Luận văn thạc sĩ ussh nhận thức thái độ và hành vi của sinh viên trường đại học hồng đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh nhận thức thái độ và hành vi của sinh viên trường đại học hồng đức với phương pháp học tập, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Lý
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Vân Hạnh
• Trường học: Đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Nhận Thức, Thái Độ và Hành Vi của Sinh Viên Đại Học Hồng Đức với Phương Pháp Học Tập Tín Chỉ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN NỘI DUNG CHÍNH
• 2. Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
• 2.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 2.2. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu
• 2.3. Cơ sở phương pháp luận
• 2.4. Các lí thuyết được sử dụng trong đề tài
• 2.5. Quan điểm về “ngưỡng tình huống” trong các nghiên cứu về thái độ
• 2.6. Các khái niệm công cụ
• 2.7. Hành vi lệch chuẩn
• 2.8. Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 3. CHƯƠNG 2: Thực trạng nhận thức – thái độ - hành vi của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 3.1. Nhận thức học tập của sinh viên về phương pháp học tập theo tín chỉ
• 3.2. Nhận thức của sinh viên về phương pháp học tập trên lớp trong phương pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.3. Nhận thức của sinh viên về hoạt động tự học trong phương pháp học ở nhà và trên thư viện của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.4. Nhận thức của sinh viên về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập của phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.5. Thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.6. Thái độ của sinh viên với thời gian học tập trên lớp, ở nhà trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.7. Thái độ của sinh viên với phương pháp giảng dạy của giảng viên theo học chế tín chỉ
• 3.8. Thái độ của sinh viên với phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo học chế tín chỉ
• 3.9. Hành vi học tập của sinh viên trong phương pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.9.1. Hành vi học tập tích cực
• 3.9.2. Hành vi học tập thụ động
• 3.9.3. Hành vi học tập lệch chuẩn
• 3.9.4. Hành vi học nhóm
• 4. CHƯƠNG 3: Các yếu tố ảnh hưởng tới nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 4.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 4.1.1. Đặc điểm của cá nhân của sinh viên
• 4.1.2. Quy định của nhà trường
• 4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 4.2.1. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên
• 4.2.2. Phương pháp giảng dạy của giáo viên
• 4.2.3. Quy định của nhà trường
• 4.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi học tập của sinh viên trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 4.3.1. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên
• 4.3.2. Phương pháp giảng dạy của giáo viên
• 4.3.3. Cơ sở vật chất của nhà trường
• 5. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Một vài khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nhận Thức Thái Độ và Hành Vi của Sinh Viên Đại Học Hồng Đức

Chủ đề này tập trung vào việc phân tích nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên tại Đại học Hồng Đức trong bối cảnh phương pháp học tập tín chỉ. Việc chuyển đổi từ phương pháp học truyền thống sang học tín chỉ đã tạo ra nhiều thay đổi trong cách thức học tập của sinh viên. Nghiên cứu này sẽ làm rõ những khía cạnh này và cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình hiện tại.

1.1. Nhận thức của sinh viên về phương pháp học tập tín chỉ

Sinh viên cần hiểu rõ về phương pháp học tập tín chỉ để có thể áp dụng hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều sinh viên vẫn chưa nắm vững các nguyên tắc cơ bản của phương pháp này, dẫn đến việc học tập không hiệu quả.

1.2. Thái độ của sinh viên đối với phương pháp học tập tín chỉ

Thái độ của sinh viên đối với phương pháp học tập tín chỉ có ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập. Một số sinh viên cảm thấy hài lòng với sự linh hoạt mà phương pháp này mang lại, trong khi những người khác lại gặp khó khăn trong việc thích nghi.

II. Vấn đề và Thách thức trong Nhận Thức và Hành Vi của Sinh Viên

Mặc dù có nhiều lợi ích từ phương pháp học tập tín chỉ, nhưng sinh viên vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt thông tin, áp lực học tập và sự không đồng nhất trong cách giảng dạy của giảng viên.

2.1. Thiếu thông tin về phương pháp học tập tín chỉ

Nhiều sinh viên không được cung cấp đầy đủ thông tin về phương pháp học tập tín chỉ, dẫn đến sự nhầm lẫn và khó khăn trong việc lập kế hoạch học tập.

