CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THỐNG KÊ HỌC I II III ĐỐI TƯỢNG MỘT SỐ KHÁI THANG ĐO NGHIÊN CỨU CỦA NIỆM THƯỜNG TRONG THỐNG KÊ HỌC DÙNG TRONG THỐNG KÊ THỐNG KÊ I. Đối tượng nghiên cứu của thống kê học Thống kê học là gì? Sơ lược lịch sử phát triển thống kê học Đối tượng nghiên cứu của thống kê học và các phương pháp trong thống kê 3 18/01/2018 1. Thống kê học Thống kê học là khoa học nghiên cứu hệ thống phương pháp (thu thập, xử lý, phân tích) con số (mặt lượng) của các hiện tượng số lớn tìm bản chất và tính quy luật (mặt chất) trong những điều kiện nhất định. Sơ lược về sự ra đời và phát triển của thống kê học Giai đoạn hiện nay Là một t rong những công Thời kỳ cụ quản lý vĩ mô quan trọng, có vai t rò cung cấp sản xuất các t hông t in phục vụ hàng hóa quản lý Thể hiện mối quan hệ Thời kỳ lượng chất Phong kiến Thời kỳ chiếm hữu Phân t ích, đánh giá t heo nô lệ thời gian và không gian Ghi chép các con số 4 18/01/2018 3.
Đối tượng nghiên cứu của thống kê học Mặt lượng trong quan hệ mật thiết với mặt chất của các hiện tượng và quá trình kinh tế - xã hội số lớn trong điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể II. Một số khái niệm thường dùng trong thống kê Tổng thể thống kê Tiêu thức thống kê Chỉ tiêu thống kê 5 18/01/2018 1. Tổng thể thống kê và đơn vị tổng thể Tổng thể thống kê là hiện tượng số lớn gồm các đơn vị (phần tử) cần quan sát và phân tích mặt lượng. Các đơn vị (phần tử) - đơn vị tổng thể.
Các loại tổng thể thống kê Theo sự nhận biết các đơn vị Tổng thể Tổng thể bộc lộ tiềm ẩn 6 18/01/2018 Các loại tổng thể thống kê Theo mục đích nghiên cứu Tổng thể Tổng thể không đồng đồng chất chất Các loại tổng thể thống kê Theo phạm vi nghiên cứu Tổng thể Tổng thể bộ chung phận 7 18/01/2018 2. Tiêu thức thống kê Tiêu thức thống kê - đặc điểm của đơn vị tổng thể được chọn để nghiên cứu Các loại tiêu thức thống kê Tiêu thức thực thể Tiêu thức thời gian Tiêu thức không gian 8 18/01/2018 Tiêu thức thực thể Tiêu thức nêu lên bản chất của đơn vị tổng thể: - Tiêu thức thuộc tính - Tiêu thức số lượng Tiêu thức thuộc tính - Biểu hiện không trực tiếp qua con số - Biểu hiện qua đặc điểm, tính chất 9 18/01/2018 Tiêu thức số lượng - Biểu hiện trực tiếp qua con số - Con số - lượng biến Tiêu thức thay phiên Là tiêu thức chỉ có 2 biểu hiện không trùng nhau trên một đơn vị tổng thể 10 18/01/2018 Tiêu thức thời gian Phản ánh thời gian của hiện tượng nghiên cứu Tiêu thức không gian Phản ánh phạm vi (lãnh thổ) của hiện tượng 11 18/01/2018 3. Chỉ tiêu thống kê Chỉ tiêu thống kê phản ánh mặt lượng gắn với chất của các hiện tượng và quá trình KTXH số lớn trong điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể. Các loại chỉ tiêu thống kê Theo hình thức biểu hiện Chỉ tiêu Chỉ tiêu giá hiện vật trị 12 18/01/2018 Các loại chỉ tiêu thống kê Theo tính chất biểu hiện Chỉ tiêu Chỉ tiêu tuyệt đối tương đối Các loại chỉ tiêu thống kê Theo đặc điểm về thời gian Chỉ tiêu thời Chỉ tiêu điểm thời kỳ 13 18/01/2018 Các loại chỉ tiêu thống kê Theo nội dung phản ánh Chỉ tiêu Chỉ tiêu chất lượng Số lượng (khối lượng) III.
