Tại Sao Ngôn Ngữ Là Một Hiện Tượng Xã Hội Quan Trọng?

Chuyên khảo phân tích Ngôn ngữ đại cương, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Đề tài: Ngôn Ngữ: Hiện Tượng Xã Hội và Vai Trò Giao Tiếp

Tóm tắt

I. Giải mã ngôn ngữ Tại sao lại là một hiện tượng xã hội

Ngôn ngữ là nền tảng của nền văn minh nhân loại, nhưng bản chất thực sự của nó thường bị hiểu lầm. Đây không phải là một hiện tượng tự nhiên như mưa hay nắng, cũng không phải một đặc tính sinh học được di truyền. Thay vào đó, ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội đặc biệt, ra đời và phát triển song hành cùng với sự hình thành của xã hội loài người. Nó là tài sản chung của cả một cộng đồng ngôn ngữ, được quy ước, gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Nếu không có xã hội, ngôn ngữ không thể tồn tại; ngược lại, nếu không có ngôn ngữ, xã hội không thể hình thành và phát triển. Việc tìm hiểu sâu về bản chất xã hội của ngôn ngữ là bước đầu tiên để thấu hiểu sức mạnh của nó trong việc kết nối con người và kiến tạo thế giới. Mỗi từ ngữ, mỗi cấu trúc câu đều mang trong mình dấu ấn của lịch sử, văn hóa và các mối quan hệ xã hội phức tạp. Do đó, việc phân tích ngôn ngữ dưới góc độ xã hội học giúp chúng ta nhận ra rằng nó không chỉ là công cụ để mô tả thực tại, mà còn là phương tiện để định hình và thay đổi chính thực tại đó.

1.1. Khám phá ngôn ngữ như một hệ thống ký hiệu xã hội

Theo F. de Saussure, ngôn ngữ về cơ bản là một hệ thống ký hiệu phức tạp. Mỗi ký hiệu ngôn ngữ là sự hợp nhất của hai mặt: cái biểu hiện (hình thức âm thanh/chữ viết) và cái được biểu hiện (khái niệm, ý nghĩa). Mối quan hệ giữa hai mặt này mang tính võ đoán, nghĩa là không có lý do tự nhiên nào khiến âm [meo] lại chỉ con vật bốn chân kêu "meo meo". Chính cộng đồng ngôn ngữ đã cùng nhau quy ước và chấp nhận mối liên kết này. Điều này chứng tỏ bản chất xã hội sâu sắc của ngôn ngữ. Các quy tắc kết hợp ký hiệu (ngữ pháp, cú pháp) cũng là những quy ước xã hội chặt chẽ. Mọi thành viên trong cộng đồng phải tuân theo những chuẩn mực ngôn ngữ này để có thể thực hiện vai trò giao tiếp một cách hiệu quả. Nếu không có sự đồng thuận và quy ước chung này, hệ thống ký hiệu sẽ sụp đổ, và giao tiếp sẽ trở nên bất khả thi.

1.2. Phân biệt Ngôn ngữ Langue và Lời nói Parole

Để hiểu rõ hơn về bản chất xã hội của ngôn ngữ, cần phân biệt giữa Ngôn ngữ (Langue) và Lời nói (Parole). Ngôn ngữ là hệ thống trừu tượng, là tài sản chung của cả cộng đồng, bao gồm các quy tắc, từ vựng và cấu trúc tồn tại tiềm tàng trong ý thức của mỗi cá nhân. Ngược lại, lời nói là sự hiện thực hóa của ngôn ngữ trong hành vi giao tiếp cụ thể của một cá nhân, mang tính riêng lẻ, tức thời. Ngôn ngữ là cái xã hội, còn lời nói là cái cá nhân. Lời nói chỉ có thể tồn tại và được hiểu khi nó dựa trên nền tảng của ngôn ngữ chung. Chính thông qua vô số hành vi lời nói của các cá nhân mà ngôn ngữ được duy trì, củng cố và dần dần thay đổi theo thời gian, phản ánh sự biến đổi của chính xã hội tạo ra nó.

