gia), Woller và Schreiner (2001). Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Lê Thị Như Quỳnh (2015), Phạm Bích Liên (2016), Lê Thanh Tâm (2008), Nguyễn Quỳnh Phương (2017 với 25 TCTCVM) đều khẳng định mối quan hệ tương hỗ cùng chiều.

Về các nhân tố ảnh hưởng: Nadiya Marakkath (2014) nghiên cứu 50 TCTCVM Ấn Độ (2005–2009) chỉ ra tăng trưởng tác động cùng chiều với chỉ số tự vững hoạt động (OSS), trong khi rủi ro danh mục và nhân tố thể chế tác động ngược chiều. Vaessen (2001 tại Nicaragua), Okurut (2006 tại Nam Phi), Hồ Đình Bảo (2016 tại Việt Nam dựa trên VHLSS 2010, 2012), Nguyễn Phượng Lê và Nguyễn Mậu Dũng (2011), Nguyễn Quốc Oánh và Phạm Thị Mỹ Dung (2010), Nguyễn Thị Kim Anh và Vũ Tú Bang (2015), Vương Quốc Duy và cộng sự (2010), Khalid Mohamed (2003), Barslund và Tarp (2008), Nguyễn Minh Hà và Lại Thị Thu Huyền (2012) đã phân tích các yếu tố nhân khẩu học và kinh tế hộ tác động đến tiếp cận tín dụng.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trước đây chủ yếu dừng lại ở việc xem xét mức độ tiếp cận từ góc độ cung ứng của định chế hoặc tập trung vào khối ngân hàng chính sách. Luận án đặt trên giả thuyết thừa nhận mối quan hệ thuận chiều giữa tiếp cận và bền vững tại Việt Nam, giải quyết khoảng trống bằng cách kiểm định đồng thời các nhân tố tác động đến mức độ bền vững của 34 TCTCVM và các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tiếp cận vốn vay (khả năng tiếp cận và quy mô khoản vay) từ góc nhìn của 291 khách hàng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án tiếp cận khái niệm TCVM và TCTCVM dựa trên các chuẩn mực quốc tế (CGAP, 2003; ADB, 2000; Ledgerwood, 2013) và văn bản pháp quy Việt Nam (Luật Các TCTD năm 2010, Nghị định 28/2005/NĐ-CP, Quyết định 20/2017/QĐ-TTg). TCTCVM trong nghiên cứu được xác định bao gồm các tổ chức chính thức (do NHNN cấp phép) và bán chính thức (chương trình, dự án đăng ký với cơ quan nhà nước) hoạt động phi lợi nhuận.

Khung hoạt động của TCTCVM gồm:

• Trung gian tài chính: Cấp tín dụng (tiếp cận cá thể, tiếp cận nhóm), huy động vốn (tiết kiệm bắt buộc, tiết kiệm tự nguyện), dịch vụ thanh toán, thẻ tín dụng/thẻ thông minh, bảo hiểm vi mô và các hoạt động tài chính khác.
• Trung gian xã hội: Phát triển doanh nghiệp (đào tạo, tiếp thị, công nghệ) và cung ứng dịch vụ xã hội (giáo dục, y tế, dinh dưỡng, vệ sinh môi trường).

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được xây dựng trên hai trụ cột:

1. Mức độ tiếp cận:
   • Độ rộng tiếp cận: Số lượng và tăng trưởng khách hàng vay/gửi tiết kiệm; số lượng tài khoản; số dư tiết kiệm và dư nợ; mức độ đa dạng hóa sản phẩm.
   • Độ sâu tiếp cận: Mức vay trung bình trên GDP bình quân đầu người; tỷ lệ khách hàng nghèo; tỷ lệ khách hàng là phụ nữ.
   • Chất lượng tiếp cận: Chi phí tiếp cận (lãi suất, chi phí giao dịch); tính linh hoạt và phù hợp của sản phẩm dịch vụ.
2. Mức độ bền vững:
   • Tự bền vững hoạt động (OSS): Tỷ lệ giữa thu nhập hoạt động và tổng chi phí hoạt động (chuẩn an toàn OSS > 100%, thông lệ quốc tế bền vững > 120%).
   • Tự bền vững tài chính (FSS): Thu nhập hoạt động điều chỉnh trên tổng chi phí hoạt động điều chỉnh (loại trừ trợ cấp, tính toán yếu tố lạm phát).
   • Mức độ tăng trưởng vốn tự có và tỷ lệ đòn bẩy.
   • Bền vững thể chế (ISS).

