Nguyên tắc giám sát của cơ quan tổ chức đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng

Tìm hiểu nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động tố tụng. Phân tích vai trò giám sát trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

• Tác giả: Trần Đức Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Nguyên Tắc Giám Sát Của Cơ Quan, Tổ Chức, Đại Biểu Dân Cử Đối Với Hoạt Động Của Cơ Quan Tiến Hành Tố Tụng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nguyên Tắc Giám Sát Tố Tụng Hình Sự là Gì

Nguyên tắc giám sát hoạt động tố tụng hình sự là tư tưởng chủ đạo, phản ánh yêu cầu phát triển xã hội, được thể chế hóa bằng pháp luật. Theo Khoa Luật - ĐHQGHN, nguyên tắc này là cơ bản, lần đầu quy định độc lập tại Điều 32 BLTTHS 2003 và sửa đổi tại Điều 33 BLTTHS 2015. Nguyên tắc này là nền tảng cho hoạt động giám sát trong tố tụng hình sự, chỉ đạo áp dụng, thi hành, xây dựng pháp luật TTHS. Nó thể hiện tính công khai, dân chủ, minh bạch trong hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng (THTT), phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Đảm bảo nguyên tắc này góp phần thực hiện cải cách tư pháp theo Nghị quyết 08-NQ/TW. Việc này cũng phục vụ mục tiêu xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh theo Nghị quyết 49-NQ/TW. Tuy nhiên, đến nay nguyên tắc này chưa được nghiên cứu đầy đủ về lý luận và thực tiễn.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết về Giám Sát Tố Tụng Hình Sự

Giám sát tố tụng hình sự là việc cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử theo dõi, xem xét, đánh giá tính hợp pháp, đúng đắn của hoạt động tố tụng. Nó bao gồm việc kiểm tra hồ sơ, tài liệu, tham dự phiên tòa, yêu cầu báo cáo, giải trình, và xử lý các vi phạm. Theo tài liệu nghiên cứu, đây là phương châm, định hướng cho hoạt động tố tụng giải quyết vụ án hình sự. Nó đảm bảo quyền con người, quyền công dân được tôn trọng và bảo vệ trong suốt quá trình tố tụng.

1.2. Tầm Quan Trọng của Nguyên Tắc Giám Sát trong Cải Cách Tư Pháp

Nguyên tắc giám sát có vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu cải cách tư pháp, đặc biệt là tăng cường tính minh bạch, công khai của hoạt động tư pháp. Nó góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, bảo vệ công lý, phục vụ nhân dân. Theo Nghị quyết 49-NQ/TW, việc hoàn thiện cơ chế giám sát là yếu tố quan trọng để phát huy quyền làm chủ của nhân dân đối với hoạt động tư pháp, đảm bảo hoạt động tư pháp được tiến hành hiệu quả và hiệu lực cao.

II. Thách Thức Thiếu Nghiên Cứu Về Giám Sát Tố Tụng Hình Sự

Hiện tại, việc nghiên cứu nguyên tắc giám sát tố tụng hình sự còn hạn chế. Có ít công trình nghiên cứu tổng quan, hoàn chỉnh về nội dung, cơ sở, ý nghĩa. Sự hình thành, phát triển của nguyên tắc, so sánh với pháp luật các nước tiên tiến cũng chưa được quan tâm đúng mức. Các nghiên cứu tổng kết thực tiễn áp dụng còn ít, chưa đề ra phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng. Thực tiễn xây dựng và áp dụng nguyên tắc còn nhiều hạn chế, bất cập. Mặc dù là nguyên tắc cơ bản, nhưng quy phạm pháp luật TTHS được xây dựng để triển khai còn ít, thiếu cơ chế đảm bảo quyền giám sát của người dân. Vai trò giám sát của cơ quan, tổ chức chưa được coi trọng.

2.1. Những Hạn Chế trong Pháp Luật về Giám Sát Tố Tụng

Pháp luật TTHS hiện hành còn thiếu các quy định cụ thể, chi tiết về cơ chế giám sát. Quyền tiếp cận thông tin của người dân bị hạn chế. Việc này gây khó khăn cho việc thực hiện quyền giám sát một cách hiệu quả. Theo nghiên cứu, còn quá ít quy phạm pháp luật TTHS được xây dựng để triển khai áp dụng nguyên tắc này trong thực tiễn, còn thiếu cơ chế đảm bảo cho người dân thực hiện hữu hiệu quyền giám sát của mình.