II. Top 3 đặc tính chứng minh bản chất xã hội của ngôn ngữ

Ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội đặc biệt vì nó không giống với các hiện tượng xã hội khác như kinh tế, chính trị hay pháp luật. Nó không thuộc về cơ sở hạ tầng (cơ cấu kinh tế) hay kiến trúc thượng tầng (hệ tư tưởng, thể chế). Thay vào đó, ngôn ngữ tồn tại xuyên suốt các chế độ, phục vụ cho mọi tầng lớp và giai cấp. Để làm rõ hơn, việc phân tích các đặc tính cốt lõi của nó là vô cùng cần thiết. Các đặc tính này cho thấy ngôn ngữ không phải là một thuộc tính cố định mà là một sản phẩm năng động, gắn bó hữu cơ với đời sống và sự phát triển của con người trong tập thể. Hiểu rõ các đặc tính này giúp chúng ta nhận thức được rằng mỗi cá nhân khi sinh ra đều "thừa hưởng" một di sản ngôn ngữ chung, và chính quá trình học hỏi, sử dụng ngôn ngữ là quá trình hòa nhập vào xã hội.

2.1. Đặc tính 1 Ngôn ngữ không có tính di truyền sinh học

Một trong những bằng chứng mạnh mẽ nhất chống lại quan niệm ngôn ngữ là hiện tượng sinh vật là nó không mang tính di truyền. Một đứa trẻ sinh ra từ cha mẹ người Việt nhưng được nuôi dưỡng từ nhỏ trong một môi trường nói tiếng Anh sẽ nói tiếng Anh thành thạo như người bản xứ. Các đặc điểm sinh học như màu da, màu mắt, vóc dáng thì được di truyền, nhưng ngôn ngữ thì không. Con người có năng lực bẩm sinh để tiếp thu ngôn ngữ (bộ máy phát âm, cấu trúc não bộ), nhưng ngôn ngữ cụ thể nào được tiếp thu hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường xã hội mà đứa trẻ đó lớn lên. Điều này khẳng định, ngôn ngữ là hiện tượng xã hội được học hỏi và tiếp thu thông qua tương tác xã hội, chứ không phải được kế thừa qua gen.

2.2. Đặc tính 2 Ngôn ngữ không thuộc kiến trúc thượng tầng

Khác với các thể chế chính trị, pháp luật hay tôn giáo, ngôn ngữ không bị thay đổi hay xóa bỏ khi một chế độ xã hội sụp đổ. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, khi cơ sở hạ tầng kinh tế và kiến trúc thượng tầng của chế độ phong kiến Việt Nam mất đi, thay bằng chế độ mới, tiếng Việt vẫn tồn tại và tiếp tục phát triển. Ngôn ngữ phục vụ cho toàn thể cộng đồng, không phải là công cụ riêng của một giai cấp nào. Mặc dù một giai cấp có thể tạo ra một số biến thể ngôn ngữ hay biệt ngữ riêng, nhưng chúng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong kho tàng từ vựng chung của toàn dân. Do đó, ngôn ngữ có sức sống bền bỉ, vượt trên các cấu trúc chính trị - kinh tế, thể hiện rõ bản chất xã hội của ngôn ngữ.