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Phương pháp định tính: Sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, mô hình hóa, phương pháp giả thuyết, so sánh đối chứng, phương pháp chuyên gia (tham vấn các nhà quản lý, nhà khoa học tại các hội thảo chuyên ngành) và thảo luận nhóm (tại các hội thảo do NHNN phối hợp cùng ADB, WB, IFC tổ chức).
• Phương pháp định lượng:
  • Dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2016 thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của 34 TCTCVM trên Mix Market và VMFWG. Dữ liệu sơ cấp gồm 291 phiếu khảo sát khách hàng do VMFWG thực hiện tháng 10/2016 tại 5 TCTCVM (TYM, Thanh Hóa MFI, M&D, CWCD, MFCDI).
  • Kỹ thuật xử lý: Làm sạch số liệu (kiểm tra thuộc tính biến, loại trừ giá trị ngoại lai, xử lý giá trị khuyết thiếu bằng trung bình/trung vị, phân tích tương quan riêng) trên phần mềm Stata 12.
  • Mô hình 1 (Mức độ bền vững): Hồi quy Logistic nhị phân (Binary Logistic Regression) với biến phụ thuộc là chỉ số OSS; các biến độc lập gồm tỷ lệ rủi ro danh mục (PAR>30), cấu trúc vốn (EAR), vốn vay bình quân/khách hàng (ALSPB), tổng danh mục cho vay (GLP), tuổi tổ chức (AGE), phạm vi hoạt động (LOC1, LOC2), hình thức pháp lý (LEGAF1, LEGAF2).
  • Mô hình 2 (Mức độ tiếp cận vốn vay từ phía khách hàng): Mô hình hồi quy hai bước Heckman (Heckman Two-step Regression):
    • Bước 1 (Khả năng vay vốn - KNV): Mô hình Probit với 12 biến độc lập: Giá trị khoản vay (GTVVMi), Tuổi (TUOI), Giới tính (GIOITINH), Trình độ học vấn (HOCVAN), Trình độ chuyên môn (CHUYENMON), Số lao động (LAODONG), Hộ nghèo (HONGHEO), Mục đích vay (MUCDICH), Thời hạn vay (THOIHAN), Hình thức trả nợ (HINHTHUCTRANO), Điều kiện vay (ĐIEUKIENVAY), Thủ tục giải ngân (THUTUC), Lãi suất (LAISUAT).
    • Bước 2 (Giá trị khoản vay - GTV): Mô hình OLS hiệu chỉnh với 11 biến độc lập (loại trừ biến GTVVMi).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu

Chương 1 thiết lập tổng thể đề tài: nêu rõ bối cảnh hội nhập, áp lực chuẩn an toàn tài chính dẫn đến nguy cơ loại trừ tài chính đối với người nghèo tại Việt Nam; khẳng định vai trò của TCTCVM trong việc thực hiện mục tiêu kép (tài chính và xã hội). Chương này xác định mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, 6 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu (giai đoạn 2011–2016; 34 TCTCVM; khảo sát 291 khách hàng tại 5 tổ chức). Tác giả khái quát phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng, giới thiệu những đóng góp mới về mặt học thuật và cấu trúc 5 chương của luận án.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết về tổ chức tài chính vi mô và nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính vi mô

Chương 2 phân tích lịch sử phát triển TCVM từ thế kỷ 15 đến mô hình Grameen Bank và xu hướng thương mại hóa hiện nay. Tác giả làm rõ các khái niệm, phân loại các đơn vị cung cấp dịch vụ thành 3 khu vực (chính thức, bán chính thức, phi chính thức). Nội dung chương hệ thống hóa các nghiệp vụ trung gian tài chính và trung gian xã hội; phân tích các cách tiếp cận đánh giá hoạt động (đơn chiều và đa chiều). Chương 2 thiết lập khung chỉ tiêu đo lường mức độ tiếp cận (độ rộng, độ sâu, chất lượng) và mức độ bền vững (OSS, FSS, vốn tự có, đòn bẩy, ISS), đồng thời làm rõ các nhóm nhân tố tác động thuộc về nội tại TCTCVM (quản trị, nhân lực, công nghệ, danh mục) và môi trường bên ngoài (khung pháp lý, kinh tế vĩ mô, đặc điểm khách hàng).