2.2. Áp lực học tập và sự không đồng nhất trong giảng dạy

Áp lực từ việc học tập theo tín chỉ có thể gây ra căng thẳng cho sinh viên. Hơn nữa, sự không đồng nhất trong phương pháp giảng dạy của giảng viên cũng làm tăng thêm khó khăn cho sinh viên trong việc tiếp thu kiến thức.

III. Phương Pháp và Giải Pháp Nâng Cao Nhận Thức và Hành Vi Học Tập

Để cải thiện nhận thức và hành vi học tập của sinh viên, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc tổ chức các buổi hội thảo, cung cấp tài liệu hướng dẫn và tạo môi trường học tập tích cực là rất cần thiết.

3.1. Tổ chức hội thảo và đào tạo

Các buổi hội thảo về phương pháp học tập tín chỉ có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách thức học tập hiệu quả và cách quản lý thời gian.

3.2. Cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết

Cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết về phương pháp học tập tín chỉ sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc áp dụng phương pháp này vào học tập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ mang lại cái nhìn tổng quan về nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên mà còn đưa ra những ứng dụng thực tiễn trong việc cải thiện chất lượng giáo dục tại Đại học Hồng Đức.

4.1. Kết quả khảo sát về nhận thức và hành vi

Kết quả khảo sát cho thấy rằng có sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập của sinh viên, điều này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng học tập.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp được đề xuất sẽ được áp dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao thái độ và hành vi học tập của sinh viên, từ đó cải thiện kết quả học tập.

V. Kết Luận và Tương Lai của Phương Pháp Học Tập Tín Chỉ

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên đối với phương pháp học tập tín chỉ là rất quan trọng. Tương lai của phương pháp này phụ thuộc vào sự cải tiến liên tục trong giảng dạy và học tập.

5.1. Tương lai của phương pháp học tập tín chỉ

Phương pháp học tập tín chỉ có tiềm năng lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, nhưng cần có sự hỗ trợ từ cả giảng viên và sinh viên.

5.2. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã được áp dụng và tìm kiếm những phương pháp mới để cải thiện hơn nữa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam, việc chuyển đổi từ hình thức đào tạo niên chế sang học chế tín chỉ được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và phát huy tính chủ động, tích cực của sinh viên trong học tập. Tại Trường Đại học Hồng Đức, từ năm 2008, hình thức đào tạo theo học chế tín chỉ đã được triển khai, đánh dấu một bước chuyển đổi lớn trong phương pháp học tập và giảng dạy. Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp học tập này cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là về nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên đối với phương pháp học tập mới.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu khảo sát thực trạng nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên Trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ trong giai đoạn từ tháng 3/2010 đến tháng 11/2011. Qua đó, nghiên cứu tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến các biến số này, đồng thời làm rõ sự tồn tại của độ chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập của sinh viên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng học tập và giảng dạy tại trường, góp phần thúc đẩy hiệu quả đào tạo theo học chế tín chỉ.

Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu 300 sinh viên đại diện cho các khoa thuộc Trường Đại học Hồng Đức, sử dụng phương pháp khảo sát kết hợp phỏng vấn sâu và quan sát thực tế. Các chỉ số nhận thức đúng về phương pháp học tập theo tín chỉ đạt khoảng 78,6%, trong khi tỷ lệ sinh viên thích phương pháp học tập này chỉ đạt 56,8%, cho thấy sự khác biệt giữa nhận thức và thái độ của sinh viên. Nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều yếu tố tác động đến nhận thức, thái độ và hành vi học tập như phương pháp giảng dạy của giảng viên, cơ sở vật chất, đặc điểm cá nhân sinh viên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết xã hội học về nhận thức, thái độ và hành vi, trong đó:

• Lý thuyết nghịch lý LaPiere: Chỉ ra sự mâu thuẫn giữa thái độ và hành vi, nhấn mạnh cần nghiên cứu hành vi thực tế để hiểu đúng thái độ của cá nhân.
• Quan điểm về “ngưỡng tình huống” trong nghiên cứu thái độ: Thái độ được cấu thành bởi ba thành phần chính là nhận thức (tri thức), tình cảm và hành vi, mỗi thành phần có ngưỡng biểu hiện khác nhau tùy theo bối cảnh xã hội.
• Khái niệm nhận thức: Hiểu biết và đánh giá của cá nhân về đối tượng thông qua quá trình tương tác xã hội.
• Khái niệm thái độ: Tâm thế ủng hộ hoặc phản đối đối tượng, thể hiện qua cảm xúc thích hoặc không thích.
• Khái niệm hành vi: Phản ứng quan sát được của cá nhân trước đối tượng, bao gồm hành vi tích cực, thụ động và lệch chuẩn trong học tập.
• Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ: Phương pháp học tập chủ động, linh hoạt, đòi hỏi sinh viên tự lập kế hoạch, tăng cường tự học và học nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ 300 sinh viên Trường Đại học Hồng Đức, đại diện cho các khoa: Xã hội, Tự nhiên, Kỹ thuật công nghệ, Ngoại ngữ, Kinh tế.
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu ngẫu nhiên theo cụm nhiều giai đoạn, đảm bảo tính đại diện qua việc chọn khoa, lớp và sinh viên ngồi giữa dãy bàn, tránh chọn hai sinh viên cạnh nhau.
• Phương pháp thu thập thông tin:
  • Bảng hỏi khảo sát về nhận thức, thái độ và hành vi học tập.
  • Phỏng vấn sâu 10 sinh viên các năm học và khoa khác nhau để bổ sung thông tin định tính.
  • Quan sát tham dự và không tham dự các hoạt động học tập, trao đổi nhóm, hành vi học tập trên thư viện và phòng máy tính.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 15 để xử lý dữ liệu định lượng, phân tích tần suất, chỉ số nhận thức, thái độ và hành vi; kết hợp phân tích định tính từ phỏng vấn và quan sát.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 3/2010 đến tháng 11/2011, bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức đúng về phương pháp học tập theo học chế tín chỉ: Chỉ số nhận thức đúng đạt 78,6%, cho thấy phần lớn sinh viên hiểu đúng bản chất phương pháp học tập theo tín chỉ. Cụ thể, nhận thức đúng về học tập trên lớp đạt 77,3%, về tự học ở nhà và trên thư viện đạt 76,3%, và về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập đạt 81,2%.

2. Thái độ của sinh viên với phương pháp học tập theo tín chỉ: Tỷ lệ sinh viên thích phương pháp học tập theo tín chỉ là 56,8%, trong khi 43,2% không thích. Nguyên nhân không thích chủ yếu do áp lực thời gian học tập trên lớp quá nhiều, làm giảm thời gian tự học và nghỉ ngơi.

3. Hành vi học tập của sinh viên: Sinh viên thể hiện nhiều hành vi học tập tích cực như tranh luận trên lớp (89,8%), tham gia học nhóm (93,6%), xây dựng kế hoạch học tập (88,9%). Tuy nhiên, vẫn tồn tại hành vi học tập thụ động và lệch chuẩn như học thuộc lòng, sử dụng tài liệu không đúng quy định.

4. Độ chênh lệch giữa nhận thức và hành vi: Mặc dù nhận thức đúng về phương pháp học tập cao, hành vi học tập tích cực chưa tương xứng, thể hiện qua tỷ lệ sinh viên không thích phương pháp học tập và các hành vi lệch chuẩn còn tồn tại.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sinh viên Trường Đại học Hồng Đức có nhận thức khá tốt về phương pháp học tập theo học chế tín chỉ, đặc biệt là về tính chủ động, tự học và học nhóm. Tuy nhiên, thái độ và hành vi học tập chưa hoàn toàn đồng thuận với nhận thức, phản ánh nghịch lý LaPiere về sự khác biệt giữa thái độ và hành vi.