2.3. Đặc tính 3 Sự phát triển ngôn ngữ gắn liền với lịch sử

Ngôn ngữ không phát triển bằng những bước nhảy đột biến mà biến đổi từ từ cùng với lịch sử phát triển của xã hội. Khi xã hội xuất hiện những sự vật, hiện tượng mới, ngôn ngữ sẽ tạo ra những từ mới để định danh chúng (ví dụ: internet, smartphone, trí tuệ nhân tạo). Ngược lại, khi một số khái niệm trở nên lỗi thời, các từ ngữ tương ứng cũng dần mất đi. Sự phát triển này là một quá trình lịch sử-xã hội, được toàn bộ cộng đồng ngôn ngữ vun đắp. Nó phản ánh quá trình nhận thức và phát triển của cả một dân tộc. Do đó, nghiên cứu lịch sử của một ngôn ngữ cũng chính là nghiên cứu lịch sử của xã hội đã sản sinh ra nó, cho thấy mối liên kết không thể tách rời giữa ngôn ngữ và cộng đồng.

III. Vai trò giao tiếp của ngôn ngữ trong mọi tương tác xã hội

Chức năng cơ bản và quan trọng nhất của ngôn ngữ chính là làm công cụ giao tiếp. Trong mọi hoạt động của đời sống, con người luôn có nhu cầu trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm. Mặc dù có nhiều phương tiện giao tiếp khác như cử chỉ, điệu bộ, tín hiệu, nhưng ngôn ngữ vẫn là công cụ toàn năng, hiệu quả và tinh vi nhất. Vai trò giao tiếp của ngôn ngữ thể hiện ở khả năng diễn đạt vô hạn, từ những thông tin đơn giản nhất đến những tư tưởng triết học, khoa học phức tạp, những tình cảm sâu sắc, tế nhị nhất. Nó không chỉ giúp con người hiểu nhau mà còn là điều kiện tiên quyết cho sự hợp tác, tổ chức và duy trì các mối quan hệ, từ đó hình thành nên cấu trúc xã hội. Thông qua giao tiếp bằng ngôn ngữ, bản sắc cá nhân và cộng đồng được hình thành và củng cố, tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên.

3.1. Chức năng truyền tải thông tin và kiến tạo thực tại xã hội

Chức năng hàng đầu của ngôn ngữ là truyền tải thông tin một cách chính xác và hiệu quả. Nó giúp con người chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm từ thế hệ này sang thế hệ khác, tạo nên kho tàng tri thức của nhân loại. Tuy nhiên, ngôn ngữ không chỉ đơn thuần phản ánh thực tại khách quan. Thông qua cách chúng ta gọi tên, phân loại và mô tả thế giới, ngôn ngữ còn tham gia vào việc kiến tạo thực tại xã hội. Ví dụ, việc sử dụng các từ ngữ khác nhau để mô tả cùng một sự kiện có thể tạo ra những nhận thức và thái độ hoàn toàn khác nhau trong cộng đồng. Đây chính là một khía cạnh của mối quan hệ giữa ngôn ngữ và quyền lực trong xã hội.

3.2. Chức năng biểu cảm và xây dựng giao tiếp liên nhân

Bên cạnh việc truyền tin, ngôn ngữ còn có chức năng biểu cảm mạnh mẽ, giúp con người bộc lộ cảm xúc, thái độ, và tình cảm cá nhân. Vai trò giao tiếp của ngôn ngữ không chỉ dừng lại ở nội dung thông tin mà còn ở cách thức thông tin đó được truyền đạt. Qua ngữ điệu, cách dùng từ, một câu nói có thể thể hiện sự vui mừng, giận dữ, yêu thương hay châm biếm. Chính chức năng này đã làm cho giao tiếp liên nhân trở nên phong phú và đa chiều, giúp xây dựng và duy trì các mối quan hệ xã hội. Việc thấu hiểu những sắc thái biểu cảm trong ngôn ngữ là chìa khóa để giao tiếp thành công và tạo dựng sự đồng cảm giữa người với người.