Chương 3: Thực trạng hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam

Chương 3 trình bày lịch sử hình thành TCVM tại Việt Nam, bức tranh phân đoạn thị trường và thực trạng hoạt động giai đoạn 2011–2016. Tác giả phân tích dữ liệu qua các bảng biểu thống kê:

• Tổng quan tiết kiệm vi mô chính thức và các sản phẩm bảo hiểm vi mô cho người thu nhập thấp (tính đến tháng 8/2015).
• Số lượng khách hàng và quy mô dư nợ tín dụng ngành TCVM (2013–2015), số liệu chi tiết của khối bán chính thức (2011–2015) và khối chính thức (2011–2016).
• Các chỉ số chất lượng hoạt động: Tỷ lệ khách hàng nữ, tỷ lệ giá trị khoản vay trung bình trên GDP bình quân đầu người, chất lượng nợ vay, tỷ số tự bền vững hoạt động (OSS), tỷ số sinh lời ROA và ROE giai đoạn 2011–2015.
• Năng suất lao động: Số lượng khách hàng và quy mô dư nợ trung bình trên một cán bộ tín dụng năm 2015. Chương 3 chỉ ra các thành tựu đạt được trong việc mở rộng độ sâu tiếp cận người nghèo và phụ nữ, đồng thời nhận diện các hạn chế về quy mô vốn, sự phụ thuộc nguồn tài trợ, năng lực quản trị rủi ro và các rào cản từ khung khổ pháp lý.

Chương 4: Mô hình và kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam

Chương 4 tập trung trình bày cơ sở xây dựng mô hình, mô tả mẫu, phân tích thống kê và ước lượng kinh tế lượng cho 2 mô hình thực nghiệm:

Mô hình	Phương pháp ước lượng	Biến phụ thuộc	Biến độc lập có ý nghĩa thống kê	Chiều tác động	Biến không có ý nghĩa thống kê
Mô hình 1 (34 TCTCVM)	Binary Logistic Regression	Chỉ số tự bền vững hoạt động (OSS)	- Rủi ro danh mục (PAR>30) - Tổng danh mục cho vay (GLP) - Phạm vi hoạt động (LOC2) - Hình thức pháp lý (LEGAF2) - Cấu trúc vốn (EAR)	PAR>30: (-) GLP: (+) LOC2: (+) LEGAF2: (+) EAR: tác động xác định	- Tuổi TCTCVM (AGE) - Vốn vay bình quân/khách hàng (ALSPB)
Mô hình 2 - Bước 1 (291 khách hàng)	Heckman Probit	Khả năng vay vốn (KNV)	- Mục đích vay (MUCDICH) - Điều kiện vay (ĐIEUKIENVAY) - Hộ nghèo (HONGHEO) - Giá trị khoản vay (GTVVMi) - Trình độ học vấn (HOCVAN) - Số lao động hộ (LAODONG)	MUCDICH: (+) ĐIEUKIENVAY: (+) HONGHEO: (+) GTVVMi: (-) HOCVAN: (-) LAODONG: (-)	TUOI, GIOITINH, THUTUC, LAISUAT, THOIHAN, CHUYENMON, HINHTHUCTRANO
Mô hình 2 - Bước 2 (291 khách hàng)	Heckman OLS	Giá trị khoản vay (GTV)	- Số lao động hộ (LAODONG) - Thời hạn vay (THOIHAN) - Thủ tục giải ngân (THUTUC)	LAODONG: (+) THOIHAN: (+) THUTUC: (-)	TUOI, GIOITINH, HOCVAN, CHUYENMON, HONGHEO, MUCDICH, LAISUAT, HINHTHUCTRANO, ĐIEUKIENVAY

Chương 5: Một số khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động của tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam

Chương 5 đối chiếu kết quả nghiên cứu định lượng và định tính với định hướng phát triển TCVM Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030 để đề xuất hai nhóm giải pháp:

1. Khuyến nghị đối với TCTCVM: Xây dựng lộ trình chính thức hóa phù hợp (chuyển đổi chương trình/dự án thành Quỹ xã hội trước khi đăng ký chính thức); mở rộng phạm vi địa bàn thận trọng (ưu tiên vững chắc trong một tỉnh); chủ động huy động và tăng cường vốn chủ sở hữu; đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, đơn giản hóa thủ tục và ứng dụng công nghệ; nâng cao năng lực quản trị rủi ro; tuyển dụng cán bộ tín dụng là người địa phương; tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức tài chính cho khách hàng; hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý (MIS).
2. Khuyến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước: Bổ sung và hoàn thiện khung khổ pháp lý điều chỉnh TCTCVM; xây dựng cơ chế hỗ trợ đặc thù về nguồn vốn, phát triển nguồn nhân lực, chính sách lãi suất và hạ tầng kỹ thuật.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt học thuật và lý luận