2.2. Tình Trạng Chồng Chéo trong Hoạt Động Giám Sát Hiện Nay

Số lượng chủ thể có thể tiến hành hoạt động giám sát lớn, dẫn đến chồng chéo giữa các cấp. Chức năng, thẩm quyền của các chủ thể chưa được xác định rõ. Một số chủ thể giám sát gặp vướng mắc về địa vị pháp lý. Theo Nguyễn Sĩ Dũng, có gần 15 loại cơ quan có thể tiến hành giám sát, từ trung ương tới cấp xã, chưa kể hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan Đảng, dẫn đến chồng chéo.

2.3. Tính Hình Thức Của Hoạt Động Giám Sát

Tính hình thức thể hiện ở việc, một số hình thức giám sát chưa được thực hiện trên thực tế, chưa được hướng dẫn kịp thời. Đạt được mục đích giám sát, chủ thể giám sát cần phải có hình thức giám sát, công cụ giám sát hiệu quả. Cụ thể, “hình thức bỏ phiếu tín nhiệm chưa được triển khai trên thực tế”, “Quốc hội chưa từng thành lập Ủy ban lâm thời” [Nguyễn Sĩ Dũng, 2015, tr. 3].

III. Hướng Dẫn Nâng Cao Hiệu Quả Giám Sát Tố Tụng Hình Sự

Để nâng cao hiệu quả giám sát hoạt động tố tụng hình sự, cần có giải pháp đồng bộ về pháp luật, cơ chế, và tổ chức. Cần hoàn thiện quy định về chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức giám sát. Cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân phải được tăng cường. Vai trò giám sát của các tổ chức xã hội cần được coi trọng. Cần xác định rõ chức năng, thẩm quyền của các chủ thể giám sát, tránh chồng chéo. Quan trọng là tăng cường giám sát mà không làm mất đi tính độc lập của hoạt động tư pháp.

3.1. Hoàn Thiện Pháp Luật về Chủ Thể và Đối Tượng Giám Sát

Cần quy định cụ thể, rõ ràng về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các chủ thể giám sát. Tiêu chí, điều kiện để trở thành chủ thể giám sát cần được xác định. Đối tượng giám sát cần được xác định chính xác, tránh tình trạng giám sát tràn lan, không hiệu quả. Điều này giúp tăng cường tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của các chủ thể giám sát.

3.2. Tăng Cường Quyền Tiếp Cận Thông Tin cho Người Dân

Công khai, minh bạch thông tin về hoạt động tố tụng là yếu tố then chốt để người dân thực hiện quyền giám sát. Cần có cơ chế để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về vụ án, quy trình tố tụng, hoạt động của cơ quan THTT. Việc này góp phần tăng cường tính dân chủ, công khai của hoạt động tư pháp.

3.3. Bảo Đảm Tính Độc Lập của Hoạt Động Tư Pháp

Việc tăng cường giám sát phải đi đôi với việc bảo đảm tính độc lập của hoạt động tư pháp, đặc biệt là hoạt động xét xử của Tòa án. Không được can thiệp trái pháp luật vào hoạt động xét xử. Cần có cơ chế bảo vệ thẩm phán, hội thẩm trước các áp lực từ bên ngoài. Điều này đảm bảo xét xử công minh, khách quan, đúng pháp luật.

IV. Giải Pháp Thực Hiện Giám Sát Chuyên Đề Trong Tố Tụng Hình Sự

Một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng giám sát là thực hiện giám sát chuyên đề trong lĩnh vực tố tụng hình sự. Quốc hội, Hội đồng nhân dân cần tăng cường giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan tư pháp. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đối với người đứng đầu của cơ quan tư pháp cần được nâng cao hiệu quả. Cần hoàn thiện cơ chế và quy trình thực hiện việc bỏ phiếu tín nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan tư pháp.

4.1. Nâng Cao Chất Lượng Thảo Luận Báo Cáo Tại Quốc Hội

Quốc hội cần có các phiên thảo luận chuyên sâu về báo cáo của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Các đại biểu Quốc hội cần được cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu để tham gia thảo luận hiệu quả. Sau thảo luận, cần có nghị quyết về lĩnh vực tư pháp với các giải pháp cụ thể, khả thi.

