Chương 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN CƠ BẢN VE NGUYÊN TAC BAO DAM TRANH TUNG TRONG TÓ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM 111. Khái niệm và ý nghĩa của nguyên tắc bảo đảm quyền tranh ‘tung trong tố tụng dân sự. Khái niệm, đặc diém về tranh tung trong tô tụng din sir LLL Khái niệm tranh tụng trong TTDS Sự ra đời và phát triển của khái niệm tranh tụng được biết đến ngay từ thời đại cỗ xưa của sã hội loài người. Khải niệm tranh tụng trong tổ tung gắn liên với sự hình thành và phát triển cia các tu tưởng dân chủ, tiễn bộ trong lich sử tư tưởng nhân loại.
Tranh tụng không chỉ là thành tựu pháp lý đơn thuần, ma cao hơn nó lả thành tựu của sự phát triển tư tưởng, của nên văn ‘minh nhân loại. Trong xã hôi hiên dai, ở các nước dù có tổ chức hệ thông tư pháp khác nhau, dia là hệ thống luật án lệ (common law), hệ thông luật lục dia (legal law) hay hệ thống luật pha trộn (mixed law), thi it hay nhiêu và bằng các thể hiện khác nhau, trong hé thống tô tung déu có yêu tổ tranh tung Đây 1ã cơ chế tổ tụng có hiệu quả bao dim cho Toà án xác định sự thật khách quan của vụ án, giải quyết đúng dan vu việc, dim bão sự công bằng va bảo vệ các quyển và lợi ích của các bên tham gia tô tung. Vì thé, không thé cho rang tranh tụng là yếu tổ đặc trưng của từ pháp tư sản, rằng tranh tụng là biểu hiện của nên dân chủ tư sẵn hình thức và vi vậy nó không thé có. hoạt đồng tư pháp zã hội chủ nghĩa, rằng trong tư pháp xã hội chủ nghĩa chỉ có tổ tụng xét hôi và kết hợp với tranh luận để giải quyết vụ ái Theo Từ điển tiếng Việt, tranh tung có nghĩa là sự kiên cáo lấn nhau” Còn theo nghĩa Han Việt (máy móc thông thường) thì thuật ngữ tranh tung được ghép từ hai từ “tranh luân” và “tô tung".
Tranh tụng là tranh luận trong ‘Mead gắng Việt (1991), Ni, hoa học 34 Mi, HA NGL tổ tung, Còn tranh luận được hiểu la: “ban cãi tim ra lẽ phải”Š, là một phan tô tụng của phiên toa, được tiên hành sau khi kết thúc phản zét höï”. Trong tổ tụng bao giờ cũng có sự tham gia của các bên có quyển hoặc lợi ích trái ngược nhau yêu cầu Toa án phân xử. Để có cơ sở cho Tòa an có thể phân xử, pháp luật quy định cho các bên tham gia tổ tung quyển khỏi kiện vụ việc ra trước Toa án, chứng minh va tranh luận. Co thể nói, tranh tụng trong tổ tụng dân sự là một loại tranh tụng trong tổ tung, bao ham cả hoạt động tranh tung trước khi mỡ phiên tòa, tranh luận tại phiên tòa va tranh trung sau khi có quyết định giả quyết vụ an dân sự Vi tổ tung dân sự là quá tinh gi quyết vụ án dân sự cho nên tranh tung trong tổ tụng dân sự 1a tranh tụng trong quá trình giải quyết vụ án dan sự có thời điểm.
tất và thời điểm kết thúc. Theo đó, có thể hiểu giới hạn của việc tranh tụng, trong tổ tụng dân sự theo nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp”: - Theo nghia rộng, tranh tụng là một quả trình được bắt đầu từ khi có yêu cầu khởi kiên, khối tổ và kết thúc khi Tòa án ra quyết định, bản án giải quyết vụ việc đó”. Có nghĩa 1 tranh tung trong tổ tung dân sự sé bao gồm các giai đoạn Tòa án thụ lý đơn, sơ thẩm, phúc thẩm va cả giám đốc thấm, tái thẩm, thậm chí là có thé được tiên hanh lại từ giai đoạn xét xử sơ thẩm, phúc. thẩm trong trường hợp khi ban án, quyết định về vụ kiện bị Tòa án cấp trên.