• Luận án xây dựng khung phân tích toàn diện đánh giá hoạt động TCTCVM thông qua việc tích hợp đồng thời hai khía cạnh: mức độ tiếp cận và mức độ bền vững.
• Kết quả kiểm định Mô hình 1 xác nhận biến rủi ro danh mục (PAR>30) tác động ngược chiều và tổng danh mục cho vay (GLP) tác động cùng chiều đến OSS (phù hợp với Nadiya Marakkath, 2014). Luận án phát hiện điểm khác biệt mang tính đặc thù so với các công trình quốc tế (Marakkath, 2014; Olivares-Polanco và Ramanan, 2012): biến vốn vay bình quân trên một khách hàng (ALSPB) không có ý nghĩa thống kê đối với OSS, trong khi phạm vi hoạt động (LOC2) và hình thức pháp lý (LEGAF2) tác động cùng chiều rõ rệt đến OSS. Điều này được luận giải do TCTCVM Việt Nam hoạt động thuần túy phục vụ người nghèo theo mô hình truyền thống và chịu sự chi phối bởi khung pháp lý phân hóa giữa các loại hình tổ chức. Thứ tự mức độ ảnh hưởng đến OSS giảm dần gồm: (1) Hình thức pháp lý, (2) Phạm vi hoạt động, (3) Cấu trúc vốn, (4) Tổng danh mục cho vay, (5) Tỷ lệ rủi ro danh mục.
• Luận án bổ sung 3 biến mới vào mô hình tiếp cận vốn vay của khách hàng (Trình độ chuyên môn, Hình thức trả nợ, Điều kiện vay). Kết quả chỉ ra 6 nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn (KNV) theo thứ tự mức độ giảm dần: (1) Điều kiện vay (+), (2) Mục đích vay (+), (3) Trình độ học vấn (-), (4) Điều kiện kinh tế hộ nghèo (+), (5) Số lao động (-), (6) Giá trị khoản vay (-). Kết quả ghi nhận tác động cùng chiều của biến Hộ nghèo và tác động ngược chiều của biến Học vấn, Lao động và Giá trị khoản vay đối với khả năng vay tại TCTCVM (trái ngược với quy luật tại các TCTD thương mại thông thường do đặc thù đối tượng phục vụ của TCVM).
• Luận án xác định 3 nhân tố ảnh hưởng đến giá trị khoản vay (GTV) theo mức độ giảm dần: (1) Thủ tục vay (-), (2) Số lao động trong gia đình (+), (3) Thời hạn vay (+).

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

• Đối với TCTCVM: Lựa chọn lộ trình chính thức hóa theo từng bước (chuyển sang Quỹ xã hội trước khi lên TCTCVM chính thức); ưu tiên phát triển địa bàn nội tỉnh trước khi vươn ra ngoại tỉnh; phát triển vốn tự có; đa dạng hóa sản phẩm gắn với điều kiện vay linh hoạt; nâng cao năng lực thẩm định dựa trên sự hiểu biết địa bàn của cán bộ tín dụng địa phương; phổ cập kiến thức tài chính cho người vay và nâng cấp MIS.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý: Hoàn thiện hành lang pháp lý tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi mô hình TCTCVM; thiết lập cơ chế hỗ trợ vốn, lãi suất và đào tạo nhân lực phù hợp với bản chất phi lợi nhuận của TCVM.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung chủ yếu vào nghiệp vụ tín dụng vi mô (gắn liền với tiết kiệm bắt buộc), chưa thể bao quát sâu các dịch vụ tài chính phi tín dụng khác như thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ thẻ hay các loại hình bảo hiểm vi mô phức tạp do thực tế thị trường Việt Nam giai đoạn nghiên cứu chưa phát triển mạnh các mảng này. Dữ liệu thứ cấp định lượng giới hạn trong chuỗi thời gian 2011–2016 trên mẫu 34 TCTCVM và mẫu khảo sát khách hàng dừng lại ở 291 quan sát tại 5 tổ chức.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu thời gian sau năm 2016; gia tăng quy mô mẫu khảo sát khách hàng tại nhiều vùng kinh tế sinh thái; nghiên cứu sâu hơn về tác động của công nghệ tài chính (Fintech), sản phẩm thanh toán điện tử và các dịch vụ trung gian xã hội đối với hiệu quả hoạt động của TCTCVM.