4.2. Tăng Cường Giám Sát Văn Bản Quy Phạm Pháp Luật

Quốc hội cần giám sát chặt chẽ việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tư pháp, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Cần có cơ chế để phát hiện và xử lý kịp thời các văn bản trái pháp luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần tăng cường vai trò trong việc tổ chức giám sát và phân công, chỉ đạo giám sát trong lĩnh vực tư pháp.

4.3. Hoàn Thiện Bỏ Phiếu Tín Nhiệm Người Đứng Đầu

Cần có quy trình cụ thể, minh bạch về việc bỏ phiếu tín nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan tư pháp. Các tiêu chí đánh giá cần được xác định rõ ràng. Việc bỏ phiếu tín nhiệm cần được thực hiện định kỳ, khách quan, công tâm. Đồng thời tăng cường liêm chính tư pháp, nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự.

V. Nghiên Cứu Mô Hình Giám Sát Tố Tụng Hình Sự Quốc Tế

Nghiên cứu mô hình giám sát tố tụng hình sự của một số nước trên thế giới giúp học hỏi kinh nghiệm, hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Các nước như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Trung Quốc, Liên bang Nga có nhiều kinh nghiệm trong xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả. Việc so sánh, đối chiếu pháp luật Việt Nam với pháp luật các nước giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.

5.1. Giám Sát Tố Tụng Hình Sự ở Hoa Kỳ

Hợp chủng quốc Hoa Kỳ có hệ thống giám sát tố tụng hình sự phức tạp, bao gồm giám sát của Quốc hội, Tòa án, công chúng. Quốc hội có quyền điều tra, giám sát hoạt động của các cơ quan tư pháp. Tòa án có quyền xem xét lại các quyết định của cơ quan hành pháp. Công chúng có quyền tiếp cận thông tin, tham gia vào quá trình tố tụng.

5.2. Giám Sát Tố Tụng Hình Sự ở Vương Quốc Anh

Vương quốc Anh có cơ chế giám sát tố tụng hình sự chặt chẽ, tập trung vào việc bảo vệ quyền con người. Các cơ quan như Thanh tra Cảnh sát, Ủy ban Khiếu nại Cảnh sát có quyền điều tra các sai phạm của cảnh sát. Tòa án có quyền bác bỏ các chứng cứ thu thập trái pháp luật.

VI. Kết Luận Giám Sát Tố Tụng Hình Sự Hướng Tới Tương Lai

Nguyên tắc giám sát hoạt động tố tụng hình sự có vai trò quan trọng trong xây dựng nhà nước pháp quyền, bảo vệ quyền con người, cải cách tư pháp. Việc nghiên cứu, hoàn thiện nguyên tắc này là nhiệm vụ cấp bách, cần thiết. Các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát cần được thực hiện đồng bộ, toàn diện. Hướng tới tương lai, giám sát cần trở thành một hoạt động thường xuyên, liên tục, hiệu quả, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh.

6.1. Tầm Quan Trọng của Giám Sát Trong Nhà Nước Pháp Quyền

Trong nhà nước pháp quyền, giám sát là công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo đảm pháp luật được tuân thủ nghiêm chỉnh. Giám sát giúp ngăn ngừa lạm quyền, tham nhũng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

6.2. Giám Sát và Bảo Vệ Quyền Con Người

Giám sát hoạt động tố tụng hình sự là phương tiện hiệu quả để bảo vệ quyền con người trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Giám sát giúp phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm quyền con người, bảo đảm xét xử công minh, đúng pháp luật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Chương 2: Những vấn đề lý luận về nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng trong tố tụng hình sự. Chương 3: Pháp luật về nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng và thực trạng hoạt động giám sát tố tụng hình sự ở Việt Nam. Chương 4: Các giải pháp bảo đảm thực hiện nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng trong tố tụng hình sự Việt Nam.

9 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Để nghiên cứu nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng, tác giả đã khảo cứu các công trình nghiên cứu trƣớc đó liên quan đến nguyên tắc này. Với mục đích tổng hợp lý luận khoa học pháp lý nói chung và khoa học luật tố tụng hình sự nói riêng về nguyên tắc này; thông qua đó, tác giả đánh giá các kết quả nghiên cứu và sử dụng các kết quả nghiên cứu đó trong luận án đồng thời chỉ ra đƣợc những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng. Các tài liệu mà tác giả tham khảo đƣợc sắp xếp theo yêu cầu của nội dung nghiên cứu. Cụ thể gồm các nhóm tài liệu sau: - Nhóm các tài liệu nghiên cứu về nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng hình sự.