‘huy để tiền hành xét xử lại. Bộ luật TO tung dân sự quy định nguyên tắc xét xử các vụ an dan sự là xét xử theo hai cấp, do đỏ, giai đoạn giám déc thẩm, ‘Tediin Thing Việt (2003), Viễn ngôn ngữ học, N3XB Bi Ning, Trưng tim từ điễn hoc 1024 êm địt tive 2003 Neda ch lb, vớt 1830 UV. hare bin nga nee hy /BengglogtetdeevĐtoggeeczg7070000mcdregxotgtne Hemet "Ric um đến thúc ho hg, gi nàn wah ng đáo nơi raged oi wah dịp in se tac tng ar act gt we dấp yt túc kh gai mg nk cấp no “So pn tnt no gun ny kh cổ wn cp in, in ct hp cro mp enh gử phì na omg. ts Đi co eb dng ch RE ice ean to ong ci deg orga csi gal glen dịp đ oy plc opp Suet mntan semis ne gucaniteg tái thẩm chỉ là thủ tục đặc biết, không phải một cấp xét xử.
Căn cứ vao tính chat của thủ tục giám đốc thẩm, tai thẩm, Toa án chỉ xem xét vụ án thông qua. hỗ sơ vụ án, hẫu như ít khí có sự tham gia của các bên đương sự, nếu như bản. án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật bi hủy toàn bộ hay mét phan thi sẽ xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm hoặc phúc thẩm (qua trình tranh. Cho nên tranh tung trong td tụng dan sự chủ yếu được tập trung tại các giai đoạn: chuẩn bị xét xử, xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm vụ án dan sự ~ Theo nghĩa hep: qua trình tranh tụng được tiền hành tại các phiên tòa.
sơ thẩm và phúc thẩm khi co sự tham gia tranh luận của các bên đương sự. Tại phiên tòa, các bên đương sự trình bay các yêu cau, chứng cứ, quan điểm và lập luận để chứng minh yêu cẩu của mình là đúng đắn, bão vệ quyển và lợi ích hợp pháp của chính mình. Như vậy, đưới góc độ khoa học luật tổ tụng dân sự có thé đi đến kết Tuân: Tranh tung trong tổ hung dân sự là một quá trình xác đinh sự thật khách quan của vụ đn được bắt đầu từ khi có yêu cầu khối Rin, khôi tô và Rết thúc. kt bản ám, quyết định có liệu lực pháp Inật, theo đô các cimi thé tham gia tổ tung được dua ra ching cứ if lẽ.
căn cứ pháp i đỗ chứng minh biên luân để bảo vệ quyển, lợi ich hợp pháp của mình trước Tòa ân theo những trình te thi tục do pháp luật tổ hing đân sie qny đit 1. Đặc điềm của trank tung trong tổ tung dan sie Tranh tung là một trong những hoạt đông quan trong trong quá trinh tô tụng dân sự. Hoạt động tranh tụng trong td tung dan sự mang những đặc điểm. chung của mô hình tô tung tranh tung nhưng đồng thời cũng có một số đặc điểm riêng để phân biệt với các hoạt động tranh tụng của các ngành luật hình.