IV. Mối quan hệ giữa ngôn ngữ tư duy và bảo tồn văn hóa

Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp bên ngoài mà còn là công cụ cơ bản của tư duy. Con người tư duy bằng khái niệm, và khái niệm lại được cố định và vật chất hóa trong các từ ngữ. Mối quan hệ giữa ngôn ngữ và tư duy là một thể thống nhất nhưng không đồng nhất, chúng tác động qua lại và thúc đẩy nhau cùng phát triển. Song song đó, ngôn ngữ còn là kho tàng lưu giữ và chuyên chở văn hóa của một dân tộc. Toàn bộ các giá trị tinh thần, phong tục, tín ngưỡng, lịch sử đều được mã hóa trong ngôn ngữ. Vì vậy, việc tìm hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa là cực kỳ quan trọng, bởi lẽ ngôn ngữ không chỉ phản ánh văn hóa mà còn định hình cách các thành viên trong nền văn hóa đó suy nghĩ và cảm nhận về thế giới.

4.1. Ngôn ngữ và tư duy Mối quan hệ thống nhất không đồng nhất

Tài liệu gốc khẳng định ngôn ngữ và tư duy là một thể thống nhất nhưng không đồng nhất. Thống nhất vì không có ngôn ngữ thì tư duy không thể phát triển đến trình độ cao, và ngược lại, tư duy phát triển làm cho ngôn ngữ thêm phong phú, chính xác. Tuy nhiên, chúng không đồng nhất. Tư duy mang tính nhân loại (các quy luật logic là chung cho mọi người), trong khi ngôn ngữ lại mang tính dân tộc (mỗi dân tộc có một ngôn ngữ riêng). Một khái niệm có thể được biểu thị bằng nhiều từ khác nhau (từ đồng nghĩa) và một từ có thể biểu thị nhiều khái niệm (từ đa nghĩa). Hiểu rõ mối quan hệ biện chứng này giúp chúng ta nhận ra vai trò kép của ngôn ngữ: vừa là cái vỏ vật chất, vừa là công cụ để hình thành và phát triển tư tưởng.

4.2. Cách ngôn ngữ phản ánh và định hình bản sắc văn hóa

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa là mối quan hệ hai chiều. Ngôn ngữ là một tấm gương phản chiếu văn hóa: từ vựng về màu sắc, về quan hệ gia đình, về các món ăn... đều thể hiện những đặc trưng văn hóa riêng của một cộng đồng. Ví dụ, tiếng Việt có một hệ thống từ xưng hô phức tạp, phản ánh cấu trúc xã hội coi trọng tuổi tác và thứ bậc. Đồng thời, ngôn ngữ cũng là công cụ bảo tồn văn hóa và truyền lại cho các thế hệ sau. Quan trọng hơn, theo giả thuyết Sapir-Whorf, ngôn ngữ còn có thể định hình cách chúng ta tri nhận thế giới. Cấu trúc và từ vựng của ngôn ngữ mẹ đẻ ảnh hưởng đến cách chúng ta suy nghĩ và phân loại trải nghiệm, từ đó góp phần tạo nên bản sắc cá nhân và cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

yy _ NGÔN NGỮ ĐC Ls Li thuyét | _ > Cau l L:Tại sao, nói ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội?. | Cau 2 _ Chứng~ Lin ngôn ngữ là hiện tượng xã hội đặc biệt Cau3: Tr inh bay mốt quan hệ giữa ngôn ngữ và tư duy Câu 4: Tại Sao nối ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng nhất của - con người. | | Cau5: Tr inh bay. ban chat tin ¡ hiệu của ngôn ngữ.

Câu 6 : Trình bày các quan hệ cơ bản trong hệ thống ngôn ngữ. Câu? : Chứng minh ring: quan hệ ngữ đoạn có tính tương cận Câu 8 : Tính hai mặt của tín hiệu ngôn ngữ là gì ? Thế nào là tính hình tuyến của cái biểu hiện ? | | | - | Câu 9: Loại hình ngôn ngữ là gì ? Nêu đặc điểm loại hình của ngôn __ ngữ đơn lập. " | Câu 10: Phân biệt ngôn ngữ và lời nói. Trình bày các biến thể của âm vị.