THANG ĐO TRONG THỐNG KÊ Thang đo định danh Thang đo thứ bậc Thang đo khoảng Thang đo tỷ lệ 14 18/01/2018 MÔ HÌNH MÔ TẢ CÁC THANG ĐO THANG ĐO TỶ LỆ (Rat io Scale) Tiêu thức Số lượng THANG ĐO KHOẢNG Có gốc 0 (Int erval Scale) THANG ĐO THỨ BẬC Có khoảng cách (Ordinal Scale) bằng nhau Tiêu thức thuộc tính THANG ĐO ĐỊNH DANH Biểu hiệu có (Nominal Scale) thứ tự hơn kém Đánh số các biểu hiện cùng loại của tiêu thức Ứng dụng SPSS trong quản lý dữ liệu SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Là phần mềm chuyên dụng xử lý thông tin sơ cấp. (thông tin được thu thập trực tiếp từ đối tượng nghiên cứu thông qua bảng hỏi được thiết kế sẵn) 30 15 18/01/2018 Các màn hình SPSS - Màn hình quản lý dữ liệu - Màn hình quản lý biến - Màn hình hiển thị kết quả - Màn hình cú pháp 31 Các menu chính File: tạo file mới, mở file sẵn có, ghi file, in, thoát,… Edit: undo, cắt, dán, tìm kiếm thay thế, xác lập các mặc định,… View: hiện dòng trạng thái, thanh công cụ, chọn font chữ,… Data: các vấn đề liên quan đến dữ liệu,… Transform: chuyển đổi dữ liệu, tính toán, mã hóa lại các biến,… Analyze: các phân tích thống kê,… Graphs: biểu đồ và đồ thị,… Utilities: thông tin về các biến và file,… W indow: sắp xếp và di chuyển các cửa sổ làm việc Help: trợ giúp 32 16 18/01/2018 TẠO DỮ LIỆU SPSS TỪ PHẦN MỀM KHÁC • File > Open > Data… • Trong mục File of type chọn định dạng file phù hợp hoặc chọn All Files (*.*) 33 Để mở một tệp tin {file} Excel -Tại cửa sổ Data View, từ t hanh m enu chọn: File / Open / Data. - Trong hộp thoại Open File, chọn file m à bạn muốn mở - Trong hộp thoại Open File, chọn nơi lưu giữ file (Look in); chọn loại file (Files of t ype) và sau đó chọn t ên file (File name) 34 - Nhắp Open 17 18/01/2018 * Tạo biến trong cơ sở dữ liệu Tạo ra một biến mới t heo biểu Transform > Compute Variable… thức m ô tả ( Num eric expression) Biểu thức có thể là một phép t ính, một hàm ,… Nếu tính theo một điều kiện nào đó thì nhấn vào if (đặt điều kiện vào tính toán cho biểu thức) 35 * Tạo biến trong cơ sở dữ liệu Ph é p t oá n Toán tử + Cộng > Lớn hơn - Trừ < Nhỏ hơn * Nhân >= Lớn hơn hoặc bằng / Chia <= Nhỏ hơn hoặc bằng ** Luỹ thừa = Bằng ~= Không bằng & Và | Hoặc 36 18 18/01/2018 * Mã hoá lại dữ liệu - Mã hoá lại dữ liệu thành một biến khác Tr a n sfor m > Re code int o D iffe r e n t Va r ia ble s… • Chọn các biến muốn m ã hoá, Nếu chọn nhiều biến, chúng phải có cùng dạng ( chuỗi hoặc số) • Nhắp vào Old and New Values và định rõ cách m ã hoá lại trị số. • Sau đó nhấn Ch a n ge Nhấn I f để xác định một nhóm các đối tượng cũng giống như đã được m ô tả t rong mục t ính t oán biến { Com put e Variable} 37 CHƯƠNG II: QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU THỐNG KÊ II III IV ĐIỀU TRA TỔNG HỢP THỐNG PHÂN TÍCH VÀ DỰ THỐNG KÊ KÊ ĐOÁN THỐNG KÊ 19 18/01/2018 I.
