CHƯƠNG 1 MOT SỐ VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VE NGUYÊN TÁC BẢO DAM TRANH TUNG TRONG XÉT XỬ HANH CHÍNH dung của nguyên tắc bảo dim tranh tung trong xét xã hành chính: LLL. Khai niệm nguyên ắc bảo đâm tranh tụng trong xét vĩ hành chính Hệ thống tơ pháp của Việt Nam trước ki Hiển pháp năm 2013 đuợc xây dmg và host động theo mô hình tổ tang truyền thống Theo đó, khi mốt vụ tranh chấp xây ra các cơ quan của nhà nước nh Tôn án, cơ quan lêu tra, Vien kiểm sát đồng vai tr và có nhiệm vụ chính trong vide xii và đưa ra phán quyết Vai to của các bên tranh chip và luật đ diện chiếm tỷ 1 tít rong xé xử các vụ dn hành chính Thâm chi, tude đây có giai đoạn luật mr còn được coi là chi có vai tro “bổ trợ từ pháp”. Điều này thể hiện đặc biết 18 trong tr pháp hình ng nơi mã Tòa án, Viên kiểm sát, cơ quan điều ra được gọi à “cơ quan tién hành tổ tụng”, côn luật sơ và các bên liên quan chỉ được coi là "người tham gia tổ hạng”. Các cơ quan tiến ảnh tổ tung là những người “din dit’, “chi phối" qué tình tổ tung hình my và “idm soát" bộ hỗ sơ côn vụ án Luật sự luôn gập khỏ khán để khẳng định vai rd ‘bo chữn cũa mình trong quá tình tổ tạng Việc đồ cao vai tr cũa côn các cơ quan hà nước và chua thục my chủ trong đến vai trỏ của luật sơ cũng nhờ các bên dẫn tái xu hướng chủ quan, duy ý chi khi iri các vụ tranh chấp, từ đó dẫn tới tỷ lệ cao bản án oan, sai.
Trong các vụ én dân sự và hành chính, việc xem nhe vai tro của các bận cũng nin luật ar bảo vệ quyển lợi cho các bên cũng dễ dẫn tới mr chủ quan, duy ý chỉ của thim phản khi xế xử ĐỂ khắc phục tinh trang trên, Hién phép năm 2013 đã quy định nguyên tắc bảo dim tranh tung trong xát xử ghi nhận tai Khoản5 Điễu 103 Hién pháp nim 2013! Đây là nguyên tắc mới trong hoạt động của Toa án Việt Nam. Nguyên tắc ny hiểu nhờ seu Thứ: nhất, nền ting cia hệ thông tổ tung Việt Nam vẫn theo mô hình tổ ‘Roi 5 Điền 103 Biển pháp nà 2013 ‘Nguyin tc tình tạng tong xét được bio din” tong hn cứ, song vai trò ranh biển cũa các bên phai được tổng cường trong quá tình xát xử: Noi cách khác, tinh thin cia nguyên ắc "bảo dim tranh tang" là Toe án phi thục ar coi trọng se tranh biện giữa các bên trong quá trình xét xử. Thông thường các bên rong vụ án hình sự là Viện kiểm sit - buộc tôi và luật sưinguời bảo chữa gỗ tối trong vu án dân sự kinh t, lao động là nguyên đơn và bi đơn trong ve án hành chính là người khối kiện - người din và nguờ bị kiện- cơ quan hành, chỉnh nhà nước bị iện Nguyên tắc ranh tạng yêu cầu các bin phi được tranh tang công bing và bình đẳng với nhau trước Toa án Yéu cầu này tưởng chimg đơn giản, song nở ko theo hing loạt những yêu cầu khác mà pháp luật tổ tang phải quy dink (ví đụ, quyền tấp cân ngang bằng đối với hồ sơ vụ án, quyền được gặp thân chủ vào bit kì lúc nào, quyên được đổi xử bình đẳng trong phiên xét xi). Chỉ khi tim được điều đó thi Ton án mới có cơ hội ng nghe ý kiến lap luân từ các chiều khác hođể trên cơ sỡ do dun ra quyết dinh đứng di, qua đỏ tránh chủ quan, day ý chỉ dẫn tô các bin án oan, mai Thứ: hai hội đẳng xét xử phi Ling nghe các bên tranh biện trong phiên xát xử và phán quyết chủ yêu dựa tin i lẽ ma các bén dua ra.
Đương nhiên, rong hệ thống tổ tạng cia Việt Nam, thành viên hối đồng xét xử luôn nghién cứu trước hỗ sơ và do đó đã hình thành quan điểm về vụ việc truớc khi phiên xé xử đn ra.Mặc dia vậy ti phiên xét xố tức là nơi các bên đưa ý kiến tranh luận vé vụ việ, thẳm, phn và hội thẫn phải thực sự lắng nghe ý kién các bên, coi trong ý kién các bên, như nhau để trên cơ sở đó ra phán quyết phù hop, cho đò phán quyết đó có thể không ging với quan đểm của mình truve khi xé xử. Từ gốc độ l luận công như thọc tấn, nguyên tắc bảo dim tranh tung có pham vi tác đồng không chỉ đối với Tòa án ma đổi với cả quá tình tổ tung nói chúng dic biết là tổ tung hình x Bài lễ, tổ hạng hình sợ liên quan tối nhiều cơ quan nhà nước và gồm nhiễu công đoạn như khối tố, truy tổ ỗi mới tới xét xử Nguyên tắc bảo dim tranh tung đại hồi để cao vai trở cia luật sự ngang bing với viên kiễm sát không chỉ trong giai đoạn xit xổ mã cé các gia dom tổ tung truớc đồ Tất nhiên, cơ quan nhà nước trong đó có viên kiểm sát có những nhiệm vụ, quyền. han đặc iệt để thực hiện thm quyén của mình mà người báo vị quyển va lợi (ch hop pháp khó có th có. Tuy nhiên, vé cơ bản luật sơ và viên kiểm sắt phi có các quyền ngĩng nhau để có th tạ ra một syranh hing công bằng khi xét xi Đi sấu hơn vé khá niệm tanh tạng trong xét xử hình chính, các bên đương sat muốn bio vé được quyền Io ích hợp phip tước Ton án thi các bên pi thục hiện được quyễn tranh hạng của mình trong tổ tung hành chính thông qua việc thục Hiện các quyền ổ tạng hinh chính Tuy nhiên tổ tụng hảnh chính là một qué tỉnh phúc tạp, có nhiều chỉ ất nôn không phải rong bất cứ trường hợp nào các bên đương nự cũng cổ th ng thse hiện được quyên ranh tụng để bão về quyền, lợi {ch hợp pháp của mình.