Vạch ranh giới các hình vị trong những câu sau: - Water !is / very /important /to/ us. - We fare lwastling [tool much /water! and Ipower.| - Bal has /English lon Monday! andl Wednesdayl , Cau 12: a. Khuôn hình âm tiết tiếng Việt có bao nhiêu vị trí ? Hãy lập khuôn các âm tiết sau: bàn, xanh, quân, quang, đào, toàn. Hướng dan: - Khuon hinh 4m tiét có 5 vị trí (4m dau dém, chinh, cudi, thanh diéu) ) b.

Dựa vào thành phần kết thúc âm tiết, hãy phân loại một số âm tiết tiếng Anh và tiếng Việt sau: - student, girl, boy, book, house, drive - ánh, trăng, rằm, khoe, rõ, vẻ, đẹp Câu 13: a. Phân biệt nguyên âm và phụ ââm; trình bày các tiêu chí L phân loại phụ âm b. Các âm tiết tiếng Việt sau có bao nhiêu yếu tố ngữ âm : nhd, gà, mía, đường, thành, quách. Bản chất sinh học của ngữ âm là gì? b.

Xác định ranh giới hình vị trong các trường hợp sau : - Tiéng Anh : we/ are /readling /a /book. - Tiếng Việt: Đáy/ là/ những! phi Ícơ lsiêu [hang a. Hãy chỉ ra các tiêu chí phân loại nguyên âm. Dựa vào thành phần kết thúc âm tiết, hãy phân loại các âm tiết tiếng Việt sau: nhà, tôi,ở, cạnh, sông, hồng.

Bản chất xã hội của ngữ âm là gì?. Xác định nguyên âm trong các âm tiết : huy, hoàng, của, quá. : : _ Câu 1717: Âm tiết là gì? Hãy tạo một số âm tiết tiếng Anh và tiếng Việt theo các kiểu dưới đây (mỗi kiểu 3 âm tiết): CY ; CVC; VC (Cla phu âm, V là nguyên am) Câu 18: a. Xác định nguyên âm trong các âm tiết sau: | - Huy, huế, huyện, , hoa, hoành, học.

Vạch ranh ØIỚi CÁC hình VỊ trong đoạn thơ sau: | | Em không nghe mùa thu : Dưới trăng mờ thổn thức. 2 Em không nghe rao ruc Cau 19: a. Xac dinh nguyén âm trong các âm tiết sau: Huy, huế, huyện, huân, qué, qua,. Vach ranh gidi cac hình vị trong những câu sau: ~ Tiếng Anh: He is going to eat something.

— - Tiếng Việt: Địa thếở đây rất đẹp. Phân biệt từ đồng âm với từ đa nghĩa? Cho ví dụ. Vạch ranh giới từ trong| đoạn trích sau: Oo “Chi Sứ yêu Hòn Dét bằng cái tình yêu hầu như là máu thịt. Chị thương ngôi nhà sàn lâu năm có cái bậc thang, nơi mà bất cứ lúc nào, đứng đó, chị cũng có thể nhìn thấy sóng biển, thấy xóm nhà xen lẫn trong vườn cây, thấy ruộng đồng, thấy núi Ba Thê vòi vọi xanh lam cứ môi buổi hoàng hôn lại hiện trắng những cánh cò” Câu 21: a.

Hoàn thành tiếp các nhóm từ đồng nghĩa sau: _ * Tiếng Việt: - sản bay,. | | *Tiếng Anh: - connect. Hãy tìm những từ đồng âm trong các trường hợp sau và cho biết ý nghĩa của mỗi từ: | | - Mẹ tôi trút giá vào rổ rồi dé lén gid bép. Màu sắc tụ từ là Bì! Cho vi du.