---

Giá trị tham khảo

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Là tài liệu chuyên khảo tham khảo về phương pháp kết hợp mô hình Binary Logistic và mô hình hồi quy hai bước Heckman trong phân tích kinh tế lượng tài chính ngân hàng; cung cấp hệ thống hóa lý thuyết về đánh giá hoạt động TCTCVM theo hai chiều bền vững và tiếp cận.
• Nhà quản trị và người thực hành TCTCVM (TYM, CEP, M7, các Quỹ xã hội và dự án TCVM): Cung cấp bằng chứng thực nghiệm để định hình chiến lược mở rộng địa bàn, quản trị rủi ro danh mục PAR>30, thiết kế thủ tục giải ngân và xây dựng lộ trình chính thức hóa tổ chức.
• Cơ quan hoạch định chính sách (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, cơ quan quản lý địa phương, VMFWG): Cung cấp căn cứ thực tiễn để rà soát, sửa đổi các quy định pháp lý liên quan đến điều kiện cấp phép, quản lý giám sát và ban hành chính sách tài chính toàn diện quốc gia.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng những chỉ tiêu cốt lõi nào để đo lường mức độ bền vững và mức độ tiếp cận của TCTCVM?

Luận án sử dụng chỉ số tự bền vững hoạt động (OSS - tỷ lệ giữa thu nhập hoạt động trên tổng chi phí hoạt động bao gồm cả trích lập dự phòng và chi phí tài chính) cùng với chỉ số tự bền vững tài chính (FSS), tỷ lệ vốn tự có và đòn bẩy để đo lường mức độ bền vững. Về mức độ tiếp cận, luận án đo lường qua ba khía cạnh: độ rộng tiếp cận (số lượng khách hàng vay, dư nợ), độ sâu tiếp cận (tỷ lệ giá trị khoản vay trung bình/GDP bình quân đầu người, tỷ lệ khách hàng nghèo, tỷ lệ khách hàng nữ) và chất lượng tiếp cận (chi phí vay, tính linh hoạt của sản phẩm).

2. Kết quả mô hình Binary Logistic Regression về các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ số OSS chỉ ra điều gì?

Mô hình khẳng định tỷ lệ rủi ro danh mục đầu tư (PAR>30) có tác động ngược chiều rõ rệt đến OSS, trong khi tổng danh mục cho vay (GLP), phạm vi hoạt động mở rộng (LOC2) và hình thức pháp lý chính thức hóa (LEGAF2) có tác động cùng chiều. Biến số vốn vay bình quân trên một khách hàng (ALSPB) và tuổi của TCTCVM (AGE) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình này.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay (KNV) của khách hàng trong mô hình Heckman?

Khả năng tiếp cận vốn vay của khách hàng chịu ảnh hưởng thuận chiều từ: Điều kiện vay phù hợp, Mục đích vay vốn rõ ràng và Tình trạng kinh tế hộ nghèo (khách hàng nghèo có xác suất tiếp cận TCTCVM cao hơn). Ngược lại, Giá trị khoản vay yêu cầu lớn, Trình độ học vấn cao và Số lượng lao động trong hộ gia đình đông có tác động ngược chiều đến khả năng tiếp cận vốn vay tại các TCTCVM.

4. Vì sao hình thức pháp lý và phạm vi hoạt động tác động tích cực đến OSS tại Việt Nam, khác với một số nghiên cứu quốc tế?

Tại Việt Nam, các TCTCVM được chính thức hóa (có hình thức pháp lý rõ ràng theo quy định của NHNN) có điều kiện chuẩn hóa quy trình quản trị, tăng cường uy tín để huy động vốn và mở rộng quy mô. Việc mở rộng phạm vi hoạt động hợp lý giúp TCTCVM khai thác lợi thế kinh tế theo quy mô trong bối cảnh các tổ chức trong nước duy trì mô hình truyền thống tập trung phục vụ khách hàng thu nhập thấp.