Bai18 "đổi với những người them gia vào các vụ lận, chữ: “tổ hạng" nhiều khi không gợi lên ý niêm tơ do cá nhân, sự thục hiện dễ ding các quyện loi, ma trổ Ist sự phiễn toi, bao tin, tốn của, mất thời giờ, lao tâm một tí" 3 Trên thực tổ, việc thực hiện quyên tranh tụng của đương sự phụ thuộc vào rất nhiều yêu tổ như khả năng them gia tổ tung hành chỉnh của đương ar, việc Hiên ảnh gai quyết vụ án hành chính cũa Tòa án và mự hỗ trợ của những thành phin Xhác đối vớ việc than ga tổ ting của đương mự.Thông thuing để thực hiện được quyền ranh tụng của minh thi đương sự phit có một sự hiểu biết pháp luật nhất cánh và có năng lục hành v tổ tung hành chính và đoơng nhién trong trong trường hop cần thất họ phất nhận được sự hỗ tro pháp lý tr ia luật n hy người khác có thể bảo vé quyén và lợi ich hợp pháp của họ. Hom nia việc thục hiện quyén tranh: tong của đương mr ph thông qua Tòa án cho nên để đương sự thục hiện được quyền tranh tang của ho thi Toa án phải thục hiện đông các quy đính cia pháp luật tổ ung hành chính khi việc giã quyết vụ đn hành chính đông thời phai giúp đổ tao những điều kiện cân tiết cho đương sự thục hiện được quyền tranh hang của ho Vi thế đỂ đương sv bão vệ được quyển loi ich hợp pháp rước Tòa án th việc bio dim cho các đương sơ tục hién quyén tranh tung là at cin thiết Nhân từ góc độ quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về Nhà nước và pháp luật thi nguyên tắc côn pháp luật là nguyên lý là tơ tưởng chỉ đạo cơ bản cổ tinh ‘guia Minh Bích (1999), Late TS amg dân sự Vide Neon Nob Đồng Nei, Đồng Nu, 202 10 chit quan trong thể hiện tinh toàn din, inh hoạt, thắm nhuin toàn bộ nội dung cũng nhụ hình thức cia hệ thống pháp luật at ky một hoạt đồng nào muốn & đăng hướng và đạt kết quả đồi hồi hoạt động do phi tuân theo những nguyên tắc nhất dinh Host đồng tổ tạng hành chính la mot deng hoạt đồng có nhiệm vụ bio dim cho việc giã quyét vụ án được tiên hành nhanh chóng và đúng pháp luật bảo vi quyễn và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, cơ quan, tổ chức, lợi ich cia Nhà "nước và lợi ch công công Theo điễn Tiếng Việt thì áo đản” là làm cho chắc chin thục hiện dave, git gin đươc, hoặc có đấy đủ những gì cần thiết" Trong tổ hạng hành chỉnh, việc ‘bio-vé quyền lợi ích hop php của đương sơ chủ yêu được thực hiện thing qua việc thục hiện quyễn tranh tung của các chủ thổ, Vi vậy, bio dim tranh hung trong tổ tong hành chính là bảo dim được các đều kiện cần thất làm cho các chủ thể tranh, tong chắc chic thực hién được quyền tranh tung để bio vệ quyền, lơ ích hop pháp của đương ar trước Tòa án. Xétvé mắt ngôn ng, “anh tạng có ngiĩa là liận tang và theo nghĩa Hen Việt ti thuật ngữ “anh ting” được ghép từ hai tử “tranh luận” va “tổ tang”. Theo tir điển Luật học năm 2006 "tranh tạng a hoạt động tổ ting được thực hiện bi các tên them gia tổ ting có quyển bình đẳng với nhau trong việc thủ thấp, đơn ra chúng cứ để bảo vệ các quan didm và lợi ích của mình, phân bác lai các quan diém ‘va lợi ích của phia đổi lập".
Như vay từ những cách giải thích trên thì tranh tụng chính lá quá tình giã quyết ranh chấp tei Toa án, theo do các bên tranh chấp them gia vào qué tình gai quyết tranh luận vé các yêu cần, đơa ra những lý 18, chứng cử va ti liễu chúng minh để bảo về quyén và lợi ích hợp pháp của mình Tranh tạng Tà host động ring lễ của các chủ thể là các bên tham gia xế xử mã không nhận nhận, tranh hạng là một hoạt động được thực hiện bởi các bên tham gia xét xử đổ thu đi một chủ thể quan trọng la Tos án Tranh ting bao giờ cũng gắn lién với hoạt đồng tii phần của Tòa én.