Hoàn thành tiếp các nhóm từ đồng nghĩa sau: *Tiéng Viét:- chạy,. | - ®* Tiếng Anh: ‘= unit,. Cau 23: Th vang trong các ngữ cảnh sau Dat từ đồng âm hay từ đa : nghĩa? Chỉ ra nghĩa đúng của nó: † : a. Có vàng vàng chẳng hay phô - Có con con nói trầm trồ mẹ nghe | (Ca dao) | b.

Gìn vàng giữ ngọc cho hay Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời (Nguyễn Du) Câu 24: Trên cơ sở phân biệt từ đồng âm với từ đa nghĩa, anh(chỊ) hay xác định từ mòn trong các trường hợp sau là từ đồng âm, hay từ đa nghĩa? - con đường mòn ` - sống mòn ra Câu 25: Chứng minh rằng: “ Quan hệ ngữ pháp giữa các từ tạo nhiêu tổ hợp lớn nhỏ khác nhau trong câu. Đó là biểu hiện tính tầng - bậc của các quan hệ ngữ pháp trong câu.( Dãn luận ngôn ngữ học tr 255. NXBGD, HN 1998) Câu 26: Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa (in nghiêng) trong các dòng thơ sau: Một vùng cổ mọc xanh rì. ( Nguyễn Du) Trời thu xanh ngắt n \ấy tầng cao.

( Nguyễn Khuyến) | Cau 27: Quan Ỉ tệ ngữ pháp là gì? Hãy chỉ ra quan hệ ngữ pháp chính phụ và quan hé n; mữ pháp đẳng lập trong các trường hợp sau: | | | Tiếng Anh: Ï love the son and the daughter. - — Tiếng Việt Mẹ mua sách, vở và bút chì. Lay mot sé vi du dé cl hứng minh sự khác nhau giữa phương | thức ngữ pháp bên trong từ và phương thức ngữ pháp bên ngoài từ ? — b. Hãy so sánh hình thức của động từ tiếng Anh và tiếng Việt | qua cac trường hợp sau : - Tiếng Anh: Iread a book ; I am reading a book - Tiếng Việt: Tôi đọc một cuốn sách; Hướng dẫn: động từ tí ng Anh thay đổi cũn tiếng Việt thỡ khung.

Câu 29: Trên cơ sở phân biệt phương tiện tu từ và biện pháp tu từ, anh (chị) hãy xác định và lí giải tron ; câu thơ dưới đây, phương tiện tu từ hay biện pháp tu từ đã được sử dụ ng? | | -_ Nhớ chân Ng uo bước lên đèo _Người đi rừng núi l rông theo bóng N gười (Việt Bắc - Tố Hữu) Câu 30: Trên cơ sở phân biệt phương tiện tu từ và biện pháp tu từ, anh (chị) hãy xác định và lí giải trong bài ca dao dưới đây, phương tiện tu từ hay biện pháp tu từ đã được sử dụng? | Đôi ta làm bạn thong dong Như đôi đũa ngọc nằm trong mâm vàng _(Ca dao) _ ĐỀ CƯƠNG MÔN NGÔN NGỮ HỌC ĐẠI CƯƠNG Lý thuyết | | Cau 1: Tai sao nói ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội? | | Ngôn ngữ ra đời cùng với sự phát triển lịch sử loài người. Ngôn ngữ có từ lịch sử xa xưa. Ngôn ngữ gắn bó với đời sống con. người và là phương tiện giao tiếp quan trọng.

Không có ngôn ngữ không thể có xã hội loài người và ngược lại. Về mặt lịch s, con người s dụng ngôn ngữ từ thời c xưa. Ngôn ngữ c ng lao động, tư duy là nhân tố tạo nên con người. Cho đến bây giờ, ngôn ngữ luôn gắn bó mật thiết với con người và xã hội loài người.