5. Luận án đề xuất lộ trình chuyển đổi mô hình cho các chương trình, dự án TCVM bán chính thức như thế nào?

Luận án khuyến nghị các chương trình, dự án TCVM chưa nên chuyển đổi trực tiếp lên mô hình TCTCVM chính thức ngay mà nên thực hiện bước đệm chuyển đổi thành Quỹ xã hội (QXH). Sau khi củng cố năng lực tài chính, hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro, nâng cấp hệ thống thông tin quản lý (MIS) và xây dựng mạng lưới hoạt động ổn định trên địa bàn một tỉnh, tổ chức mới tiến hành các thủ tục chính thức hóa theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

---

Kết luận

Luận án của tác giả Đào Lan Phương đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô tại Việt Nam giai đoạn 2011–2016 trên hai phương diện cốt lõi: mức độ bền vững và mức độ tiếp cận. Thông qua việc kết hợp nghiên cứu định tính với các mô hình kinh tế lượng (Binary Logistic và mô hình hai bước Heckman), công trình đã xác định rõ mức độ và chiều hướng tác động của các nhân tố nội tại cũng như các yếu tố thuộc về khách hàng đến hiệu quả hoạt động của TCTCVM. Các phát hiện thực nghiệm là cơ sở khoa học xác thực để đề xuất hệ thống giải pháp đối với TCTCVM và khuyến nghị chính sách đối với Ngân hàng Nhà nước cùng các cơ quan quản lý nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính vi mô tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tại nhiều nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, tài chính vi mô (TCVM) được đánh giá là có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong công cuộc giảm nghèo đói và phát triển xã hội. Với xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO, ký CPTPP đang mở ra rất nhiều cơ hội phát triển cho khu vực tài chính ngân hàng. Tuy nhiên, với sức ép của hội nhập cũng như những tiêu chuẩn an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng (TCTD) đang làm cho người nghèo, các đối tượng chính sách cũng như các doanh nghiêp siêu nhỏ ngày càng khó có cơ hội tiếp cận với các dịch vụ tài chính chính thức.

Theo WB (2015), Việt Nam là một trong 25 quốc gia có 75% dân số không được tiếp cận các dịch vụ tài chính; chỉ khoảng 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tiếp cận được vốn vay của ngân hàng. Trong khi đó, thị trường tín dụng phi chính thức tồn tại dưới dạng Hụi, Họ, Phường vẫn đang diễn ra ở cả thành thị và nông thôn với độ rủi ro lớn và có xu hướng hoạt động ngày càng tinh vi dưới nhiều hình thức nhằm kiếm lời dựa trên sự khó khăn, túng quẫn của người nghèo đang gây ra nhiều hệ lụy xấu cho xã hội (Bùi Diệu Anh, 2016). Vì vậy, tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ tài chính bởi tất cả mọi người hay còn gọi là tài chính toàn diện có ý nghĩa rất quan trọng và hữu ích đối với tất cả các cá nhân, doanh nghiệp, giúp tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao năng lực và bảo đảm hoạt động kinh tế của họ. Tài chính toàn diện cũng hỗ trợ tăng cường ổn định tài chính và phát triển kinh tế trên diện rộng, giúp đảm bảo tăng trưởng toàn diện.

Trong bối cảnh đó, các tổ chức tài chính vi mô (TCTCVM) truyền thống mặc dù còn nhỏ bé cả về mặt số lượng và thị phần nhưng được đánh giá là có mức độ tiếp cận sâu tới khách hàng tốt thứ hai trên thị trường chỉ sau NHCSXH, do sứ mệnh và tầm nhìn của các tổ chức này thường vì mục tiêu giảm nghèo, nâng cao năng lực khách hàng, hoạt động chủ yếu ở các vùng khó khăn, khó tiếp cận với các dịch vụ tài chính chính thức (Lê Thanh Tâm, 2015). Vì vậy, phát triển các TCTCVM nhằm cung ứng dịch vụ TCVM được coi là giải pháp quan trọng góp phần giải quyết nhu cầu về các dịch vụ tài chính cho những đối tượng này, là tiền đề cho tăng cường tài chính toàn diện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Tuy nhiên, nhiều TCTCVM tại Việt Nam còn non trẻ, hoạt động khó khăn và phụ thuộc vào nhà tài trợ. Trong khi đó, trên thế giới, việc phát triển các TCTCVM thành các TCTCVM thương mại được coi là một phương thức hiệu quả để phục vụ một bộ phận lớn dân cư ở các khu vực thành thị, nông thôn, vùng sâu vùng xa một cách bền vững (The economist intelligence unit, 2014).

Qua một số nghiên cứu của Mersland and Ström (2010), Marr (2002), Hermes and Lensink (2008), Sofia Bredbeg & Sara Ek (2011), hoạt động TCVM được thể hiện ở 2 khía cạnh chính: (1) Mức độ tiếp cận, (2) mức độ bền vững. Tuy nhiên, những nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động của các TCTCVM xét trên 2 khía cạnh là mức độ tiếp cận và mức độ bền vững chưa được nhiều nghiên cứu đề cập một cách có hệ thống.