- Nhóm các tài liệu nghiên cứu về quyền tƣ pháp và kiểm soát quyền tƣ pháp. - Nhóm các tài liệu nghiên cứu về quyền lực nhà nƣớc, kiểm soát quyền lực nhà nƣớc. - Nhóm các tài liệu nghiên cứu về mô hình tố tụng hình sự. - Nhóm các tài liệu nghiên cứu về thực tiễn thực hiện nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với cơ quan tiến hành tố tụng.1 Nhóm các tài liệu nghiên cứu về nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng hình sự Trong bài viết “Các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự Việt Nam” của PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí trên Tạp chí Kinh tế - Luật Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2008 đã đề cập đến Nguyên tắc giám sát trong tố tụng hình sự.

Trong công trình này, tác giả đã đƣa ra khái niệm các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự Việt Nam, phân tích nội dung của các nguyên tắc, đồng thời có những kiến nghị về việc hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự Việt Nam. 10 Đề cập trực tiếp đến nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng có thể kể đến bài viết: “Cơ chế giám sát trong hoạt động TTHS Việt Nam- Thực trạng và phương hướng hoàn thiện” trên Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Luật học 27 (2011) 111- 117. Trong công trình này, PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí đã chỉ ra tính tất yếu của việc giám sát trong TTHS trong bối cảnh xây dựng nhà nƣớc pháp quyền XHCN ở Việt Nam giai đoạn hiện nay. Đó chính là xu hƣớng lạm quyền luôn xảy ra ở mọi nhà nƣớc mọi lĩnh vực và TTHS không nằm ngoài quy luật đó.

Do đó, cần phải đặt ra vấn đề giám sát hoạt động TTHS nhằm đảm bảo quyền lực nhà nƣớc thuộc về nhân dân và đảm bảo các mục đích của TTHS là chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, phát hiện chính xác, nhanh chóng và xử lý công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không để lọt tội phạm, không làm oan ngƣời vô tội. Trong công trình này, tác giả khái quát nội dung, ý nghĩa của nguyên tắc, đồng thời đƣa ra khái niệm cơ chế giám sát hoạt động TTHS của các cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử. Tác giả cũng đánh giá cơ chế giám sát hoạt động TTHS ở Việt Nam hiện nay từ đó đề xuất ra các giải nhằm đảm bảo thực hiện nguyên tắc này trong TTHS Việt Nam. Trong khuôn khổ một bài bài viết, tác giả chỉ trình bày khái quát nhất nguyên tắc đồng thời nhấn mạnh cơ chế thực hiện nguyên tắc này.

Công trình này gợi mở một khung lý luận để Luận án tiếp tục nghiên cứu sâu sắc và toàn diện nội dung của nguyên tắc giám sát trong tố tụng hình sự. Liên quan trực tiếp đến nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng còn có bài viết “Giám sát của cơ quan dân cử trong tố tụng hình sự” của PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí và tác giả Hà Thị Phƣơng Bắc trên Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội, tập 33, số 3 (2017). Trong công trình này, bên cạnh việc trình bày khái quát nguồn gốc của vấn đề giám sát của cơ quan dân cử trong TTHS đã phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam làm cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát trong TTHS của các chủ thể là cơ quan dân cử là Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Trên cơ sở đó, các tác giả chỉ ra các đặc điểm của hoạt động giám sát trong TTHS của các chủ thể là cơ quan dân cử ở Việt Nam, đó là những đặc điểm về đối tƣợng giám sát, hình thức giám sát, 11 phƣơng pháp giám sát.có những đặc điểm riêng so với hoạt động giám sát trong lĩnh vực khác.

Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng, hiệu quả giám sát của cơ quan, đại biểu dân cử trong tố tụng hình sự nhƣ: thu hẹp phạm vi, hình thức giám sát tránh dàn trải thiếu trọng tâm, xây dựng cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát của cơ quan dân cử ở địa phƣơng, nâng cao năng lực của các chủ thực hiện giám sát trong TTHS. Tuy nhiên công trình này chƣa đi sâu giải quyết các vấn đề lý luận của Nguyên tắc giám sát của cơ quan,tổ chức, đại biểu dân cử đối với cơ quan THTT; chƣa tập trung làm rõ nội dung, mối liên hệ của nguyên tắc này đối với các nguyên tắc khác trong hệ thống các nguyên tắc của TTHS Việt Nam; chƣa trình bày các yếu tố đảm bảo thực hiện nguyên tắc này trong TTHS; trong khuôn khổ bài viết nên công trình này chỉ tập trung vào hoạt động giám sát của cơ quan dân cử mà chƣa đề cập đến các chủ thể giám sát TTHS khác nhƣ đại biểu dân cử, tổ chức chính trị, chính trị xã hội khác. Giáo trình các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự” của PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2018. Đây là công trình nghiên cứu một cách chuyên sâu, toàn diện và đầy đủ về các nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng hình sự Việt Nam.

Trong đó, tác giả làm rõ quan niệm về các nguyên tắc cơ bản, khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của các nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng hình sự. Tác giả đã phân tích, trình bày khá đầy đủ các nội dung của Nguyên tắc kiểm tra, giám sát trong tố tụng hình sự. Đây là công trình có giá trị tham khảo rất quan trọng khi nghiên cứu về đề tài luận án. Tuy nhiên, đây là giáo trình dành cho chƣơng trình đào tạo sau đại học nên các nội dung là những vấn đề cơ bản, khái quát mang tính lý luận về các nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự.

Ngoài các tài liệu nghiên cứu trực tiếp về nguyên tắc giám sát của cơ quan, tổ chức, đại biểu dân cử đối với hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, còn có các tài liệu nghiên cứu về các nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng hình sự Việt Nam có liên quan đến đề tài nghiên cứu của luận án: ài viết “Hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự của Việt Nam: Suy ngẫm về những nguyên tắc cơ bản” của GS.TS Lê Văn Cảm đăng trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Luật học 29, Số 3 (2013) 1-11. Trên cơ sở nghiên cứu các 12 phạm trù có liên quan nhƣ khái niệm, ý nghĩa, mục tiêu, đối tƣợng và đòi hỏi của việc hoàn thiện pháp luật về tƣ pháp hình sự, bài viết đề cập đến việc phân tích nội dung khoa học của những nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về tƣ pháp hình sự trƣớc yêu cầu sửa đổi Hiến pháp của giai đoạn xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền nhƣ: 1) Phù hợp với thông lệ quốc tế; 2) Công khai, dân chủ và minh bạch; 3) Kết hợp giữa khoa học và thực tiễn; 4) Hợp tác quốc tế; 5) Pháp chế. Trong lĩnh vực tố tụng hình sự, tiêu biểu là luận án tiến sĩ luật học “Nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng hình sự Việt Nam” của TS. Trong công trình này, tác giả đã trình bày khái niệm, đặc điểm của nguyên tắc tranh tụng.

Đồng thời chỉ ra mối liên hệ của nguyên tắc tranh tụng với một số nguyên tắc cơ bản khác của tố tụng hình sự Việt Nam để đi đến khẳng định tranh tụng là một nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự Việt Nam. ên cạnh đó, trong công trình này, tác giả đã có sự thể hiện của nguyên tắc này trong tố tụng hình sự Việt Nam ở hai phƣơng diện pháp luật, thực tiễn, từ đó chỉ ra những phƣơng hƣớng hoàn thiện và các biện pháp bảo đảm thực hiện nguyên tắc này trong tố tụng hình sự Việt Nam. Trong công trình này, Nguyên tắc giám sát mới chỉ đặt ra nhƣ giải pháp nhằm đảm bảo hiệu quả của nguyên tắc tranh tụng. Ngoài ra có thể kể đến các bài viết có chất lƣợng về hệ thống nguyên tắc của tố tụng hình sự Việt Nam.

Đó là cuốn “Các nguyên tắc trong tố tụng hình sự Việt Nam” của TS. Hoàng Thị Sơn và ùi Kiên Điện. Trong công trình này, Nguyên tắc giám sát mới chỉ đƣợc đề cập một cách khái quát với tƣ cách là một nguyên tắc quan trọng trong hệ thống nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự Việt Nam.