- Ngôn ngữ là hệ thông các đơn vị ngôn ngữ c ng những quy tắc kết hợp các đơn vị ngôn ngữ ay. Mot cach tiêp cận ngôn ngữ nữa là: bản chât xã hội của ngôn ngữ. SHIR sates HT TH HN REE tà 1Á 1Á: S12 114.1881016eetl3EtetestE1ie,ts.‹ tnÐl seas14212sẼ, Câu 3: Trình bày mối quan hệ giữa ngôn ngữ và tư duy : Ngôn ngữ vừa là công cụ vừa là cái vỏ vật chat cia tu duy. Ngôn ngữ và tư duy là một thể thông nhất nhưng không đồng nhất.

Sự không đồng nhất giữa ngôn ngữ và tư duy thé hiện ở những phương diện sau: - Ngôn ngữ tồn tại ở dạng vật chất, còn tư đuy thuộc tỉnh thần. Các đơn vị củ: ì ngôn ngữ cảm nhận được băng các giác quan và có đặc tính vật chất như: cao độ, trường độ. Còn tư đuy không cảm nhận được bằng các giác quan như vậy. Tư duy nảy ` sinh và phụ thuộc vào một hìnl ¡ thức tổ chức vật chất đặc biệt là bộ não nhưng bản thân nó lại có tíi nh tỉnh thần.

Tư duy không có những đặc tính của vật chất như khối lượng, trọng lượng, mui Vi. - Ngôn ngữ mang tính dân tộc còn tư duy có tính nhân loại. Mọi người trên tral dat déu suy nghĩ theo những quy luật chung nhưng cách thể hiện - tư duy bằng ngôn ngữ ở mỗi dân tộc lại khác. Hoạt động của tư duy | đòi hỏi phải hợp lý, logic trong ' khi đó ngôn ngữ lại hoạt động theo thói quen được cộng đồng chấp nhận.

Nói cách khác, trong ngôn ngữ cái logic mà không được cộng đồng chấp nhận cũng trở nên không có giá trị nhưng ngược lại, cái phi légic ma được cộng đồng chấp nhận thì vẫn dùng được bình tÌ hường. Ví dụ, các tổ hợp từ: đẹp dã man , bó tay chấm com, chuyệt ì nhỏ như con thỏ, buôn dựa lê, bữa tiệc hoành tráng. hoặc các : ành ngữ: cao chạy xa bay, con ông. nghe có vẻ phi bi nhưng ` vẫn được mọi người dùng và được xã hội chấp nhận.

Trong toán học, nếu nói A không bằng B thi _có thể có hai khả năng xảy ra: A lớn hơn B hoặc A nhỏ hơn B. Nhưng trong ngôn ngữ khi sử dụng so sánh để nóiChị Bình không xinh bằng chị Lan thì chỉ có thê xảy ra một trường hợp Chị Bình xâu hơn chị Lan chứ không có trường hợp Chị Bình xinh hơn chị Lan. Điều đó cho thấy quy luật của ngôn ngữ không giống như quy luật của tư duy. - Những đơn vị tư duy cũng không đồng nhất với các đơn VỊ của ngôn ngữ.

Logic học nghiên cửu các quy luật của tư duy, phân biệt giữa các khái niệm, phán đoán, suy lý. Những đơn vị này không trùng với các đơn vị ngôn ngữ như hình vị, từ và câu. Nhiều người đã cô lập một thế song song giữa khái niệm với từ, phán đoán với câu nhưng thực sự không hắn như vậy. Một khái niệm có thể biểu hiện bằng các từ khác nhau, trong ngôn ngữ khác nhau cũng như trong cùng một ngôn ngữ (hiện tượng từ đa nghĩa, từ đồng nghĩa).

Ngược lại một vỏ ngữ âm có thé tương ứng nhiều khái niệm khác nhau (trường hợp từ đồng âm khác nghĩa). Ngoài ra, có những từ không biểu thị khái niệm (thán từ, đại từ, danh từ riêng. Những câu không biểu thị phán đoán (câu hỏi, câu cầu khiến) và các thành phần của phán đoán cũng không trùng với thành phan cau.