Nguyên nhân chính được xác định là do áp lực thời gian học tập trên lớp quá lớn, làm giảm thời gian tự học và nghỉ ngơi, gây tâm lý không thích phương pháp học tập theo tín chỉ. Ngoài ra, phương pháp giảng dạy của giảng viên mặc dù đã có sự đổi mới với tỷ lệ áp dụng các phương pháp thảo luận nhóm, gợi mở vấn đề cao (trên 65%), nhưng vẫn còn một bộ phận giảng viên sử dụng phương pháp truyền thống, ảnh hưởng đến sự hứng thú và hành vi học tập của sinh viên.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với xu hướng chung về khó khăn trong chuyển đổi phương pháp học tập theo tín chỉ, đặc biệt là sự thích nghi của sinh viên với phương pháp học tập chủ động. Việc nhận thức đúng nhưng hành vi chưa tương xứng cũng là vấn đề phổ biến, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, giảng viên và sinh viên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thanh thể hiện tỷ lệ nhận thức đúng, thái độ thích và không thích, cũng như biểu đồ tròn phân bố các hành vi học tập tích cực, thụ động và lệch chuẩn để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa thời gian học tập trên lớp

   • Giảm số tiết học trên lớp để tăng thời gian tự học và nghỉ ngơi cho sinh viên.
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ sinh viên không thích phương pháp học tập do áp lực thời gian từ 43,2% xuống dưới 30% trong vòng 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, phòng đào tạo phối hợp với các khoa.

2. Đổi mới phương pháp giảng dạy

   • Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng giảng viên về các phương pháp giảng dạy tích cực, gợi mở, thảo luận nhóm.
   • Mục tiêu: Đạt trên 80% giảng viên áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm đào tạo và phát triển giảng viên, các khoa.

3. Nâng cao nhận thức và kỹ năng tự học cho sinh viên

   • Tổ chức các khóa tập huấn, hướng dẫn kỹ năng đọc tài liệu phê phán, lập kế hoạch học tập và học nhóm hiệu quả.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ sinh viên nhận thức đúng về kỹ năng đọc tài liệu phê phán từ 52% lên trên 75% trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng công tác sinh viên, các khoa.

4. Cải thiện cơ sở vật chất phục vụ học tập

   • Đầu tư nâng cấp thư viện, phòng học, phòng máy tính để tạo môi trường học tập thuận lợi.
   • Mục tiêu: Đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên, tăng mức độ hài lòng lên trên 80% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý cơ sở vật chất, nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục đại học

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo theo học chế tín chỉ để xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Thiết kế chương trình đào tạo, điều chỉnh quy định về thời gian học tập.

2. Giảng viên đại học

   • Lợi ích: Nắm bắt nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên để đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả truyền đạt.
   • Use case: Áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, tổ chức học nhóm hiệu quả.

3. Sinh viên đại học

   • Lợi ích: Nhận thức rõ hơn về phương pháp học tập theo tín chỉ, từ đó điều chỉnh hành vi học tập tích cực hơn.
   • Use case: Lập kế hoạch học tập, phát triển kỹ năng tự học và học nhóm.

4. Nhà nghiên cứu giáo dục và xã hội học

   • Lợi ích: Có dữ liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi trong học tập theo tín chỉ tại Việt Nam.
   • Use case: Phát triển các nghiên cứu tiếp theo về đổi mới giáo dục đại học.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ là gì?
   Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ là hình thức đào tạo linh hoạt, trong đó sinh viên chủ động lập kế hoạch học tập, tăng cường tự học và học nhóm, nhằm tích lũy kiến thức theo tiến độ phù hợp với năng lực cá nhân.

2. Sinh viên Trường Đại học Hồng Đức có nhận thức đúng về phương pháp học tập theo tín chỉ không?
   Theo nghiên cứu, chỉ số nhận thức đúng của sinh viên đạt khoảng 78,6%, cho thấy phần lớn sinh viên hiểu đúng bản chất và yêu cầu của phương pháp học tập này.

3. Tại sao có sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập của sinh viên?
   Nguyên nhân chính là do áp lực thời gian học tập trên lớp quá nhiều, phương pháp giảng dạy chưa đồng bộ hoàn toàn, cùng với một số sinh viên chưa phát triển kỹ năng tự học và đọc tài liệu phê phán.