thức khác (như tranh tung trong tổ tụng hình sư, tố tung hành chính), cu thé như sau 10 > Hi theo nghĩa rộng, tranh tụng những đặc điểm cơ bản sau: - Trách nhiệm chứng minh thuộc vỗ các bên tham gia tỔ tung Tòa ám không có nghĩa vu điều tra Trong tổ tung dân sự, các đương sự liên tục trao đổi với nhau những. chứng cử, căn cử pháp lý để chứng minh, biên luận cho quyền lợi hợp pháp của minh trước Tòa án trên cơ sở các quy định của pháp luật tổ tụng dân su’. Toa án không có nghĩa vụ phải tiên hành điên tra bối vì nếu Tòa án chủ động thu thấp chứng cứ thi sẽ không bao đảm sự khách quan, vô tư và công mình trong việc phân xử vụ án, không tôn trong quyển tự định đoạt của đương su” đẳng thời không phát huy tính tích cực, chủ đông của các đương sự, gây nên tâm lý ÿ lại của các đương sự = Các hành vi tổ tung của các chủ thé tham gia vào quá trình tranh ting "hiên theo trình tực thủ tục và thời ham do pháp lật quy đinh: 'Việt Nam la nhà nước phép quyền nên mọi hoạt đông của công dân phải tuên theo quy định của pháp luật. Do đó, khi thực hiện quyển và nghĩa vụ của minh các chủ thể tham gia vào quá tình tranh tụng phải tuên theo đúng hình thức, trình tự, thủ tục va thời hạn do pháp luật quy đính Điều nay giúp cho việc điêu hành công lý được phân minh, có hiệu qua và bao đảm quyền, lợi ich hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, = Tranh tung là cơ chỗ bão ddim quan trọng đỗ người tham gia tô tung thực hiện déy đủ các quyén tổ tung của mini: Trong quá trình tổ tụng cũng như tại phiên tod, người tham gia tổ tung có các quyển và ngiấa vụ tổ tung tương ứng.
Thực hiện tốt việc tranh tung thực chat lả bao đăm cho người tham gia tổ tung thực hiện các quyên tổ tung "Rin 1 Đền 91 Bộ hộctổ ng in nen 2015 qu dat vỗ nghh we đúng mh. Tho đó, Đương nự tie cng crdd đông nho ân chu vá cac hay my ràng càtưng sạn để hoc guy đnhtaiMoixnày, ˆ Xem dtu 6 Bộ hitb ung dân enim 2015 ir ma pháp luất quy định. Đồng thời, thực hiện việc tranh tung cũng cỏ nghĩa là các cơ quan tiền hảnh td tụng, các bên tham gia tranh tụng phải thực hiện nghữa vụ tổ tụng của mảnh để bao đảm cho người tham gia tổ tụng thực hiện các quyển tổ tụng tương ứng, Đặc điểm của các quan hệ tổ tụng thể hiện ở chỗ thông thưởng trong quan hệ đó quyền của chủ thé nay tương ứng với nghĩa vụ của chủ thể kia va ngược lại. Chẳng hạn, trong vụ án dân sự, đương sự có quyền tự bảo vệ hoặc nhữ người khác bao vệ quyển va lợi ich hợp pháp cho mink, vi vay, nghĩa vụ của cơ quan tiến hành tố tụng là phải đảm bao cho họ thực hiện quyển đó, như: quy định nghĩa vụ giải thích quyền này cho họ, ngiấa vụ yêu cầu Trung tâm trợ giúp pháp ly cit người bão về quyên và lợi ích hợp pháp cho ho trong các trường hợp pháp luật quy định.
Việc không bảo dim quyển nay cho họ (trừ trường hợp ho từ chỗ) là vi pham nghiêm trong thủ tục tổ tụng, cn phải xác định đó là căn cứ để huỷ án, xét xử lai, = Chi trong quá trình tổ tung có sự tranh tụng, người tham gia tổ tung mới có các điều kiên pháp if để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình liên quan dén vụ ám Tinh tranh tung cảng cao thì diéu kiện cho người tham gia tổ tung cảng lớn và việc sử dung các yếu tổ tranh tụng dé bao vệ quyển vả lợi ich hợp pháp. của mình cảng đạt hiệu quả cao. Tranh tụng được thực hiện trong toàn bộ quá trình tổ tung va đặc biệt tập trung tai phiên toà.