ĐIỀU TRA THỐNG KÊ 1 Khái niệm chung về điều tra thống kê 2 Phân loại 3 Các hình thức thu thập thông tin 4 Phương án điều tra thống kê 5 Sai số trong điều tra thống kê 1. Khái niệm điều tra thống kê Khái niệm: Điều tra thống kê là tổ chức một cách khoa học và theo một kế hoạch thống nhất việc thu thập tài liệu về các hiện tượng nghiên cứu. Yêu cầu: - Chính xác - Kịp thời. Các loại điều tra thống kê Theo tính chất liên tục của việc ghi chép Điều tra thường Điều tra không xuyên thường xuyên 2.
Các loại điều tra thống kê Theo phạm vi đối tượng được điều tra Điều tra toàn bộ Điều tra không toàn bộ 21 18/01/2018 Điều tra không toàn bộ Điều tra Điều tra Điều tra chuyên chọn mẫu trọng điểm đề 3. Các hình thức thu thập thông tin Báo cáo thống kê định kỳ Điều tra chuyên môn 22 18/01/2018 4. PHƯƠNG ÁN ĐIỀU TRA THỐNG KÊ Lập kế hoạch tổ chức và tiến hành điều tra Nội dung 7 Chọn mẫu điều tra Nội dung 6 Soạn thảo bảng hỏi Nội dung 5 Chọn phương pháp thu thập thông tin Nội dung 4 Xác định nội dung điều tra Nội dung 3 Xác định phạm vi, đối tượng và đơn vị điều tra Nội dung 2 Xác định mục đích nghiên cứu Nội dung 1 5. Sai số trong điều tra thống kê Là chênh lệch giữa trị số thu được qua điều tra so với trị số thực tế của hiện tượng Phân loại: - Sai số do đăng ký ghi chép: - Sai số do tính chất đại biểu (ĐTCM) 23 18/01/2018 II.
Tổng hợp thống kê 1 Khái niệm tổng hợp thống kê 2 Phương pháp tổng hợp thống kê 1. Khái niệm Tổng hợp thống kê là tiến hành tập trung chỉnh lý và hệ thống hoá một cách khoa học các tài liệu thu thập được trong điều tra thống kê. Phương pháp tổng hợp - Phân tổ thống kê - Bảng thống kê - Đồ thị thống kê III. Phân tích và dự đoán thống kê Khái niệm: Phân tích và dự đoán thống kê là nêu lên một cách tổng hợp bản chất cụ thể và tính quy luật của các hiện tượng số lớn trong điều kiện nhất định qua biểu hiện bằng số lượng và tính toán các mức độ của hiện tượng trong tương lai nhằm đưa ra các căn cứ cho quyết định quản lý.
25 18/01/2018 CHƯƠNG III: TRÌNH BÀY DỮ LIỆU THỐNG KÊ I II PHÂN TỔ BẢNG THỐNG KÊ THỐNG KÊ VÀ ĐỒ THỊ THỐNG KÊ 2. Phân tổ thống kê Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của phân tổ thống kê Các loại phân tổ thống kê Các bước tiến hành phân tổ thống kê 26 18/01/2018 Khái niệm phân tổ thống kê Phân tổ thống kê là căn cứ vào một (hay một số) tiêu thức nào đó để tiến hành phân chia các đơn vị của hiện tượng nghiên cứu thành các tổ (và các tiểu tổ) có tính chất khác nhau Ý nghĩa phân tổ thống kê Có ý nghĩa trong cả quá trình nghiên cứu thống kê • Giai đoạn điều tra thống kê: nhằm phân tổ đối tượng điều tra thành những bộ phận có đặc điểm tính chất khác nhau là cơ sở cho việc lựa chọn các đơn vị điều tra thực tế • Giai đoạn tổng hợp thống kê: là phương pháp cơ bản để tiến hành tổng hợp thống kê • Giai đoạn phân tích thống kê: là cơ sở để vận dụng các phương pháp phân tích thống kê khác 27 18/01/2018 Nhiệm vụ phân tổ thống kê • Phân chia các loại hình KTXH. • Biểu hiện kết cấu của hiện tượng nghiên cứu. • Nghiên cứu mối liên hệ giữa các tiêu thức.