4. Phương pháp giảng dạy nào được giảng viên sử dụng nhiều nhất?
   Các phương pháp giảng dạy tích cực như thảo luận nhóm (77,1%), gợi mở vấn đề, đặt câu hỏi định hướng (68,6%) được sử dụng phổ biến, trong khi phương pháp truyền thống như giảng viên đọc cho sinh viên chép chỉ chiếm khoảng 10,7%.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả học tập theo học chế tín chỉ?
   Cần phối hợp giảm tải thời gian học trên lớp, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao kỹ năng tự học cho sinh viên và cải thiện cơ sở vật chất học tập để tạo môi trường thuận lợi.

Kết luận

• Sinh viên Trường Đại học Hồng Đức có nhận thức đúng về phương pháp học tập theo học chế tín chỉ với chỉ số khoảng 78,6%, tuy nhiên thái độ thích phương pháp này chỉ đạt 56,8%.
• Hành vi học tập tích cực được thể hiện qua các hoạt động tranh luận, học nhóm và lập kế hoạch học tập, nhưng vẫn còn tồn tại hành vi học tập thụ động và lệch chuẩn.
• Áp lực thời gian học tập trên lớp và phương pháp giảng dạy chưa đồng bộ là những nguyên nhân chính gây ra sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa thời gian học tập, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao kỹ năng tự học và cải thiện cơ sở vật chất.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các trường đại học khác để so sánh và hoàn thiện mô hình đào tạo theo học chế tín chỉ.

Call-to-action: Các nhà quản lý, giảng viên và sinh viên cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng học tập theo học chế tín chỉ, góp phần phát triển giáo dục đại học Việt Nam hiện đại và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Đào tạo theo hệ thống tín chỉ là một phương thức đào tạo tiến tiến và mới được áp dụng trong đào tạo đại học ở Việt Nam những năm gần đây. Chính vì sự mới mẻ của nó mà ở mỗi trường đại học khi áp dụng đều gặp phải những bất cập nhất định.

Nhằm hướng đến mục tiêu hoàn thiện nền giáo dục nước nhà, Bộ Giáo dục, các trường đại học, cao đẳng, các cá nhân quan tâm đến lĩnh vực này trong cả nước đã nghiên cứu, tìm hiểu những vấn đề liên quan đến phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Trong những năm vừa qua, rất nhiều những hội thảo về phương thức đào tạo trong hệ thống tín chỉ được tổ chức ở các trường Đại học Quốc Gia Hà Nội, Đại học Hà Tĩnh, Đại học Vinh, Đại học Hồng Đức, Đại học Đà Lạt, Đại học Thái Nguyên, Đại học dân lập Thăng Long. Đặc biệt có những hội thảo mang tầm quốc gia như Hội thảo về phương thức đào tạo trong hệ thống tín chỉ tại Đại học Đà Nẵng vào năm 2006 đã thu hút được sự tham gia của rất nhiều giảng viên, nhà nghiên cứu ở các trường đại học, các viện nghiên cứu trên mọi miền trên tổ quốc. Những bài viết trong hội thảo cho thấy tâm huyết của những người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục với việc nâng cao chất lượng học tập và giảng dạy trong phương pháp học tập theo học chế tín chỉ.

Trong hội thảo này, những người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tại các trường đại học như: Đại học Đà Lạt, Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc Gia Hà Nội, Đại học Bách Khoa Đà Nẵng., đã phân tích một số vấn đề tồn tại và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong học chế tín chỉ. Đưa ra các giải pháp để triển khai phương pháp học tập theo học chế tín chỉ, PGS.TS Nguyễn Văn Nhã – Trưởng ban đào tạo Đại học Quốc Gia Hà Nội đã có bài viết: “Các giải pháp triển khai phương thức đào tạo theo tín chỉ ở Đại học Quốc Gia Hà Nội” trong hội thảo này. Bên cạnh những bài viết đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo trong học chế tín chỉ, nhiều học giả còn đưa ra những phân tích dựa trên kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục phát triển và đã có những thành công trong hoạt động 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ứng dụng phương pháp học tập theo học chế tín chỉ như Trung Quốc, Mĩ, Malaixia… Đưa ra những kinh nghiệm của Malaixia trong hoạt động đào tạo theo tín chỉ và so sánh với Việt Nam trong tiến trình đào tạo này TS Lê Văn Hảo – Trường Đại học Nha Trang đã viết “Tổ chức đào tạo đại học theo tín chỉ: Kinh nghiệm của Malaixia và so sánh với Việt Nam”, tác giả đã phân tích một vài nét về nền giáo dục tại Malaxia như việc phân loại môn học, thời gian học, thời gian cho các kì học, thời lượng tín chỉ…và so sánh với hoạt động đào tạo tại Việt Nam ở một số điểm: thời gian cho các học kì, thời lượng từng tín chỉ, khối lượng làm việc của sinh viên…Không chỉ phân tích kinh nghiệm của Malaixia, kinh nghiệm trong đào tạo theo học chế tín chỉ của Mĩ được rất nhiều nhà giáo dục quan tâm, trong hội thảo này TS Eli Mazul &TS Phạm Thị Ly đã chỉ ra hệ thống giáo dục đại học tốt nhất thế giới - Mĩ là một hệ thống không có hệ thống qua bài viết “Hệ thống đào tạo theo tín chỉ của Mĩ và những cải cách cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam”, bài viết đã chỉ rõ những đặc điểm trong hệ thống giáo dục của Mĩ từ trong lịch sử đến thời kì hiện đại và đưa ra những bài học trong việc ứng dụng của Trung Quốc và đưa ra cách thức ứng dụng ở Việt Nam. Không chỉ quan tâm đến những hoạt động trong lĩnh vực đào tạo chính quy, hội thảo cũng có nhiều bài viết quan tâm đến lĩnh vực đào tạo văn bằng 2, không chính quy như Th.S Phan Thị My với bài viết “Tiếp cận hệ thống tín chỉ trong đào tạo không chính quy”, đã phân tích lộ trình áp dụng hệ thống tín chỉ cho đào tạo không chính quy.

Ngoài hội thảo trên còn rất nhiều các hội thảo khác như hội thảo “Đổi mới phương thức dạy theo học chế tín chỉ” của Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn TP. Hồ Chí Minh diễn ra vào năm 2008 với rất nhiều bài viết nhằm mục đích: Nhận diện thực trạng giảng dạy, học tập ở trường sau 2 năm tiến hành đào tạo theo học chế tín chỉ, tạo ra diễn đàn học tập, trao đổi, thảo luận những vấn đề lí luận và thực tiễn liên quan đến phương pháp đào tạo theo học chế tín chỉ. Các hội thảo diễn ra với khá nhiều nội dung liên quan đến phương thức đào tạo tín chỉ như: giảng dạy, kiểm tra đánh giá, học tập, bản chất của tín chỉ, so sánh phương thức đào tạo tín chỉ và niên chế, những khó khăn cũng như những thuận lợi 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khi áp dụng phương thức đào tạo theo tín chỉ. Tuy nhiên, những hội thảo về phương pháp học tập theo hệ thống tín chỉ với đối tượng là người học còn đơn giản và chưa được tập trung và chú ý.

Không chỉ có hội thảo, các bài nghiên cứu dưới hình thức bài báo về phương thức đào tạo tín chỉ cũng xuất hiện khá nhiều trên các tạp chí với nhiều nội dung khác nhau. Tuy nhiên, các bài nghiên cứu này chủ yếu tập trung ở một số những nhóm như sau: Thứ nhất, những bài nghiên cứu tập trung tìm hiểu về bản chất của tín chỉ cũng như sự ứng dụng nó ở Việt Nam thu hút được sự tham gia nghiên cứu của rất nhiều nhà giáo, nhà nghiên cứu, những người quan tâm đến lĩnh vực giáo dục. Nghiên cứu về lịch sử và bản chất của học chế tín chỉ, PGS.TS Hoàng Văn Vân đã có bài viết “Phương thức đào tạo theo tín chỉ: lịch sử, bản chất và những hàm ý cho phương pháp giảng- dạy ở bậc đại học” trong tạp chí khoa học số 3 năm 2010, trong bài viết này, tác giả đã phân tích lịch sử của giờ tín chỉ, bản chất của tín chỉ cũng như cách áp dụng vào Đại học Quốc Gia, những lợi thế của phương thức đào tạo tín chỉ, một số hàm ý cho phương thức dạy và học ở bậc đại học. Trên trang web của Đại học Quốc Gia, GS.TS Lê Thạc Cán đã phân tích về “Tổ chức giảng dạy và học tập theo chương trình định sẵn và học chế tín chỉ” trên trang web của Đại học Quốc Gia Hà Nội, GS đã chỉ ra những thí nghiệm ứng dụng hình thức tổ chức theo chương trình định sẵn và theo học chế tín chỉ ở các quốc gia như Hoa Kì, Anh Quốc, Nga và Việt Nam để từ đó rút ra sự khác biệt của hai chương trình này và ưu điểm cũng như những cách thức để áp dụng hình thức đào tạo tín chỉ ở Việt Nam.

Cũng phân tích về bản chất của học chế tín chỉ và việc áp dụng nó tại Việt Nam, Giáo sư Lâm Quang Thiệp đã phân tích về “Về học chế tín chỉ và việc áp dụng ở Việt Nam” trong tạp chí khoa học số 3 năm 2007, trong bài viết này, giáo sư đã chỉ rõ sự ra đời và lan toả của học chế tín chỉ, đặc điểm của học chế tín chỉ, các ưu điểm và nhược điểm của học chế tín chỉ cũng như cách khắc phục và việc áp dụng học chế tín chỉ ở nước ta trong tương quan so sánh với Hoa Kì và những giải pháp. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Không những chỉ ra bản chất của học chế tín chỉ, PGS.TS Phan Quang Thế đã phân tích những điểm dễ và khó khi học theo hệ thống đào tạo tín chỉ trong bài viết “Học theo tín chỉ, dễ và khó ở đâu” đăng trên web của Đại học Thái Nguyên. Sau khi áp dụng hình thức đào tạo này tại trường Đại học Hà Tĩnh, Th.S Nguyễn Thị Hương Giang cũng có bài viết “Tìm hiểu về phương thức đào tạo theo tín chỉ” đăng trên tạp chí Giáo dục số 4 năm 2009. Tác giả đã phân tích lịch sử của phương thức đào tạo tín chỉ, một số khái niệm cần lưu ý khi tiếp cận phương thức này cũng như nhấn mạnh đến những lợi thế của phương thức đào tạo tín chỉ và những khó khăn của trường Đại học Hà Tĩnh khi chuyển sang phương thức đào tạo này.

Nhóm thứ hai là những bài nghiên cứu tập trung về các hình thức tổ chức dạy học, các phương pháp dạy và học trong hình thức đào tạo tín chỉ. Nhóm nghiên cứu này thường đi vào những vấn đề cụ thể trong việc áp dụng phương thức đào tạo này ở Việt Nam. Một số những bài viết liên quan đến những vấn đề này như: Bàn về phương pháp dạy học nhóm, TS Ngô Thu Dung đã có bài “Phương pháp dạy học nhóm, một phương pháp tích hợp cần sử dụng trong giảng dạy và tổ chức một số môn học và hoạt động giáo dục theo học chế tín chỉ” trên tạp chí giáo dục số 3 năm 2007, trong bài viết này tác giả đã phân tích về bản chất của phương pháp dạy học nhóm và những yêu cầu cần thiết để áp dụng phương pháp này trong học chế tín chỉ. Cùng nhóm bài này, TS Tôn Quang Cưởng đã phân tích về “ Các hình thức tổ chức dạy học trong mối quan hệ với phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá trong đào tạo tín chỉ” trên trang web của Đại học Quốc Gia Hà Nội, để nhấn mạnh về mối quan hệ giữa các hình thức tổ chức giảng dạy trong đào tạo tín chỉ với phương pháp kiểm tra đánh giá.

Ngoài ra còn có hàng loạt các bài viết đăng trên các tạp chí về giáo dục, khoa học xã hội nhấn mạnh đến kinh nghiệm của các trường trong nước cũng như kinh nghiệm của các quốc gia có nền giáo dục phát triển như: Hoa Kì, Trung Quốc. về phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Có thể kể đến một số bài viết của các tác giả như: GS Vũ Quốc Phóng – Trường Đại học Ohie của Mĩ cũng đã phân tích về: “Hệ tín chỉ: từ đại học Mĩ đến đại học Việt Nam”, bài của TS Elis Mazuz và TS. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.